Belara: skład i postać farmaceutyczna
Jedna tabletka powlekana Belara zawiera 0,03 mg etynyloestradiolu i 2 mg octanu chlormadynonu. Jest to złożony hormonalny środek antykoncepcyjny przewidziany na 21 dni przyjmowania z następującą po nich siedmiodniową przerwą.
Tabletki wyciska się z blistra w miejscu oznaczonym odpowiednim dniem tygodnia i połyka w całości, popijając w razie potrzeby niewielką ilością płynu. Przyjmuje się je raz na dobę, zgodnie z kolejnością wskazaną strzałką na opakowaniu.
Jak działa Belara
Ciągłe przyjmowanie preparatu przez 21 dni hamuje wydzielanie przez przysadkę hormonu folikulotropowego i luteinizującego, a tym samym blokuje owulację. Jednocześnie zmieniają się proliferacja i czynność wydzielnicza endometrium, a śluz szyjki macicy zmienia konsystencję — utrudnia to migrację plemników przez kanał szyjki i zmienia ich ruchliwość.
Najmniejsza dobowa dawka octanu chlormadynonu konieczna do całkowitego zahamowania owulacji wynosi 1,7 mg, a dawka powodująca pełną transformację błony śluzowej macicy — 25 mg na cykl. Octan chlormadynonu należy do progestagenów antyandrogenowych: potrafi wypierać androgeny z ich miejsc receptorowych.
Wskazania do stosowania
Belara stosowana jest w antykoncepcji hormonalnej.
Decyzję o przepisaniu podejmuje się na podstawie indywidualnej oceny czynników ryzyka u konkretnej kobiety, przede wszystkim ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej — zarówno własnego, jak i związanego z tym właśnie preparatem w porównaniu z innymi złożonymi hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi.
Sposób stosowania i dawkowanie
Przyjmuje się jedną tabletkę na dobę o tej samej porze, najlepiej wieczorem, przez 21 kolejnych dni, po czym robi się siedmiodniową przerwę. Po 2–4 dniach od ostatniej tabletki powinno wystąpić krwawienie z odstawienia, podobne do miesiączkowego.
Kolejne opakowanie rozpoczyna się dokładnie po siedmiu dniach przerwy, niezależnie od tego, czy krwawienie się skończyło, czy jeszcze trwa. Szczegółowy schemat rozpoczęcia przyjmowania, zmiany z innej metody antykoncepcji i postępowania po pominięciu tabletki ustala lekarz.
Przeciwwskazania
Złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych nie stosuje się w wymienionych przypadkach; jeśli którykolwiek z tych stanów wystąpi po raz pierwszy w trakcie przyjmowania, lek natychmiast się odstawia:
- żylna choroba zakrzepowo-zatorowa obecnie lub w przeszłości — zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna — oraz znana dziedziczna bądź nabyta skłonność do niej: oporność na aktywowane białko C, w tym czynnik V Leiden, niedobór antytrombiny III, białka C lub białka S;
- rozległy zabieg operacyjny z długotrwałym unieruchomieniem oraz wysokie ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej wynikające z kilku czynników;
- tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe — czynne, na przykład zawał mięśnia sercowego, lub ich objawy prodromalne, na przykład dławica piersiowa; czynny bądź przebyty udar i przemijający napad niedokrwienny; dziedziczna lub nabyta skłonność do zakrzepicy tętniczej, w tym hiperhomocysteinemia i przeciwciała antyfosfolipidowe;
- migrena z ogniskowymi objawami neurologicznymi w wywiadzie;
- wysokie ryzyko zakrzepicy tętniczej z powodu kilku czynników lub jednego poważnego — cukrzycy z powikłaniami naczyniowymi, ciężkiego nadciśnienia tętniczego, ciężkiej dyslipoproteinemii;
- niedostatecznie kontrolowana cukrzyca, niekontrolowane nadciśnienie tętnicze lub utrwalone wartości ciśnienia powyżej 140/90 mmHg;
- zapalenie wątroby, żółtaczka, zaburzenia czynności wątroby — do czasu normalizacji parametrów wątrobowych;
- uogólniony świąd i zastój żółci, zwłaszcza jeśli występowały wcześniej.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Jak w przypadku wszystkich złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych, głównym przedmiotem ostrzeżeń są zakrzepy. Przyjmowanie takich preparatów zwiększa ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej w porównaniu z rezygnacją z antykoncepcji hormonalnej, a ryzyko jest największe w pierwszym roku stosowania oraz przy wznowieniu po przerwie trwającej cztery tygodnie i dłużej. Przed przepisaniem i przy wznowieniu lekarz zbiera dokładny wywiad, także rodzinny, mierzy ciśnienie tętnicze i przeprowadza badanie, a następnie powtarza je okresowo.
- ryzyko zakrzepicy zwiększają wiek powyżej 35 lat, palenie tytoniu, otyłość, nadciśnienie tętnicze, dyslipoproteinemia, migrena, wady zastawkowe serca i zaburzenia rytmu;
- zakrzepica u rodziców lub rodzeństwa w młodym wieku to powód, by przed rozpoczęciem przyjmowania skierować kobietę do specjalisty;
- przed planowaną operacją, przy długotrwałym unieruchomieniu i po ciężkim urazie lek odstawia się z wyprzedzeniem i wznawia dopiero po powrocie sprawności ruchowej;
- nagły jednostronny ból lub obrzęk nogi, ostry ból w klatce piersiowej, nagła duszność lub kaszel, nietypowo silny ból głowy, zaburzenia widzenia lub mowy, osłabienie bądź zdrętwienie połowy ciała wymagają natychmiastowej pomocy;
- zwiększenie częstości lub nasilenia migreny w trakcie przyjmowania może zapowiadać incydent naczyniowo-mózgowy i jest powodem natychmiastowego przerwania stosowania;
- utrwalone podwyższenie ciśnienia tętniczego, pojawienie się żółtaczki, zapalenia wątroby lub uogólnionego świądu to podstawa do odstawienia leku;
- przy skłonności do ostudy należy unikać słońca i promieniowania ultrafioletowego: zaburzenia pigmentacji występują niezbyt często, ale są możliwe;
- antykoncepcja hormonalna nie chroni przed HIV ani innymi zakażeniami przenoszonymi drogą płciową.
Osobnej uwagi wymaga skuteczność metody. Pominięcie tabletek, wymioty i biegunka wkrótce po przyjęciu, a także jednoczesne leczenie preparatami przyspieszającymi metabolizm hormonów obniżają działanie antykoncepcyjne — w takich sytuacjach potrzebna jest dodatkowa metoda mechaniczna, a sposób postępowania warto omówić z lekarzem z wyprzedzeniem.
Interakcje z innymi lekami
Skuteczność antykoncepcji obniżają induktory enzymów wątrobowych: barbiturany, karbamazepina, fenytoina, prymidon, ryfampicyna, a także prawdopodobnie okskarbazepina, topiramat, felbamat, gryzeofulwina, preparaty z dziurawcem i szereg leków przeciw HIV. Ich działanie rozwija się w ciągu kilku dni i utrzymuje około czterech tygodni po odstawieniu, dlatego na czas takiego leczenia i przez kolejne 28 dni stosuje się metodę mechaniczną, a przy długiej terapii induktorami przechodzi na antykoncepcję niehormonalną.
Silne inhibitory enzymów działają odwrotnie — zwiększają stężenia hormonów w osoczu. Same środki antykoncepcyjne mogą zmieniać metabolizm innych leków: stężenie cyklosporyny może rosnąć, a lamotryginy spadać. Ponadto steroidowe środki antykoncepcyjne wpływają na wyniki badań laboratoryjnych — prób wątrobowych, nerkowych i hormonalnych, wskaźników gospodarki lipidowej i węglowodanowej oraz krzepnięcia — choć wartości zwykle pozostają w granicach normy.
Ciąża i karmienie piersią
W ciąży preparatu się nie stosuje, a jeśli ciąża zaistnieje w trakcie przyjmowania, lek natychmiast się odstawia. Szeroko zakrojone badania epidemiologiczne nie wykazały zwiększenia częstości wad wrodzonych u dzieci kobiet stosujących złożone środki antykoncepcyjne przed zajściem w ciążę ani działania teratogennego przy przypadkowym przyjmowaniu we wczesnym okresie ciąży.
Złożone hormonalne środki antykoncepcyjne mogą zmniejszać ilość mleka i zmieniać jego skład, a niewielkie ilości hormonów przenikają do mleka, dlatego do zakończenia karmienia piersią zwykle się ich nie przepisuje. Wznawiając przyjmowanie po porodzie, lekarz uwzględnia zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej w okresie poporodowym.
Działania niepożądane
W badaniach klinicznych najczęściej — u ponad 20% kobiet — występowały krwawienia śródcykliczne, plamienia, ból głowy i uczucie dyskomfortu w piersiach. Nieregularne krwawienia z reguły ustępują w trakcie dalszego stosowania.
- bardzo często — nudności, wydzielina z pochwy, bolesne miesiączkowanie, brak miesiączki;
- często — wymioty, ból w podbrzuszu, uczucie ciężkości;
- często — obniżony nastrój, nerwowość, drażliwość, zawroty głowy, migrena lub jej nasilenie, zaburzenia widzenia, trądzik;
- niezbyt często — kandydoza pochwy, gruczolakowłókniaki piersi, reakcje nadwrażliwości, w tym skórne reakcje alergiczne;
- niezbyt często — zmiany lipidów we krwi, w tym hipertriglicerydemia, zmniejszenie libido, ból brzucha, wzdęcia, biegunka, ból pleców;
- niezbyt często — zaburzenia pigmentacji, ostuda, łysienie, suchość skóry, nadmierna potliwość;
- rzadko — zapalenie pochwy i sromu, zapalenie spojówek, nietolerancja soczewek kontaktowych, nagła utrata słuchu, szumy uszne, zwiększone łaknienie;
- rzadko — podwyższenie lub obniżenie ciśnienia tętniczego, zapaść sercowo-naczyniowa, żylaki, zakrzepica żył, żylna i tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa, pokrzywka, wyprysk, rumień, świąd, nasilenie łuszczycy, nadmierne owłosienie; bardzo rzadko — rumień guzowaty.
Przedawkowanie
Brak informacji o ciężkich szkodliwych skutkach przedawkowania. Możliwe są nudności, wymioty oraz niewielkie krwawienie z pochwy, szczególnie u młodych dziewcząt.
Antidotum nie istnieje, leczenie jest objawowe. W rzadkich przypadkach może być konieczna kontrola równowagi wodno-elektrolitowej oraz czynności wątroby.
Jak otrzymać receptę na Belara online
Złożone środki antykoncepcyjne wydawane są na receptę: przed przepisaniem lekarz zbiera wywiad, w tym rodzinny, ocenia czynniki ryzyka zakrzepicy i mierzy ciśnienie tętnicze.
Podczas konsultacji online lekarz omówi przeciwwskazania, zasady przyjmowania i postępowanie po pominięciu tabletki, a przy braku ograniczeń wystawi e-receptę — z jej kodem lek można odebrać w aptece.
