Wellbutrin XR - ulotka, cena, sposób stosowania i przeciwwskazania leku

Wellbutrin XR: skład i postać farmaceutyczna

Wellbutrin XR występuje w postaci tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu. Jedna tabletka zawiera 150 mg lub 300 mg chlorowodorku bupropionu — lek dostępny jest w dwóch mocach.

Tabletkę połyka się w całości: nie wolno jej przełamywać, rozkruszać ani żuć — zwiększa to ryzyko działań niepożądanych, w tym drgawek. Lek można przyjmować z posiłkiem lub bez. Postać leku wiąże się z bezpieczeństwem wprost: zgłaszano przypadki inhalacji rozkruszonych tabletek i wstrzyknięć rozpuszczonego bupropionu, co prowadzi do gwałtownego uwolnienia substancji, szybszego wchłaniania, przedawkowania, drgawek i zgonów.

Jak działa Wellbutrin XR

Bupropion to selektywny inhibitor neuronalnego wychwytu amin katecholowych, czyli noradrenaliny i dopaminy, z minimalnym wpływem na wychwyt indoloamin, w tym serotoniny. Monoaminooksydazy nie hamuje.

Mechanizm działania bupropionu, podobnie jak innych leków przeciwdepresyjnych, nie jest znany, ale przypuszcza się, że odbywa się przez szlak noradrenergiczny i dopaminergiczny. Budową bupropion przypomina amfetaminę i może dawać fałszywie dodatnie wyniki niektórych szybkich badań moczu na obecność leków, zwłaszcza dla pochodnych amfetaminy; taki wynik potwierdza się bardziej swoistą metodą.

Wskazania do stosowania

Produkt jest wskazany w leczeniu epizodów ciężkiej depresji — to jego jedyne przeznaczenie.

Działanie obserwowano po 14 dniach od rozpoczęcia leczenia, a pełne działanie przeciwdepresyjne rozwija się dopiero po kilku tygodniach, dlatego pacjentów z depresją leczy się przez co najmniej 6 miesięcy — aby upewnić się, że objawy już nie występują. U dzieci i młodzieży poniżej 18 lat leku się nie stosuje: bezpieczeństwa i skuteczności nie ustalono.

Sposób stosowania i dawkowanie

Zalecana dawka początkowa u dorosłych to 150 mg raz na dobę; optymalnej dawki w badaniach klinicznych nie ustalono. Pomiędzy kolejnymi dawkami powinna być zachowana przerwa co najmniej 24 godzin.

Sytuacja	Schemat dawkowania
Dorośli, początek leczenia	150 mg raz na dobę
Brak poprawy po 4 tygodniach na 150 mg	Dawkę można zwiększyć do 300 mg raz na dobę
Czas leczenia depresji	Co najmniej 6 miesięcy
Zmiana z tabletek o przedłużonym uwalnianiu	W miarę możliwości zachowuje się tę samą całkowitą dawkę dobową
Łagodne i umiarkowane zaburzenia czynności wątroby	150 mg raz na dobę z uwagi na większe zróżnicowanie farmakokinetyki
Zaburzenia czynności nerek	150 mg raz na dobę: lek i jego metabolity mogą się gromadzić
Podeszły wiek	Dawka ta sama, ale wrażliwość u części pacjentów może być większa
Dzieci i młodzież poniżej 18 lat	Leku się nie stosuje

Bezsenność należy do bardzo częstych działań niepożądanych, ale zwykle jest przemijająca. Jej nasilenie można zmniejszyć, nie przyjmując leku bezpośrednio przed zaśnięciem — przy czym ważna jest przerwa co najmniej 24 godzin między dawkami. Kończąc leczenie, warto rozważyć stopniowe zmniejszanie dawki: choć w badaniach nie stwierdzano objawów odstawienia, efektu „z odbicia" ani reakcji odstawienia nie można wykluczyć.

Przeciwwskazania

Lek jest przeciwwskazany w następujących przypadkach:

• nadwrażliwość na bupropion lub którąkolwiek substancję pomocniczą;
• przyjmowanie innych produktów zawierających bupropion — ryzyko drgawek zależy od dawki, a takie połączenie grozi przedawkowaniem;
• napady drgawkowe obecnie lub w wywiadzie;
• rozpoznane nowotwory ośrodkowego układu nerwowego;
• nagłe odstawienie alkoholu lub leków, których odstawienie wiąże się z ryzykiem drgawek, w dowolnym momencie leczenia — zwłaszcza benzodiazepin i środków o podobnym działaniu;
• ciężka marskość wątroby;
• bulimia lub jadłowstręt psychiczny obecnie lub w przeszłości;
• równoczesne leczenie inhibitorami MAO — lek można rozpocząć nie wcześniej niż po 14 dniach od nieodwracalnych inhibitorów MAO i po 24 godzinach od odwracalnych.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Główne ostrzeżenie dotyczy drgawek. Nie wolno przekraczać zalecanych dawek: ryzyko napadu zależy od dawki, a jego częstość przy dawkach do 450 mg na dobę wynosiła około 0,1%. Ryzyko rośnie przy czynnikach obniżających próg drgawkowy i wszystkich pacjentów ocenia się pod ich kątem. Są to inne leki obniżające próg — przeciwpsychotyczne, przeciwdepresyjne, przeciwmalaryczne, tramadol, teofilina, steroidy ogólnoustrojowe, chinolony, uspokajające leki przeciwhistaminowe — a także uzależnienie od alkoholu, uraz głowy w wywiadzie, cukrzyca leczona insuliną lub lekami hipoglikemizującymi oraz leki stymulujące i zmniejszające apetyt. Jeśli napad wystąpi w trakcie terapii, leczenie się przerywa.

• sama depresja wiąże się ze zwiększonym ryzykiem myśli samobójczych, samouszkodzeń i samobójstwa, a ryzyko utrzymuje się do wyraźnej remisji; pacjent pozostaje pod ścisłą kontrolą aż do poprawy;
• metaanaliza badań kontrolowanych placebo wykazała zwiększenie ryzyka zachowań samobójczych u pacjentów poniżej 25 lat; pacjenci i ich bliscy powinni obserwować pogorszenie stanu, myśli samobójcze i nietypowe zachowania i natychmiast zasięgać porady lekarskiej;
• opisywano objawy psychotyczne i maniakalne, częściej przy chorobie psychicznej w wywiadzie; ciężki epizod depresji może być pierwszym objawem zaburzeń dwubiegunowych, dlatego przed przepisaniem zbiera się szczegółowy wywiad psychiatryczny i rodzinny;
• przy objawach nadwrażliwości leczenie natychmiast się przerywa: typowe są wysypka, świąd, pokrzywka lub ból w klatce piersiowej, a reakcje ciężkie to obrzęk naczynioruchowy, duszność i skurcz oskrzeli, wstrząs anafilaktyczny, rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona;
• ciśnienie tętnicze mierzy się wyjściowo i kontroluje dalej, zwłaszcza przy wcześniejszym nadciśnieniu: opisywano przypadki nadciśnienia, czasem ciężkiego, a przy istotnym wzroście ciśnienia leczenie się kończy;
• doświadczenie w chorobach sercowo-naczyniowych jest ograniczone, więc potrzebna jest ostrożność; przy zaburzeniach czynności wątroby i nerek pacjentów kontroluje się szczególnie uważnie z uwagi na możliwe gromadzenie leku;
• dane o stosowaniu przy leczeniu elektrowstrząsami są ograniczone — tu również potrzebna jest ostrożność; badania na zwierzętach dopuszczają możliwość uzależnienia, ale doświadczenie kliniczne wskazuje na jego mały potencjał;
• jak inne leki działające na OUN, bupropion może wpływać na wykonywanie czynności wymagających oceny sytuacji i sprawności psychomotorycznej, dlatego przed prowadzeniem pojazdów i obsługą maszyn trzeba upewnić się co do braku takiego wpływu.

Osobnej uwagi wymagają interakcje farmakokinetyczne: stężenie bupropionu i jego metabolitów może się zmieniać, nasilając działania niepożądane — suchość w ustach, bezsenność, drgawki. Sam bupropion hamuje metabolizm z udziałem CYP2D6, dlatego przy lekach metabolizowanych przez ten enzym potrzebna jest ostrożność; inhibitory CYP2D6 zmniejszają stężenie endoksyfenu — czynnego metabolitu tamoksyfenu, dlatego w trakcie leczenia tamoksyfenem bupropionu się w miarę możliwości unika.

Interakcje z innymi lekami

Połączenie z inhibitorami monoaminooksydazy jest przeciwwskazane: one także wpływają na szlaki katecholaminergiczne, ale w inny sposób, a jednoczesne stosowanie zwiększa prawdopodobieństwo działań niepożądanych. Między zakończeniem przyjmowania nieodwracalnych inhibitorów MAO a rozpoczęciem leczenia zachowuje się co najmniej 14 dni, dla odwracalnych wystarczą 24 godziny.

• substraty CYP2D6 o wąskim indeksie terapeutycznym — leki przeciwdepresyjne (dezipramina, imipramina), przeciwpsychotyczne (rysperydon, tiorydazyna), β-adrenolityki (metoprolol), SSRI i leki przeciwarytmiczne klasy 1C (propafenon, flekainid): rozpoczyna się je od najmniejszych dawek, a przy dołączeniu bupropionu rozważa się ich zmniejszenie;
• dezipramina u ochotników z szybkim metabolizmem przez CYP2D6 wykazała 2–5-krotny wzrost Cmax i AUC, przy czym zahamowanie enzymu utrzymywało się co najmniej 7 dni po ostatniej dawce bupropionu;
• tamoksyfen i inne leki, których skuteczność zależy od aktywacji przez CYP2D6, mogą działać słabiej;
• citalopram — bupropion zwiększył jego Cmax i AUC o 30% i 40%, choć głównym szlakiem metabolizmu citalopramu CYP2D6 nie jest;
• digoksyna — jednoczesne podawanie może zmniejszać jej stężenie, a po odstawieniu bupropionu ono rośnie, dlatego pacjenta monitoruje się pod kątem zatrucia;
• substraty i inhibitory CYP2B6 — cyklofosfamid, ifosfamid, orfenadryna, tyklopidyna, klopidogrel — mogą zwiększać stężenie bupropionu i zmniejszać stężenie hydroksybupropionu;
• induktory metabolizmu (karbamazepina, fenytoina, rytonawir, efawirenz) i jego inhibitory (walproinian) wymagają ostrożności: rytonawir zmniejszał ekspozycję na bupropion i jego metabolity o 20–80%, efawirenz o 55%, co może osłabić leczenie, a wtedy dawkę czasem zwiększa się, nie przekraczając maksymalnej;
• lewodopa i amantadyna — według ograniczonych danych przy połączeniu z bupropionem częściej występują nudności, wymioty i objawy psychiczne; nikotynowy system transdermalny w połączeniu z lekiem może podnosić ciśnienie.

Osobno o alkoholu: danych o interakcji farmakokinetycznej brak, ale są doniesienia o objawach psychicznych i zmniejszonej tolerancji alkoholu w trakcie leczenia, dlatego należy go unikać. Z benzodiazepinami badań farmakokinetycznych nie prowadzono, a przy podaniu z diazepamem działanie uspokajające było słabsze. Połączeń z innymi lekami przeciwdepresyjnymi, benzodiazepinami i neuroleptykami nie oceniano systematycznie, podobnie jak stosowania z dziurawcem.

Ciąża i karmienie piersią

Wyniki niektórych badań epidemiologicznych u kobiet stosujących bupropion w pierwszym trymestrze wskazują na związek tej terapii ze zwiększonym ryzykiem pewnych wrodzonych wad sercowo-naczyniowych u płodu — ubytków przegrody międzykomorowej i upośledzenia odpływu lewokomorowego. Nie wszystkie badania to potwierdziły, a badania na zwierzętach nie wskazują na toksyczny wpływ na reprodukcję. Leku nie należy stosować w ciąży, chyba że stan pacjentki wymaga leczenia właśnie bupropionem i innej metody nie ma.

Bupropion i jego metabolity przenikają do pokarmu kobiecego. Decyzję o wstrzymaniu karmienia lub zaprzestaniu leczenia podejmuje się z uwzględnieniem korzyści z karmienia dla dziecka i korzyści z leczenia dla matki. Danych o wpływie bupropionu na płodność u ludzi brak; u szczurów zmniejszenia płodności nie wykazano.

Działania niepożądane

Bardzo często występują bezsenność, ból głowy, suchość błony śluzowej jamy ustnej i zaburzenia przewodu pokarmowego, w tym nudności i wymioty.

• często — utrata apetytu, pobudzenie, lęk, drżenia, zawroty głowy, zaburzenia smaku i widzenia, szumy uszne;
• często — wzrost ciśnienia, zaczerwienienie skóry, bóle brzucha, zaparcia, wysypka, świąd, pocenie się, gorączka, ból w klatce piersiowej, osłabienie, pokrzywka;
• niezbyt często — zmniejszenie masy ciała, depresja, zaburzenia koncentracji, tachykardia;
• rzadko — napady drgawkowe z częstością około 0,1%, czyli 1 przypadek na 1000; najczęściej są to uogólnione napady toniczno-kloniczne, niekiedy z ponapadowym splątaniem lub zaburzeniami pamięci;
• bardzo rzadko — agresja, wrogość, rozdrażnienie, niepokój, omamy, koszmary nocne, depersonalizacja, urojenia, paranoidalne myśli;
• bardzo rzadko — dystonia, ataksja, parkinsonizm, brak koordynacji, zaburzenia pamięci, parestezje, omdlenie, drganie mięśni, kołatanie serca, niedociśnienie ortostatyczne;
• bardzo rzadko — zaburzenia stężenia glukozy, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, żółtaczka, zapalenie wątroby, rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, zaostrzenie łuszczycy, zatrzymanie moczu;
• bardzo rzadko — ciężkie reakcje nadwrażliwości: obrzęk naczynioruchowy, duszność i skurcz oskrzeli, wstrząs anafilaktyczny; częstość nieznana — niedokrwistość, leukopenia, trombocytopenia, hiponatremia, myśli i zachowania samobójcze, psychoza.

Reakcje nadwrażliwości mogą przejawiać się jako reakcje skórne. Odnotowywano także bóle stawów i mięśni oraz gorączkę wraz z wysypką i innymi objawami opóźnionej nadwrażliwości, przypominającymi chorobę posurowiczą. Przypadki myśli i zachowań samobójczych notowano zarówno w trakcie leczenia, jak i wkrótce po nim.

Przedawkowanie

Objawy ostrego przedawkowania odnotowano po przyjęciu dawek ponad dziesięciokrotnie przewyższających maksymalną terapeutyczną. Poza opisanymi działaniami niepożądanymi możliwe są senność, utrata przytomności i zmiany w EKG — zaburzenia przewodzenia i rytmu, w tym wydłużenie zespołu QRS, arytmia i tachykardia. Odnotowano też wydłużenie odstępu QTc, ale wraz z wydłużeniem QRS i przyspieszeniem czynności serca. Większość pacjentów wróciła do zdrowia bez następstw, jednak zgłaszano rzadkie zgony przy dawkach dużo większych od zalecanych.

W razie przedawkowania pacjenta przyjmuje się do szpitala: kontroluje się EKG i czynności życiowe, zapewnia drożność dróg oddechowych i dopływ tlenu. Zalecane jest użycie węgla aktywnego. Swoistego antidotum nie ma, dalsze postępowanie zależy od sytuacji klinicznej.

Jak otrzymać receptę na Wellbutrin XR online

Bupropion wydawany jest na receptę, a leczenie depresji przewidziane jest na co najmniej 6 miesięcy, przy czym pełny efekt rozwija się po kilku tygodniach. Dawkę dobiera się z uwzględnieniem czynności wątroby i nerek, a przed rozpoczęciem leczenia ocenia się czynniki obniżające próg pobudliwości drgawkowej.

Podczas konsultacji online lekarz ustali charakter epizodu depresyjnego, wywiad psychiatryczny i rodzinny, drgawki, zaburzenia odżywiania i przyjmowane leki, oceni wyjściowe ciśnienie, a przy istniejących wskazaniach wystawi e-receptę — z jej kodem lek można odebrać w aptece.