Adamon SR 200: skład i postać farmaceutyczna
Jedna kapsułka o przedłużonym uwalnianiu zawiera 50 mg, 100 mg, 150 mg lub 200 mg chlorowodorku tramadolu. Cztery moce pokrywają cały zakres roboczy, a postać o przedłużonym uwalnianiu wyznacza rytm: produkt przyjmuje się dwa razy na dobę, niezależnie od posiłków.
Kapsułkę połyka się w całości, popijając wodą. Dla osób, którym trudno połykać, przewidziano drogę okrężną: kapsułkę można ostrożnie otworzyć i wysypać zawartość — granulki — na łyżeczkę, następnie umieścić łyżeczkę w ustach i połknąć granulki, popijając odpowiednią ilością wody. Granulek przy tym nie wolno żuć ani rozgryzać.
Jak działa Adamon SR 200
Tramadol to opioidowy lek przeciwbólowy o działaniu ośrodkowym, wykazujący aktywność agonisty receptora opioidowego. Najciekawsze jest to, że działa dwoma różnymi sposobami naraz, bo występuje w postaci dwóch enancjomerów. Izomer (+) wykazuje przede wszystkim aktywność opioidową przez powinowactwo do receptora μ, a izomer (−) nasila jego działanie przeciwbólowe i zarazem działa jako inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny i serotoniny, modyfikując przekazywanie impulsów bólowych.
Z tej dwoistości wynika wiele w pozostałych rozdziałach — i interakcje z lekami przeciwdepresyjnymi, i ryzyko toksyczności serotoninowej. Tramadol ma też działanie przeciwkaszlowe. Wpływ na ośrodek oddechowy i krążenie przy dawkach zalecanych wydaje się klinicznie nieistotny, a siła działania odpowiada od 1/10 do 1/6 siły morfiny.
Wskazania
Wskazanie sformułowano jednym zdaniem: preparat stosowany jest w leczeniu bólu o średnim i dużym nasileniu. Ani przyczyna bólu, ani jego umiejscowienie nie są doprecyzowane — kryterium jest wyłącznie nasilenie.
Z takiego sformułowania wynika praktyczna zasada zapisana w rozdziale o dawkach: podawać należy najmniejszą dawkę skutecznie uśmierzającą ból, a dobierać ją do nasilenia bólu i indywidualnej odpowiedzi pacjenta. Punktem odniesienia nie jest rozpoznanie, lecz wynik.
Sposób stosowania i dawkowanie
Dorosłym i młodzieży powyżej 12. roku życia zwykła dawka początkowa to 50–100 mg dwa razy na dobę, rano i wieczorem. W zależności od nasilenia bólu można ją zwiększyć do 150–200 mg dwa razy na dobę, ale maksymalnej dawki dobowej 400 mg przekraczać nie wolno. Dalej schemat zmienia już tylko wiek oraz stan nerek i wątroby, przy czym zmienia się w nim nie sama dawka, lecz odstęp między kolejnymi przyjęciami: do 75. roku życia, gdy nie ma klinicznych oznak niewydolności nerek ani wątroby, zwykle nie trzeba niczego korygować, a po 75. eliminacja produktu ulega opóźnieniu i odstęp wydłuża się zależnie od potrzeb pacjenta. Tak samo postępuje się przy niewydolności nerek lub wątroby oraz u dializowanych. Przy ciężkiej niewydolności wątroby i nerek stosowanie produktu nie jest zalecane, a dzieciom poniżej 12 lat nie podaje się go wcale — brak dla nich danych o bezpieczeństwie i skuteczności.
Osobno omówiono leczenie długotrwałe. Jeśli jest konieczne ze względu na rodzaj i nasilenie choroby, pacjenta obserwuje się dokładnie i uważnie, w razie potrzeby z przerwami w leczeniu, by w porę ustalić ewentualne zmiany dawkowania. Przerwy nie są tu formalnością: to właśnie one pozwalają zobaczyć, czy potrzeba dotychczasowej dawki się utrzymuje.
Przeciwwskazania
Pierwszy zakaz jest zwyczajny: nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą. Drugi dotyczy ostrego zatrucia — lekami nasennymi, lekami przeciwbólowymi o działaniu ośrodkowym, opioidami, lekami psychotropowymi lub alkoholem. Trzeci wiąże się z inhibitorami monoaminooksydazy: ich równoczesne stosowanie oraz okres 2 tygodni po odstawieniu zamykają drogę tramadolowi całkowicie.
Pozostałe trzy zakazy łączą się ze sobą i wyjaśniają granice stosowania leku. Tramadol jest przeciwwskazany przy równoczesnym leczeniu uzależnienia od opioidów. Nie należy go stosować w leczeniu zespołu abstynencyjnego po odstawieniu narkotyków. I wreszcie jest przeciwwskazany w niekontrolowanej padaczce — bo sam potrafi obniżać próg drgawkowy.
Ostrzeżenia specjalne i środki ostrożności
Charakterystyka zaczyna od ostrożnego sformułowania: tramadol jest lekiem o niskim potencjale uzależniającym. Jednak przy długotrwałym stosowaniu mogą wystąpić tolerancja oraz uzależnienie psychiczne i fizyczne, a w rzadkich przypadkach objawy odstawienne obserwowano także po dawkach terapeutycznych. U pacjentów ze skłonnością do nadużywania leków leczenie prowadzi się z przerwami i pod ścisłą kontrolą lekarza. I osobno: lek nie jest odpowiedni dla osób uzależnionych od opioidów — mimo że jest agonistą receptorów opioidowych, objawów odstawienia morfiny nie zmniejsza.
- drgawki: w pojedynczych przypadkach zgłaszano je po dawkach terapeutycznych, a wraz ze wzrostem dawki ryzyko rośnie; chorym na padaczkę i ze skłonnością do drgawek tramadol podaje się tylko w razie bezwzględnej konieczności, a ryzyko jest większe przy równoczesnym stosowaniu innych leków obniżających próg drgawkowy;
- alkoholu podczas leczenia tramadolem pić nie wolno;
- ostrożność potrzebna jest przy zaburzeniach świadomości o nieznanej etiologii, ciężkiej niewydolności wątroby lub nerek, podwyższonym ciśnieniu wewnątrzczaszkowym przy urazach głowy i chorobach mózgu, zaburzeniach czynności ośrodka oddechowego oraz we wstrząsie;
- w zalecanych dawkach terapeutycznych lek nie powoduje zaburzeń oddychania, ale przy chorobach układu oddechowego, nadmiarze wydzieliny oskrzelowej i równoczesnym stosowaniu leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy może spowodować zahamowanie oddechu;
- w składzie jest sacharoza, więc przy rzadkich zaburzeniach dziedzicznych — nietolerancji fruktozy, zespole złego wchłaniania glukozy-galaktozy, niedoborze sacharazy-izomaltazy — leku przyjmować nie należy.
O prowadzeniu pojazdów napisano ostrzej niż przy większości leków: produkt może wywierać znaczny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Powoduje senność, a ta nasila się w połączeniu z alkoholem, lekami przeciwhistaminowymi i innymi hamującymi ośrodkowy układ nerwowy. Zasada jest prosta: pojawiła się senność — za kierownicę się nie siada.
Interakcje z innymi lekami
Dwa główne mechanizmy interakcji tramadolu wynikają z jego podwójnej natury: obniża próg drgawkowy i wtrąca się w gospodarkę serotoniną. Stąd dwie grupy ryzyka — drgawki i toksyczność serotoninowa — i obie wiążą się z tymi samymi lekami psychotropowymi.
| Z czym | Co się dzieje |
| Leki obniżające próg drgawkowy | tramadol sam wywołuje napady drgawek i zwiększa ryzyko drgawek wywoływanych przez nie; należą tu leki przeciwdepresyjne obu grup, przeciwpsychotyczne, bupropion, mirtazapina i tetrahydrokanabinol |
| Leki serotoninergiczne, w tym inhibitory MAO | możliwa toksyczność serotoninowa; rozpoznanie jest prawdopodobne przy spontanicznym, indukowanym lub ocznym klonusie z pobudzeniem albo obfitym poceniem się, drżeniu i wzmożeniu odruchów, wzmożonym napięciu mięśniowym i temperaturze powyżej 38 °C |
| Inhibitory MAO i 2 tygodnie po ich odstawieniu | przy opioidach opisano groźne dla życia interakcje ze strony ośrodkowego układu nerwowego, ośrodka oddechowego i krążenia; dla tramadolu podobnych nie można wykluczyć |
| Leki działające na ośrodkowy układ nerwowy i alkohol | wzajemne nasilenie działania |
| Karbamazepina | znacznie obniża stężenie tramadolu w surowicy, osłabiając działanie przeciwbólowe i skracając je |
| Rytonawir | zwiększa stężenie tramadolu w surowicy aż do wystąpienia działania toksycznego |
| Pochodne kumaryny, na przykład warfaryna | opisano przypadki zwiększenia wskaźnika INR z dużymi krwawieniami i wybroczynami — potrzebna ostrożność |
| Agonisty-antagonisty: buprenorfina, nalbufina, pentazocyna | połączenia nie zaleca się — przeciwbólowe działanie czystego agonisty może osłabnąć |
Trzy interakcje okazały się słabsze, niż można było oczekiwać. Przy digoksynie jej własne działania niepożądane obserwowano rzadko; zmiany stężenia tramadolu z cymetydyną okazały się klinicznie nieistotne i nie wymagały zmiany dawki; interakcji z pożywieniem nie obserwowano wcale. Osobno stoi obserwacja z chirurgii: u pacjentów z bólem pooperacyjnym, którym podawano ondansetron jako lek przeciwwymiotny, zapotrzebowanie na tramadol rosło.
Ciąża i karmienie piersią
Wystarczających danych o stosowaniu tramadolu u kobiet w ciąży brak, a potencjalne zagrożenie dla człowieka nie jest znane. Stąd ostrożne sformułowanie: produktu nie wolno stosować w okresie ciąży, jeśli nie jest to bezwzględnie konieczne.
O porodzie i pierwszych dniach napisano konkretniej. Podawanie tramadolu przed porodem lub w jego trakcie nie wpływa na kurczliwość macicy. U noworodków produkt może wywołać zmiany częstości oddychania, które zwykle nie mają znaczenia klinicznego. W okresie karmienia piersią stosować go nie należy: tramadol i jego metabolity wykrywa się w mleku matki, do którego przenika około 0,1% podanej dawki.
Działania niepożądane
Dwie reakcje zdarzają się częściej niż wszystkie inne i obie bardzo często, czyli u ponad 10% pacjentów: nudności i zawroty głowy; do bardzo częstych należą też wymioty. Często notuje się bóle głowy, senność, zaparcia, suchość w ustach, potliwość i zmęczenie.
- niezbyt często: zaburzenia rytmu serca i tachykardia, które mogą wystąpić szczególnie po wysiłku fizycznym; zapaść krążeniowa i hipotonia ortostatyczna; odruchy wymiotne, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, uczucie ucisku w okolicy żołądka i pełności; reakcje skórne — świąd, wysypka, pokrzywka;
- rzadko: zmiana apetytu; bradykardia i podwyższenie ciśnienia krwi; nieostre widzenie; osłabienie ruchowe; zaburzenia mikcji aż do zatrzymania moczu; zaburzenia psychiczne o różnym nasileniu, zależne od osobowości pacjenta i czasu leczenia — zmiany nastroju, zmiany aktywności, zmiany funkcji poznawczych i sensorycznych, halucynacje, splątanie, zaburzenia snu i koszmary senne;
- bardzo rzadko: reakcje alergiczne i anafilaktyczne — duszność, skurcz oskrzeli, świszczący oddech, obrzęk naczynioruchowy; drgawki padaczkowe po wysokich dawkach lub przy stosowaniu leków obniżających próg drgawkowy; drżenie; uczucie wirowania; nagłe zaczerwienienie twarzy;
- z nieznaną częstością: hipoglikemia; w pojedynczych przypadkach notowano zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, a także przypadki zaostrzenia astmy, których związku przyczynowego z lekiem nie ustalono.
Długotrwałe stosowanie może prowadzić do uzależnienia, a wtedy możliwe są objawy odstawienne podobne do opioidowych: pobudzenie, lęk, nerwowość, bezsenność, hiperkineza, drżenia mięśniowe oraz zaburzenia żołądka i jelit. Zahamowanie oddychania obserwowano przy znacznym przekroczeniu dawki i przy równoczesnym stosowaniu leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania tramadolu są typowe dla opioidowych leków przeciwbólowych: wymioty, zwężenie źrenic, uspokojenie, uogólnione drgawki padaczkowe, zaburzenia oddychania aż do jego zatrzymania, spadek ciśnienia z niewydolnością krążenia i śpiączka.
Leczenie polega na utrzymaniu czynności oddechowej i układu krążenia. Przy depresji oddechowej podaje się nalokson, a przy drgawkach rozważa podanie diazepamu — i jest tu szczegół wart zapamiętania: zastosowanie naloksonu może zwiększać ryzyko powstawania drgawek. Hemodializa i hemofiltracja do leczenia ostrego przedawkowania się nie nadają: tymi metodami tramadol usuwany jest z surowicy zbyt wolno.
Jak otrzymać receptę na Adamon SR 200 online
Tramadol zajmuje wśród leków przeciwbólowych nietypowe miejsce: siłą odpowiada mniej więcej jednej dziesiątej do jednej szóstej morfiny, a przy tym obniża próg drgawkowy i wtrąca się w gospodarkę serotoniną. Dlatego głównym pytaniem przy przepisaniu nie jest „jak bardzo boli", lecz co jeszcze przyjmujesz: lista leków psychotropowych niezgodnych z tramadolem jest dłuższa niż przy większości analgetyków. Na stronie e-zdrowie.com wypełnia się ankietę medyczną, lekarz analizuje odpowiedzi i, jeśli lek jest odpowiedni, wystawia e-receptę: kod przychodzi wiadomością, a na jego podstawie kapsułki wyda każda polska apteka.
Ankietę zacznij od leków przeciwdepresyjnych i innych psychotropowych: wymień wszystkie — SSRI, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, trójpierścieniowe, przeciwpsychotyczne, bupropion, mirtazapinę — a także inhibitory MAO, w tym te odstawione mniej niż dwa tygodnie temu: to bezpośrednie przeciwwskazanie. Osobno poinformuj o padaczce i o wszelkich napadach drgawkowych w przeszłości. Opisz ból: czym jest wywołany, jak długo trwa i czym próbowałeś go już uśmierzać. Podaj kreatyninę i próby wątrobowe, jeśli je masz: przy ciężkiej niewydolności lek nie jest zalecany, przy umiarkowanej wydłuża się odstęp między dawkami. Podaj wiek — po 75. roku życia schemat jest inny. I wymień pozostałe leki: karbamazepina osłabia działanie przeciwbólowe, rytonawir nasila toksyczność, warfaryna wymaga kontroli INR.
