Triderm® - (IR): skład i postać farmaceutyczna
Lek jest dostępny w dwóch postaciach do stosowania na skórę — jako krem i maść. Jeden gram kremu lub maści zawiera 0,5 mg betametazonu w postaci dipropionianu, 10 mg klotrymazolu i 1 mg gentamycyny w postaci siarczanu.
Krem zawiera alkohol cetostearylowy, który może wywołać miejscową reakcję skórną, na przykład kontaktowe zapalenie skóry, oraz glikol propylenowy mogący podrażniać skórę. Wybór między kremem a maścią zależy od charakteru zmian i należy do lekarza.
Jak działa Triderm® - (IR)
Działanie leku składa się z trzech elementów. Dipropionian betametazonu należy do silnie działających kortykosteroidów: stosowany miejscowo szybko i długotrwale znosi zapalenie oraz świąd i obkurcza naczynia krwionośne. Gentamycyna to antybiotyk aminoglikozydowy o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego.
Klotrymazol jest pochodną imidazolu o szerokim spektrum przeciwgrzybiczym: działa na ścianę komórkową grzyba i hamuje rozwój drobnoustrojów wywołujących choroby skóry. Oporność na klotrymazol występuje rzadko — stwierdzono ją u Candida guilliermondi, natomiast wielokrotna ekspozycja Candida albicans i Trichophyton mentagrophytes nie prowadziła do powstania szczepów opornych.
Wskazania do stosowania
Krem i maść stosuje się w objawowym leczeniu zapalnych chorób skóry reagujących na kortykosteroidy, jeśli są powikłane wtórnym zakażeniem wywołanym przez drobnoustroje wrażliwe na gentamycynę i klotrymazol.
Klotrymazol wykazał skuteczność w miejscowym leczeniu grzybicy pachwin, krocza, stóp i skóry nieowłosionej: działa na Trichophyton rubrum, Trichophyton mentagrophytes, Epidermophyton floccosum i Microsporum canis, a także w kandydozie wywołanej przez Candida albicans i łupieżu pstrym wywołanym przez Malassezia furfur. Na gentamycynę wrażliwe są paciorkowce grupy A, gronkowiec złocisty, w tym część szczepów wytwarzających penicylinazę, oraz bakterie Gram-ujemne — Pseudomonas aeruginosa, Escherichia coli, Proteus vulgaris, Klebsiella pneumoniae.
Sposób stosowania i dawkowanie
Cienką warstwę kremu lub maści nakłada się na zmienione chorobowo miejsca i otaczającą zdrową skórę dwa razy na dobę — rano i wieczorem. Lek należy stosować regularnie. Poprawa objawiająca się ustąpieniem rumienia i świądu następuje zwykle w pierwszych 3–5 dniach leczenia.
| Sytuacja | Czas trwania i zasady |
|---|---|
| Grzybica pachwin, krocza, skóry nieowłosionej, kandydoza | Kuracja 2 tygodnie; jeśli w ciągu tygodnia nie ma poprawy — zweryfikować rozpoznanie |
| Grzybica stóp | Kuracja 4 tygodnie; jeśli w ciągu dwóch tygodni nie ma poprawy — zweryfikować rozpoznanie |
| Maść w pozostałych wskazaniach | Czas leczenia zależy od rozległości i umiejscowienia zmian oraz odpowiedzi na leczenie; brak poprawy po 3–4 tygodniach wymaga weryfikacji rozpoznania |
| Dzieci poniżej 12 lat | Stosowanie nie jest zalecane |
Jeśli objawy utrzymują się po 2 tygodniach leczenia grzybicy skóry i kandydozy albo po 4 tygodniach leczenia grzybicy stóp, lek odstawia się i wdraża inne leczenie. Nie zaleca się stosowania preparatu dłużej niż 4 tygodnie.
Przeciwwskazania
Leku nie stosuje się w następujących przypadkach:
- nadwrażliwość na dipropionian betametazonu, klotrymazol lub gentamycynę, na inne kortykosteroidy, pochodne imidazolu, antybiotyki aminoglikozydowe lub którąkolwiek substancję pomocniczą;
- wirusowe zakażenia skóry, na przykład ospa wietrzna lub opryszczka;
- trądzik różowaty i trądzik pospolity;
- pierwotne zakażenia bakteryjne i grzybicze skóry;
- nakładanie na rany i uszkodzoną skórę;
- nakładanie na skórę twarzy, w okolicy odbytu i narządów płciowych;
- zapalenie skóry wokół ust;
- długotrwałe stosowanie.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Obie substancje o działaniu ogólnoustrojowym — kortykosteroid i gentamycyna — wchłaniają się przez skórę, dlatego możliwe są także ogólnoustrojowe działania niepożądane: zahamowanie czynności kory nadnerczy ze strony betametazonu oraz oto- i nefrotoksyczność ze strony gentamycyny, zwłaszcza u osób z zaburzeniami czynności nerek. Wchłanianie zwiększają opatrunki okluzyjne, dlatego należy unikać nakładania na dużą powierzchnię ciała, stosowania dużych ilości i stosowania pod opatrunkiem. W razie podrażnienia, reakcji alergicznej lub wtórnego zakażenia lek odstawia się i wdraża odpowiednie leczenie.
- preparatu nie wolno nakładać do oczu, wokół oczu ani na błony śluzowe;
- długotrwałe stosowanie miejscowe sprzyja wzrostowi szczepów opornych na gentamycynę i inne aminoglikozydy; opisano alergię krzyżową na antybiotyki aminoglikozydowe;
- szczególna ostrożność jest potrzebna w łuszczycy: miejscowe kortykosteroidy mogą być w tej chorobie niebezpieczne ze względu na nawrót spowodowany rozwojem tolerancji, ryzyko uogólnionej łuszczycy krostkowej oraz ogólne działanie toksyczne przy przerwaniu ciągłości skóry;
- u dzieci zahamowanie osi podwzgórze — przysadka — nadnercza występuje częściej niż u dorosłych z powodu większego stosunku powierzchni skóry do masy ciała; opisywano zespół Cushinga, spowolnienie wzrostu, zmniejszenie przyrostu masy ciała i wzrost ciśnienia śródczaszkowego;
- na niedoczynność nadnerczy wskazują małe stężenie kortyzolu w osoczu i brak odpowiedzi na stymulację ACTH, a na zwiększone ciśnienie śródczaszkowe — wypukłe ciemiączko, bóle głowy i obustronny obrzęk tarczy nerwu wzrokowego.
Interakcje z innymi lekami
Interakcje leku z innymi produktami leczniczymi nie są znane.
Nie zwalnia to z ogólnych środków ostrożności: o wszystkich preparatach nakładanych na te same okolice skóry warto powiedzieć lekarzowi, ponieważ jednoczesne stosowanie kilku leków może nasilić podrażnienie.
Ciąża i karmienie piersią
Brak danych o bezpieczeństwie stosowania u kobiet w ciąży, wiadomo jednak, że kortykosteroidy i gentamycyna mogą wchłaniać się przez skórę. Lek można stosować w ciąży tylko wtedy, gdy spodziewana korzyść dla matki przewyższa możliwe ryzyko dla niej, płodu lub noworodka. Ponieważ w badaniach na zwierzętach silnie działające kortykosteroidy wykazywały działanie teratogenne, w ciąży leczenie powinno być krótkotrwałe i ograniczone do niewielkiej powierzchni skóry.
Nie wiadomo, czy substancje czynne po podaniu miejscowym wchłaniają się w ilościach wystarczających do przeniknięcia do mleka matki. Lekarz wspólnie z pacjentką decyduje, czy przerwać karmienie piersią, czy zrezygnować z leku, biorąc pod uwagę jego znaczenie dla matki. Na skórę piersi w okresie karmienia preparatu się nie nakłada.
Działania niepożądane
Najczęściej występują reakcje miejscowe: pieczenie, rumień, wysięk i świąd. Możliwe są także działania niepożądane znane dla każdego ze składników stosowanych miejscowo.
- z powodu dipropionianu betametazonu — pieczenie, świąd, podrażnienie, suchość skóry, zapalenie mieszków włosowych, nadmierne owłosienie, trądzik posteroidowy;
- z powodu dipropionianu betametazonu — odbarwienie skóry, zapalenie skóry wokół ust, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, maceracja skóry, wtórne zakażenia, zanik skóry, rozstępy i potówki;
- przy wchłanianiu betametazonu do krwi — objawy ogólnoustrojowe charakterystyczne dla kortykosteroidów, przede wszystkim przy długotrwałym stosowaniu, nakładaniu na dużą powierzchnię i u dzieci;
- z powodu klotrymazolu — rumień, pieczenie, tworzenie się pęcherzyków, złuszczanie naskórka, obrzęk, świąd, pokrzywka i ogólne podrażnienie skóry;
- z powodu gentamycyny — podrażnienie skóry z rumieniem i świądem, które zwykle nie wymaga przerwania leczenia;
- reakcje nadwrażliwości — w razie ich wystąpienia leczenie natychmiast przerywa się.
Przedawkowanie
Nadmierne lub długotrwałe miejscowe stosowanie kortykosteroidów może hamować oś podwzgórze — przysadka — nadnercza i powodować wtórną niedoczynność nadnerczy, a także ogólnoustrojowe działania kortykosteroidów, w tym zespół Cushinga. Nadmierne lub długotrwałe miejscowe stosowanie gentamycyny może prowadzić do powstania opornych szczepów bakterii oraz uszkodzenia słuchu i nerek. Przedawkowanie klotrymazolu po podaniu miejscowym jest mało prawdopodobne: po sześciu godzinach pod opatrunkiem okluzyjnym znakowanego izotopem klotrymazolu nie wykrywano w surowicy krwi uczestników badania.
Leczenie jest objawowe. Ostre objawy nadmiaru kortykosteroidów są przemijające, w razie potrzeby wyrównuje się bilans elektrolitowy, a przy przewlekłym zatruciu dawkę kortykosteroidu zmniejsza się stopniowo. Jeśli dochodzi do wzrostu niewrażliwych drobnoustrojów, lek odstawia się i wdraża odpowiednie leczenie.
Jak otrzymać receptę na Triderm® - (IR) online
Złożone preparaty na skórę z kortykosteroidem i antybiotykiem wydawane są na receptę: lekarz musi potwierdzić, że zapalenie rzeczywiście jest powikłane zakażeniem, i określić czas trwania kuracji.
Podczas konsultacji online lekarz przeanalizuje charakter zmian skórnych i dotychczasowe leczenie, a przy braku przeciwwskazań wystawi e-receptę — z jej kodem lek można odebrać w aptece.
