Cetix: skład i postać farmaceutyczna
Cetix występuje w dwóch postaciach. Jedna tabletka powlekana zawiera 400 mg cefiksymu w postaci trójwodnej. Granulat do sporządzania zawiesiny doustnej zawiera 100 mg cefiksymu w 5 ml gotowej zawiesiny.
Obie postacie przeznaczone są wyłącznie do podawania doustnego. Tabletkę popija się odpowiednią ilością wody, a gotową zawiesinę podaje nierozcieńczoną przed posiłkiem lub w jego trakcie. Do butelki dołączona jest plastikowa strzykawka dozująca o pojemności 5 ml — odpowiada ona 100 mg cefiksymu. Pokarm nie wpływa znacząco na wchłanianie leku.
Jak działa Cetix
Cefiksym to lek przeciwbakteryjny z grupy cefalosporyn. Podobnie jak inne cefalosporyny wiąże się z białkami wiążącymi penicylinę i hamuje ich działanie. Białka te uczestniczą w syntezie ściany komórkowej bakterii, więc jej budowa zostaje zaburzona, a komórka ulega lizie i ginie.
Oporność bakterii na cefiksym może wynikać z kilku mechanizmów naraz: hydrolizy przez β-laktamazy o rozszerzonym spektrum lub kodowane chromosomalnie enzymy AmpC, które u części tlenowych bakterii Gram-ujemnych mogą być indukowane albo derepresjonowane; zmniejszonego powinowactwa białek wiążących penicyliny; obniżonej przepuszczalności błony zewnętrznej, przez co lek gorzej dociera do celu; pomp aktywnie usuwających substancję z komórki. W jednej komórce bakteryjnej mechanizmy te mogą współistnieć, a wtedy powstaje oporność krzyżowa na kilka lub wszystkie pozostałe antybiotyki β-laktamowe i leki z innych grup.
Wskazania do stosowania
Cetix stosuje się w zakażeniach wywołanych przez wrażliwe drobnoustroje: nagłych zaostrzeniach przewlekłego zapalenia oskrzeli, ostrym zapaleniu ucha środkowego, niepowikłanym ostrym zapaleniu pęcherza moczowego i niepowikłanym odmiedniczkowym zapaleniu nerek.
Przepisując antybiotyk, lekarz kieruje się oficjalnymi zaleceniami dotyczącymi racjonalnej antybiotykoterapii. Ma to znaczenie: im rzadziej antybiotyki stosowane są bez wskazań, tym wolniej narasta oporność bakterii.
Sposób stosowania i dawkowanie
Dorosłym zaleca się 400 mg na dobę — jednorazowo albo w dwóch dawkach po 200 mg co 12 godzin. Pacjentom w podeszłym wieku podaje się tę samą dawkę co pozostałym dorosłym, ale przy ciężkim zaburzeniu czynności nerek weryfikuje się ją po ocenie funkcji nerek. Zwykły czas leczenia to 7 dni, a w razie potrzeby kurację przedłuża się do 14 dni.
| Grupa pacjentów | Dawkowanie |
|---|---|
| Dorośli | 400 mg na dobę jednorazowo lub po 200 mg co 12 godzin |
| Młodzież od 12 lat | Ta sama dawka co u dorosłych |
| Dzieci poniżej 12 lat | Tabletek się nie stosuje — dla nich przeznaczona jest zawiesina |
| Klirens kreatyniny 20 ml/min i więcej | Standardowa dawka i schemat |
| Klirens kreatyniny poniżej 20 ml/min | Nie więcej niż 200 mg raz na dobę |
| Ciągła ambulatoryjna dializa otrzewnowa i hemodializa | Jak przy klirensie kreatyniny poniżej 20 ml/min |
Danych o stosowaniu cefiksymu u dzieci i młodzieży z niewydolnością nerek jest za mało, dlatego w tej grupie leku się nie zaleca.
Przeciwwskazania
Cetix nie jest stosowany przy nadwrażliwości na cefiksym, inne antybiotyki cefalosporynowe lub którąkolwiek substancję pomocniczą preparatu.
Drugim przeciwwskazaniem jest natychmiastowa lub ciężka reakcja nadwrażliwości na penicylinę bądź inny antybiotyk β-laktamowy w wywiadzie. Między penicylinami a cefalosporynami istnieje częściowa alergia krzyżowa, a ryzyko jest w takich przypadkach zbyt duże.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Głównym tematem ostrzeżeń jest alergia. Cefiksym podaje się ostrożnie pacjentom z nadwrażliwością na inne leki, a szczególną ostrożność zachowuje się u osób, u których w przeszłości wystąpiła reakcja alergiczna na penicylinę lub inny antybiotyk β-laktamowy: opisywano ciężkie reakcje, w tym anafilaksję, na obie grupy leków. Przy ciężkiej reakcji nadwrażliwości lub reakcji anafilaktycznej lek natychmiast się odstawia i wdraża postępowanie ratunkowe.
- przy klirensie kreatyniny poniżej 20 ml/min lek stosuje się ostrożnie;
- u dzieci i młodzieży z niewydolnością nerek danych jest za mało, dlatego cefiksymu im się nie zaleca;
- przy jednoczesnym stosowaniu z aminoglikozydami, polimyksyną B, kolistyną lub dużymi dawkami diuretyków pętlowych, na przykład furosemidu, kontroluje się czynność nerek: możliwe jest jej dodatkowe pogorszenie;
- biegunka w trakcie lub po kuracji antybiotykiem każe pamiętać o zapaleniu jelita grubego związanym z antybiotykami;
- przy długim stosowaniu możliwe są nadkażenia bakteryjne i grzybicze;
- u części pacjentów, podobnie jak przy innych cefalosporynach, obserwowano wydłużenie czasu protrombinowego — przy lekach przeciwzakrzepowych potrzebna jest ostrożność;
- lek może zaburzać wyniki badań laboratoryjnych, dlatego glukozę w moczu oznacza się metodami enzymatycznymi z oksydazą glukozową;
- możliwy jest fałszywie dodatni bezpośredni odczyn Coombsa, a także fałszywie dodatni wynik oznaczenia ciał ketonowych, jeśli używa się testów z nitroprusydkiem.
Interakcje z innymi lekami
Jednoczesne stosowanie z substancjami o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym — antybiotykami aminoglikozydowymi, kolistyną, polimyksyną i wiomycyną — albo z silnie działającymi diuretykami, takimi jak kwas etakrynowy i furosemid, zwiększa ryzyko zaburzenia czynności nerek.
Nifedypina, antagonista kanałów wapniowych, może zwiększać biodostępność cefiksymu nawet o 70%. Podobnie jak przy innych cefalosporynach, u niektórych pacjentów stwierdzano wydłużenie czasu protrombinowego, dlatego przy jednoczesnym przyjmowaniu leków przeciwzakrzepowych konieczna jest ostrożność. Osobno trzeba pamiętać o wpływie na badania: możliwy jest fałszywie dodatni wynik oznaczenia glukozy w moczu przy użyciu roztworów Benedicta i Fehlinga lub testu tabletkowego z siarczanem miedzi — stosuje się wtedy testy enzymatyczne z oksydazą glukozową; dla ciał ketonowych zamiast testów z nitroprusydkiem używa się testów z cyjanonitrozożelazianem.
Ciąża i karmienie piersią
Wystarczających danych o stosowaniu cefiksymu u kobiet w ciąży brak. Badania na zwierzętach nie wykazały bezpośredniego ani pośredniego szkodliwego wpływu na przebieg ciąży, rozwój zarodka i płodu, przebieg porodu ani rozwój pourodzeniowy. W ramach ostrożności leku nie stosuje się w ciąży, chyba że lekarz uzna to za konieczne.
Nie wiadomo, czy cefiksym przenika do mleka kobiecego; w badaniach nieklinicznych u zwierząt był do mleka wydzielany. Decyzję o kontynuowaniu karmienia piersią albo leczenia podejmuje się, ważąc korzyści karmienia dla dziecka i korzyści terapii dla matki, jednak dopóki nie ma szerszych doświadczeń klinicznych, kobietom karmiącym leku się nie przepisuje. Badania nad rozrodczością u myszy i szczurów nie wykazały szkodliwego wpływu na płodność.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane dotyczą przewodu pokarmowego i skóry.
- często — biegunka i wysypka;
- niezbyt często — ból brzucha, nudności, wymioty, ból głowy, obrzęk naczynioruchowy, świąd;
- rzadko — wzdęcie, zawroty głowy, jadłowstręt, eozynofilia, reakcje nadwrażliwości, zapalenie błony śluzowej, gorączka;
- rzadko — nadkażenie bakteryjne i grzybicze;
- bardzo rzadko — zapalenie jelita grubego związane z antybiotykami;
- bardzo rzadko — leukopenia, agranulocytoza, pancytopenia, trombocytopenia, niedokrwistość hemolityczna;
- bardzo rzadko — wstrząs anafilaktyczny, choroba posurowicza, nadaktywność psychoruchowa, zapalenie wątroby, żółtaczka cholestatyczna, śródmiąższowe zapalenie nerek;
- bardzo rzadko — zespół Stevens-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka; częstość nieznana — osutka polekowa z eozynofilią i objawami układowymi (DRESS), rumień wielopostaciowy, trombocytoza, neutropenia.
Przedawkowanie
Doświadczeń z przedawkowaniem cefiksymu nie ma. U osób zdrowych po przyjęciu do 2 g preparatu profil działań niepożądanych nie różnił się od obserwowanego przy zwykłych dawkach leczniczych.
W razie przedawkowania może być zalecane płukanie żołądka. Swoiste antidotum nie istnieje, a hemodializa i dializa otrzewnowa nie usuwają cefiksymu w istotnym stopniu.
Jak otrzymać receptę na Cetix online
Antybiotyki cefalosporynowe wydawane są na receptę: lekarz musi upewnić się, że zakażenie jest bakteryjne, i uwzględnić przebyte reakcje alergiczne na penicyliny oraz inne β-laktamy.
Podczas konsultacji online lekarz omówi objawy, wywiad alergiczny i stan nerek, ustali czas trwania kuracji, a przy istniejących wskazaniach wystawi e-receptę — z jej kodem lek można odebrać w aptece.
