Efferalgan Codeine - (IR) - ulotka, cena, sposób stosowania i przeciwwskazania leku

Efferalgan Codeine - (IR): skład i postać farmaceutyczna

Lek jest dostępny w tabletkach musujących. Jedna tabletka zawiera 500 mg paracetamolu i 30 mg fosforanu kodeiny półwodnego. Przed przyjęciem tabletkę rozpuszcza się w wodzie.

W składzie znajdują się substancje pomocnicze istotne dla niektórych grup pacjentów: benzoesan sodu, sorbitol, aspartam oraz 380 mg sodu (16,5 mEq) w tabletce. Ze względu na sorbitol lek nie jest odpowiedni przy dziedzicznej nietolerancji fruktozy, ze względu na aspartam — przy fenyloketonurii, a duża zawartość sodu wymaga ostrożności przy obniżonej czynności nerek i diecie z ograniczeniem soli.

Jak działa Efferalgan Codeine - (IR)

Paracetamol hamuje cyklooksygenazę kwasu arachidonowego i syntezę prostaglandyn w ośrodkowym układzie nerwowym. Wrażliwość na mediatory takie jak kininy i serotonina zmniejsza się, a próg bólowy rośnie; zmniejszenie stężenia prostaglandyn w podwzgórzu odpowiada za działanie przeciwgorączkowe. Na agregację płytek krwi paracetamol nie wpływa.

Kodeina jest słabym lekiem przeciwbólowym o działaniu ośrodkowym. Działa przez receptory opioidowe μ, ale sama ma do nich małe powinowactwo: działanie przeciwbólowe pojawia się po jej przekształceniu do morfiny. W połączeniu z paracetamolem kodeina jest skuteczna w ostrym bólu nocyceptywnym, a zestawienie obu substancji daje silniejsze i dłuższe działanie przeciwbólowe niż każdy składnik osobno. Kodeina wykazuje ponadto działanie przeciwkaszlowe.

Wskazania do stosowania

Lek stosuje się w bólu o średnim i dużym nasileniu, który nie ustępuje po lekach przeciwbólowych o działaniu obwodowym.

U młodzieży od 12 lat kodeina jest wskazana w ostrym bólu o umiarkowanym nasileniu, który nie ustąpił po innych lekach przeciwbólowych — na przykład po paracetamolu lub ibuprofenie w monoterapii. Na ból fantomowy i neurogenny połączenie paracetamolu z kodeiną nie działa.

Sposób stosowania i dawkowanie

Lek jest przeznaczony dla dorosłych i młodzieży od 12 lat o masie ciała co najmniej 33 kg. Dorosłym podaje się zwykle 1 tabletkę musującą na dawkę, przy silnym bólu — 2 tabletki; dawkę można powtarzać nie częściej niż co 6 godzin. Zazwyczaj nie jest potrzebne więcej niż 6 tabletek na dobę, maksymalnie 8. Z uwzględnieniem wszystkich preparatów zawierających te substancje nie wolno przekraczać na dobę 4 g paracetamolu i 240 mg kodeiny. Leczenie ogranicza się do trzech dni: jeśli ból w tym czasie nie ustąpił, należy zgłosić się do lekarza.

Grupa pacjentów	Schemat przyjmowania
Dorośli i młodzież powyżej 50 kg	1–2 tabletki na dawkę, odstęp co najmniej 6 godzin, zwykle do 6 tabletek na dobę, maksymalnie 8
Młodzież od 12 lat o masie 33–50 kg	1 tabletka na dawkę z odstępem co najmniej 6 godzin, nie więcej niż 4 tabletki na dobę
Dzieci poniżej 12 lat i o masie poniżej 33 kg	Lek jest przeciwwskazany
Pacjenci w podeszłym wieku	Dawkę początkową zmniejsza się o połowę, następnie zwiększa zależnie od tolerancji
Klirens kreatyniny 10–50 ml/min	1 tabletka, odstęp 6 godzin
Klirens kreatyniny poniżej 10 ml/min	1 tabletka, odstęp 8 godzin

Kiedy dawkę dobową paracetamolu ogranicza się do 2 gramów

Limit 60 mg na kilogram masy ciała na dobę, ale nie więcej niż 2 g, obowiązuje u dorosłych o masie poniżej 50 kg, przy przewlekłej lub wyrównanej czynnej chorobie wątroby, zwłaszcza przy łagodnej i umiarkowanej niewydolności wątroby, przy zespole Gilberta, przewlekłej chorobie alkoholowej, długotrwałym niedożywieniu z małymi rezerwami glutationu w wątrobie oraz przy odwodnieniu. Przy zaburzeniach czynności wątroby zmniejsza się także dawkę kodeiny albo wydłuża odstępy między dawkami.

Przeciwwskazania

Leku nie stosuje się w następujących przypadkach:

• nadwrażliwość na paracetamol, propacetamol, kodeinę lub którąkolwiek substancję pomocniczą;
• dzieci poniżej 12 lat i o masie ciała do 33 kg — ze względu na nieprzewidywalne przekształcanie kodeiny do morfiny i ryzyko toksyczności opioidowej;
• pierwszy trymestr ciąży i okres karmienia piersią;
• ciężkie zaburzenia czynności wątroby lub czynna niewyrównana choroba wątroby, ciężka niewydolność nerek, choroba alkoholowa;
• niewydolność oddechowa niezależnie od stopnia i astma oskrzelowa — kodeina hamuje ośrodek oddechowy, a opioidy mogą powodować uwalnianie histaminy;
• dzieci i młodzież do 18 lat poddawane usunięciu migdałków podniebiennych lub migdałka gardłowego z powodu obturacyjnego bezdechu sennego;
• stwierdzony bardzo szybki metabolizm z udziałem enzymu CYP2D6;
• leczenie inhibitorami MAO i 14 dni po jego zakończeniu, a także przyjmowanie leków przeciwbólowych o działaniu agonistyczno-antagonistycznym — buprenorfiny, butorfanolu, nalbufiny, nalorfiny, pentazocyny.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Główne zagrożenia związane z lekiem to uszkodzenie wątroby przez paracetamol i depresja oddechowa wywołana kodeiną. Nie wolno przekraczać zalecanych dawek, a przed przyjęciem jakichkolwiek innych leków, w tym wydawanych bez recepty, trzeba upewnić się, że nie zawierają paracetamolu, kodeiny ani innych substancji hamujących ośrodkowy układ nerwowy. Objawy uszkodzenia wątroby pojawiają się 1–2 dni po przedawkowaniu, dlatego antidotum podaje się jak najwcześniej. Alkohol podczas leczenia jest wykluczony: zwiększa ryzyko toksycznego uszkodzenia wątroby i nasila działanie kodeiny. Szczególnie narażone są osoby długotrwale niedożywione, wyniszczone, odwodnione oraz regularnie pijące alkohol; przy niedoborze dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej możliwa jest niedokrwistość hemolityczna. Paracetamol może wywoływać ciężkie reakcje skórne — ostrą uogólnioną osutkę krostkową, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka: przy jakiejkolwiek wysypce lub innych objawach nadwrażliwości leczenie się przerywa.

• kodeina jest przekształcana do morfiny przez enzym CYP2D6, którego aktywność różni się u poszczególnych osób: przy jego niedoborze nie będzie działania przeciwbólowego, a przy bardzo szybkim metabolizmie nawet zwykłe dawki dają niebezpiecznie duże stężenia morfiny;
• objawy toksyczności opioidów to zawroty głowy, głęboka sedacja, splątanie, płytki oddech, zwężenie źrenic, wymioty; w ciężkich przypadkach depresja oddechowa i niewydolność krążenia zagrażające życiu;
• długotrwałe stosowanie dużych dawek kodeiny prowadzi do uzależnienia fizycznego, a nagłe odstawienie — do zespołu odstawiennego; przy uzależnieniu od opioidów w przeszłości lub obecnie warto wybrać inne leczenie przeciwbólowe;
• ostrożność jest konieczna przy urazie głowy i podwyższonym ciśnieniu śródczaszkowym, przy padaczce, chorobach dróg żółciowych, rozroście gruczołu krokowego, niedoczynności tarczycy i niedoczynności kory nadnerczy;
• opioidy maskują objawy ostrych chorób jamy brzusznej i powodują zaparcia oporne na środki przeczyszczające;
• długotrwałe stosowanie leków przeciwbólowych zwiększa ryzyko bólu głowy z nadużywania leków, a przy przewlekłym stosowaniu opioidów możliwa jest hiperalgezja.

Lek osłabia sprawność psychofizyczną, powoduje senność i zaburzenia funkcji poznawczych, dlatego w czasie leczenia nie wolno prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn. U sportowców przyjmowanie leku może dać dodatni wynik testów antydopingowych.

Interakcje z innymi lekami

Jednoczesne stosowanie z inhibitorami MAO oraz przez dwa tygodnie po ich odstawieniu jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko pobudzenia i wysokiej gorączki. Środki przyspieszające metabolizm wątrobowy — ziele dziurawca, leki przeciwpadaczkowe, barbiturany, ryfampicyna — zwiększają ryzyko uszkodzenia wątroby nawet przy zalecanych dawkach paracetamolu; ostrożności wymagają izoniazyd i zydowudyna. Fenytoina zmniejsza skuteczność paracetamolu i nasila jego hepatotoksyczność, dlatego należy unikać dużych i długotrwale stosowanych dawek. Probenecyd niemal dwukrotnie spowalnia wydalanie paracetamolu i dawkę trzeba zmniejszyć. Niesteroidowe leki przeciwzapalne zwiększają ryzyko zaburzeń czynności nerek, a leki przeciwzakrzepowe z grupy kumaryny, w tym warfaryna, wymagają częstszej kontroli INR — w trakcie przyjmowania i jeszcze tydzień po odstawieniu.

Działanie kodeiny na ośrodkowy układ nerwowy nasilają barbiturany, leki przeciwlękowe, przeciwdepresyjne, w tym trójpierścieniowe i SSRI, benzodiazepiny i leki nasenne; połączenie z innymi pochodnymi morfiny — przeciwbólowymi, przeciwkaszlowymi i stosowanymi w leczeniu substytucyjnym — a także z benzodiazepinami, barbituranami i metadonem zwiększa ryzyko depresji oddechowej, śmiertelnej w razie przedawkowania. Działanie przeciwbólowe kodeiny osłabiają leki metabolizowane przez CYP2D6 lub hamujące ten enzym: paroksetyna, fluoksetyna, sertralina, bupropion, neuroleptyki, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, celekoksyb, chinidyna, deksametazon i ryfampicyna, a także naltrekson. Nie zaleca się łączenia z agonistami i antagonistami morfiny: działanie przeciwbólowe słabnie, a ryzyko zespołu odstawiennego rośnie. Alkohol nasila działanie uspokajające opioidowych leków przeciwbólowych, a leki cholinolityczne razem z kodeiną silniej hamują pracę jelit.

Ciąża i karmienie piersią

W pierwszym trymestrze ciąży lek jest przeciwwskazany; w drugim i trzecim dopuszczalne są wyłącznie pojedyncze dawki i tylko w razie zdecydowanej konieczności, po ocenie ryzyka, korzyści i alternatyw. Badania epidemiologiczne nie wykazały działania teratogennego ani toksycznego dla płodu paracetamolu w zwykłych dawkach. W przypadku kodeiny ryzyko wad wrodzonych u ludzi nie zostało potwierdzone, ale też nie jest wykluczone, a w badaniach na zwierzętach stwierdzono działanie teratogenne. Duże dawki nawet krótkotrwale przed porodem mogą hamować ośrodek oddechowy noworodka, a długotrwałe stosowanie w trzecim trymestrze niezależnie od dawki wywołuje u dziecka zespół odstawienny: niepokój, nadmierny płacz, drżenia, wzmożone napięcie, szybkie oddychanie, gorączkę, wymioty i biegunkę.

W okresie karmienia piersią lek jest przeciwwskazany poza zastosowaniem doraźnym. Paracetamol i kodeina przenikają do mleka w niewielkich ilościach, u dzieci karmionych piersią opisywano wysypkę. Jeśli matka bardzo szybko przekształca kodeinę do morfiny, stężenie aktywnego metabolitu w mleku rośnie, a u dziecka zwiększa się ryzyko depresji oddechowej, bezdechu i zgonu; przy przyjmowaniu przez matkę dawek większych niż zalecane u niemowląt obserwowano obniżenie napięcia mięśniowego i zaburzenia oddychania. Kobietom z bardzo szybkim metabolizmem kodeiny zaleca się inne leczenie przeciwbólowe.

Działania niepożądane

Kodeina w dawkach terapeutycznych wywołuje te same reakcje co inne opioidy, ale rzadziej i łagodniej: sedację, euforię, zmiany nastroju, senność, zawroty głowy, zwężenie źrenic, nudności, wymioty, zaparcia, zatrzymanie moczu, świąd, pokrzywkę i wysypkę.

• ze strony układu nerwowego i psychiki — zawroty głowy, senność, drżenie, parestezje, drgawki kloniczne mięśni, omdlenia, splątanie, omamy, lekozależność i nadużywanie leku;
• ze strony układu oddechowego — duszność, skurcz oskrzeli, zahamowanie ośrodka oddechowego;
• ze strony przewodu pokarmowego — ból brzucha, zaparcia, biegunka, nudności, wymioty, zapalenie trzustki;
• ze strony wątroby — kolka żółciowa, zapalenie wątroby, zwiększenie aktywności AlAT, AspAT, fosfatazy zasadowej i γ-glutamylotransferazy, zmiana wartości INR;
• ze strony nerek — zatrzymanie moczu, niewydolność nerek, bardzo rzadko dla paracetamolu — kolka nerkowa i martwica brodawek nerkowych;
• ze strony krwi — trombocytopenia, bardzo rzadko leukopenia i neutropenia;
• reakcje alergiczne — zaczerwienienie skóry, wysypka, rumień, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, duszność, skurcz oskrzeli, nadmierne pocenie, obniżenie ciśnienia aż do wstrząsu anafilaktycznego, a także ciężkie reakcje skórne;
• inne — osłabienie, złe samopoczucie, obrzęki, obniżenie ciśnienia tętniczego, tachykardia, rabdomioliza.

Ostry ból brzucha spowodowany skurczem zwieracza Oddiego występuje głównie u pacjentów po usunięciu pęcherzyka żółciowego. Przyjmowanie kodeiny w dawkach większych niż terapeutyczne grozi uzależnieniem i zespołem odstawiennym po nagłym przerwaniu, również u noworodka, jeśli matka była uzależniona od kodeiny.

Przedawkowanie

Po przedawkowaniu paracetamolu w pierwszych godzinach pojawiają się nudności, wymioty, brak apetytu, bladość, nadmierne pocenie, senność i ogólne osłabienie. Następnego dnia mogą ustąpić, choć uszkodzenie wątroby już się rozwija i później objawia się rozpieraniem w nadbrzuszu, powrotem nudności i żółtaczką. Przyjęcie 7,5 g paracetamolu lub więcej u dorosłego albo 140 mg/kg u dziecka wywołuje cytolityczne zapalenie wątroby mogące doprowadzić do całkowitej martwicy wątroby, kwasicy metabolicznej, encefalopatii wątrobowej, śpiączki i zgonu. Leczenie prowadzi się w szpitalu: stężenie paracetamolu we krwi oznacza się nie wcześniej niż 4 godziny po przyjęciu, podaje węgiel aktywny i jak najszybciej wprowadza antidotum — acetylocysteinę, najlepiej w ciągu pierwszych 8 godzin. W większości przypadków próby wątrobowe normalizują się w ciągu jednego–dwóch tygodni, ale przy ciężkich zatruciach może być konieczne przeszczepienie wątroby.

Przedawkowanie kodeiny objawia się zahamowaniem oddychania — od zwolnienia oddechu do bezdechu z sinicą, głęboką sedacją od stuporu do śpiączki oraz zwężeniem źrenic. Możliwe są wymioty, zatrzymanie moczu, bradykardia, obniżenie ciśnienia, drgawki, rzadziej obrzęk płuc i objawy uwalniania histaminy. U dzieci za próg toksyczności uznaje się jednorazowe przyjęcie 2 mg/kg. Poszkodowanego natychmiast przewozi się do szpitala, kontroluje oddech i podaje antidotum — nalokson, powtórnie, ponieważ jest wydalany szybciej niż czynne metabolity kodeiny.

Jak otrzymać receptę na Efferalgan Codeine - (IR) online

Połączenie paracetamolu z kodeiną wydawane jest na receptę: lekarz ocenia charakter bólu, stan wątroby i nerek, czynność oddechową oraz przyjmowane leki.

Podczas konsultacji online lekarz omówi dawkę i czas przyjmowania, który zwykle nie przekracza trzech dni, a przy braku przeciwwskazań wystawi e-receptę — z jej kodem lek można odebrać w aptece.