Euthyrox® N 25: skład i postać farmaceutyczna
Euthyrox® N 25 to tabletki zawierające 25 µg soli sodowej lewotyroksyny. Jest to najmniejsza moc w linii preparatu: dostępne są także tabletki po 50, 75, 88, 100, 112, 125, 137, 150, 175 i 200 µg.
Taki zestaw mocy pozwala dobrać dawkę do konkretnej osoby i zmieścić ją w jednej tabletce na dobę. Moc 25 µg najczęściej wykorzystuje się na początku leczenia oraz do precyzyjnego dopasowania dawki dobowej. Tabletki zawierają laktozę, dlatego preparat nie jest odpowiedni dla osób z rzadką dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp i zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
Jak działa Euthyrox® N 25
Syntetyczna lewotyroksyna działa tak samo jak naturalny główny hormon wydzielany przez tarczycę. W narządach obwodowych ulega konwersji do trójjodotyroniny (T3) i, podobnie jak hormon endogenny, wywiera swoiste działanie na receptory T3.
Organizm nie odróżnia lewotyroksyny podanej z zewnątrz od własnej. Właśnie dlatego terapia zastępcza przy niedoborze hormonu odtwarza normalną fizjologię, a przekroczenie dawki daje obraz nie do odróżnienia od nadczynności tarczycy.
Wskazania do stosowania
Lewotyroksynę w dawce 25 µg stosuje się w leczeniu wola obojętnego, w zapobieganiu nawrotom po chirurgicznym usunięciu takiego wola — zależnie od tego, ile tkanki tarczycy zachowało czynność po operacji — a także jako terapię substytucyjną w niedoczynności tarczycy i terapię supresyjną w raku tarczycy.
Kolejne wskazanie dla małych mocy to uzupełnienie leczenia lekami przeciwtarczycowymi w nadczynności tarczycy: lewotyroksynę dodaje się do nich po uzyskaniu eutyreozy. Wybrane moce preparatu wykorzystuje się również w testach diagnostycznych polegających na zahamowaniu czynności tarczycy.
Sposób stosowania i dawkowanie
Całą dawkę dobową przyjmuje się jednorazowo — rano na czczo, pół godziny przed śniadaniem, popijając niewielką ilością płynu, na przykład połową szklanki wody. Podane niżej wartości są jedynie ogólną wskazówką: indywidualną dawkę dobową ustala się na podstawie wyników badań laboratoryjnych i oceny klinicznej. Ponieważ u wielu pacjentów stężenia T4 i fT4 są zwiększone, lepszym punktem odniesienia jest wyjściowe stężenie tyreotropiny w surowicy. Leczenie rozpoczyna się od małych dawek i zwiększa je stopniowo co 2–4 tygodnie, aż do uzyskania pełnej dawki substytucyjnej.
| Sytuacja | Dawka dobowa soli sodowej lewotyroksyny |
|---|---|
| Leczenie wola obojętnego | 75–200 µg |
| Zapobieganie nawrotom po operacji wola | 75–200 µg |
| Terapia substytucyjna w niedoczynności tarczycy u dorosłych | Początkowa 25–50 µg, podtrzymująca 100–200 µg |
| Terapia supresyjna w raku tarczycy | 150–300 µg |
| Uzupełnienie leków przeciwtarczycowych w nadczynności tarczycy | 50–100 µg |
Ostrożny początek i czas leczenia
U osób w podeszłym wieku, pacjentów z chorobą niedokrwienną serca oraz u osób z ciężką lub długotrwałą niedoczynnością tarczycy leczenie rozpoczyna się szczególnie ostrożnie: dawka początkowa może wynosić 12,5 µg na dobę, a zwiększa się ją również o 12,5 µg i w dłuższych odstępach — na przykład raz na dwa tygodnie, często kontrolując stężenie hormonów. Czasem trzeba świadomie zatrzymać się na dawce mniejszej niż optymalna, przy której TSH nie normalizuje się w pełni. Praktyka pokazuje, że pacjentom o małej masie ciała i z dużym wolem guzkowym wystarczają mniejsze dawki. Noworodkom i niemowlętom z wrodzoną niedoczynnością tarczycy, gdzie ważne jest szybkie wyrównanie niedoboru, przez pierwsze 3 miesiące podaje się 10–15 µg na kilogram masy ciała na dobę, a następnie dawkę dobiera się indywidualnie. Terapia substytucyjna w niedoczynności tarczycy, po usunięciu tarczycy oraz profilaktyka nawrotu wola są zwykle dożywotnie; w łagodnym wolu obojętnym leczenie trwa od 6 miesięcy do 2 lat.
Przeciwwskazania
Euthyrox® N 25 nie jest stosowany w następujących przypadkach:
- nadwrażliwość na lewotyroksynę lub którąkolwiek substancję pomocniczą;
- nieleczona niedoczynność kory nadnerczy;
- nieleczona niedoczynność przysadki;
- nieleczona nadczynność tarczycy;
- świeżo przebyty zawał mięśnia sercowego;
- zapalenie mięśnia sercowego;
- ostre zapalenie wszystkich warstw serca (pancarditis).
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem leczenia hormonami tarczycy należy wykluczyć lub zacząć leczyć niewydolność wieńcową, dławicę piersiową, miażdżycę naczyń, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność przysadki i kory nadnerczy oraz autonomiczną czynność tarczycy. Przy podejrzeniu autonomicznej czynności przed leczeniem wykonuje się test z TRH lub scyntygrafię supresyjną. W niedoczynności wtórnej najpierw ustala się jej przyczynę i w razie potrzeby wdraża leczenie substytucyjne skompensowanej niedoczynności nadnerczy.
- u pacjentów z niewydolnością wieńcową, niewydolnością serca i zaburzeniami rytmu z tachykardią nie wolno dopuścić nawet do niewielkiej nadczynności tarczycy wywołanej lekiem — stężenia hormonów kontroluje się często;
- przy ryzyku zaburzeń psychotycznych leczenie zaczyna się od małych dawek, zwiększa stopniowo i uważnie monitoruje; przy pojawieniu się objawów psychotycznych dawkę się weryfikuje;
- u kobiet po menopauzie z niedoczynnością tarczycy i zwiększonym ryzykiem osteoporozy unika się stężeń lewotyroksyny większych niż fizjologiczne i starannie kontroluje parametry czynności tarczycy;
- w nadczynności tarczycy lewotyroksynę stosuje się wyłącznie razem z lekami przeciwtarczycowymi — poza tą sytuacją jest przeciwwskazana;
- przy zamianie jednego preparatu lewotyroksyny na inny dawkę koryguje się według odpowiedzi klinicznej i wyników badań;
- jednoczesne stosowanie orlistatu może doprowadzić do niedoczynności tarczycy lub pogorszyć jej kontrolę: leki rozdziela się w ciągu doby, dawkę czasem się zmienia, a czynność tarczycy monitoruje;
- pacjenci z cukrzycą oraz przyjmujący leki przeciwzakrzepowe wymagają osobnej kontroli — szczegóły ustala lekarz.
Nie prowadzono badań nad wpływem na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Ponieważ lewotyroksyna działa tak samo jak własny hormon tarczycy, przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami takiego wpływu się nie oczekuje.
Interakcje z innymi lekami
Lewotyroksyna osłabia działanie leków zmniejszających stężenie glukozy we krwi, dlatego na początku terapii często kontroluje się glikemię i w razie potrzeby zmienia dawki leków przeciwcukrzycowych. Działanie leków przeciwzakrzepowych może się natomiast nasilić: lewotyroksyna wypiera je z połączeń z białkami, co zwiększa ryzyko krwawień, w tym do ośrodkowego układu nerwowego i z przewodu pokarmowego, zwłaszcza u osób starszych. Na początku leczenia parametry krzepnięcia kontroluje się regularnie i w razie potrzeby koryguje dawkę leku przeciwzakrzepowego.
Wchłanianie lewotyroksyny zmniejszają cholestyramina i kolestypol — preparat przyjmuje się 4–5 godzin przed nimi, a także leki zawierające glin (leki zobojętniające, sukralfat), preparaty żelaza i węglan wapnia, które przyjmuje się co najmniej 2 godziny po lewotyroksynie. Jej działanie osłabiają również produkty zawierające soję, sewelamer, inhibitory kinazy tyrozynowej (imatynib, sunitynib), sertralina, chlorochina z proguanilem oraz barbiturany i karbamazepina jako induktory enzymów wątrobowych. Salicylany, dikumarol, furosemid w dużej dawce (250 mg) i klofibrat wypierają lewotyroksynę z połączeń z białkami, zwiększając stężenie fT4. Fenytoina robi to samo i przyspiesza metabolizm hormonu w wątrobie. Inhibitory proteazy (rytonawir, indynawir, lopinawir) wymagają ścisłej kontroli parametrów tarczycy. Propylotiouracyl, glikokortykosteroidy, leki beta-adrenolityczne, amiodaron i środki kontrastowe zawierające jod hamują obwodową konwersję T4 do T3, a amiodaron z uwagi na dużą zawartość jodu może wywołać zarówno nadczynność, jak i niedoczynność tarczycy. U kobiet przyjmujących środki antykoncepcyjne z estrogenami lub hormonalną terapię zastępczą po menopauzie zapotrzebowanie na lewotyroksynę może wzrosnąć.
Ciąża i karmienie piersią
Leczenia hormonami tarczycy nie wolno przerywać, zwłaszcza w ciąży i w okresie karmienia piersią; w ciąży zapotrzebowanie na lek może nawet wzrosnąć. Doświadczenie nie wykazało działania teratogennego ani toksycznego wpływu na płód przy stosowaniu zalecanych dawek terapeutycznych, jednak nadmiernie wysokie dawki w ciąży mogą niekorzystnie wpłynąć na rozwój płodu i rozwój dziecka po urodzeniu.
W okresie laktacji lewotyroksyna przenika do mleka matki, ale przy dawkach terapeutycznych jej stężenia są zbyt małe, aby wywołać u dziecka nadczynność tarczycy lub zahamowanie wydzielania TSH. W ciąży lewotyroksyny nie łączy się z lekami przeciwtarczycowymi w leczeniu nadczynności tarczycy: dodanie hormonu wymusiłoby zwiększenie dawki leku przeciwtarczycowego, a ten — w przeciwieństwie do lewotyroksyny — przenika przez łożysko w ilościach farmakologicznie czynnych i może wywołać niedoczynność tarczycy u płodu. Dlatego nadczynność tarczycy u ciężarnych leczy się wyłącznie lekami przeciwtarczycowymi. Testów diagnostycznych z zahamowaniem czynności tarczycy w ciąży się nie wykonuje: podawanie substancji radioaktywnych jest przeciwwskazane.
Działania niepożądane
Przy prawidłowo dobranej dawce i regularnej kontroli parametrów klinicznych i laboratoryjnych działania niepożądane nie powinny występować. Pojawiają się, gdy przekroczony zostanie indywidualny próg tolerancji albo gdy dawkę zwiększa się zbyt szybko na początku leczenia, i odtwarzają obraz nadczynności tarczycy.
- ze strony serca — zaburzenia rytmu, w tym migotanie przedsionków i skurcze dodatkowe, tachykardia, kołatanie serca, dolegliwości dławicowe;
- ze strony układu nerwowego — ból głowy, drżenia, niepokój ruchowy, bezsenność, rzekomy guz mózgu;
- ze strony mięśni — osłabienie mięśni i kurcze mięśni;
- ogólne — uderzenia gorąca, gorączka, nadmierne pocenie się, zmniejszenie masy ciała;
- ze strony przewodu pokarmowego — wymioty i biegunka;
- ze strony układu rozrodczego — zaburzenia miesiączkowania;
- przy nadwrażliwości — reakcje alergiczne, przede wszystkim skórne i ze strony układu oddechowego, w tym obrzęk naczynioruchowy.
W takich przypadkach dawkę dobową się zmniejsza albo odstawia lek na kilka dni, a po ustąpieniu objawów ostrożnie wznawia leczenie.
Przedawkowanie
Przedawkowanie lewotyroksyny wywołuje obraz nadczynności tarczycy i może doprowadzić do ostrej psychozy, zwłaszcza u pacjentów zagrożonych zaburzeniami psychotycznymi. Wiarygodnym wskaźnikiem przedawkowania jest zwiększone stężenie T3 — bardziej miarodajne niż wzrost T4 czy fT4. Pojawiają się objawy wyraźnego przyspieszenia metabolizmu.
W zależności od stopnia przedawkowania leczenie się przerywa i wykonuje badania laboratoryjne. Objawy intensywnego działania β-sympatykomimetycznego — tachykardię, niepokój, pobudzenie i hiperkinezy — łagodzi się lekami beta-adrenolitycznymi; przy masywnym przedawkowaniu pomocna bywa plazmafereza. U wrażliwych pacjentów po przekroczeniu indywidualnego progu tolerancji opisano pojedyncze przypadki drgawek, a przy wieloletnim nadużywaniu lewotyroksyny — kilka przypadków nagłej śmierci sercowej.
Jak otrzymać receptę na Euthyrox® N 25 online
Lewotyroksyna wydawana jest na receptę: dawkę dobiera się na podstawie badań, a jej zmiana bez kontroli TSH może skończyć się zarówno utrzymującą się niedoczynnością, jak i polekową nadczynnością tarczycy.
Podczas konsultacji online lekarz przeanalizuje wyniki badań i choroby współistniejące, omówi zasady przyjmowania na czczo oraz łączenie z innymi lekami, a przy braku przeciwwskazań wystawi e-receptę — z jej kodem lek można odebrać w aptece.
