Sirdalud® - ulotka, cena, sposób stosowania i przeciwwskazania leku

Sirdalud®: skład i postać farmaceutyczna

Substancją czynną leku jest tyzanidyna, o nazwie chemicznej 5-chloro-4-(2-imidazolino-2-ilamino)-2,1,3-benzotiadiazol. Jedna tabletka zawiera 4 mg tyzanidyny w postaci 4,576 mg chlorowodorku tyzanidyny.

Tabletki zawierają laktozę, dlatego lek nie jest odpowiedni dla pacjentów z rzadką dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.

Jak działa Sirdalud®

Tyzanidyna to działający ośrodkowo lek zwiotczający mięśnie szkieletowe. Głównym miejscem jej działania jest rdzeń kręgowy: jak wskazują dane, hamuje ona uwalnianie aminokwasów pobudzających receptory NMDA poprzez stymulację presynaptycznych receptorów α2.

Zahamowanie przewodnictwa sygnałów polisynaptycznych na poziomie rdzeniowych neuronów wstawkowych — tego samego, które odpowiada za nadmierne napięcie mięśni — prowadzi do jego zmniejszenia. Poza właściwościami zwiotczającymi tyzanidyna wywiera także umiarkowane, ośrodkowe działanie przeciwbólowe.

Wskazania do stosowania

Pierwsza grupa wskazań to bolesne skurcze mięśni:

• związane ze statycznymi i czynnościowymi schorzeniami kręgosłupa — zespołami szyjnymi i lędźwiowymi;
• powstałe w następstwie zabiegu chirurgicznego, na przykład z powodu przepukliny jądra miażdżystego lub zapalenia stawu biodrowego.

Druga grupa to zwiększone napięcie mięśni w chorobach neurologicznych: stwardnieniu rozsianym, przewlekłych chorobach rdzenia kręgowego, chorobach zwyrodnieniowych rdzenia kręgowego, po udarze mózgu, a także w mózgowym porażeniu dziecięcym u dorosłych, u których wcześniej rozpoznano tę chorobę.

Sposób stosowania i dawkowanie

Lek ma wąski indeks terapeutyczny i dużą zmienność międzyosobniczą stężenia tyzanidyny w osoczu, dlatego dostosowanie dawki do konkretnego pacjenta ma zasadnicze znaczenie. Mała dawka początkowa — 2 mg 3 razy na dobę — pozwala zminimalizować ryzyko działań niepożądanych, a dalej dawkę zwiększa się ostrożnie.

Sytuacja	Schemat dawkowania
Bolesne skurcze mięśni	2–4 mg 3 razy na dobę; w ciężkich przypadkach dodatkowo 2 lub 4 mg przed snem, aby zmniejszyć senność w ciągu dnia
Zwiększone napięcie w chorobach neurologicznych, początek	Nie więcej niż 6 mg na dobę w 3 dawkach podzielonych
Zwiększanie dawki	O 2–4 mg na dobę w odstępach pół-tygodniowych lub tygodniowych
Zwykła dawka skuteczna	12–24 mg na dobę w 3 lub 4 równych dawkach
Maksymalna dawka dobowa	36 mg
Pacjenci powyżej 65 lat	Zaczyna się od najmniejszej dawki i zwiększa stopniowo — doświadczenie jest ograniczone
Zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny poniżej 25 ml/min)	Zaczyna się od 2 mg raz na dobę, zwiększając powoli
Dzieci i młodzież poniżej 18 lat	Nie zaleca się — doświadczenie jest ograniczone

U pacjentów z zaburzoną czynnością nerek najpierw zwiększa się jednorazową dawkę dobową, a dopiero potem częstość podawania. Przy ciężkich zaburzeniach czynności wątroby lek jest przeciwwskazany, przy umiarkowanych stosuje się go ostrożnie, zaczynając od najmniejszej dawki i zwiększając ją również ostrożnie. Osobna zasada dotyczy przerwania leczenia: dawkę zmniejsza się stopniowo, zwłaszcza u pacjentów, którzy długo otrzymywali duże dawki — pozwala to uniknąć lub zminimalizować ryzyko nadciśnienia tętniczego i tachykardii z odbicia.

Przeciwwskazania

Lek jest przeciwwskazany w następujących przypadkach:

• ciężkie zaburzenie czynności wątroby;
• trwałe zwiększenie aktywności aminotransferaz — trzykrotnie powyżej górnej granicy normy;
• równoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP1A2, takich jak fluwoksamina lub cyprofloksacyna: połączenie może spowodować ciężkie działania niepożądane, w tym ciężkie niedociśnienie tętnicze;
• stwierdzona nadwrażliwość na tyzanidynę lub jakąkolwiek substancję pomocniczą.

Zakaz łączenia z fluwoksaminą i cyprofloksacyną nie jest formalnością: przy jednoczesnym stosowaniu pole pod krzywą stężenia tyzanidyny rosło odpowiednio 33- i 10-krotnie, a klinicznie znaczące i przedłużające się niedociśnienie może wywołać senność, zawroty głowy i zaburzenie czynności psychomotorycznych łącznie ze śpiączką.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Dwa główne tematy ostrzeżeń to ciśnienie i wątroba. W trakcie leczenia może wystąpić niedociśnienie tętnicze, także wskutek interakcji z jednocześnie stosowanymi lekami — inhibitorami CYP1A2 i lekami hipotensyjnymi; obserwowano również ciężkie jego objawy, takie jak utrata przytomności czy zapaść naczyniowa. Sytuacja odwrotna pojawia się przy nagłym odstawieniu: po gwałtownym przerwaniu stosowania tyzanidyny, zwłaszcza przy leczeniu przewlekłym, dużych dawkach lub łączeniu z lekami hipotensyjnymi, obserwowano nadciśnienie tętnicze i tachykardię z odbicia, a w skrajnych przypadkach takie nadciśnienie może prowadzić do udaru mózgu. Dlatego lek odstawia się wyłącznie stopniowo.

• zaburzenia czynności wątroby odnotowywano przy stosowaniu tyzanidyny, ale rzadko przy dawkach dobowych mniejszych niż 12 mg; przy dawkach 12 mg i większych, a także przy klinicznych objawach uszkodzenia wątroby — nudnościach niewiadomego pochodzenia, braku łaknienia, uczuciu zmęczenia — przez pierwsze 4 miesiące co miesiąc kontroluje się biochemiczne wskaźniki czynności wątroby;
• leczenie przerywa się, jeśli aktywność AlAT lub AspAT w surowicy przekracza trzykrotnie górną granicę normy;
• przy zaburzeniach czynności nerek z klirensem kreatyniny poniżej 25 ml/min ogólnoustrojowa ekspozycja na tyzanidynę może wzrosnąć nawet sześciokrotnie w porównaniu z prawidłową czynnością nerek, dlatego leczenie zaczyna się od 2 mg raz na dobę;
• ostrożność jest potrzebna przy jednoczesnym stosowaniu leków wydłużających odstęp QT, a łączenia z umiarkowanymi inhibitorami CYP1A2 się nie zaleca;
• łączenie z fluwoksaminą lub cyprofloksacyną jest przeciwwskazane, a z innymi inhibitorami CYP1A2 wymaga ostrożności;
• opisywano reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję, obrzęk naczynioruchowy, zapalenie skóry, wysypkę, pokrzywkę, świąd i rumień;
• po pierwszej dawce zaleca się uważną obserwację pacjenta przez 1–2 dni, a przy anafilaksji lub obrzęku naczynioruchowym ze wstrząsem anafilaktycznym albo trudnościami w oddychaniu leczenie natychmiast się przerywa i wdraża odpowiednie postępowanie;
• pacjenci, u których wystąpi senność, zawroty głowy lub inne objawy niedociśnienia, powinni unikać czynności wymagających dużej koncentracji — prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Interakcje z innymi lekami

Kluczową rolę odgrywa tu enzym CYP1A2. Jego inhibitory zwiększają stężenie tyzanidyny w osoczu, a wysokie stężenie może dawać objawy przedawkowania, w tym wydłużenie odstępu QT. Induktory CYP1A2 przeciwnie — zmniejszają stężenie i osłabiają działanie terapeutyczne leku.

• fluwoksamina i cyprofloksacyna są przeciwwskazane: zwiększały AUC tyzanidyny odpowiednio 33- i 10-krotnie;
• nie są zalecane także inne inhibitory CYP1A2 — leki przeciwarytmiczne amiodaron, meksyletyna i propafenon, cymetydyna, fluorochinolony enoksacyna, pefloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna, rofekoksyb, doustne środki antykoncepcyjne i tyklopidyna;
• nie zaleca się łączenia tyzanidyny w dużych dawkach z lekami wydłużającymi odstęp QT — cyzaprydem, amitryptyliną, azytromycyną;
• leki hipotensyjne, w tym moczopędne, bardzo rzadko mogą wywołać niedociśnienie i bradykardię, a przy nagłym odstawieniu tyzanidyny na ich tle obserwowano nadciśnienie i tachykardię z odbicia aż do udaru mózgu;
• ryfampicyna zmniejsza stężenie tyzanidyny o 50%, co u części pacjentów ma znaczenie kliniczne: unika się długotrwałego łącznego stosowania albo ostrożnie zwiększa dawkę;
• palenie ponad 10 papierosów na dobę u mężczyzn zmniejszało ogólnoustrojową ekspozycję na tyzanidynę o 30%, przez co przy długim leczeniu mogą oni potrzebować większych dawek;
• alkohol nasila hamujący wpływ leku na ośrodkowy układ nerwowy oraz ryzyko sedacji i niedociśnienia, dlatego się go ogranicza lub wyklucza;
• leki uspokajające i nasenne — na przykład benzodiazepiny lub baklofen — i leki przeciwhistaminowe nasilają działanie sedatywne tyzanidyny, a innych agonistów receptorów α2-adrenergicznych, takich jak klonidyna, nie wolno z nią łączyć z powodu sumowania działania hipotensyjnego.

Ciąża i karmienie piersią

Doświadczenie u kobiet w ciąży jest ograniczone, dlatego leku w ciąży się nie stosuje, chyba że korzyści terapeutyczne wyraźnie przewyższają ryzyko. Badania zdolności rozrodczych u szczurów i królików nie wykazały działania teratogennego, jednak u szczurów dawki 10 i 30 mg/kg na dobę przedłużały ciążę oraz wiązały się ze zwiększoną przed- i pourodzeniową utratą potomstwa i opóźnieniem rozwoju; przy tych dawkach u samic występowały wyraźne oznaki rozluźnienia mięśni i uspokojenia. W przeliczeniu na powierzchnię ciała dawki te stanowiły 2,2- i 6,7-krotność maksymalnej dawki zalecanej u ludzi, wynoszącej 0,72 mg/kg na dobę.

Do mleka samic szczurów tyzanidyna przenika w niewielkim stopniu, ale danych u ludzi brak, dlatego kobietom karmiącym piersią leku się nie podaje. Aktywnym seksualnie kobietom w wieku rozrodczym zaleca się wykonanie testu ciążowego przed rozpoczęciem leczenia, a w trakcie leczenia i przez jeden dzień po jego zakończeniu stosowanie skutecznej antykoncepcji o wskaźniku poczęć poniżej 1%; należy je też poinformować, że badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ leku na rozwijający się płód. Zaburzeń płodności u samców szczurów przy dawce 10 mg/kg na dobę i u samic przy 3 mg/kg nie stwierdzono, natomiast przy odpowiednio 30 i 10 mg/kg płodność się zmniejszała — wraz z wyraźną sedacją, utratą masy ciała i ataksją.

Działania niepożądane

Bardzo często występują senność, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, suchość błony śluzowej jamy ustnej, osłabienie mięśni i zmęczenie. Często pojawiają się bezsenność i zaburzenia snu, niedociśnienie tętnicze, nudności, zmniejszenie ciśnienia tętniczego i zwiększenie aktywności aminotransferaz; niezbyt często — bradykardia.

• przy małych dawkach, zalecanych między innymi w celu złagodzenia bolesnych skurczów mięśni, reakcje te — senność, zmęczenie, zawroty głowy, suchość w jamie ustnej, spadek ciśnienia, nudności, zaburzenia żołądkowo-jelitowe i wzrost aminotransferaz — miały zwykle przebieg łagodny i przemijający;
• przy większych dawkach, zalecanych w leczeniu wzmożonego napięcia mięśni, te same reakcje występowały częściej i były bardziej nasilone, ale rzadko na tyle ciężkie, by konieczne było odstawienie leku;
• ponadto możliwe są wydłużenie odstępu QT i torsade de pointes, niedociśnienie, bradykardia, osłabienie mięśni, bezsenność, zaburzenia snu, omamy i ostre zapalenie wątroby;
• częstość nieznana — reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, obrzęk naczynioruchowy i pokrzywka;
• częstość nieznana — omamy i stan splątania;
• częstość nieznana — zawroty głowy pochodzenia obwodowego, dyzartria, omdlenia, nieostre widzenie;
• częstość nieznana — ból brzucha, wymioty, zapalenie wątroby i niewydolność wątroby;
• częstość nieznana — świąd, wysypka, rumień, zapalenie skóry, osłabienie i zespół z odstawienia.

Osobno warto pamiętać o zjawiskach z odbicia: po nagłym odstawieniu tyzanidyny obserwowano nadciśnienie tętnicze i tachykardię z odbicia, a w skrajnych przypadkach takie nadciśnienie może prowadzić do udaru mózgu.

Przedawkowanie

Doniesień o przedawkowaniu jest niewiele i opisano w nich pełne wyzdrowienie po leczeniu — w tym u pacjenta, który zażył 400 mg leku. Objawy: nudności, wymioty, niedociśnienie tętnicze, wydłużenie odstępu QT, torsade de pointes, zawroty głowy, senność, zwężenie źrenic, niepokój, zespół zaburzeń oddechowych, śpiączka.

Zaleca się usunięcie zażytego leku przez wielokrotne podawanie dużych dawek węgla aktywowanego. Wymuszona diureza powinna przyspieszyć jego eliminację. Dalsze leczenie ma charakter objawowy.

Jak otrzymać receptę na Sirdalud® online

Tyzanidyna wydawana jest na receptę. Dawkę dobiera się indywidualnie z uwagi na wąski indeks terapeutyczny, przy dawkach od 12 mg na dobę potrzebna jest comiesięczna kontrola parametrów wątrobowych przez pierwsze 4 miesiące, a leku nie wolno odstawiać nagle.

Podczas konsultacji online lekarz ustali charakter skurczów lub spastyczności, stan wątroby i nerek, wartości ciśnienia tętniczego oraz przyjmowane leki — przede wszystkim cyprofloksacynę, fluwoksaminę i leki hipotensyjne — a przy istniejących wskazaniach wystawi e-receptę, z której kodem lek można odebrać w aptece.