Differin®: skład i postać farmaceutyczna
Differin® to lek stosowany zewnętrznie na trądzik. Jeden gram kremu zawiera 1 mg adapalenu, czyli stężenie substancji czynnej wynosi 0,1%.
Wśród substancji pomocniczych znajdują się glikol propylenowy i parahydroksybenzoesan metylu, dlatego lek może wywoływać reakcje alergiczne, w tym typu późnego. Krem jest przeznaczony wyłącznie do stosowania na skórę: nie przyjmuje się go doustnie ani nie nanosi na błony śluzowe. Ulotka opisuje dwie postaci zewnętrzne o tej samej zawartości adapalenu — krem i żel — a zasady stosowania są dla nich takie same.
Jak działa Differin®
Adapalen jest pochodną kwasu naftalenokarboksylowego. Nie reaguje z tlenem i nie rozkłada się pod wpływem światła. Działa podobnie do retynoidów: po przedostaniu się do wnętrza komórki łączy się z jądrowymi receptorami kwasu retynowego (RAR), zmienia ekspresję genów i uruchamia syntezę nowego mRNA. W przeciwieństwie do retynoidów nie wiąże się z receptorami cytoplazmatycznymi.
Stosowany miejscowo adapalen normalizuje procesy keratynizacji i różnicowania naskórka. Prawdopodobnie porządkuje różnicowanie nabłonka mieszków włosowych, co zmniejsza powstawanie zaskórników. Działanie przeciwzapalne adapalenu jest silniejsze niż retynoidów: hamuje reakcję chemotaktyczną i chemokinetyczną leukocytów wielojądrzastych oraz peroksydację kwasu arachidonowego, ograniczając powstawanie komórkowych mediatorów odczynu zapalnego. W efekcie lek zapobiega powstawaniu zaskórników otwartych i zamkniętych oraz zmniejsza zmiany zapalne — grudki i krosty.
Wskazania do stosowania
Differin® stosuje się w trądziku pospolitym o nasileniu łagodnym lub średnim.
Dotyczy to dwóch postaci choroby: trądziku zaskórnikowego, w którym przeważają zaskórniki otwarte i zamknięte, oraz trądziku grudkowo-krostkowego ze zmianami zapalnymi — grudkami i krostami. W ciężkich postaciach trądziku i przy zajęciu dużej powierzchni skóry leku się nie stosuje: takie przypadki wymagają innego leczenia, które dobiera lekarz. Preparat zewnętrzny sprawdza się tam, gdzie proces jest ograniczony i nie towarzyszą mu głębokie guzki.
Sposób stosowania i dawkowanie
Krem nakłada się raz na dobę, najlepiej wieczorem. Leczenie rozpoczyna się od niewielkiej ilości preparatu rozprowadzanej po skórze 10–15 minut po umyciu i osuszeniu jej ręcznikiem. Okolice oczu i ust oraz fałdy nosowo-policzkowe się omija. Po nałożeniu kremu należy dokładnie umyć ręce.
Efekt ocenia się nie wcześniej niż po trzech miesiącach: jeśli w tym czasie nie doszło do poprawy, decyzję o dalszym stosowaniu podejmuje lekarz. Dzieciom poniżej 12 lat leku się nie przepisuje. Nakładanie kremu częściej lub w większej ilości nie ma sensu — tempo i jakość efektu się od tego nie poprawiają, a podrażnienie skóry rośnie.
Przeciwwskazania
Differin® nie jest stosowany w następujących przypadkach:
- nadwrażliwość na adapalen lub którąkolwiek substancję pomocniczą preparatu;
- ciężkie postacie trądziku pospolitego;
- trądzik obejmujący dużą powierzchnię skóry;
- skóra uszkodzona;
- skóra opalona;
- wyprysk i inne zmiany o charakterze innym niż trądzikowy w miejscu nakładania;
- ciąża.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Preparat przeznaczony jest wyłącznie do stosowania na skórę. Usta, oczy i błony śluzowe należy chronić przed kontaktem z lekiem; jeśli krem jednak się na nie dostanie, miejsce przemywa się dużą ilością wody. Wkrótce po rozpoczęciu leczenia na twarzy mogą pojawić się zaczerwienienie, podrażnienie i wysuszenie. W takim przypadku leczenie przerywa się na kilka dni, aż objawy ustąpią, i dopiero potem wraca do wcześniejszego schematu.
Słońce i pielęgnacja skóry w trakcie leczenia
Adapalen zmniejsza grubość warstwy rogowej naskórka, dlatego skóra staje się bardziej wrażliwa zarówno na promieniowanie ultrafioletowe, jak i na nakładane na nią leki oraz kosmetyki. Podczas leczenia należy unikać nadmiernej ekspozycji na słońce i promieniowanie UV, stosować nakrycie głowy i filtry ochronne. Kosmetyki do pielęgnacji skóry trądzikowej oraz preparaty o działaniu ściągającym lepiej na czas kuracji odstawić. Osobno warto pamiętać o substancjach pomocniczych: glikol propylenowy i parahydroksybenzoesan metylu mogą wywoływać reakcje alergiczne, czasem opóźnione w czasie. Dzieciom poniżej 12 lat kremu się nie przepisuje. Na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn lek nie wpływa lub wpływa nieistotnie.
Interakcje z innymi lekami
Kremu nie należy stosować jednocześnie z lekami o podobnym mechanizmie działania ani z innymi preparatami zewnętrznymi zawierającymi retynoidy. Na tę samą skórę nie warto nakładać także środków mogących ją drażnić: preparatów złuszczających i ściągających, peelingów i mieszanek ścierająco-czyszczących oraz produktów z alkoholem.
Differin® można łączyć z innymi lekami przeciwtrądzikowymi, rozdzielając je w czasie. Erytromycynę 4%, fosforan klindamycyny 1% i nadtlenek benzoilu 10% nakłada się rano, a krem z adapalenem — wieczorem.
Ciąża i karmienie piersią
W badaniach na zwierzętach adapalen wykazywał działanie toksyczne po podaniu doustnym w dużych dawkach. Danych klinicznych o stosowaniu miejscowym u kobiet w ciąży jest niewiele, a dostępne informacje nie wskazują na szkodliwy wpływ na przebieg ciąży ani zdrowie płodu we wczesnym okresie. Mimo to, ze względu na ograniczoną ilość danych, leku w ciąży się nie stosuje, a w razie zajścia w ciążę leczenie się przerywa.
Badań nad przenikaniem adapalenu do mleka zwierząt lub ludzi przy stosowaniu miejscowym nie prowadzono. Wpływu na dziecko się nie oczekuje: przy nakładaniu na skórę ekspozycja organizmu kobiety karmiącej piersią jest pomijalna, dlatego preparat jest dozwolony w okresie karmienia. Aby wykluczyć kontakt dziecka z lekiem, kremu nie nakłada się na okolice klatki piersiowej.
Działania niepożądane
Działania niepożądane ograniczają się do skóry w miejscu nałożenia oraz powiek.
- często — sucha skóra, podrażnienie skóry, uczucie pieczenia, rumień;
- niezbyt często — kontaktowe zapalenie skóry, wyprysk z podrażnienia, uczucie dyskomfortu skóry;
- niezbyt często — oparzenie słoneczne, świąd, łuszczenie się skóry, zaostrzenie trądziku;
- częstość nieznana — ból skóry, obrzęk skóry, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry;
- częstość nieznana — podrażnienie powiek, rumień powiek, świąd powiek, obrzęk powiek.
Reakcje o nieznanej częstości wykryto już po wprowadzeniu leku do obrotu. Zaczerwienienie i łuszczenie w pierwszych tygodniach jest zjawiskiem oczekiwanym: skóra przyzwyczaja się do działania adapalenu. Jeśli jednak podrażnienie jest nasilone lub nie ustępuje po kilkudniowej przerwie, trzeba zgłosić się do lekarza. Osobnej uwagi wymagają reakcje ze strony powiek — powstają przy przypadkowym kontakcie preparatu z tą okolicą, dlatego kremu nie wolno nakładać blisko oczu.
Przedawkowanie
Nakładanie preparatu w nadmiarze nie przyspiesza wyleczenia ani nie poprawia wyniku leczenia, może natomiast być przyczyną wyraźnego zaczerwienienia, złuszczania i innych objawów podrażnienia skóry.
U myszy i szczurów objawy toksyczne występowały po podaniu doustnym dawek większych niż 10 g na kilogram masy ciała. Po przypadkowym połknięciu preparatu należy rozważyć płukanie żołądka i zgłosić się do lekarza. Jeśli podrażnienie powstało wskutek zbyt częstego nakładania, leczenie przerywa się na kilka dni, a następnie wraca do zwykłego schematu — jednego nałożenia na dobę.
Jak otrzymać receptę na Differin® online
Preparaty z adapalenem wydawane są na receptę: lekarz musi ocenić postać i nasilenie trądziku oraz upewnić się, że leczenie zewnętrzne będzie wystarczające.
Podczas konsultacji online lekarz omówi stan skóry i dotychczasowe leczenie, wyjaśni zasady nakładania i ochrony przed słońcem, a także zapyta o stosowane kosmetyki i inne leki przeciwtrądzikowe. Przy braku przeciwwskazań wystawi e-receptę — z jej kodem lek można odebrać w aptece.
