Tobrex® - (IR): skład i postać farmaceutyczna
Substancją czynną jest tobramycyna: jeden mililitr roztworu lub jeden gram maści zawiera 3 mg tobramycyny. Lek występuje w dwóch postaciach — kropli do oczu i maści do oczu.
Oznaczenie (IR) wskazuje na import równoległy: ten sam lek sprowadza do kraju inny dostawca niż główny dystrybutor. Substancje pomocnicze to kwas borowy, bezwodny siarczan sodu, chlorek sodu, tyloksapol, chlorek benzalkoniowy, kwas siarkowy i (lub) wodorotlenek sodu do ustalenia pH oraz woda oczyszczona.
Jak działa Tobrex® - (IR)
Tobramycyna należy do aminoglikozydów. Według badań in vitro jest aktywna wobec wrażliwych szczepów Pseudomonas aeruginosa, Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae, Enterobacter aerogenes, Proteus mirabilis w wariantach indoloujemnym i indolododatnim oraz innych gatunków Proteus, Haemophilus influenzae i H. aegyptius, Moraxella lacunata, Acinetobacter calcoaceticus i wybranych gatunków Neisseria. Aktywna jest też wobec gronkowców — Staphylococcus aureus i S. epidermidis, koagulazododatnich i koagulazoujemnych, w tym szczepów opornych na penicylinę — a także niektórych paciorkowców, wśród których zdarzają się jednak gatunki oporne.
Dwie cechy mają znaczenie praktyczne. Pierwsza: część drobnoustrojów opornych na gentamycynę, według badań wrażliwości, pozostaje wrażliwa na tobramycynę. Druga: znaczne populacje bakterii opornych na tobramycynę dotąd się nie ukształtowały, ale oporność może rozwinąć się przy długotrwałym stosowaniu — przede wszystkim w szpitalach, gdzie bywa to problemem epidemiologicznym. Po zakropleniu do oka przez barierę rogówkową przenika jedynie nieznaczna ilość substancji, dlatego działanie ogólnoustrojowe leku jest bardzo słabe.
Wskazania do stosowania
Wskazanie jest jedno: leczenie zewnętrznych zakażeń oka i przydatków oka wywołanych szczepami bakterii wrażliwymi na tobramycynę.
Ulotka szczególnie wyróżnia szczepy oporne na większość innych antybiotyków, a przede wszystkim Pseudomonas aeruginosa — to właśnie oporność tego drobnoustroju na inne środki często decyduje o wyborze tobramycyny. Jak przy każdym antybiotyku, skuteczność przeciwbakteryjną leczenia trzeba kontrolować.
Sposób stosowania i dawkowanie
Schemat zależy od tego, czy stosuje się krople, czy maść, oraz od nasilenia zakażenia. Średni czas leczenia w obu przypadkach wynosi 7–10 dni.
- krople przy przebiegu łagodnym i umiarkowanym — 1–2 krople do worka spojówkowego zakażonego oka co 4 godziny;
- krople przy przebiegu ciężkim — 1–2 krople co godzinę do uzyskania poprawy, po czym lek stosuje się coraz rzadziej aż do zakończenia kuracji;
- maść przy przebiegu łagodnym i umiarkowanym — mała ilość, wałeczek około 1,5 cm, do worka spojówkowego 2–3 razy na dobę;
- maść przy przebiegu ciężkim — ten sam wałeczek co 3–4 godziny przez pierwsze dwa dni, dalej 2–3 razy na dobę do ustąpienia zakażenia;
- postacie można łączyć: maść zakłada się przed snem, a krople stosuje w ciągu dnia;
- dzieciom od 1. roku życia obie postacie podaje się w takich samych dawkach jak dorosłym;
- u dzieci poniżej 1. roku życia bezpieczeństwo i skuteczność nie zostały określone, brak danych;
- u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek bezpieczeństwo i skuteczność również nie zostały ustalone.
Po zakropleniu zaleca się delikatnie zamknąć powiekę i ucisnąć przewód nosowo-łzowy: zmniejsza to ogólnoustrojowe wchłanianie kropli do oczu i ich działanie ogólnoustrojowe. Jeśli pacjent równolegle otrzymuje antybiotyki aminoglikozydowe doustnie lub pozajelitowo, dla utrzymania właściwego poziomu terapeutycznego kontroluje się całkowite stężenie antybiotyku w surowicy.
Przeciwwskazania
Lek jest przeciwwskazany przy nadwrażliwości na jego składniki.
Lista złożona z jednego punktu nie oznacza braku ograniczeń: u części pacjentów nadwrażliwość na stosowane miejscowo aminoglikozydy rozwija się już w trakcie leczenia i wtedy lek się odstawia. Drugim twardym ograniczeniem jest droga podania: preparat nie jest przeznaczony do wstrzykiwania do oka.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Kluczowym problemem długiego stosowania jest nadkażenie. Tobramycyna stosowana długo może spowodować nadmierny rozwój niewrażliwych drobnoustrojów, w tym grzybów. Dlatego posiew zaleca się wykonać przed rozpoczęciem leczenia, a jeśli jego wynik jest niezadowalający — także po zakończeniu; przy nadkażeniu wdraża się odpowiednie leczenie.
- u niektórych pacjentów możliwa jest nadwrażliwość na aminoglikozydy stosowane miejscowo; jeśli reakcja nadwrażliwości wystąpi pod wpływem leku, leczenie się przerywa;
- leku nie wolno podawać do wnętrza oka — jest przeznaczony wyłącznie do stosowania miejscowego;
- w składzie znajduje się chlorek benzalkoniowy, który może być absorbowany przez soczewki kontaktowe, dlatego soczewki wyjmuje się przed zakropleniem;
- ponownie założyć soczewki można po 15 minutach od zakroplenia;
- skuteczność leczenia kontroluje się tak samo jak przy innych antybiotykach;
- przy jednoczesnym leczeniu aminoglikozydami ogólnoustrojowo śledzi się ich całkowite stężenie w surowicy;
- u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek bezpieczeństwo i skuteczność nie zostały ustalone;
- miejscowe podanie do oka daje bardzo słabe działanie ogólnoustrojowe, ale całkowicie go nie wyklucza.
Warto wyjaśnić, po co potrzebne są posiewy przed leczeniem i po nim. Pierwszy potwierdza, że drobnoustrój jest wrażliwy na tobramycynę — ma to szczególne znaczenie, gdy lek wybrano z powodu oporności flory na inne antybiotyki. Drugi jest potrzebny wtedy, gdy leczenie nie przyniosło spodziewanego efektu: pokazuje, czy chodzi o nadkażenie niewrażliwymi drobnoustrojami i czy potrzebna jest inna terapia.
Interakcje z innymi lekami
Opisana interakcja jest jedna i dotyczy antybiotyków tej samej grupy podawanych ogólnoustrojowo.
Przy jednoczesnym stosowaniu antybiotyków aminoglikozydowych o działaniu układowym należy kontrolować ich całkowite stężenie w surowicy krwi — w ten sposób zapewnia się utrzymanie odpowiedniego stężenia terapeutycznego. W istocie jest to nie tyle ostrzeżenie przed niebezpiecznym połączeniem, ile przypomnienie: postać oczna dokłada do całkowitego obciążenia aminoglikozydem niewiele, ale przy leczeniu układowym się to uwzględnia.
Ciąża i karmienie piersią
W ciąży i w okresie karmienia piersią lek stosuje się tylko wtedy, gdy jest to zdecydowanie konieczne.
Ponieważ u dzieci karmionych piersią możliwe są działania niepożądane, trzeba wybrać: albo przerwać karmienie, albo zakończyć leczenie preparatem. Decyzję podejmuje się z uwzględnieniem tego, jak bardzo leczenie jest potrzebne samej matce.
Działania niepożądane
Najczęściej występują miejscowe toksyczne działanie na oko i nadwrażliwość — u mniej niż trzech na stu pacjentów otrzymujących lek. Reakcje te objawiają się następująco:
- obrzęk;
- uczucie kłucia;
- przekrwienie spojówek.
Analogiczne reakcje opisano także po miejscowym zastosowaniu innych antybiotyków aminoglikozydowych, czyli są one charakterystyczne dla całej grupy. Innych działań niepożądanych w czasie leczenia preparatem nie odnotowano. Osobne zastrzeżenie dotyczy łączenia z aminoglikozydami układowymi: potrzebne są wtedy ostrożność i kontrola ich całkowitego stężenia w surowicy.
Jak otrzymać receptę na Tobrex® - (IR) online
Tobramycyna do oczu wydawana jest na receptę. Kuracja zajmuje zwykle 7–10 dni, a częstość stosowania zależy od nasilenia: przy ciężkim zakażeniu krople zakrapla się co godzinę, potem rzadziej, a maść przez pierwsze dwa dni zakłada się co 3–4 godziny.
Podczas konsultacji online lekarz ustali charakter i czas trwania objawów, noszenie soczewek kontaktowych, tolerancję aminoglikozydów i równoległe przyjmowanie antybiotyków, a przy istniejących wskazaniach wystawi e-receptę — z jej kodem lek można odebrać w aptece.
