Venlafaxine Bluefish XL: skład i postać farmaceutyczna
Venlafaxine Bluefish XL występuje w kapsułkach o przedłużonym uwalnianiu zawierających 75 mg lub 150 mg wenlafaksyny w postaci chlorowodorku.
Wewnątrz kapsułki znajdują się granulki, z których substancja czynna jest powoli uwalniana do przewodu pokarmowego. Nierozpuszczalna część tych granulek zostaje wydalona i może być widoczna w kale — to zjawisko prawidłowe i nie oznacza, że lek nie zadziałał.
Jak działa Venlafaxine Bluefish XL
Uważa się, że przeciwdepresyjne działanie wenlafaksyny u ludzi polega na wzmocnieniu aktywności neuroprzekaźników w obrębie ośrodkowego układu nerwowego. Badania niekliniczne wykazały, że zarówno wenlafaksyna, jak i jej czynny metabolit O-demetylowenlafaksyna hamują wychwyt zwrotny serotoniny i noradrenaliny, a wychwyt zwrotny dopaminy wenlafaksyna hamuje słabo.
Ponadto wenlafaksyna i jej metabolit zmniejszają odpowiedź β-adrenergiczną — zarówno po podaniu pojedynczej dawki, jak i przy stosowaniu przewlekłym. Pod względem łącznego wpływu na wychwyt zwrotny neuroprzekaźników oraz wiązanie się z receptorami obie substancje zachowują się bardzo podobnie, więc efekt leku składa się z działania obu.
Wskazania do stosowania
Preparat stosuje się w leczeniu ciężkich epizodów depresyjnych i w zapobieganiu ich nawrotom, a także w uogólnionych zaburzeniach lękowych, fobii społecznej oraz lęku napadowym z agorafobią lub bez niej.
Dzieciom i młodzieży poniżej 18 lat leku się nie zaleca: kontrolowane badania kliniczne w epizodach dużej depresji w tej grupie nie wykazały skuteczności, a w pozostałych wskazaniach skuteczności i bezpieczeństwa u osób niepełnoletnich nie określono.
Sposób stosowania i dawkowanie
Kapsułki przyjmuje się codziennie podczas posiłku, mniej więcej o tej samej porze, i połyka w całości, popijając płynem. Nie wolno ich dzielić, kruszyć, żuć ani rozpuszczać — w przeciwnym razie traci sens cała postać o przedłużonym uwalnianiu.
| Wskazanie | Dawka |
|---|---|
| Ciężki epizod depresyjny | rozpoczyna się od 75 mg raz na dobę; przy braku odpowiedzi możliwe zwiększenie do maksymalnie 375 mg na dobę |
| Uogólnione zaburzenia lękowe | rozpoczyna się od 75 mg na dobę, maksymalnie 225 mg |
| Fobia społeczna | 75 mg na dobę; brak dowodów na korzyść z większych dawek, ale przy braku odpowiedzi rozważa się zwiększenie do 225 mg |
| Krok zwiększania dawki | w odstępach około 2 tygodni lub dłuższych; przy uzasadnieniu klinicznym — nie krótszych niż 4 dni |
| Zmiana z postaci o natychmiastowym uwalnianiu | dobiera się dawkę równoważną: na przykład 37,5 mg dwa razy na dobę odpowiada 75 mg postaci o przedłużonym uwalnianiu raz na dobę |
| Czas trwania | zwykle kilka miesięcy lub dłużej; po uzyskaniu remisji leczenie kontynuuje się co najmniej 6 miesięcy |
Zasada ogólna to najmniejsza skuteczna dawka, a zwiększać ją należy dopiero po ocenie klinicznej: część działań niepożądanych zależy wprost od wielkości dawki. Przebieg leczenia ocenia się regularnie, indywidualnie dla każdego pacjenta. W zapobieganiu nawrotom epizodów depresyjnych dawka jest w większości przypadków taka sama jak w leczeniu epizodu bieżącego.
Przeciwwskazania
Przeciwwskazań jest niewiele i wszystkie wiążą się z ryzykiem zespołu serotoninowego.
- nadwrażliwość na wenlafaksynę lub którąkolwiek substancję pomocniczą;
- jednoczesne stosowanie nieodwracalnych inhibitorów MAO — połączenie grozi zespołem serotoninowym z pobudzeniem, drżeniem i hipertermią;
- leczenie wenlafaksyną można rozpocząć nie wcześniej niż 14 dni po zakończeniu podawania nieodwracalnego inhibitora MAO;
- wenlafaksynę odstawia się co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem leczenia nieodwracalnym inhibitorem MAO.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Depresja wiąże się ze zwiększonym ryzykiem myśli samobójczych, samookaleczenia i samobójstwa, a ryzyko to utrzymuje się do czasu pełnej remisji. Poprawa może nie nastąpić w ciągu pierwszych tygodni leczenia lub później, dlatego do jej wystąpienia pacjent wymaga szczególnie uważnej obserwacji; doświadczenie kliniczne wskazuje, że ryzyko bywa większe we wczesnym etapie powrotu do zdrowia. Metaanaliza badań kontrolowanych placebo wykazała zwiększone ryzyko zachowań samobójczych u pacjentów poniżej 25. roku życia. Pacjenta i jego bliskich uprzedza się: przy nasileniu objawów, myślach samobójczych lub nietypowych zmianach zachowania trzeba niezwłocznie zgłosić się do lekarza.
Dzieci i młodzież
Leku nie stosuje się u pacjentów poniżej 18 lat. W badaniach klinicznych zachowania samobójcze — próby i myśli — oraz wrogość, głównie agresja, zachowania buntownicze i gniew, występowały u dzieci i młodzieży przyjmujących leki przeciwdepresyjne częściej niż przy placebo. Jeżeli mimo to podjęta zostanie decyzja o leczeniu ze wskazań klinicznych, pacjenta obserwuje się uważnie pod kątem objawów samobójczych. Brakuje ponadto długoterminowych danych o wpływie leku na wzrost, dojrzewanie oraz rozwój poznawczy i behawioralny.
Zespół serotoninowy
Podobnie jak inne substancje serotoninergiczne, wenlafaksyna może wywołać zespół serotoninowy — stan potencjalnie zagrażający życiu. Ryzyko rośnie przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na przekaźnictwo serotoninergiczne: tryptanów, innych leków przeciwdepresyjnych tej i pokrewnych grup, litu, sybutraminy, ziela dziurawca, fentanylu i jego analogów, tramadolu, dekstrometorfanu, tapentadolu, petydyny, metadonu i pentazocyny, a także leków osłabiających metabolizm serotoniny, prekursorów serotoniny takich jak suplementy tryptofanu oraz leków przeciwpsychotycznych i innych antagonistów dopaminy. Jeżeli takie skojarzenie jest klinicznie uzasadnione, pacjenta obserwuje się szczególnie uważnie na początku leczenia i przy zwiększaniu dawki.
Interakcje z lekami
Wenlafaksyny nie łączy się z nieodwracalnymi inhibitorami MAO: między ich odstawieniem a rozpoczęciem podawania leku zachowuje się co najmniej 14 dni, a po odstawieniu samej wenlafaksyny inhibitor MAO można włączyć nie wcześniej niż po 7 dniach. Odwracalne selektywne inhibitory MAO-A, na przykład moklobemid, są przeciwwskazane ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego; po ich odstawieniu przerwa może być krótsza niż 14 dni, ale odwracalny inhibitor MAO włącza się nie wcześniej niż 7 dni po wenlafaksynie. Linezolidu — słabego, odwracalnego i nieselektywnego inhibitora MAO — nie podaje się pacjentom leczonym wenlafaksyną.
Naruszenie tych odstępów prowadziło do ciężkich reakcji: drżeń mięśniowych, skurczów mioklonicznych, obfitego pocenia się, nudności i wymiotów, nagłego zaczerwienienia twarzy, zawrotów głowy i hipertermii z objawami przypominającymi złośliwy zespół neuroleptyczny, drgawek oraz zgonu. Jednoczesnego stosowania z prekursorami serotoniny, w tym z suplementami tryptofanu, się nie zaleca. Ostrożności wymagają również wszelkie substancje oddziałujące na ośrodkowy układ nerwowy.
Ciąża i karmienie piersią
Brak wystarczających danych dotyczących stosowania u kobiet w ciąży; badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ na rozród, a zagrożenie dla człowieka nie jest znane. Lek stosuje się w ciąży wyłącznie wtedy, gdy spodziewane korzyści przeważają nad ewentualnym ryzykiem. Przyjmowanie w ciąży lub krótko przed porodem może wywołać u noworodka objawy odstawienia. U części dzieci narażonych na wenlafaksynę w końcowym okresie III trymestru wystąpiły powikłania wymagające wspomagania oddychania, karmienia przez zgłębnik lub długotrwałej hospitalizacji, przy czym pojawiały się one natychmiast po porodzie.
Dane epidemiologiczne dotyczące leków o podobnym mechanizmie wskazują na możliwe zwiększenie ryzyka zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodka; w przypadku wenlafaksyny takiego ryzyka nie można wykluczyć. Przy stosowaniu pod koniec ciąży u noworodków możliwe są drażliwość, drżenie, hipotonia, nieustający płacz oraz trudności ze ssaniem i spaniem — zwykle w ciągu pierwszej doby po porodzie. Wenlafaksyna i jej czynny metabolit przenikają do mleka kobiecego; u niemowląt karmionych piersią opisywano płacz, drażliwość i zaburzenia rytmu snu, a po zaprzestaniu karmienia — objawy odpowiadające przerwaniu leczenia. Decyzję o kontynuowaniu karmienia albo leczenia podejmuje się, ważąc korzyści dla dziecka i dla matki.
Działania niepożądane
Najczęściej — u więcej niż jednego na dziesięciu pacjentów — występują nudności, suchość w ustach, ból głowy oraz pocenie się, w tym poty nocne.
- bardzo często: zawroty głowy, ból głowy;
- często: senność, drżenie, parestezje, wzmożone napięcie mięśniowe, zaburzenia widzenia z rozszerzeniem źrenic i zaburzeniami akomodacji, szumy uszne, kołatanie serca, zmniejszenie łaknienia;
- często ze strony psychiki: stan splątania, depersonalizacja, brak orgazmu, zmniejszone libido, nerwowość, bezsenność, niezwykłe sny;
- niezbyt często: akatyzja i niepokój psychoruchowy, omdlenie, skurcze miokloniczne, zaburzenia koordynacji i równowagi, zaburzenia smaku, tachykardia;
- niezbyt często ze strony psychiki: omamy, poczucie nierealności, pobudzenie, apatia, hipomania, bruksizm;
- rzadko: drgawki, mania;
- częstość nieznana: myśli i zachowania samobójcze w trakcie leczenia lub zaraz po jego przerwaniu, majaczenie, agresja, złośliwy zespół neuroleptyczny, zespół serotoninowy, zaburzenia pozapiramidowe, dyskineza późna;
- częstość nieznana: hiponatremia i zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, trombocytopenia i inne zaburzenia krwi aż do agranulocytozy, niedokrwistości aplastycznej i pancytopenii, reakcje anafilaktyczne, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, częstoskurcz komorowy i migotanie komór.
U dzieci i młodzieży profil jest w zasadzie taki sam, ale dodatkowo obserwowano zmniejszenie apetytu i masy ciała, podwyższenie ciśnienia krwi i stężenia cholesterolu, a także myśli samobójcze, wrogość i samookaleczanie się; częściej występowały ból brzucha, pobudzenie, niestrawność, wybroczyny, krwawienia z nosa i bóle mięśni.
Przedawkowanie
Przypadki przedawkowania po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowywano głównie w skojarzeniu z alkoholem lub innymi lekami. Najczęstsze objawy to tachykardia, zaburzenia świadomości od senności do śpiączki, rozszerzenie źrenic, drgawki i wymioty. Obserwowano również zmiany w EKG: wydłużenie odstępu QT, blok odnogi pęczka Hisa, poszerzenie zespołu QRS, a ponadto częstoskurcz komorowy, bradykardię, niedociśnienie, zawroty głowy oraz zgony.
Badania retrospektywne pokazują, że przedawkowanie wenlafaksyny może wiązać się z większym ryzykiem zgonu niż przedawkowanie leków z grupy SSRI, ale mniejszym niż trójpierścieniowych. Pacjenci leczeni wenlafaksyną są przy tym od początku bardziej obciążeni czynnikami ryzyka samobójstwa, więc nie jest jasne, jaka część ryzyka wynika z toksyczności samego leku. Stąd praktyczna zasada: przepisywać najmniejszą ilość zgodną z zaleconym dawkowaniem. Leczenie jest ogólne wspomagające i objawowe, z monitorowaniem rytmu serca i podstawowych parametrów życiowych; przy ryzyku zachłyśnięcia nie wywołuje się wymiotów, płukanie żołądka jest uzasadnione wkrótce po przyjęciu lub przy objawach klinicznych, a węgiel aktywowany może zmniejszyć wchłanianie. Wymuszona diureza, dializa, hemoperfuzja i transfuzja wymienna prawdopodobnie nie będą skuteczne. Swoiste antidotum nie jest znane.
Jak otrzymać receptę na Venlafaxine Bluefish XL online
Venlafaxine Bluefish XL wydawana jest na receptę: lekarz dobiera dawkę początkową do rozpoznania, ustala tempo jej zwiększania i długość kuracji, a także sprawdza zgodność z innymi lekami — przede wszystkim z substancjami serotoninergicznymi i inhibitorami MAO.
Podczas konsultacji online lekarz doprecyzuje objawy, przeanalizuje przyjmowane preparaty i oceni przeciwwskazania. Jeżeli lek jest odpowiedni, wystawi receptę elektroniczną i wyjaśni, czego spodziewać się w pierwszych tygodniach oraz jak prawidłowo zakończyć leczenie, aby uniknąć objawów odstawiennych.
