Symla: skład i postać
Symla jest dostępna w postaci tabletek. Jedna tabletka zawiera 25 mg, 50 mg lub 100 mg lamotryginy. Trzy moce nie służą wygodzie, lecz są istotne z punktu widzenia terapii: leczenie lamotryginą zawsze rozpoczyna się od bardzo małej dawki, którą zwiększa się przez kilka tygodni, dlatego na różnych etapach terapii pacjent potrzebuje tabletek o różnej zawartości substancji czynnej.
Tabletki zawierają laktozy jednowodnej. Z tego powodu produktu nie stosuje się u pacjentów z rzadką dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy i galaktozy. Tabletki 100 mg dodatkowo zawierają barwnik żółcień pomarańczowa (E110), który może wywoływać reakcje alergiczne.
Jak działa Symla
Wyniki badań farmakologicznych wskazują, że lamotrygina jest blokerem zależnych od potencjału kanałów sodowych, przy czym jej działanie zależy od częstości otwierania kanału oraz od napięcia błonowego. Substancja hamuje powtarzające się, wysokoczęstotliwościowe wyładowania neuronów i zmniejsza uwalnianie glutaminianu – neuroprzekaźnika odgrywającego kluczową rolę w powstawaniu napadów padaczkowych. To właśnie z tymi efektami najprawdopodobniej wiążą się przeciwpadaczkowe właściwości leku.
Mechanizm działania terapeutycznego lamotryginy w chorobie afektywnej dwubiegunowej nie został ustalony. Przypuszcza się, że także w tym przypadku duże znaczenie ma jej wpływ na zależne od potencjału kanały sodowe, jednak dotychczas nie uzyskano na to bezpośrednich dowodów.
Wskazania do stosowania
W padaczce u dorosłych i młodzieży od 13. roku życia lek stosuje się w terapii skojarzonej lub w monoterapii napadów częściowych i uogólnionych, w tym toniczno-klonicznych, a także napadów związanych z zespołem Lennoxa-Gastauta. Zazwyczaj lamotryginę stosuje się w leczeniu skojarzonym, ale w zespole Lennoxa-Gastauta może być ona pierwszym lekiem przeciwpadaczkowym włączonym do schematu leczenia.
U dzieci w wieku od 2 do 12 lat lek stosuje się w terapii skojarzonej napadów częściowych i uogólnionych, w tym toniczno-klonicznych oraz napadów w zespole Lennoxa-Gastauta, a w monoterapii – w typowych napadach nieświadomości (absencjach). U dorosłych od 18. roku życia lamotrygina jest wskazana w profilaktyce epizodów depresyjnych u pacjentów z chorobą afektywną dwubiegunową typu I, u których dominują fazy depresyjne. Lek nie jest przeznaczony do szybkiego przerwania już rozwiniętego epizodu manii lub depresji.
Sposób podawania i dawkowanie
Tabletki należy połykać w całości, nie rozgryzając ani nie rozkruszając. Jeżeli obliczona dawka nie odpowiada całkowitej liczbie tabletek, przyjmuje się dawkę odpowiadającą mniejszej ich liczbie. Główna zasada terapii polega na tym, aby nie przekraczać zalecanej dawki początkowej i nie zwiększać jej szybciej, niż przewiduje schemat: to właśnie zbyt wysokie dawki początkowe i zbyt szybkie zwiększanie dawki wiążą się z ryzykiem ciężkiej wysypki skórnej. U dzieci od 2 do 12 lat dawkę oblicza się na kilogram masy ciała: dawka początkowa wynosi od 0,15 do 0,6 mg/kg mc. na dobę, w zależności od terapii towarzyszącej, dawka podtrzymująca – od 1 do 15 mg/kg mc. na dobę, maksymalnie jednak 200–400 mg na dobę. Masę ciała dziecka kontroluje się regularnie i w razie jej zmiany koryguje dawkę. U dzieci poniżej 2. roku życia lek nie jest zalecany.
Padaczka u dorosłych i młodzieży od 13. roku życia
| Schemat leczenia | Tygodnie 1–2 | Tygodnie 3–4 | Dawka podtrzymująca |
|---|---|---|---|
| Monoterapia | 25 mg na dobę | 50 mg na dobę | 100–200 mg na dobę |
| Z kwasem walproinowym | 12,5 mg na dobę | 25 mg na dobę | 100–200 mg na dobę |
| Bez kwasu walproinowego, z induktorami glukuronidacji | 50 mg na dobę | 100 mg na dobę w 2 dawkach podzielonych | 200–400 mg na dobę |
| Bez kwasu walproinowego i bez induktorów | 25 mg na dobę | 50 mg na dobę | 100–200 mg na dobę |
Choroba afektywna dwubiegunowa i modyfikacja dawki
U dorosłych od 18. roku życia dawkę zwiększa się przez 6 tygodni do dawki stabilizującej: 200 mg na dobę w monoterapii lub w skojarzeniu z lekami, które nie wpływają na glukuronidację; 100 mg na dobę w skojarzeniu z kwasem walproinowym; 300 mg na dobę w 6. tygodniu z możliwością zwiększenia do 400 mg na dobę w skojarzeniu z induktorami glukuronidacji. W umiarkowanym zaburzeniu czynności wątroby (klasa B wg Child-Pugh) wszystkie dawki zmniejsza się o około 50%, w ciężkim (klasa C) – o około 75%. W niewydolności nerek wymagana jest ostrożność z powodu możliwej kumulacji glukuronidowego metabolitu. W razie przerwania leczenia konieczność ponownego stopniowego zwiększania dawki ocenia się na nowo; im dłuższa przerwa, tym ważniejszy jest powrót do powolnego schematu titracji. Rozpoczęcie lub zakończenie stosowania hormonalnych środków antykoncepcyjnych może wymagać zmiany dawki podtrzymującej – nawet jej podwojenia lub, przeciwnie, zmniejszenia mniej więcej o połowę.
Przeciwwskazania
Jedynym przeciwwskazaniem wymienionym w charakterystyce jest nadwrażliwość na lamotryginę lub którykolwiek składnik pomocniczy produktu. To niewiele jak na lek o takim profilu bezpieczeństwa, dlatego kluczowe znaczenie mają nie tyle formalne zakazy, ile środki ostrożności i właściwy dobór dawki.
Oddzielnie wskazano sytuacje, w których leku nie należy stosować. U dzieci poniżej 2. roku życia nie jest on zalecany z powodu ograniczonych danych. W chorobie afektywnej dwubiegunowej nie zaleca się go pacjentom poniżej 18. roku życia: w badaniach nie wykazano istotnej skuteczności, natomiast częstość zachowań samobójczych wzrastała. Nie zaleca się wznawiania leczenia u pacjentów, u których lek odstawiono z powodu wysypki lub aseptycznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, a po przebytym zespole Stevensa-Johnsona lub toksycznej nekrolizie naskórka leczenia lamotryginą nie wznawia się nigdy.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Głównym zagrożeniem podczas leczenia lamotryginą są reakcje skórne, które zazwyczaj występują w ciągu pierwszych ośmiu tygodni terapii. Wysypka najczęściej ma łagodny przebieg i ustępuje samoistnie, jednak opisywano również ciężkie przypadki wymagające hospitalizacji i odstawienia leku, w tym zagrażające życiu zespół Stevensa-Johnsona i toksyczną nekrolizę naskórka. U dorosłych z padaczką, którzy otrzymywali lek zgodnie z zalecanym schematem, nasilona wysypka występowała u około 1 na 500 pacjentów, a zespół Stevensa-Johnsona – u około 1 na 1000. U dzieci ryzyko jest większe: częstość wysypki wymagającej hospitalizacji wynosiła od 1 na 300 do 1 na 100. U dziecka pierwsze objawy wysypki łatwo pomylić z zakażeniem, dlatego połączenie wysypki i gorączki w pierwszych 8 tygodniach leczenia wymaga natychmiastowego badania lekarskiego.
- każda nowo powstała wysypka powinna być niezwłocznie oceniona, a lek należy odstawić, jeśli nie można wykluczyć związku z leczeniem;
- wysypka może być elementem zespołu nadwrażliwości z gorączką, powiększeniem węzłów chłonnych, obrzękiem twarzy i nieprawidłowościami w morfologii krwi oraz próbach wątrobowych;
- opisywano aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, które po ponownym podaniu leku szybko nawraca, często w cięższej postaci;
- podczas leczenia przeciwpadaczkowego mogą występować myśli i zachowania samobójcze, dlatego stan pacjenta należy monitorować, a bliskich poinformować o konieczności kontaktu z lekarzem;
- nagłe odstawienie leku może wywołać nawrót napadów, dlatego dawkę zmniejsza się stopniowo, mniej więcej w ciągu 2 tygodni;
- częstość napadów może się nie tylko zmniejszać, ale i zwiększać, a napady miokloniczne – nasilać;
- podczas długotrwałego leczenia zgłaszano zmniejszenie gęstości mineralnej kości, osteopenię, osteoporozę i złamania;
- przed prowadzeniem pojazdów i obsługą maszyn należy ocenić własną reakcję, ponieważ możliwe są zawroty głowy i podwójne widzenie.
Pacjentom, którzy już przyjmują inne preparaty lamotryginy, nie wolno przepisywać leku Symla bez konsultacji z lekarzem. Lamotrygina słabo hamuje reduktazę dihydrofolianową, dlatego teoretycznie możliwe jest zaburzenie metabolizmu folianów podczas długotrwałego leczenia; jednak u ludzi leczonych przez okres do roku nie obserwowano istotnych zmian stężenia hemoglobiny ani poziomu folianów.
Interakcje z innymi lekami
Lamotrygina jest metabolizowana przez UDP-glukuronylotransferazy, dlatego główne interakcje nie dotyczą cytochromu P450, lecz wpływu innych leków na glukuronidację. Kwas walproinowy ją hamuje, spowalnia metabolizm i niemal dwukrotnie wydłuża okres półtrwania lamotryginy – dla takiego połączenia przewidziano odrębny, wolniejszy schemat zwiększania dawki. Przeciwnie, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital, prymidon, ryfampicyna, a także lopinawir z rytonawirem i atazanawir z rytonawirem przyspieszają metabolizm i zmniejszają stężenie leku, co wymaga stosowania wyższych dawek.
- okskarbazepina nie zmienia metabolizmu lamotryginy – stosuje się schemat dla połączeń bez kwasu walproinowego i bez induktorów;
- u pacjentów otrzymujących karbamazepinę po dodaniu lamotryginy mogą występować zawroty głowy, ataksja, podwójne widzenie i nudności, które zwykle ustępują po zmniejszeniu dawki karbamazepiny;
- olanzapina zmniejsza AUC i Cmax lamotryginy średnio o 24% i 20%, co klinicznie nie ma większego znaczenia;
- w skojarzeniu z rysperydonem znacznie częściej obserwowano senność;
- gabapentyna, lewetyracetam, pregabalina, topiramat i zoni-samid istotnie nie wpływają na stężenie lamotryginy;
- złożone doustne środki antykoncepcyjne zawierające etynyloestradiol i lewonorgestrel około dwukrotnie przyspieszają eliminację lamotryginy i zmniejszają jej stężenie;
- lamotrygina hamuje transporter kationów organicznych 2 (OCT2), dlatego stężenia metforminy, gabapentyny i warenikliny w osoczu mogą się zwiększać.
Ciąża i karmienie piersią
Kobiety planujące ciążę wymagają konsultacji specjalisty. Przeciwpadaczkowych leków nie wolno odstawiać nagle: nawrót napadów jest niebezpieczny zarówno dla kobiety, jak i dla dziecka. U dzieci matek przyjmujących takie leki wady wrodzone występują 2–3 razy częściej niż oczekiwana częstość w populacji, wynosząca około 3%; najczęściej zgłaszano rozszczep wargi, wady układu sercowo-naczyniowego i wady cewy nerwowej. Połączenie kilku leków przeciwpadaczkowych zwiększa ryzyko bardziej niż monoterapia, dlatego w miarę możliwości wybiera się jeden lek. Dane dotyczące ponad 2000 ciąż, w których lamotryginę stosowano w monoterapii w I trymestrze, nie wskazują na istotne zwiększenie ryzyka ciężkich wad, chociaż nie wykluczają umiarkowanie podwyższonego ryzyka rozszczepu wargi lub podniebienia.
Jeśli leczenie w czasie ciąży jest konieczne, stosuje się najmniejszą skuteczną dawkę; przy planowaniu ciąży i we wczesnym okresie można rozważyć suplementację kwasem foliowym. Stężenie lamotryginy w osoczu podczas ciąży może się zmniejszać, co grozi utratą kontroli nad napadami, a po porodzie szybko rosnąć, dlatego monitoruje się je przed ciążą, w jej trakcie i bezpośrednio po porodzie. Lamotrygina przenika do mleka kobiecego w bardzo zmiennych ilościach: u dzieci jej stężenie osiąga około 50% stężenia u matki. Decyzję o karmieniu piersią podejmuje się po rozważeniu korzyści i ryzyka, a dziecko powinno pozostawać pod obserwacją.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane to ból głowy i wysypka skórna, występują one bardzo często. W badaniach z podwójnie ślepą próbą u dorosłych wysypka pojawiała się u maksymalnie 10% osób przyjmujących lamotryginę, w porównaniu z 5% w grupie placebo, i u 2% pacjentów była przyczyną odstawienia leczenia. Zazwyczaj ma ona charakter plamisto-grudkowy, pojawia się w pierwszych 8 tygodniach terapii i ustępuje po zaprzestaniu przyjmowania leku.
- często: senność, zawroty głowy, drżenie, bezsenność, pobudzenie, agresja, drażliwość;
- często: nudności, wymioty, biegunka, suchość w ustach, bóle stawów, zmęczenie, ból, ból pleców;
- niezbyt często: ataksja, podwójne widzenie, niewyraźne widzenie;
- rzadko: oczopląs, zapalenie spojówek, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zespół Stevensa-Johnsona;
- bardzo rzadko: toksyczna nekroliza naskórka, zespół nadwrażliwości;
- bardzo rzadko: zaburzenia morfologii krwi – neutropenia, leukopenia, niedokrwistość, małopłytkowość, pancytopenia, niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza;
- bardzo rzadko: niewydolność wątroby, zaburzenia czynności wątroby, nieprawidłowe wyniki prób wątrobowych;
- bardzo rzadko: splątanie, halucynacje, tiki, chwiejny chód, zaburzenia ruchowe, nasilenie objawów choroby Parkinsona, zwiększenie częstości napadów.
U większości pacjentów ciężkie reakcje skórne ustępowały po odstawieniu leku, jednak u części pozostawały blizny, a w rzadkich przypadkach odnotowano zgony. Wczesne objawy nadwrażliwości – gorączka i powiększenie węzłów chłonnych – mogą wystąpić także bez wyraźnej wysypki, dlatego w razie ich pojawienia się należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.
Przedawkowanie
Opisywano przyjęcie dawek przewyższających maksymalną dawkę terapeutyczną 10–20-krotnie. Objawami przedawkowania były oczopląs, ataksja, zaburzenia świadomości i śpiączka.
Pacjenta należy hospitalizować i zastosować odpowiednie leczenie objawowe. W razie wskazań podejmuje się działania zmniejszające wchłanianie – podaje się węgiel aktywowany. Dalsza taktyka zależy od sytuacji klinicznej. Brakuje doświadczeń stosowania hemodializy w przedawkowaniu; wiadomo jedynie, że u 6 ochotników z niewydolnością nerek w ciągu 4 godzin hemodializy usuwano z organizmu 20% lamotryginy.
Jak uzyskać receptę na Symla online
Lamotrygina wymaga indywidualnego doboru schematu: dawka zależy od rozpoznania, wieku, masy ciała oraz od tego, jakie inne leki przyjmuje pacjent, dlatego może ją przepisać wyłącznie lekarz. Podczas konsultacji online lekarz doprecyzuje charakter napadów lub przebieg choroby afektywnej dwubiegunowej, choroby współistniejące oraz całą stosowaną terapię.
W razie wskazań, po zakończeniu konsultacji wystawiana jest e-recepta, którą można zrealizować w wybranej aptece. W przypadku pojawienia się wysypki lub gorączki w trakcie leczenia należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem, nie czekając na planową wizytę kontrolną.
