Euthyrox® N 25: შემადგენლობა და გამოშვების ფორმა
Euthyrox® N 25 არის ტაბლეტები, რომლებიც შეიცავს 25 მკგ ლევოთიროქსინ ნატრიუმს. ეს ყველაზე მცირე დოზირებაა ხაზში: პრეპარატი გამოდის აგრეთვე 50, 75, 88, 100, 112, 125, 137, 150, 175 და 200 მკგ ტაბლეტების სახით.
დოზირებების ასეთი ნაკრები საჭიროა იმისთვის, რომ დოზა კონკრეტულ ადამიანს მოერგოს და ამასთან დღეში ერთი ტაბლეტით შემოიფარგლოს. 25 მკგ დოზირებას ყველაზე ხშირად მკურნალობის დასაწყისში და დღიური დოზის ზუსტი მორგებისთვის იყენებენ. ტაბლეტების შემადგენლობაში შედის ლაქტოზა, ამიტომ პრეპარატი არ შეეფერება გალაქტოზის იშვიათი მემკვიდრეობითი აუტანლობის, ლაპის ტიპის ლაქტაზას დეფიციტისა და გლუკოზისა და გალაქტოზის მალაბსორბციის სინდრომის მქონე ადამიანებს.
როგორ მოქმედებს Euthyrox® N 25
სინთეზური ლევოთიროქსინი ისევე მოქმედებს, როგორც ბუნებრივი ძირითადი ჰორმონი, რომელსაც ფარისებრი ჯირკვალი გამოიმუშავებს. პერიფერიულ ორგანოებში იგი გარდაიქმნება ტრიიოდთირონინად (T3) და, საკუთარი ჰორმონის მსგავსად, სპეციფიკურ მოქმედებას ახდენს T3-რეცეპტორებზე.
ორგანიზმი გარედან შემოსულ ლევოთიროქსინს საკუთარისგან არ არჩევს. სწორედ ამიტომ ჰორმონის ნაკლებობისას ჩანაცვლებითი თერაპია ნორმალურ ფიზიოლოგიას იმეორებს, ხოლო დოზის გადაჭარბება ისეთ სურათს იძლევა, რომელიც ჰიპერთირეოზისგან განუსხვავებელია.
გამოყენების ჩვენებები
ლევოთიროქსინს 25 მკგ დოზირებით ნიშნავენ არატოქსიკური ჩიყვის მკურნალობისას, ასეთი ჩიყვის ქირურგიული მოცილების შემდეგ რეციდივების პროფილაქტიკისთვის — იმის გათვალისწინებით, თუ ფარისებრი ჯირკვლის რამდენმა ქსოვილმა შეინარჩუნა ფუნქცია ოპერაციის შემდეგ, ასევე ჰიპოთირეოზისას ჩანაცვლებით თერაპიად და ფარისებრი ჯირკვლის კიბოს დროს სუპრესიულ თერაპიად.
მცირე დოზირებების კიდევ ერთი ჩვენებაა თირეოტოქსიკოზისას თირეოსტატიკებით მკურნალობის შევსება: ლევოთიროქსინს ანტითირეოიდულ პრეპარატებს უმატებენ მაშინ, როცა ევთირეოიდული მდგომარეობაა მიღწეული. პრეპარატის ცალკეული დოზირებები ფარისებრი ჯირკვლის ფუნქციის დათრგუნვის დიაგნოსტიკურ ტესტებშიც გამოიყენება.
გამოყენების წესი და დოზირება
მთელ დღიურ დოზას ერთბაშად იღებენ — დილით უზმოზე, საუზმემდე ნახევარი საათით ადრე, მცირე რაოდენობის სითხით, მაგალითად ნახევარი ჭიქა წყლით. ქვემოთ მოყვანილი ციფრები მხოლოდ ზოგადი ორიენტირია: ინდივიდუალურ დღიურ დოზას ლაბორატორიული კვლევების შედეგებითა და კლინიკური შეფასებით განსაზღვრავენ. რადგან ბევრ პაციენტს T4-ისა და თავისუფალი T4-ის დონეები მომატებული აქვს, უფრო საიმედო ათვლის წერტილს შრატში თირეოტროპული ჰორმონის საწყისი კონცენტრაცია წარმოადგენს. მკურნალობას მცირე დოზებით იწყებენ და მათ თანდათან ზრდიან, ყოველ 2–4 კვირაში, სრული ჩანაცვლებითი დოზის მიღწევამდე.
| სიტუაცია | ლევოთიროქსინ ნატრიუმის დღიური დოზა |
|---|---|
| არატოქსიკური ჩიყვის მკურნალობა | 75–200 მკგ |
| ჩიყვის გამო ოპერაციის შემდეგ რეციდივის პროფილაქტიკა | 75–200 მკგ |
| ჰიპოთირეოზისას ჩანაცვლებითი თერაპია მოზრდილებში | საწყისი 25–50 მკგ, შემანარჩუნებელი 100–200 მკგ |
| ფარისებრი ჯირკვლის კიბოს დროს სუპრესიული თერაპია | 150–300 მკგ |
| თირეოტოქსიკოზისას თირეოსტატიკების შევსება | 50–100 მკგ |
ფრთხილი დაწყება და მკურნალობის ხანგრძლივობა
ხანდაზმულებს, გულის იშემიური დაავადების მქონე პაციენტებსა და მძიმე ან ხანგრძლივად არსებული ჰიპოთირეოზის მქონე ადამიანებს მკურნალობას განსაკუთრებული სიფრთხილით უწყებენ: საწყისი დოზა შესაძლოა დღე-ღამეში 12,5 მკგ იყოს, მას ასევე 12,5 მკგ-ით და დიდი ინტერვალებით ზრდიან — მაგალითად, ორ კვირაში ერთხელ, ჰორმონების დონის ხშირი კონტროლით. ზოგჯერ შეგნებულად უწევთ ოპტიმალურზე დაბალ დოზაზე შეჩერება, რომლის დროსაც თირეოტროპული ჰორმონი სრულად არ ნორმალიზდება. პრაქტიკა აჩვენებს, რომ სხეულის მცირე მასისა და დიდი კვანძოვანი ჩიყვის მქონე პაციენტებს ნაკლები დოზები ჰყოფნით. თანდაყოლილი ჰიპოთირეოზის მქონე ახალშობილებსა და ჩვილებს, სადაც დეფიციტის სწრაფად შევსებაა მნიშვნელოვანი, პირველი 3 თვის განმავლობაში აძლევენ 10–15 მკგ-ს სხეულის მასის კილოგრამზე დღე-ღამეში, შემდეგ კი დოზას ინდივიდუალურად არჩევენ. ჰიპოთირეოზისას ჩანაცვლებითი თერაპია, ჯირკვლის მოცილების შემდგომი მკურნალობა და ჩიყვის რეციდივის პროფილაქტიკა ჩვეულებრივ უვადოა; მსუბუქი არატოქსიკური ჩიყვისას მკურნალობა 6 თვიდან 2 წლამდე გრძელდება.
უკუჩვენებები
Euthyrox® N 25-ს არ ნიშნავენ შემდეგ შემთხვევებში:
- მომატებული მგრძნობელობა ლევოთიროქსინის ან ნებისმიერი დამხმარე ნივთიერების მიმართ;
- უმკურნალო თირკმელზედა ჯირკვლის უკმარისობა;
- უმკურნალო ჰიპოფიზის უკმარისობა;
- უმკურნალო თირეოტოქსიკოზი;
- ცოტა ხნის წინ გადატანილი მიოკარდიუმის ინფარქტი;
- მიოკარდიტი;
- გულის ყველა გარსის მწვავე ანთება (პანკარდიტი).
განსაკუთრებული მითითებები და სიფრთხილის ზომები
ფარისებრი ჯირკვლის ჰორმონებით მკურნალობის დაწყებამდე საჭიროა კორონარული უკმარისობის, სტენოკარდიის, სისხლძარღვების ათეროსკლეროზის, არტერიული ჰიპერტენზიის, ჰიპოფიზისა და თირკმელზედა ჯირკვლის ქერქის უკმარისობის, ასევე ფარისებრი ჯირკვლის ავტონომიური ფუნქციის გამორიცხვა ან მკურნალობის დაწყება. ავტონომიური ფუნქციის ეჭვისას მკურნალობამდე ატარებენ ტესტს თიროლიბერინით ან სუპრესიულ სცინტიგრაფიას. მეორეული ჰიპოთირეოზისას ჯერ მის მიზეზს არკვევენ და საჭიროებისამებრ იწყებენ ჩანაცვლებით თერაპიას კომპენსირებული თირკმელზედა ჯირკვლის უკმარისობის გამო.
- კორონარული უკმარისობის, გულის უკმარისობისა და ტაქიარითმიების მქონე პაციენტებში მცირე წამლისმიერი ჰიპერთირეოზის დაშვებაც კი არ შეიძლება — ჰორმონების დონეს ხშირად აკონტროლებენ;
- ფსიქოზური აშლილობების რისკისას მკურნალობას მცირე დოზებით იწყებენ, თანდათან ზრდიან და ყურადღებით აკვირდებიან; ფსიქოზური სიმპტომების გაჩენისას დოზას გადასინჯავენ;
- პოსტმენოპაუზაში მყოფ ქალებს ჰიპოთირეოზითა და ოსტეოპოროზის მომატებული რისკით ერიდებიან ფიზიოლოგიურზე მაღალ ლევოთიროქსინის კონცენტრაციებს და საგულდაგულოდ აკონტროლებენ ფარისებრი ჯირკვლის ფუნქციის მაჩვენებლებს;
- თირეოტოქსიკოზისას ლევოთიროქსინს მხოლოდ თირეოსტატიკებთან ერთად იყენებენ — ამ სიტუაციის გარეთ იგი უკუნაჩვენებია;
- ლევოთიროქსინის ერთი პრეპარატის მეორეთი ჩანაცვლებისას დოზას კლინიკური პასუხითა და ანალიზების შედეგებით ასწორებენ;
- ორლისტატის ერთდროულმა მიღებამ შესაძლოა ჰიპოთირეოზამდე მიგვიყვანოს ან მისი კონტროლი გააუარესოს: პრეპარატებს დღის სხვადასხვა დროზე ანაწილებენ, დოზას ზოგჯერ ცვლიან, ხოლო ფარისებრი ჯირკვლის ფუნქციას აკონტროლებენ;
- შაქრიანი დიაბეტის მქონე და ანტიკოაგულანტების მიმღებ პაციენტებს ცალკე კონტროლი სჭირდებათ — დეტალებს ექიმი განსაზღვრავს.
ავტომობილის მართვისა და მექანიზმებთან მუშაობის უნარზე გავლენის სპეციალური კვლევები არ ჩატარებულა. რადგან ლევოთიროქსინი ისევე მოქმედებს, როგორც ფარისებრი ჯირკვლის საკუთარი ჰორმონი, დანიშნულებისამებრ მიღებისას ასეთი გავლენა მოსალოდნელი არ არის.
წამლისმიერი ურთიერთქმედებები
ლევოთიროქსინი ასუსტებს შაქრის დამწევი პრეპარატების მოქმედებას, ამიტომ თერაპიის დასაწყისში ხშირად აკონტროლებენ სისხლის გლუკოზას და საჭიროებისამებრ ცვლიან ანტიდიაბეტური საშუალებების დოზებს. ანტიკოაგულანტების მოქმედება, პირიქით, შესაძლოა გაძლიერდეს: ლევოთიროქსინი მათ ცილებთან კავშირიდან განდევნის, ეს კი ზრდის სისხლდენების რისკს, მათ შორის ცენტრალურ ნერვულ სისტემაში და კუჭ-ნაწლავის ტრაქტიდან, განსაკუთრებით ხანდაზმულებში. მკურნალობის დასაწყისში შედედების მაჩვენებლებს რეგულარულად აკონტროლებენ და საჭიროებისამებრ ასწორებენ ანტიკოაგულანტის დოზას.
ლევოთიროქსინის შეწოვას ამცირებს ქოლესტირამინი და კოლესტიპოლი — პრეპარატს მათზე 4–5 საათით ადრე იღებენ, ასევე ალუმინის შემცველი საშუალებები (ანტაციდები, სუკრალფატი), რკინის პრეპარატები და კალციუმის კარბონატი, რომლებსაც ლევოთიროქსინიდან მინიმუმ 2 საათში იღებენ. მის მოქმედებას ასუსტებს აგრეთვე სოიის შემცველი პროდუქტები, სეველამერი, ტიროზინკინაზას ინჰიბიტორები (იმატინიბი, სუნიტინიბი), სერტრალინი, ქლოროქინი პროგუანილთან, ბარბიტურატები და კარბამაზეპინი, როგორც ღვიძლის ფერმენტების ინდუქტორები. სალიცილატები, დიკუმაროლი, ფუროსემიდი დიდი დოზით (250 მგ) და კლოფიბრატი ლევოთიროქსინს ცილებთან კავშირიდან განდევნის და თავისუფალი T4-ის დონეს ზრდის. ფენიტოინი იმავეს აკეთებს და ღვიძლში ჰორმონის მეტაბოლიზმსაც აჩქარებს. პროტეაზას ინჰიბიტორები (რიტონავირი, ინდინავირი, ლოპინავირი) თირეოიდული მაჩვენებლების მკაცრ კონტროლს მოითხოვს. პროპილთიოურაცილი, გლუკოკორტიკოიდები, ბეტა-ადრენობლოკატორები, ამიოდარონი და იოდის შემცველი საკონტრასტო საშუალებები თრგუნავს T4-ის პერიფერიულ გარდაქმნას T3-ად, ხოლო ამიოდარონს იოდის დიდი შემცველობის გამო შეუძლია ჰიპერთირეოზიც გამოიწვიოს და ჰიპოთირეოზიც. ესტროგენის შემცველი კონტრაცეპტივების ან პოსტმენოპაუზაში ჩანაცვლებითი ჰორმონული თერაპიის მიმღებ ქალებში ლევოთიროქსინის მოთხოვნილება შესაძლოა გაიზარდოს.
ორსულობა და ძუძუთი კვება
ფარისებრი ჯირკვლის ჰორმონებით მკურნალობის შეწყვეტა არ შეიძლება, განსაკუთრებით ორსულობისა და ძუძუთი კვების დროს; ორსულობისას პრეპარატის მოთხოვნილება შესაძლოა გაიზარდოს კიდეც. გამოყენების გამოცდილებამ რეკომენდებული თერაპიული დოზებით ტერატოგენული მოქმედება და ნაყოფზე ტოქსიკური გავლენა არ გამოავლინა, თუმცა ორსულობის დროს გადამეტებულად მაღალმა დოზებმა შესაძლოა არახელსაყრელად იმოქმედოს ნაყოფისა და დაბადების შემდეგ ბავშვის განვითარებაზე.
ლაქტაციის დროს ლევოთიროქსინი დედის რძეში გამოიყოფა, მაგრამ თერაპიული დოზებით მისი კონცენტრაციები ძალიან მცირეა იმისთვის, რომ ბავშვში ჰიპერთირეოზი ან თირეოტროპული ჰორმონის სეკრეციის დათრგუნვა გამოიწვიოს. ორსულობისას ლევოთიროქსინს თირეოტოქსიკოზის მკურნალობისას თირეოსტატიკებს არ უთავსებენ: ჰორმონის დამატება ანტითირეოიდული პრეპარატის დოზის გაზრდას მოითხოვს, იგი კი, ლევოთიროქსინისგან განსხვავებით, პლაცენტაში ფარმაკოლოგიურად აქტიური რაოდენობით აღწევს და ნაყოფში ჰიპოთირეოზის გამოწვევა შეუძლია. ამიტომ ორსულებში თირეოტოქსიკოზს მხოლოდ თირეოსტატიკებით მკურნალობენ. ფარისებრი ჯირკვლის ფუნქციის დათრგუნვის დიაგნოსტიკურ ტესტებს ორსულობის დროს არ ატარებენ: რადიოაქტიური ნივთიერებების შეყვანა უკუნაჩვენებია.
გვერდითი მოვლენები
დოზის სწორად შერჩევისა და კლინიკური და ლაბორატორიული მაჩვენებლების რეგულარული კონტროლისას არასასურველი რეაქციები არ უნდა იყოს. ისინი მაშინ ჩნდება, როცა ინდივიდუალური ამტანობის ზღვარია გადაჭარბებული ან დოზა მკურნალობის დასაწყისში ძალიან სწრაფად იზრდება, და ჰიპერთირეოზის სურათს იმეორებს.
- გულის მხრივ — რიტმის დარღვევები, მათ შორის წინაგულების ციმციმი და ექსტრასისტოლია, ტაქიკარდია, გულისცემა, სტენოკარდიული ტკივილები;
- ნერვული სისტემის მხრივ — თავის ტკივილი, კანკალი, მოძრაობითი მოუსვენრობა, უძილობა, კეთილთვისებიანი ინტრაკრანიული ჰიპერტენზია;
- კუნთების მხრივ — კუნთოვანი სისუსტე და კუნთების კრუნჩხვები;
- ზოგადი — მოზღვავებები, ტემპერატურის მომატება, მომატებული ოფლიანობა, სხეულის მასის დაკლება;
- საჭმლის მონელების მხრივ — ღებინება და დიარეა;
- რეპროდუქციული სისტემის მხრივ — მენსტრუალური ციკლის დარღვევები;
- მომატებული მგრძნობელობისას — ალერგიული რეაქციები, უპირველესად კანისა და სასუნთქი სისტემის მხრივ, ანგიონევროზული შეშუპების ჩათვლით.
ასეთ შემთხვევებში დღიურ დოზას ამცირებენ ან პრეპარატს რამდენიმე დღით აუქმებენ, ხოლო სიმპტომების გაქრობის შემდეგ მკურნალობას ფრთხილად განაახლებენ.
დოზის გადაჭარბება
ლევოთიროქსინის დოზის გადაჭარბება ჰიპერთირეოზის სურათს იწვევს და შესაძლოა მწვავე ფსიქოზამდე მიგვიყვანოს, განსაკუთრებით ფსიქოზური აშლილობების რისკის მქონე პაციენტებში. გადაჭარბების საიმედო ნიშანია T3-ის კონცენტრაციის მომატება — იგი უფრო ინფორმატიულია, ვიდრე T4-ის ან თავისუფალი T4-ის ზრდა. ჩნდება ნივთიერებათა ცვლის გამოხატული აჩქარების სიმპტომები.
გადაჭარბების ხარისხის მიხედვით მკურნალობას წყვეტენ და ლაბორატორიულ კვლევებს ატარებენ. ინტენსიური β-სიმპათომიმეტიკური მოქმედების გამოვლინებებს — ტაქიკარდიას, მოუსვენრობას, აღგზნებასა და ჰიპერკინეზებს — ბეტა-ადრენობლოკატორებით არბილებენ; მასიური გადაჭარბებისას შესაძლოა პლაზმაფერეზმა უშველოს. მგრძნობიარე პაციენტებში ინდივიდუალური ამტანობის ზღვრის გადაჭარბებისას აღწერილია კრუნჩხვების ერთეული შემთხვევები, ხოლო ლევოთიროქსინის მრავალწლიანი ბოროტად გამოყენებისას — უეცარი გულისმიერი სიკვდილის რამდენიმე შემთხვევა.
როგორ მივიღოთ რეცეპტი Euthyrox® N 25-ზე ონლაინ
ლევოთიროქსინი რეცეპტით გაიცემა: დოზა ანალიზებით შეირჩევა, ხოლო მისი შეცვლა თირეოტროპული ჰორმონის კონტროლის გარეშე შესაძლოა როგორც შენარჩუნებული ჰიპოთირეოზით, ისე წამლისმიერი ჰიპერთირეოზით დასრულდეს.
ონლაინ კონსულტაციაზე ექიმი გაარჩევს ანალიზების შედეგებსა და თანმხლებ დაავადებებს, განიხილავს უზმოზე მიღების წესებსა და სხვა წამლებთან შეხამებას, ხოლო უკუჩვენებების არარსებობისას გამოწერს ელექტრონულ რეცეპტს — მისი კოდით პრეპარატის აფთიაქში მიღებაა შესაძლებელი.
