Doreta: შემადგენლობა და გამოშვების ფორმა
Doreta კომბინირებული პრეპარატია გარსით დაფარულ ტაბლეტებში. ერთი ტაბლეტი შეიცავს 37,5 მგ ან 75 მგ ტრამადოლის ჰიდროქლორიდს (რაც შეესაბამება 32,94 მგ ან 65,88 მგ ტრამადოლს) და, შესაბამისად, 325 მგ ან 650 მგ პარაცეტამოლს.
ორი დოზირება განსხვავდება არა მხოლოდ სიძლიერით, არამედ მიღების რიტმითაც: 37,5/325 მგ ფორმისთვის მიღებებს შორის ინტერვალი არანაკლებ 6 საათია, 75/650 მგ ფორმისთვის — არანაკლებ 12. ტაბლეტებს ყლაპავენ მთლიანად, საკმარისი რაოდენობის სითხით; მათი დაყოფა და ღეჭვა არ შეიძლება.
როგორ მოქმედებს Doreta
პარაცეტამოლის ტკივილგამაყუჩებელი მოქმედების ზუსტი მექანიზმი უცნობია და შეიძლება მოიცავდეს როგორც ცენტრალურ, ისე პერიფერიულ კომპონენტს. ტრამადოლი ამ კომბინაციაში ოპიოიდური რეცეპტორების აგონისტად მოქმედებს, ანუ ტკივილზე ერთდროულად ორი სხვადასხვა მექანიზმი მუშაობს.
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის ტკივილგაყუჩების კიბეზე პრეპარატი მეორე საფეხურს მიეკუთვნება — მარტივ ანალგეტიკებსა და ძლიერ ოპიოიდებს შორის. აქედან მოდის წესი: მას ნიშნავს ექიმი და ნიშნავს მაშინ, როცა ჩვეულებრივი ტკივილგამაყუჩებელი უკვე აღარ კმარა.
გამოყენების ჩვენებები
Doreta ნაჩვენებია ზომიერი და ძლიერი ინტენსივობის ტკივილის სიმპტომური მკურნალობისთვის.
გამოყენება შემოიფარგლება იმ პაციენტებით, რომელთაც ასეთი ტკივილის დროს სწორედ ტრამადოლისა და პარაცეტამოლის შეხამება სჭირდებათ. თუ ტკივილი ერთი კომპონენტით ცალკე იხსნება, კომბინირებული პრეპარატი საჭირო არ არის — ეს ჩვეულებრივი ანალგეტიკის უფრო ძლიერი ვერსია კი არ არის, არამედ ოპიოიდური კომპონენტის მქონე საშუალება ყველა გამომდინარე რისკით.
გამოყენების წესი და დოზირება
დოზას ინდივიდუალურად არჩევენ ტკივილის ინტენსივობისა და პაციენტის მგრძნობელობის მიხედვით, ყველაზე დაბალი ეფექტურის გამოყენებით. პრეპარატს იყენებენ ზრდასრულებსა და 12 წლიდან მოზარდებში და არა უფრო დიდხანს, ვიდრე ეს უპირობოდ საჭიროა.
| ფორმა ან სიტუაცია | დოზირება |
|---|---|
| 37,5/325 მგ | საწყისი დოზა 2 ტაბლეტი; საჭიროებისამებრ ამატებენ, დღეში 8 ტაბლეტს არ სცილდებიან; მიღებებს შორის ინტერვალი არანაკლებ 6 საათი |
| 75/650 მგ | საწყისი დოზა 1–2 ტაბლეტი; მაქსიმუმ 4 ტაბლეტი დღეში; ინტერვალი არანაკლებ 12 საათი |
| დღიური ჭერი ნივთიერებების მიხედვით | 300 მგ ტრამადოლის ჰიდროქლორიდი და 2600 მგ პარაცეტამოლი |
| 12 წლამდე ბავშვები | არ იყენებენ: ეფექტურობა და უსაფრთხოება დადგენილი არ არის |
| 75 წელზე უფროსები | ტრამადოლის გამოყოფა ნელდება — საჭიროებისამებრ ინტერვალებს ახანგრძლივებენ |
| თირკმლის ან ღვიძლის უკმარისობა | ინტერვალებს ახანგრძლივებენ; ღვიძლის მძიმე უკმარისობისა და კრეატინინის კლირენსის 10 მლ/წთ-ზე დაბლა პრეპარატს არ იყენებენ |
თუ დაავადების ხასიათი ან სიმძიმე განმეორებით ან ხანგრძლივ მიღებას მოითხოვს, პაციენტის მდგომარეობას რეგულარულად აკონტროლებენ — შეძლებისდაგვარად მკურნალობაში შესვენებებით — რომ შეაფასონ, საჭიროა თუ არა გაგრძელება. ხანგრძლივი კურსის დასრულება სჯობს დოზის თანდათანობითი შემცირებით: ასე ხერხდება მოხსნის სიმპტომების თავიდან აცილება.
უკუჩვენებები
შეზღუდვები ორ სხვადასხვა ნივთიერებას უკავშირდება: ოპიოიდური ნაწილი განსაზღვრავს აკრძალვებს ნერვული სისტემის მხრივ, პარაცეტამოლი — ღვიძლის მხრივ.
- მომატებული მგრძნობელობა მოქმედი ნივთიერებების ან ნებისმიერი დამხმარე კომპონენტის მიმართ;
- ალკოჰოლით, საძილე საშუალებებით, ცენტრალურად მოქმედი ანალგეტიკებით, ოპიოიდებით ან ფსიქოტროპული საშუალებებით მწვავე მოწამვლა;
- მაო-ს ინჰიბიტორების მიღება, ასევე ასეთი მკურნალობის დასრულებიდან პირველი 2 კვირა;
- ღვიძლის ფუნქციის მძიმე დარღვევები;
- ეპილეფსია, რომელიც წამლებით არაადეკვატურად კონტროლდება.
განსაკუთრებული მითითებები და სიფრთხილის ზომები
პრეპარატის მთავარი ყოფითი საფრთხე პარაცეტამოლის უნებლიე გადაჭარბებაა. არ შეიძლება რეკომენდებულ დოზას გადააჭარბოთ და ერთდროულად მიიღოთ პარაცეტამოლის ან ტრამადოლის შემცველი სხვა საშუალებები, მათ შორის ურეცეპტოდ გასაცემი, ექიმთან კონსულტაციის გარეშე. პარაცეტამოლის გადაჭარბების რისკი უფრო მაღალია ალკოჰოლური ღვიძლის დაავადების მქონე ადამიანებში ციროზის გარეშე.
კრუნჩხვები და დამოკიდებულება
ტრამადოლის ფონზე კრუნჩხვები აღინიშნებოდა მათდამი მიდრეკილების მქონე პაციენტებში და იმათში, ვინც კრუნჩხვით ზღურბლს დამწევ საშუალებებს იღებს — სეროტონინის უკუშთანთქმის სელექციურ ინჰიბიტორებს, ტრიციკლურ ანტიდეპრესანტებს, ანტიფსიქოზურ საშუალებებს, ცენტრალურ ანალგეტიკებს, ადგილობრივ ანესთეტიკებს. კონტროლირებადი ეპილეფსიის ან კრუნჩხვებისადმი მიდრეკილების მქონე ადამიანებმა პრეპარატი მხოლოდ გამონაკლის შემთხვევებში უნდა მიიღონ, ხოლო რისკი მაქსიმალური დოზის გადაჭარბებისას იზრდება. თერაპიული დოზებითაც კი შესაძლებელია ტოლერანტობისა და ფიზიკური ან ფსიქიკური დამოკიდებულების განვითარება, ამიტომ ტკივილგაყუჩების კლინიკურ საჭიროებას რეგულარულად გადასინჯავენ. წარსულში ოპიოიდური დამოკიდებულების ან წამლების ბოროტად გამოყენების მქონე პაციენტებს პრეპარატს მხოლოდ მოკლე კურსით და სამედიცინო მეთვალყურეობის ქვეშ ნიშნავენ. ტრამადოლი არ გამოდგება ოპიოიდური დამოკიდებულების ჩანაცვლებითი თერაპიისთვის: იგი არ ხსნის მორფინის მოხსნის სიმპტომებს, თუმცა ოპიოიდური რეცეპტორების აგონისტია.
სხვა გაფრთხილებები
- არ იყენებენ თირკმლის ფუნქციის მძიმე დარღვევებისას (კრეატინინის კლირენსი 10 მლ/წთ-ზე დაბლა) და ღვიძლის დარღვევებისას;
- არ არის რეკომენდებული სუნთქვის მძიმე დარღვევებისას;
- სიფრთხილეა საჭირო თავის ტრავმების შემდეგ, ნაღვლის გზების დაავადებებისას, შოკის მდგომარეობაში, გაურკვეველი წარმოშობის ცნობიერების დარღვევებისა და მომატებული ინტრაკრანიული წნევის დროს;
- ოპიოიდურის მსგავსი მოხსნის სიმპტომები შესაძლებელია თერაპიული დოზებითა და მოკლე კურსითაც — მათ დოზის თანდათანობითი შემცირება იცილებს;
- ცალკეულ პაციენტებში პარაცეტამოლის გადაჭარბება ღვიძლის ტოქსიკურ დაზიანებას იწვევს;
- ზედაპირული ზოგადი ნარკოზისას ტრამადოლი ნაჩვენები არ არის: ენფლურანთან და აზოტის ქვეჟანგთან კვლევაში მან ოპერაციის დროს გაღვიძების რისკი გაზარდა;
- ძილიანობასა და თავბრუსხვევას აძლიერებს ალკოჰოლი და ცენტრალურ ნერვულ სისტემაზე მადათრგუნავი საშუალებები;
- ასეთი სიმპტომების დროს არ შეიძლება მანქანის მართვა და მექანიზმებთან მუშაობა.
წამლისმიერი ურთიერთქმედებები
პრეპარატთან კატეგორიულად შეუთავსებელია მაო-ს ინჰიბიტორები — არასელექციური, სელექციური მაო-A და მაო-B: შეხამება საფრთხეს უქმნის სეროტონინული სინდრომით დიარეით, ტაქიკარდიით, უხვი ოფლიანობით, კანკალით, დეზორიენტაციით კომამდე. მაო-ს ინჰიბიტორების ახლო წარსულში მიღების შემდეგ ტრამადოლით თერაპიის დაწყებამდე 2 კვირას უძლებენ. არ არის რეკომენდებული: ალკოჰოლი, რომელიც სედაციურ მოქმედებას აძლიერებს; კარბამაზეპინი და ფერმენტების სხვა ინდუქტორები, რომლებიც ამცირებს ტრამადოლის კონცენტრაციასა და ეფექტს; შერეული აგონისტ-ანტაგონისტური მოქმედების ოპიოიდური ანალგეტიკები — ბუპრენორფინი, ნალბუფინი, პენტაზოცინი, რომლებიც ასუსტებს ტკივილგაყუჩებას და მოხსნის სინდრომით საფრთხეს ქმნის.
სიფრთხილეს მოითხოვს სეროტონინერგიული საშუალებები: სეროტონინის უკუშთანთქმის სელექციური ინჰიბიტორები, სეროტონინისა და ნორადრენალინის უკუშთანთქმის ინჰიბიტორები, ტრიციკლური ანტიდეპრესანტები, მირტაზაპინი — ისინი იძლევა როგორც კრუნჩხვების, ისე სეროტონინული ტოქსიკურობის რისკს. სეროტონინული სინდრომის ეჭვის საფუძველია სპონტანური კრუნჩხვები, ნისტაგმი აღგზნებით ან უხვი ოფლიანობით, კანკალი რეფლექსების გაძლიერებით, კუნთოვანი რიგიდობა 38 °C-ზე მაღალი ტემპერატურით. სეროტონინერგიული საშუალებების გაუქმება ჩვეულებრივ სწრაფად აუმჯობესებს მდგომარეობას. სხვა ოპიოიდები, ბენზოდიაზეპინები და ბარბიტურატები ზრდის სუნთქვის დათრგუნვის რისკს, რომელიც გადაჭარბებისას სასიკვდილოა; აქვე მიეკუთვნება საძილე საშუალებები, სედაციური ანტიდეპრესანტები და ანტიჰისტამინურები, ნეიროლეპტიკები, ცენტრალური ჰიპოტენზიური საშუალებები, თალიდომიდი და ბაკლოფენი. კუმარინის წარმოებულებთან, მაგალითად ვარფარინთან, ერთდროული მიღებისას აღწერილია INR-ის მომატების შემთხვევები სერიოზული სისხლდენებითა და პეტექიებით.
ორსულობა და ძუძუთი კვება
რადგან პრეპარატი ტრამადოლს შეიცავს, ორსულობის დროს მას არ იყენებენ. ეპიდემიოლოგიურმა კვლევებმა რეკომენდებული დოზებით პარაცეტამოლის მავნე მოქმედება არ გამოავლინა, მაგრამ ორსულებში ტრამადოლის უსაფრთხოების მონაცემები არასაკმარისია. საშვილოსნოს შეკუმშვადობაზე მშობიარობამდე ან მშობიარობის დროს შეყვანილი ტრამადოლი გავლენას არ ახდენს, თუმცა ახალშობილებში შეიძლება შეცვალოს სუნთქვის სიხშირე — ჩვეულებრივ კლინიკური მნიშვნელობის გარეშე. ორსულობის დროს ხანგრძლივი მიღება ახალშობილში მოხსნის სინდრომს იწვევს დამოკიდებულების გამოვლინების სახით.
ძუძუთი კვების დროს პრეპარატი დასაშვებია არაუმეტეს ერთხელ, დანარჩენ შემთხვევებში ტრამადოლით მკურნალობის დროს კვებას წყვეტენ. პარაცეტამოლი რძეში კლინიკური მნიშვნელობის არმქონე რაოდენობით აღწევს და კვების დროს უკუნაჩვენები არ არის. ტრამადოლთან უფრო რთულია: რძეში ხვდება დედის მიერ მიღებული დოზის დაახლოებით 0,1%, რაც დღეში 400 მგ-მდე მიღებისას ბავშვისთვის დედის სხეულის მასაზე გადაანგარიშებით დოზის დაახლოებით 3%-ს ნიშნავს. ტრამადოლის ერთჯერადი მიღების შემდეგ კვების შეწყვეტა ჩვეულებრივ საჭირო არ არის.
გვერდითი მოვლენები
კომბინაციის კლინიკურ კვლევებში ყველაზე ხშირად აღინიშნებოდა გულისრევა, თავბრუსხვევა და ძილიანობა — ისინი პაციენტების 10%-ზე მეტში დაფიქსირდა.
- ძალიან ხშირად: გულისრევა, თავბრუსხვევა, ძილიანობა;
- ხშირად: თავის ტკივილი, კანკალი, ღებინება, ყაბზობა, პირის სიმშრალე, დიარეა, მუცლის ტკივილი, დისპეფსია, მეტეორიზმი, მომატებული ოფლიანობა, ქავილი;
- ხშირად ფსიქიკის მხრივ: ცნობიერების არევა, განწყობის ცვალებადობა, მოუსვენრობა, ნერვიულობა, ეიფორია, ძილის დარღვევები;
- იშვიათად: კუნთების უნებლიე კანკალი, პარესთეზიები, ხმაური ყურებში, გულისცემა, ტაქიკარდია, არითმია, არტერიული წნევის მომატება, მოზღვავებები, ქოშინი;
- იშვიათად სხვა: დეპრესია, ჰალუცინაციები, ღამის კოშმარები, ამნეზია, დისფაგია, ფისისებრი განავალი, ალბუმინურია, შარდვის გაძნელება ან შეკავება, შემცივნება, ტკივილი გულმკერდში, ამინოტრანსფერაზების აქტივობის მომატება;
- იშვიათად: ატაქსია, კრუნჩხვები, გულის წასვლა, მხედველობის დაბინდვა, წამლისმიერი დამოკიდებულება;
- იშვიათად, ტრამადოლთან დაკავშირებული: ალერგიული რეაქციები ქოშინით, ბრონქოსპაზმით, სტვენითი სუნთქვითა და ანგიონევროზული შეშუპებით, ანაფილაქსია, სუნთქვის დათრგუნვა, კუნთოვანი სისუსტე, ორთოსტატული ჰიპოტენზია, ბრადიკარდია, კოლაფსი;
- ძალიან იშვიათად: პრეპარატის ბოროტად გამოყენება, კანის მძიმე რეაქციები, სისხლის შემადგენლობის დარღვევები, მათ შორის თრომბოციტოპენია და აგრანულოციტოზი.
მოხსნის სიმპტომები ოპიოიდურს იმეორებს: აღგზნება, მოუსვენრობა, ნერვიულობა, უძილობა, ჰიპერკინეზია, კანკალი და კუჭ-ნაწლავის დარღვევები. ძალიან იშვიათად მკვეთრი გაუქმების შემდეგ აღინიშნებოდა პანიკური შეტევები, ძლიერი შფოთვა, ჰალუცინაციები, პარესთეზიები და ხმაური ყურებში.
დოზის გადაჭარბება
გადაჭარბებისას შესაძლებელია ტრამადოლით, პარაცეტამოლით ან ორივე ნივთიერებით ერთდროულად მოწამვლის სიმპტომები. ტრამადოლი ოპიოიდებისთვის ტიპურ სურათს იძლევა: გუგების შევიწროებას, ღებინებას, სისხლძარღვოვან კოლაფსს, ცნობიერების დარღვევებს კომამდე, კრუნჩხვებსა და სუნთქვის დათრგუნვას მის გაჩერებამდე. პარაცეტამოლი პირველ დღე-ღამეში სიფითრით, გულისრევით, ღებინებით, მადის დაკარგვითა და მუცლის ტკივილით ვლინდება, ხოლო ღვიძლის დაზიანების ნიშნები 12–48 საათში ჩნდება; ზრდასრულებში იგი შესაძლებელია 7,5–10 გ და მეტის მიღებისას და მძიმე შემთხვევებში ენცეფალოპათიამდე, კომამდე და სიკვდილამდე მიდის.
პაციენტს დაუყოვნებლივ გადაჰყავთ სტაციონარში, თუნდაც აშკარა ადრეული სიმპტომები არ იყოს. უზრუნველყოფენ სუნთქვასა და სისხლის მიმოქცევას, რაც შეიძლება ადრე იღებენ სისხლს პარაცეტამოლისა და ტრამადოლის კონცენტრაციებისა და ღვიძლის სინჯებისთვის, რომლებსაც ყოველ 24 საათში იმეორებენ. კუჭის ჩამორეცხვა ნაჩვენებია ზრდასრულისთვის ან მოზარდისთვის, რომელმაც ბოლო 4 საათში დაახლოებით 7,5 გ პარაცეტამოლი ან მეტი მიიღო. პარაცეტამოლის კონცენტრაციას მიღებიდან 4 საათში განსაზღვრავენ, რომ ნომოგრამით რისკი შეაფასონ. სუნთქვის დათრგუნვისას ანტიდოტია ნალოქსონი, კრუნჩხვებისას იყენებენ დიაზეპამს, ხოლო პარაცეტამოლით მოწამვლისას — N-აცეტილცისტეინს ვენაში (საუკეთესო შედეგი პირველ 8 საათში დაწყებისას, მაგრამ მისი შეყვანა უფრო გვიანაც საჭიროა) ან მეთიონინს პერორალურად. ჰემოდიალიზი და ჰემოფილტრაცია ტრამადოლს მინიმალურად გამოაქვს და დეტოქსიკაციისთვის არ გამოდგება.
როგორ მივიღოთ რეცეპტი Doreta-ზე ონლაინ
Doreta გაიცემა რეცეპტით: პრეპარატი ოპიოიდურ კომპონენტს შეიცავს, ამიტომ ექიმი აფასებს არა მხოლოდ ტკივილის ხასიათს, არამედ დამოკიდებულების, კრუნჩხვებისა და წამლისმიერი ურთიერთქმედებების რისკსაც. ონლაინ კონსულტაციაზე ექიმი გაარჩევს თქვენს სიტუაციას, დააზუსტებს მიღებულ პრეპარატებსა და ღვიძლისა და თირკმლის მდგომარეობას.
თუ პრეპარატი გერგებათ, ექიმი გამოწერს ელექტრონულ რეცეპტს, შეარჩევს ფორმასა და მიღებებს შორის ინტერვალს და აგიხსნით, რამდენ ხანს არის დასაშვები მისი მიღება და როგორ დაასრულოთ კურსი სწორად.
