Vanatex® HCT - ulotka, cena, sposób stosowania i przeciwwskazania leku

Vanatex® HCT: skład i postać farmaceutyczna

Vanatex® HCT to lek złożony w postaci tabletek powlekanych. Jedna tabletka zawiera 80 mg walsartanu i 12,5 mg hydrochlorotiazydu albo 160 mg walsartanu i 12,5 mg hydrochlorotiazydu, albo 160 mg walsartanu i 25 mg hydrochlorotiazydu.

Jest to preparat o stałym skojarzeniu dawek: proporcji substancji czynnych w tabletce nie można zmienić, dlatego odpowiednie dawkowanie lekarz dobiera dopiero po uprzednim ustaleniu dawek walsartanu i hydrochlorotiazydu podawanych osobno.

Jak działa Vanatex® HCT

W skład leku wchodzą dwie substancje o odmiennym mechanizmie obniżania ciśnienia tętniczego: walsartan – antagonista receptorów angiotensyny II oraz hydrochlorotiazyd – tiazydowy lek moczopędny. Jedna substancja osłabia działanie wazokonstrykcyjne angiotensyny II, druga zwiększa wydalanie sodu i wody przez nerki.

Skuteczność skojarzenia obu składników jest istotnie większa niż działania samego diuretyku. W podwójnie zaślepionym, randomizowanym badaniu u pacjentów z niewystarczającą odpowiedzią na 12,5 mg hydrochlorotiazydu, skojarzenie 80/12,5 mg obniżało ciśnienie średnio o 14,9/11,3 mm Hg, podczas gdy hydrochlorotiazyd 12,5 mg – o 5,2/2,9, a 25 mg – o 6,8/5,7 mm Hg. Odpowiedź na leczenie uzyskano u 60% pacjentów otrzymujących skojarzenie, w porównaniu z 25% i 27% przy monoterapii diuretykiem.

Wskazania do stosowania

Vanatex® HCT stosuje się w leczeniu pierwotnego nadciśnienia tętniczego u dorosłych.

Preparat złożony o stałej dawce jest przeznaczony dla pacjentów, u których ciśnienie tętnicze nie jest wystarczająco kontrolowane podczas monoterapii walsartanem lub monoterapii hydrochlorotiazydem. Stosowanie u dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia nie jest zalecane – brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie wiekowej.

Sposób podawania i dawkowanie

Stosuje się jedną tabletkę na dobę, podczas posiłku lub niezależnie od niego, popijając wodą. Zaleca się osobny dobór dawek każdej z substancji czynnych i ich stopniowe, oddzielne zwiększanie – zmniejsza to ryzyko nadmiernego spadku ciśnienia tętniczego i innych działań niepożądanych. Bezpośrednie przejście z monoterapii na terapię skojarzoną jest możliwe przy odpowiednim uzasadnieniu klinicznym, pod warunkiem że dawka każdej substancji została wcześniej ustalona. Jeśli nie udaje się uzyskać kontroli ciśnienia, dawkę zwiększa się poprzez podniesienie dawki każdego składnika, aż do maksymalnie 320 mg walsartanu i 25 mg hydrochlorotiazydu na dobę.

Grupa pacjentów	Zalecenie
Dorośli	jedna tabletka raz na dobę
Pacjenci w podeszłym wieku	modyfikacja dawki nie jest konieczna
Łagodne i umiarkowane zaburzenia czynności nerek, GFR ≥ 30 ml/min	dostosowanie dawki nie jest konieczne
Ciężkie zaburzenia czynności nerek, GFR < 30 ml/min, oraz bezmocz	lek jest przeciwwskazany
Łagodne i umiarkowane zaburzenia czynności wątroby bez cholestazy	nie więcej niż 80 mg walsartanu na dobę
Ciężkie zaburzenia czynności wątroby, marskość żółciowa, cholestaza	lek jest przeciwwskazany
Dzieci i młodzież poniżej 18. roku życia	stosowanie nie jest zalecane

Działanie przeciwnadciśnieniowe wyraźnie pojawia się w ciągu 2 tygodni, a u większości pacjentów osiąga maksimum w ciągu 4 tygodni, chociaż u niektórych konieczne jest 4–8 tygodni leczenia. Należy to uwzględnić przy doborze dawki i nie wyciągać przedwczesnych wniosków o nieskuteczności leku.

Przeciwwskazania

Część przeciwwskazań wynika z działania walsartanu na układ renina–angiotensyna–aldosteron, a część – z właściwości hydrochlorotiazydu, który należy do pochodnych sulfonamidów i wpływa na gospodarkę elektrolitową.

• nadwrażliwość na substancje czynne, inne pochodne sulfonamidów lub którąkolwiek substancję pomocniczą;
• drugi i trzeci trymestr ciąży;
• ciężkie zaburzenia czynności wątroby, marskość żółciowa wątroby i cholestaza;
• ciężkie zaburzenia czynności nerek z klirensem kreatyniny poniżej 30 ml/min oraz bezmocz;
• hipokaliemia, hiponatremia i hiperkalcemia oporne na leczenie;
• objawowa hiperurykemia;
• jednoczesne stosowanie leków zawierających aliskiren u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniami czynności nerek ze współczynnikiem przesączania kłębuszkowego poniżej 60 ml/min/1,73 m2.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Głównym zagadnieniem podczas terapii tym lekiem jest kontrola równowagi wodno-elektrolitowej. W trakcie stosowania tiazydowych leków moczopędnych opisywano hipokaliemię, hiponatremię i zasadowicę hipochloremiczną; zwiększają one wydalanie magnezu i zmniejszają wydalanie wapnia, co może prowadzić do hiperkalcemii. U wszystkich pacjentów otrzymujących diuretyki należy regularnie oznaczać stężenie elektrolitów w surowicy, a jednoczesne stosowanie preparatów potasu, leków moczopędnych oszczędzających potas i substytutów soli kuchennej zawierających potas jest przeciwwskazane. W rzadkich przypadkach na początku leczenia, przy znacznym niedoborze sodu lub odwodnieniu, może wystąpić objawowe obniżenie ciśnienia tętniczego, dlatego takie zaburzenia należy wcześniej wyrównać.

• leku nie stosuje się w przypadku jednostronnego lub obustronnego zwężenia tętnicy nerkowej, zwężenia tętnicy jedynej czynnej nerki oraz w pierwotnym hiperaldosteronizmie;
• szczególną ostrożność należy zachować w przypadku zwężenia zastawki aortalnej lub mitralnej oraz przerostowej kardiomiopatii ze zwężeniem drogi odpływu z lewej komory;
• przy zaburzonej czynności nerek zaleca się okresowe monitorowanie stężenia potasu, kreatyniny i kwasu moczowego w surowicy;
• w chorobach wątroby tiazydy należy stosować ostrożnie: niewielkie zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej mogą wywołać śpiączkę wątrobową;
• w przypadku wystąpienia obrzęku naczynioruchowego, w tym obrzęku krtani, leczenie należy natychmiast przerwać i nigdy nie wznawiać;
• tiazydy mogą upośledzać tolerancję glukozy oraz zwiększać stężenie cholesterolu, triglicerydów i kwasu moczowego, a także zaostrzać toczeń rumieniowaty układowy;
• opisywano reakcje fotonadwrażliwości, a także idiosynkratyczną reakcję z przemijającą krótkowzrocznością i ostrą jaskrą z zamkniętym kątem przesączania, która w przypadku braku leczenia prowadzi do nieodwracalnej utraty wzroku;
• bardzo rzadko po przyjęciu hydrochlorotiazydu rozwijała się ostra niewydolność oddechowa, w tym zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS), zwykle w ciągu pierwszych minut lub godzin po podaniu.

Na osobną uwagę zasługuje ryzyko niemelanomowych złośliwych nowotworów skóry – raka podstawnokomórkowego i raka kolczystokomórkowego: w dwóch badaniach epidemiologicznych ryzyko to wzrastało wraz ze zwiększaniem się całkowitej dawki hydrochlorotiazydu, prawdopodobnie z powodu jego właściwości fotouczulających. Pacjentom należy zalecić regularne samobadanie skóry, niezwłoczne zgłaszanie się do lekarza w razie podejrzanych zmian oraz ograniczanie ekspozycji na słońce. Leku nie należy stosować u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy–galaktozy; w trakcie leczenia mogą wystąpić epizody zawrotów głowy i zmęczenia, co należy uwzględnić podczas prowadzenia pojazdów.

Interakcje z innymi lekami

Podwójna blokada układu renina–angiotensyna–aldosteron – jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, antagonistów receptorów angiotensyny II lub aliskirenu – wiąże się z częstszym występowaniem niedociśnienia, hiperkaliemii i zaburzeń czynności nerek niż monoterapia i dlatego nie jest zalecana. W nefropatii cukrzycowej nie należy łączyć inhibitorów ACE z antagonistami receptorów angiotensyny II.

• lit: odwracalne zwiększenie jego stężenia w surowicy i toksyczności, ponieważ tiazydy zmniejszają nerkowy klirens litu; konieczna jest ścisła kontrola;
• inne leki przeciwnadciśnieniowe – guanetydyna, metylodopa, leki rozszerzające naczynia, beta-adrenolityki, blokery kanałów wapniowych: nasilenie działania hipotensyjnego;
• NLPZ, w tym inhibitory COX-2 i kwas acetylosalicylowy w dawkach powyżej 3 g na dobę: osłabienie działania przeciwnadciśnieniowego, pogorszenie czynności nerek i wzrost stężenia potasu;
• kortykosteroidy, leki przeczyszczające, kortykotropina, amfoterycyna, karbenoksolon, penicylina G i pochodne kwasu salicylowego: nasilenie działania hipokaliemizującego hydrochlorotiazydu;
• leki przeciwarytmiczne klasy Ia i III oraz niektóre leki przeciwpsychotyczne: ryzyko częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes w warunkach hipokaliemii;
• glikozydy nasercowe: hipokaliemia i hipomagnezemia sprzyjają zaburzeniom rytmu serca;
• leki przeciwcukrzycowe: może być konieczna modyfikacja dawki, a metformina wymaga ostrożności ze względu na ryzyko kwasicy mleczanowej;
• cholestyramina i kolestypol zmniejszają wchłanianie hydrochlorotiazydu, dlatego należy go przyjmować co najmniej 4 godziny przed lub 4–6 godzin po żywicy.

Witamina D i sole wapnia dodatkowo zwiększają stężenie wapnia w surowicy, cyklosporyna zwiększa ryzyko hiperurykemii i dny moczanowej, a działanie niedepolaryzujących leków zwiotczających mięśnie ulega nasileniu. Ryfampicyna, cyklosporyna i rytonawir mogą zwiększać ogólnoustrojową ekspozycję na walsartan. U pacjentów odwodnionych na skutek stosowania diuretyków zwiększa się ryzyko ostrej niewydolności nerek po podaniu dużych dawek jodowych środków kontrastowych, dlatego przed badaniem należy ich odpowiednio nawodnić.

Ciąża i karmienie piersią

Antagonistów receptorów angiotensyny II nie zaleca się stosować w pierwszym trymestrze ciąży, a w drugim i trzecim trymestrze są przeciwwskazane. Udowodniono, że ekspozycja na te leki w drugim i trzecim trymestrze jest toksyczna dla płodu: pogarsza się czynność nerek, rozwija się małowodzie, dochodzi do opóźnienia kostnienia czaszki; u noworodków może wystąpić niewydolność nerek, niedociśnienie tętnicze i hiperkaliemia. Po potwierdzeniu ciąży leczenie należy niezwłocznie przerwać, a kobietom planującym ciążę wcześniej dobrać inny lek przeciwnadciśnieniowy.

Doświadczenie dotyczące stosowania hydrochlorotiazydu w ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze, jest ograniczone. Hydrochlorotiazyd przenika przez łożysko i, biorąc pod uwagę jego mechanizm działania, stosowanie w drugim i trzecim trymestrze może niekorzystnie wpływać na przepływ krwi w łożysku i u płodu oraz powodować u płodu i noworodka żółtaczkę, zaburzenia równowagi elektrolitowej i małopłytkowość. Brak danych dotyczących stosowania walsartanu w okresie karmienia piersią, a hydrochlorotiazyd przenika do mleka kobiecego, dlatego w tym okresie lek nie jest zalecany – preferowane są środki o lepiej poznanym profilu bezpieczeństwa.

Działania niepożądane

Podczas leczenia skojarzeniem walsartanu z hydrochlorotiazydem mogą wystąpić zarówno działania niepożądane typowe dla samego skojarzenia, jak i wszystkie znane reakcje dotyczące poszczególnych składników. Najbardziej charakterystyczne są zaburzenia związane z działaniem moczopędnym – zmiany stężenia elektrolitów i odwodnienie.

• dla skojarzenia, niezbyt często: odwodnienie, parestezje, nieostre widzenie, szumy uszne, obniżenie ciśnienia tętniczego, kaszel, bóle mięśni, zmęczenie;
• dla skojarzenia, częstość nieznana: omdlenie, zaburzenia czynności nerek, obrzęk płuc o etiologii niekardiogennej, hipokaliemia, hiponatremia, zwiększenie stężenia kwasu moczowego, bilirubiny i kreatyniny;
• dla walsartanu: obrzęk naczynioruchowy, wysypka, świąd, pęcherzowe zmiany skórne, zapalenie naczyń, zwiększenie stężenia potasu, obniżenie stężenia hemoglobiny, małopłytkowość;
• dla walsartanu: reakcje nadwrażliwości, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, niewydolność nerek, ból brzucha;
• dla hydrochlorotiazydu, bardzo często: hipokaliemia i zwiększenie stężenia lipidów we krwi, zwłaszcza przy dużych dawkach;
• dla hydrochlorotiazydu, często: hiponatremia, hipomagnezemia, hiperurykemia, hipotensja ortostatyczna, utrata łaknienia, łagodne nudności i wymioty, pokrzywka i inne postacie wysypki, impotencja;
• dla hydrochlorotiazydu, rzadko: hiperkalcemia, hiperglikemia, glukozuria, małopłytkowość, depresja, zaburzenia snu, bóle głowy, zaburzenia rytmu serca, wewnątrzwątrobowa cholestaza lub żółtaczka, fotonadwrażliwość;
• dla hydrochlorotiazydu, bardzo rzadko: agranulocytoza, leukopenia, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność szpiku kostnego, zapalenie trzustki, niewydolność oddechowa ze stanem zapalnym i obrzękiem płuc, martwicze zapalenie naczyń i toksyczna nekroliza naskórka.

Oddzielnie odnotowano ostrą jaskrę z zamkniętym kątem przesączania oraz niemelanomowe złośliwe nowotwory skóry, których związek z całkowitą dawką hydrochlorotiazydu potwierdzono w badaniach epidemiologicznych. W razie wystąpienia obrzęku twarzy i krtani, duszności, ostrego bólu oka lub nagłego pogorszenia widzenia należy przerwać przyjmowanie leku i natychmiast zgłosić się po pomoc medyczną.

Przedawkowanie

Przedawkowanie walsartanu może prowadzić do znacznego obniżenia ciśnienia tętniczego aż do zaburzeń świadomości, zapaści krążeniowej i wstrząsu. Przedawkowanie hydrochlorotiazydu objawia się nudnościami, sennością, hipowolemią oraz zaburzeniami równowagi elektrolitowej, które mogą prowadzić do arytmii i kurczów mięśni.

Postępowanie zależy od czasu, jaki upłynął od przyjęcia dawki, oraz od ciężkości objawów; najważniejsze jest ustabilizowanie krążenia. W przypadku niedociśnienia pacjenta układa się w pozycji leżącej na plecach i szybko wyrównuje niedobór płynów i elektrolitów. Walsartan w znacznym stopniu wiąże się z białkami osocza i nie jest usuwany podczas hemodializy, natomiast hydrochlorotiazyd można w ten sposób wyeliminować.

Jak otrzymać receptę na Vanatex® HCT online

Vanatex® HCT jest wydawany na receptę: preparat złożony przepisuje się dopiero wtedy, gdy monoterapia nie zapewniła kontroli ciśnienia tętniczego, a przed rozpoczęciem leczenia należy ocenić czynność nerek i wątroby, stężenie elektrolitów oraz całą terapię towarzyszącą.

Konsultacja online umożliwia omówienie wartości ciśnienia tętniczego i przyjmowanych leków na odległość. W razie istnienia wskazań lekarz wystawia e-receptę, którą można zrealizować w wybranej aptece.