Dicloberl retard: skład i postać leku
Jedna twarda kapsułka o przedłużonym uwalnianiu zawiera 100 mg diklofenaku sodowego. Przedłużone uwalnianie przesądza o całej reszcie: kapsułkę przyjmuje się raz na dobę, ale nie do każdej sytuacji się ona nadaje.
Kapsułkę połyka się w całości, popijając dużą ilością płynu. Nie należy jej przyjmować na pusty żołądek, a osobom z wrażliwym żołądkiem zaleca się przyjmowanie w trakcie posiłków.
Jak działa Dicloberl retard
Diklofenak jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym, który hamuje syntezę prostaglandyn; wykazano to w standardowych modelach doświadczalnych zapalenia u zwierząt. U człowieka diklofenak zmniejsza ból związany z zapaleniem, obrzęk i gorączkę.
Ma też drugą właściwość, wymienioną w ulotce osobno: diklofenak hamuje agregację płytek wywołaną przez ADP i kolagen. Stąd ostrzeżenia o krwawieniach i ostrożność przy jednoczesnym przyjmowaniu leków przeciwzakrzepowych i przeciwpłytkowych.
Wskazania
Leczenie objawowe bólu i stanu zapalnego w wymienionych niżej stanach. Słowo „objawowe" jest tu istotne: lek znosi objawy, ale na przyczynę choroby nie wpływa.
- ostre zapalenie stawów, w tym ataki dny moczanowej — jako leczenie podtrzymujące;
- długo trwające zapalenie stawów, w pierwszej kolejności reumatoidalne zapalenie stawów, przy którym zajętych jest naraz wiele stawów;
- zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa — choroba Bechterewa — i inne zapalne choroby reumatyczne kręgosłupa;
- zaostrzenia choroby zwyrodnieniowej stawów i kręgosłupa;
- zapalne choroby reumatyczne tkanek miękkich, bolesne obrzęki i zapalenia pourazowe.
Z powodu opóźnionego uwalniania substancji czynnej lek nie nadaje się do stanów, w których wymagane jest natychmiastowe działanie lecznicze. To ograniczenie wprost: przy ostrym bólu, który trzeba znieść teraz, potrzebna jest inna postać leku.
Sposób stosowania i dawkowanie
Dawkę dobiera się zależnie od nasilenia objawów choroby. Dorosłym podaje się jedną kapsułkę na dobę, co odpowiada 100 mg diklofenaku sodowego. O okresie stosowania decyduje lekarz: w chorobach reumatycznych może być potrzebne długotrwałe przyjmowanie. Liczbę działań niepożądanych udaje się ograniczyć, stosując lek w najmniejszej skutecznej dawce i nie dłużej, niż to konieczne do kontrolowania objawów.
| Komu się podaje | Co z dawką |
| Osoby w podeszłym wieku | zmiana dawki nie jest wymagana, ale z powodu możliwości działań niepożądanych takich pacjentów monitoruje się szczególnie wnikliwie; osłabionym i z niską masą ciała zaleca się najmniejszą skuteczną dawkę |
| Łagodne i umiarkowane zaburzenia czynności nerek | zmniejszać dawki nie trzeba |
| Łagodne i umiarkowane zaburzenia czynności wątroby | zmniejszać dawki nie trzeba, ale rozpoczęcie leczenia wymaga nadzoru lekarskiego: stan może się pogorszyć |
| Dzieci i młodzież poniżej 18 lat | leku stosować nie wolno — z powodu zbyt dużej zawartości substancji czynnej w kapsułce |
Konieczność kontynuowania leczenia objawowego i odpowiedź na nie ocenia się okresowo: ryzyko ze strony serca i naczyń rośnie przy dużych dawkach i długim stosowaniu, stąd wymóg, by wystarczała najmniejsza skuteczna dawka dobowa przez możliwie najkrótszy czas.
Przeciwwskazania
Pierwsza grupa przeciwwskazań to nietolerancja. Leku nie wolno stosować przy nadwrażliwości na diklofenak lub którąkolwiek substancję pomocniczą, a także u osób, u których przyjęcie kwasu acetylosalicylowego albo innych środków hamujących syntezę prostaglandyn kiedykolwiek wywołało napad astmy, skurcz oskrzeli, pokrzywkę lub ostre zapalenie błony śluzowej nosa.
Pozostałe przeciwwskazania wiążą się z krwawieniami i ciężkimi chorobami narządów wewnętrznych.
- niespecyficzne zaburzenia krwiotworzenia albo zaburzenia krzepnięcia krwi;
- czynne lub nawracające owrzodzenie bądź krwawienie z przewodu pokarmowego — dwa i więcej odrębnych potwierdzonych epizodów;
- przedziurawienie ściany albo krwawienie, które wystąpiły kiedyś na tle przyjmowania leków tej samej grupy;
- czynne krwawienie z naczyń mózgowych i każde inne czynne krwawienie;
- ciężka niewydolność wątroby, nerek albo serca;
- zastoinowa niewydolność serca klas II–IV według NYHA, choroba niedokrwienna serca, zajęcie naczyń obwodowych i mózgowych;
- trzeci trymestr ciąży oraz wiek poniżej 18 lat.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Główne niebezpieczeństwo wiąże się z przewodem pokarmowym. Krwawienia, owrzodzenia żołądka i dwunastnicy oraz perforacje opisano dla wszystkich leków tej grupy; występują w różnym czasie leczenia, czasem bez objawów ostrzegawczych. Ryzyko rośnie wraz z dawką i jest większe u osób, które już miały owrzodzenie, zwłaszcza powikłane krwawieniem lub perforacją, oraz u osób w podeszłym wieku — u nich takie reakcje przebiegają ciężej i mogą prowadzić do zgonu. U takich pacjentów leczenie zaczyna się od najmniejszych skutecznych dawek, a przy jednoczesnym przyjmowaniu małej dawki kwasu acetylosalicylowego lub innych środków zwiększających ryzyko rozważa się leki chroniące błonę śluzową żołądka — mizoprostol albo inhibitory pompy protonowej.
- jednoczesnego stosowania z innymi niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi, w tym z selektywnymi inhibitorami cyklooksygenazy-2, należy unikać;
- przy krwawieniu z przewodu pokarmowego lub owrzodzeniu lek się odstawia; przy owrzodzeniu, krwawieniu czy perforacji w przeszłości, a także przy wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego i chorobie Crohna podaje się go ostrożnie i pod ścisłą kontrolą lekarską — możliwe jest zaostrzenie;
- z danych klinicznych i epidemiologicznych wynika, że przyjmowanie diklofenaku, zwłaszcza w dużych dawkach i długotrwale, może nieco zwiększać ryzyko zakrzepicy tętniczej — zawału serca lub udaru; przy istotnych czynnikach ryzyka w rodzaju nadciśnienia, hiperlipidemii, cukrzycy i palenia lek stosuje się z dużą ostrożnością;
- pacjentów z nadciśnieniem albo zastoinową niewydolnością serca w wywiadzie, z zatrzymaniem płynów i obrzękami obserwuje się osobno: zatrzymanie płynów i obrzęki przy leczeniu tą grupą leków opisano.
Osobnej uwagi wymagają skóra i wątroba. Bardzo rzadko przy leczeniu tą grupą leków opisywano ciężkie reakcje skórne, niekiedy ze skutkiem śmiertelnym: złuszczające zapalenie skóry, zespół Stevensa-Johnsona i toksyczną martwicę naskórka. Największe ryzyko przypada na początek leczenia, w większości przypadków na pierwszy miesiąc, dlatego przy pierwszych oznakach wysypki, zmian na błonach śluzowych czy innych objawach nadwrażliwości lek się odstawia. Diklofenak może zwiększać aktywność enzymów wątrobowych, a u pacjentów z zaburzoną czynnością wątroby stan może się pogorszyć, więc rozpoczęcie leczenia u nich wymaga nadzoru.
Interakcje z innymi lekami
Interakcji diklofenak ma wiele i niemal wszystkie sprowadzają się do dwóch następstw: zwiększonego ryzyka krwawienia z przewodu pokarmowego i zmiany stężenia innych leków we krwi. Jednoczesne przyjmowanie z innymi lekami tej samej grupy przez sumowanie się efektów zwiększa ryzyko owrzodzenia i krwawienia, dlatego nie jest zalecane.
- stężenie w osoczu może rosnąć u digoksyny, fenytoiny i litu; stężenie litu w surowicy trzeba kontrolować;
- działanie leków moczopędnych i obniżających ciśnienie — beta-adrenolityków, inhibitorów konwertazy angiotensyny, antagonistów angiotensyny II — może słabnąć, dlatego ciśnienie mierzy się okresowo;
- u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek, odwodnionych lub w podeszłym wieku połączenie inhibitora ACE albo antagonisty angiotensyny II ze środkiem hamującym cyklooksygenazę może pogorszyć czynność nerek aż do ciężkiej, zwykle odwracalnej niewydolności; przypomina się im o odpowiedniej ilości płynów i regularnie kontroluje nerki;
- z lekami moczopędnymi oszczędzającymi potas możliwa jest hiperkaliemia — kontroluje się stężenie potasu;
- glikokortykosteroidy i selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny zwiększają ryzyko owrzodzenia i krwawienia;
- diklofenak może hamować nerkowy klirens metotreksatu i zwiększać jego stężenie we krwi, dlatego ostrożność jest potrzebna w ciągu 24 godzin przed jego podaniem i po nim; nefrotoksyczne działanie cyklosporyny diklofenak potrafi nasilać, a probenecyd — opóźniać wydalanie samego diklofenaku; z doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi łączy się bez wpływu na ich działanie.
Osobno stoi temat przeciwzakrzepowy. Badania kliniczne nie wskazują, by diklofenak zmieniał działanie tych leków, jednak o zwiększonym ryzyku krwotoku przy jednoczesnym stosowaniu donoszono, i takich pacjentów uważnie się kontroluje.
Ciąża i karmienie piersią
Hamowanie syntezy prostaglandyn może niekorzystnie wpłynąć na przebieg ciąży oraz rozwój embrionu lub płodu. Dane farmakoepidemiologiczne wskazują na zwiększone ryzyko poronienia i wad budowy serca po zastosowaniu takiej substancji we wczesnej ciąży, przy czym ryzyko rośnie z dawką i czasem trwania leczenia. W badaniach na zwierzętach takie substancje powodowały obumarcie zarodka przed zagnieżdżeniem i po nim, a w okresie organogenezy — częstsze wady rozwojowe, w tym sercowo-naczyniowe.
W pierwszym i drugim trymestrze diklofenak sodowy podaje się tylko przy zdecydowanej konieczności, a kobietom planującym ciążę oraz w tych dwóch trymestrach stosuje się najmniejszą możliwą dawkę przez możliwie najkrótszy czas. W trzecim trymestrze lek jest przeciwwskazany: takie substancje mogą wywoływać u płodu działanie toksyczne na serce, naczynia i płuca z przedwczesnym zamknięciem przewodu tętniczego i nadciśnieniem płucnym, zaburzać czynność nerek aż do niewydolności z małowodziem, a pod koniec ciąży — wydłużać czas krwawienia nawet w małych dawkach; hamowanie skurczów macicy może opóźnić lub przedłużyć poród. Jak inne leki tej grupy, diklofenak w niewielkich ilościach przenika do mleka kobiecego, dlatego kobietom karmiącym się go nie podaje.
Działania niepożądane
Najczęściej obserwuje się zaburzenia żołądka i jelit. Możliwe są owrzodzenie żołądka lub dwunastnicy, perforacja i krwawienie z przewodu pokarmowego, czasem ze skutkiem śmiertelnym, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku.
- ze strony trawienia: nudności, wymioty, biegunka, wzdęcia, zaparcia, niestrawność, bóle brzucha, smoliste stolce, krwawe wymioty, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, zaostrzenie zapalenia jelita grubego i choroby Crohna; rzadziej zapalenie błony śluzowej żołądka;
- ze strony serca i naczyń: bardzo rzadko kołatanie serca, obrzęki, niewydolność serca, zawał serca; przy leczeniu lekami tej grupy opisano też obrzęki, wzrost ciśnienia i niewydolność serca;
- ze strony krwi: bardzo rzadko zahamowanie krwiotworzenia — niedokrwistość, spadek liczby krwinek białych i płytek, postać aplastyczna, agranulocytoza — a także niedokrwistość hemolityczna;
- ze strony układu nerwowego: często zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego, na przykład ból i zawroty głowy.
Pierwszymi objawami zaburzeń krwiotworzenia mogą być gorączka, ból gardła, nadżerki w jamie ustnej, dolegliwości grypopodobne, znaczne zmęczenie, krwawienia z nosa i wybroczyny skórne. Właśnie dlatego przy długotrwałym przyjmowaniu leku w regularnych odstępach kontroluje się morfologię krwi.
Przedawkowanie
Charakterystycznych objawów klinicznych przedawkowania diklofenaku nie ma. Możliwe są zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego — ból głowy, zawroty głowy, oszołomienie i utrata przytomności, u dzieci także drgawki miokloniczne — a poza tym bóle brzucha, nudności i wymioty, krwawienie z przewodu pokarmowego, zaburzenia czynności wątroby i nerek, nagły spadek ciśnienia, depresja oddechowa i sinica.
Swoistego antidotum nie ma. Leczenie ostrego zatrucia sprowadza się do podtrzymywania czynności ważnych dla życia narządów i usuwania objawów — przy znacznym spadku ciśnienia, niewydolności nerek, drgawkach, zaburzeniach żołądkowo-jelitowych i oddechowych. Wymuszona diureza, dializa i hemoperfuzja są w usuwaniu diklofenaku najprawdopodobniej bezużyteczne z powodu silnego wiązania z białkami osocza i rozległego metabolizmu. Po przyjęciu potencjalnie toksycznej dawki można rozważyć węgiel aktywny i opróżnienie żołądka — sprowokowanie wymiotów albo płukanie.
Jak otrzymać receptę na Dicloberl retard online
Lek wydawany jest na receptę, a rozmowa z lekarzem toczy się wokół dwóch pytań: czy ta postać w ogóle się nadaje i czy nie ma przeciwwskazań. Postać o przedłużonym uwalnianiu przewidziano do długotrwałego leczenia chorób reumatycznych, a nie do szybkiego zniesienia bólu, więc lekarzowi warto od razu powiedzieć, co i jak długo boli.
Do konsultacji online przygotuj informacje o owrzodzeniu żołądka lub dwunastnicy, krwawieniach i perforacjach w przeszłości, o wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego i chorobie Crohna, o chorobach wątroby i nerek, niewydolności serca, chorobie niedokrwiennej serca, zawale i udarze, o nadciśnieniu, cukrzycy, zaburzeniach lipidowych i paleniu, a także o reakcjach na kwas acetylosalicylowy i inne leki przeciwbólowe — astmie, pokrzywce, katarze. Osobno wymień przyjmowane leki: przeciwzakrzepowe, przeciwpłytkowe, kortykosteroidy, leki przeciwdepresyjne z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny, moczopędne i obniżające ciśnienie, lit, metotreksat, cyklosporynę. Lekarz oceni te okoliczności i przy braku przeciwwskazań wystawi receptę elektroniczną.
