Adamon SR 200: შემადგენლობა და გამოშვების ფორმა
ერთი გახანგრძლივებული გამოთავისუფლების კაფსულა შეიცავს 50 მგ, 100 მგ, 150 მგ ან 200 მგ ტრამადოლის ჰიდროქლორიდს. ოთხი დოზირება მთელ სამუშაო დიაპაზონს ფარავს, გახანგრძლივებული ფორმა კი რეჟიმს განსაზღვრავს: პრეპარატს დღეში ორჯერ იღებენ, საკვებისგან დამოუკიდებლად.
კაფსულას მთლიანად ყლაპავენ, წყლით. მათთვის, ვისაც ყლაპვა უჭირს, გვერდითი გზა არსებობს: კაფსულა შეიძლება ფრთხილად გაიხსნას და შიგთავსი — გრანულები — კოვზზე დაიყაროს, შემდეგ კოვზი პირში ჩაიდოს და გრანულები საკმარისი წყლით ჩაიყლაპოს. გრანულების ღეჭვა ან დაღრღნა ამასთან არ შეიძლება.
როგორ მოქმედებს Adamon SR 200
ტრამადოლი ცენტრალური მოქმედების ოპიოიდური ტკივილგამაყუჩებელი საშუალებაა, რომელსაც ოპიოიდური რეცეპტორის აგონისტის აქტივობა აქვს. ყველაზე საინტერესო ისაა, რომ ის ერთდროულად ორი განსხვავებული გზით მოქმედებს, რადგან ორი ენანტიომერის სახით არსებობს. პლუს-იზომერი უპირატესად ოპიოიდურ აქტივობას ავლენს μ-რეცეპტორთან სწრაფვის ხარჯზე, მინუს-იზომერი კი აძლიერებს მის ტკივილგამაყუჩებელ მოქმედებას და იმავდროულად მუშაობს ნორადრენალინისა და სეროტონინის უკუჩაჭერის ინჰიბიტორად, რითაც ცვლის ტკივილის იმპულსების გადაცემას.
ამ ორმაგობიდან გამომდინარეობს ბევრი რამ სხვა განყოფილებებში — ანტიდეპრესანტებთან ურთიერთქმედებაც და სეროტონინული ტოქსიკურობის რისკიც. ტრამადოლს ხველის საწინააღმდეგო მოქმედებაც აქვს. რეკომენდებულ დოზებში სასუნთქ ცენტრსა და სისხლის მიმოქცევაზე გავლენა კლინიკურად უმნიშვნელოდ გამოიყურება, ხოლო მოქმედების ძალა მორფინის ძალის ერთ მეათედსა და ერთ მეექვსედს შორისაა.
ჩვენებები
ჩვენება ერთი ფრაზითაა ჩამოყალიბებული: პრეპარატი გამოიყენება საშუალო და დიდი ინტენსივობის ტკივილის სამკურნალოდ. არც ტკივილის მიზეზი და არც მისი ლოკალიზაცია არ არის დაზუსტებული — კრიტერიუმად მხოლოდ გამოხატულება გვევლინება.
ასეთი ფორმულირებიდან გამომდინარეობს პრაქტიკული წესი, ჩაწერილი დოზების განყოფილებაში: მიცემა უნდა მოხდეს უმცირესი დოზისა, რომელიც ტკივილს ეფექტურად ხსნის, ხოლო შერჩევა — ტკივილის გამოხატულებითა და პაციენტის ინდივიდუალური პასუხით. ათვლა დიაგნოზიდან კი არა, შედეგიდან იწყება.
გამოყენების წესი და დოზირება
ზრდასრულებსა და 12 წელს გადაცილებულ მოზარდებს ჩვეულებრივი საწყისი დოზაა 50–100 მგ დღეში ორჯერ, დილითა და საღამოს. ტკივილის გამოხატულების მიხედვით მისი გაზრდა შეიძლება დღეში ორჯერ 150–200 მგ-მდე, მაგრამ დღიური მაქსიმალური დოზა 400 მგ არ უნდა გადააჭარბოს. შემდეგ სქემას მხოლოდ ასაკი და თირკმლებისა და ღვიძლის მდგომარეობა ცვლის, ამასთან იცვლება არა თავად დოზა, არამედ მიღებებს შორის შუალედი: 75 წლამდე, თუ თირკმლის ან ღვიძლის უკმარისობის კლინიკური ნიშნები არ არის, ჩვეულებრივ არაფრის კორექცია არ სჭირდება, ხოლო 75-ის შემდეგ პრეპარატის გამოყოფა ნელდება და შუალედი პაციენტის საჭიროებისამებრ იზრდება. იგივეს აკეთებენ თირკმლის ან ღვიძლის უკმარისობისა და დიალიზის დროს. ღვიძლისა და თირკმლის მძიმე უკმარისობისას პრეპარატის გამოყენება არ არის რეკომენდებული, ხოლო 12 წლამდე ბავშვებს ის საერთოდ არ ეძლევათ — მათთვის უსაფრთხოებისა და ეფექტურობის მონაცემები არ არსებობს.
ცალკეა დათქმული ხანგრძლივი მკურნალობა. თუ ის აუცილებელია დაავადების ხასიათითა და სიმძიმით, პაციენტს საგულდაგულოდ და ყურადღებით აკვირდებიან, საჭიროების შემთხვევაში შესვენებებით, რომ დროულად დადგინდეს დოზირების შესაძლო ცვლილებები. შესვენებები აქ ფორმალობა არ არის: სწორედ ისინი აჩვენებს, შენარჩუნებულია თუ არა წინანდელი დოზის საჭიროება.
უკუჩვენებები
პირველი აკრძალვა ჩვეულებრივია: მომატებული მგრძნობელობა მოქმედი ან ნებისმიერი დამხმარე ნივთიერების მიმართ. მეორე ეხება მწვავე მოწამვლას — საძილეებით, ცენტრალური მოქმედების ტკივილგამაყუჩებლებით, ოპიოიდებით, ფსიქოტროპული პრეპარატებით ან ალკოჰოლით. მესამე დაკავშირებულია მონოამინოქსიდაზას ინჰიბიტორებთან: მათი ერთდროული მიღება და მოხსნიდან 2 კვირა ტრამადოლს გზას სრულად კეტავს.
დარჩენილი სამი აკრძალვა ერთმანეთთანაა დაკავშირებული და პრეპარატის გამოყენების საზღვრებს ხსნის. ტრამადოლი უკუნაჩვენებია ოპიოიდებზე დამოკიდებულების ერთდროული მკურნალობისას. მისი გამოყენება არ შეიძლება ნარკოტიკების მოხსნის შემდგომი აბსტინენტური სინდრომის სამკურნალოდ. და ბოლოს, ის უკუნაჩვენებია უკონტროლო ეპილეფსიისას — რადგან თავადვე შეუძლია კრუნჩხვის ზღურბლის დაწევა.
განსაკუთრებული მითითებები და სიფრთხილის ზომები
ინსტრუქცია ფრთხილი ფორმულირებით იწყება: ტრამადოლი დაბალი დამოკიდებულების პოტენციალის მქონე პრეპარატია. თუმცა ხანგრძლივი გამოყენებისას შეიძლება განვითარდეს ტოლერანტობა და ფსიქიკური და ფიზიკური დამოკიდებულება, ხოლო იშვიათ შემთხვევებში მოხსნის სიმპტომებს სამკურნალო დოზების შემდეგაც აკვირდებოდნენ. წამლების ბოროტად გამოყენებისკენ მიდრეკილ პაციენტებში მკურნალობას შესვენებებით და ექიმის მკაცრი კონტროლით ატარებენ. და ცალკე: პრეპარატი არ გამოდგება ოპიოიდებზე დამოკიდებულთათვის — მიუხედავად იმისა, რომ ის ოპიოიდური რეცეპტორების აგონისტია, მორფინის მოხსნის სიმპტომებს ის არ ამცირებს.
- კრუნჩხვები: ცალკეულ შემთხვევებში მათ სამკურნალო დოზების შემდეგ აღნიშნავდნენ, დოზის ზრდასთან ერთად კი რისკი იმატებს; ეპილეფსიით დაავადებულებსა და კრუნჩხვებისკენ მიდრეკილებს ტრამადოლს მხოლოდ უპირობო აუცილებლობისას ნიშნავენ, და რისკი უფრო მაღალია კრუნჩხვის ზღურბლის დამწევ სხვა საშუალებებთან ერთდროული მიღებისას;
- ალკოჰოლის დალევა ტრამადოლით მკურნალობის დროს არ შეიძლება;
- სიფრთხილე სჭირდება უცნობი წარმოშობის ცნობიერების დარღვევებს, ღვიძლის ან თირკმლის მძიმე უკმარისობას, თავის ტრავმებისა და თავის ტვინის დაავადებების დროს მომატებულ თავის ქალაშიდა წნევას, სასუნთქი ცენტრის მუშაობის დარღვევებსა და შოკს;
- რეკომენდებულ სამკურნალო დოზებში პრეპარატი სუნთქვის დარღვევებს არ იწვევს, მაგრამ სასუნთქი ორგანოების დაავადებებისას, ბრონქული სეკრეტის სიჭარბისა და ცენტრალური ნერვული სისტემის დამთრგუნველ საშუალებებთან ერთდროული მიღებისას მას სუნთქვის შენელება შეუძლია;
- შემადგენლობაში არის საქაროზა, ამიტომ იშვიათი მემკვიდრეობითი დარღვევებისას — ფრუქტოზის აუტანლობა, გლუკოზისა და გალაქტოზის შეწოვის დარღვევის სინდრომი, საქარაზა-იზომალტაზას უკმარისობა — პრეპარატის მიღება არ ღირს.
მართვაზე უფრო მკაცრადაა ნათქვამი, ვიდრე პრეპარატების უმეტესობისას: საშუალებას შეუძლია მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინოს ავტომობილის მართვისა და მექანიზმებთან მუშაობის უნარზე. ის იწვევს ძილიანობას, ეს კი ძლიერდება ალკოჰოლთან, ანტიჰისტამინურ და ცენტრალური ნერვული სისტემის დამთრგუნველ სხვა პრეპარატებთან ერთად. წესი მარტივია: გაჩნდა ძილიანობა — საჭესთან არ დაჯდე.
ურთიერთქმედება სხვა პრეპარატებთან
ტრამადოლის ურთიერთქმედებების ორი მთავარი მექანიზმი მისი ორმაგი ბუნებიდან გამომდინარეობს: ის კრუნჩხვის ზღურბლსაც წევს და სეროტონინის ცვლაშიც ერევა. აქედან რისკების ორი ჯგუფი — კრუნჩხვები და სეროტონინული ტოქსიკურობა — და ორივე ერთსა და იმავე ფსიქოტროპულ პრეპარატებს უკავშირდება.
| რასთან | რა ხდება |
| კრუნჩხვის ზღურბლის დამწევი საშუალებები | ტრამადოლი თავადვე იწვევს კრუნჩხვით შეტევებს და ზრდის მათ მიერ გამოწვეული კრუნჩხვების რისკს; აქ მიეკუთვნება ორივე ჯგუფის ანტიდეპრესანტები, ანტიფსიქოზური საშუალებები, ბუპროპიონი, მირტაზაპინი და ტეტრაჰიდროკანაბინოლი |
| სეროტონინერგიული საშუალებები, მათ შორის მაო-ს ინჰიბიტორები | შესაძლებელია სეროტონინული ტოქსიკურობა; დიაგნოზი სავარაუდოა სპონტანური, გამოწვეული ან თვალის კლონუსისას აღგზნებით ან უხვი ოფლიანობით, კანკალითა და რეფლექსების გაძლიერებით, კუნთების მომატებული ტონუსითა და 38 °C-ზე მაღალი ტემპერატურით |
| მაო-ს ინჰიბიტორები და მათი მოხსნიდან 2 კვირა | ოპიოიდებთან აღწერილია სიცოცხლისთვის საშიში ურთიერთქმედებები ცენტრალური ნერვული სისტემის, სასუნთქი ცენტრისა და სისხლის მიმოქცევის მხრივ; ტრამადოლთან მსგავსის გამორიცხვა არ შეიძლება |
| ცენტრალურ ნერვულ სისტემაზე მოქმედი საშუალებები და ალკოჰოლი | მოქმედების ორმხრივი გაძლიერება |
| კარბამაზეპინი | მნიშვნელოვნად ამცირებს ტრამადოლის კონცენტრაციას შრატში, ასუსტებს გაუტკივარებას და ამოკლებს მას |
| რიტონავირი | ზრდის ტრამადოლის კონცენტრაციას შრატში ტოქსიკურ მოქმედებამდე |
| კუმარინის წარმოებულები, მაგალითად ვარფარინი | აღწერილია INR-ის ზრდის შემთხვევები დიდი სისხლდენებითა და სისხლჩაქცევებით — საჭიროა სიფრთხილე |
| აგონისტ-ანტაგონისტები: ბუპრენორფინი, ნალბუფინი, პენტაზოცინი | შეთავსება არ არის რეკომენდებული — სუფთა აგონისტის გაუტკივარებელი მოქმედება შეიძლება დასუსტდეს |
სამი ურთიერთქმედება უფრო სუსტი აღმოჩნდა, ვიდრე შეიძლებოდა მოგველოდა. დიგოქსინთან მისი საკუთარი არასასურველი ეფექტები იშვიათად აღინიშნებოდა; ციმეტიდინთან ტრამადოლის კონცენტრაციის ცვლილებები კლინიკურად უმნიშვნელო აღმოჩნდა და დოზის შეცვლა არ დასჭირდა; საკვებთან ურთიერთქმედება საერთოდ არ შეინიშნებოდა. ცალკე დგას დაკვირვება ქირურგიიდან: ოპერაციისშემდგომი ტკივილის მქონე პაციენტებში, რომლებიც ონდანსეტრონს ღებინების საწინააღმდეგოდ იღებდნენ, ტრამადოლზე მოთხოვნილება იზრდებოდა.
ორსულობა და ძუძუთი კვება
ორსულ ქალებში ტრამადოლის გამოყენების საკმარისი მონაცემები არ არსებობს, და ადამიანისთვის პოტენციური საშიშროება უცნობია. აქედან მოდის ფრთხილი ფორმულირება: პრეპარატის გამოყენება ორსულობის პერიოდში არ შეიძლება, თუ ეს უპირობოდ აუცილებელი არ არის.
მშობიარობასა და პირველ დღეებზე უფრო კონკრეტულადაა ნათქვამი. ტრამადოლის შეყვანა მშობიარობის წინ ან მის დროს საშვილოსნოს შეკუმშვადობაზე გავლენას არ ახდენს. ახალშობილებში პრეპარატმა შეიძლება გამოიწვიოს სუნთქვის სიხშირის ცვლილებები, რომლებსაც ჩვეულებრივ კლინიკური მნიშვნელობა არ აქვს. ძუძუთი კვების პერიოდში მისი გამოყენება არ ღირს: ტრამადოლი და მისი მეტაბოლიტები დედის რძეში აღმოჩენადია, სადაც შეყვანილი დოზის დაახლოებით 0,1% აღწევს.
გვერდითი მოვლენები
ორი რეაქცია ყველა დანარჩენზე ხშირად გვხვდება და ორივე ძალიან ხშირად, ანუ პაციენტების 10%-ზე მეტში: გულისრევა და თავბრუსხვევა; ძალიან ხშირებს ღებინებაც მიეკუთვნება. ხშირად აღინიშნება თავის ტკივილი, ძილიანობა, ყაბზობა, პირის სიმშრალე, ოფლიანობა და დაღლილობა.
- იშვიათად: გულის რიტმის დარღვევები და ტაქიკარდია, რომლებიც შეიძლება განსაკუთრებით ფიზიკური დატვირთვის შემდეგ გაჩნდეს; სისხლძარღვოვანი კოლაფსი და ორთოსტატული ჰიპოტონია; ღებინების პოზივები, კუჭ-ნაწლავის ჩივილები, კუჭის არეში წნევისა და გადავსების შეგრძნება; კანის რეაქციები — ქავილი, გამონაყარი, ჭინჭრის ციება;
- მცირედ: მადის ცვლილება; ბრადიკარდია და წნევის მომატება; ბუნდოვანი მხედველობა; მოძრაობითი სისუსტე; შარდვის დარღვევები შარდის შეკავებამდე; სხვადასხვა გამოხატულების ფსიქიკური დარღვევები, დამოკიდებული პაციენტის პიროვნებასა და მკურნალობის ხანგრძლივობაზე — განწყობის ცვლილებები, აქტივობის ცვლილებები, შემეცნებითი და გრძნობითი ფუნქციების ცვლილებები, ჰალუცინაციები, დაბნეულობა, ძილის დარღვევები და კოშმარები;
- ძალიან იშვიათად: ალერგიული და ანაფილაქსიური რეაქციები — ქოშინი, ბრონქების სპაზმი, სასტვენი სუნთქვა, ანგიონევროზული შეშუპება; ეპილეფსიური კრუნჩხვები მაღალი დოზების შემდეგ ან კრუნჩხვის ზღურბლის დამწევი საშუალებების მიღებისას; კანკალი; ბრუნვის შეგრძნება; სახის უეცარი სიწითლე;
- უცნობი სიხშირით: ჰიპოგლიკემია; ცალკეულ შემთხვევებში აღინიშნებოდა ღვიძლის ფერმენტების აქტივობის მომატება, ასევე ასთმის გამწვავების შემთხვევები, რომელთა მიზეზობრივი კავშირი პრეპარატთან დადგენილი არ არის.
ხანგრძლივმა გამოყენებამ შეიძლება დამოკიდებულებამდე მიგვიყვანოს, და მაშინ შესაძლებელია ოპიოიდურის მსგავსი მოხსნის სიმპტომები: აღგზნება, შფოთვა, ნერვიულობა, უძილობა, ჰიპერკინეზია, კუნთების კანკალი და კუჭ-ნაწლავის დარღვევები. სუნთქვის დათრგუნვას აკვირდებოდნენ დოზის მნიშვნელოვანი გადაჭარბებისას და ცენტრალური ნერვული სისტემის დამთრგუნველი საშუალებების ერთდროული მიღებისას.
დოზის გადაჭარბება
ტრამადოლის გადაჭარბების სიმპტომები ოპიოიდური ტკივილგამაყუჩებლებისთვის ტიპურია: ღებინება, გუგების შევიწროება, დამშვიდება, გენერალიზებული ეპილეფსიური კრუნჩხვები, სუნთქვის დარღვევები მის გაჩერებამდე, წნევის დაცემა სისხლის მიმოქცევის უკმარისობით და კომა.
მკურნალობა მდგომარეობს სუნთქვისა და სისხლის მიმოქცევის სისტემის მუშაობის შენარჩუნებაში. სუნთქვის დათრგუნვისას შეჰყავთ ნალოქსონი, ხოლო კრუნჩხვებისას განიხილავენ დიაზეპამის შეყვანას — და აქ არის ნიუანსი, რომელიც დასამახსოვრებელია: ნალოქსონის გამოყენებამ შეიძლება გაზარდოს კრუნჩხვების წარმოშობის რისკი. ჰემოდიალიზი და ჰემოფილტრაცია მწვავე გადაჭარბების სამკურნალოდ არ გამოდგება: ამ მეთოდებით ტრამადოლი შრატიდან ძალიან ნელა გამოიყოფა.
როგორ მივიღოთ რეცეპტი Adamon SR 200-ზე ონლაინ
ტრამადოლს ტკივილგამაყუჩებლებს შორის უჩვეულო ადგილი უჭირავს: ძალით ის მორფინის დაახლოებით ერთ მეათედს — ერთ მეექვსედს შეესაბამება, მაგრამ ამასთან კრუნჩხვის ზღურბლს წევს და სეროტონინის ცვლაში ერევა. ამიტომ დანიშვნისას მთავარი კითხვა არა ის არის, „ძლიერ თუ გტკივა", არამედ კიდევ რას იღებთ: ტრამადოლთან შეუთავსებელი ფსიქოტროპული საშუალებების სია უფრო გრძელია, ვიდრე ანალგეტიკების უმეტესობისა. საიტზე e-zdrowie.com თქვენ ავსებთ სამედიცინო ანკეტას, ექიმი განიხილავს პასუხებს და, თუ პრეპარატი შეესაბამება, გამოწერს ელექტრონულ რეცეპტს: კოდი შეტყობინებით მოდის, და მისით კაფსულებს ნებისმიერი პოლონური აფთიაქი გასცემს.
ანკეტა ანტიდეპრესანტებითა და სხვა ფსიქოტროპული პრეპარატებით დაიწყეთ: დაასახელეთ ყველა — სეროტონინის უკუჩაჭერის შერჩევითი ინჰიბიტორები, სეროტონინისა და ნორადრენალინის უკუჩაჭერის ინჰიბიტორები, ტრიციკლური, ანტიფსიქოზური, ბუპროპიონი, მირტაზაპინი, — ასევე მაო-ს ინჰიბიტორები, მათ შორის ის, რომელთა მიღებაც ორ კვირაზე ნაკლები ხნის წინ შეწყვიტეთ: ეს პირდაპირი უკუჩვენებაა. ცალკე შეატყობინეთ ეპილეფსიისა და წარსულში ნებისმიერი კრუნჩხვითი შეტევის შესახებ. აღწერეთ ტკივილი: რით არის გამოწვეული, რამდენ ხანს გრძელდება და რით ცდილობდით უკვე მის მოხსნას. მიუთითეთ კრეატინინი და ღვიძლის სინჯები, თუ გაქვთ: მძიმე უკმარისობისას პრეპარატი არ არის რეკომენდებული, ზომიერისას კი დოზებს შორის შუალედი იზრდება. დაასახელეთ ასაკი — 75 წლის შემდეგ სქემა სხვაა. და ჩამოთვალეთ დანარჩენი წამლები: კარბამაზეპინი ასუსტებს გაუტკივარებას, რიტონავირი აძლიერებს ტოქსიკურობას, ვარფარინი კი INR-ის კონტროლს მოითხოვს.
