Sirdalud® - (IR) - ulotka, cena, sposób stosowania i przeciwwskazania leku

Sirdalud® - (IR): skład i postać farmaceutyczna

Jedna tabletka zawiera 4 mg tyzanidyny, co odpowiada 4,576 mg chlorowodorku tyzanidyny. Pełna nazwa chemiczna substancji czynnej to 5-chloro-4-(2-imidazolino-2-ilamino)-2,1,3-benzotiadiazol.

Oznaczenie (IR) wskazuje na import równoległy: lek sprowadza do kraju dostawca inny niż główny dystrybutor, przy tej samej substancji czynnej i tej samej postaci. W składzie tabletek znajduje się laktoza — ma to znaczenie przy rzadkiej dziedzicznej nietolerancji galaktozy, niedoborze laktazy typu Lapp i zespole złego wchłaniania glukozy-galaktozy.

Jak działa Sirdalud® - (IR)

Tyzanidyna to lek zwiotczający działający ośrodkowo, a nie na same mięśnie. Głównym punktem jej działania jest rdzeń kręgowy, gdzie przez stymulację presynaptycznych receptorów α2 hamuje uwalnianie aminokwasów pobudzających receptory NMDA.

Efektem jest zahamowanie polisynaptycznego przewodzenia sygnałów na poziomie neuronów wstawkowych rdzenia — to ono odpowiada za nadmierne napięcie mięśni, a jego zahamowanie napięcie to zmniejsza. Dodatkowo tyzanidyna ma umiarkowane, ośrodkowe działanie przeciwbólowe, co tłumaczy jej stosowanie właśnie w bolesnych skurczach.

Wskazania do stosowania

Lek przepisuje się w dwóch sytuacjach. Pierwsza to bolesne skurcze mięśni: związane ze statycznymi i czynnościowymi schorzeniami kręgosłupa, czyli z zespołami szyjnymi i lędźwiowymi, a także powstałe po zabiegu chirurgicznym — na przykład z powodu przepukliny jądra miażdżystego lub zapalenia stawu biodrowego.

Druga to zwiększone napięcie mięśni w chorobach neurologicznych: stwardnieniu rozsianym, przewlekłych i zwyrodnieniowych chorobach rdzenia kręgowego, stanach po udarze mózgu, a także w mózgowym porażeniu dziecięcym u dorosłych, u których rozpoznano je wcześniej. Różnica między obiema grupami wskazań przekłada się wprost na dawki: przy skurczach są one znacznie mniejsze niż przy spastyczności.

Sposób stosowania i dawkowanie

Leczenie zaczyna się zwykle od małej dawki — 2 mg trzy razy na dobę: minimalizuje to ryzyko działań niepożądanych. Następnie dawkę zwiększa się ostrożnie, kierując się potrzebami konkretnego pacjenta.

• przy bolesnych skurczach mięśni zwykle stosuje się 2–4 mg trzy razy na dobę, a w ciężkich przypadkach dodaje 2 lub 4 mg przed snem, aby senność w ciągu dnia była mniejsza;
• przy zwiększonym napięciu na tle chorób neurologicznych zaczyna się od nie więcej niż 6 mg na dobę, podzielonych na trzy dawki;
• dawkę dobową zwiększa się o 2–4 mg w odstępach pół-tygodniowych lub tygodniowych;
• optymalną odpowiedź uzyskuje się zwykle przy 12–24 mg na dobę w 3 lub 4 równych dawkach, a 36 mg na dobę nie wolno przekraczać;
• pacjentom w wieku 65 lat i starszym zaczyna się od najmniejszej dawki i zwiększa ją stopniowo zależnie od tolerancji i skuteczności — doświadczenie w tej grupie jest ograniczone;
• przy klirensie kreatyniny poniżej 25 ml/min leczenie zaczyna się od 2 mg raz na dobę, zwiększając dawkę powoli; najpierw podnosi się jednorazową dawkę dobową, a dopiero potem częstość podawania;
• przy ciężkich zaburzeniach czynności wątroby lek jest przeciwwskazany, przy umiarkowanych stosuje się go ostrożnie, zaczynając od najmniejszej dawki;
• dzieciom i młodzieży poniżej 18 lat leku się nie zaleca — doświadczenie jest ograniczone.

Lek ma wąski indeks terapeutyczny, a stężenie tyzanidyny w osoczu bardzo różni się między osobami — stąd wymóg indywidualnego dobierania dawki. Nie mniej ważna jest zasada odstawiania: leczenie kończy się stopniowym zmniejszaniem dawki, zwłaszcza jeśli pacjent długo otrzymywał duże dawki — inaczej możliwe są nadciśnienie tętnicze i tachykardia z odbicia.

Przeciwwskazania

Stosowanie leku jest wykluczone przy ciężkim zaburzeniu czynności wątroby oraz przy trwałym zwiększeniu aktywności aminotransferaz trzykrotnie powyżej górnej granicy normy, a także przy stwierdzonej nadwrażliwości na tyzanidynę lub jakąkolwiek substancję pomocniczą.

Czwarte przeciwwskazanie ma charakter lekowy: równoczesne przyjmowanie silnych inhibitorów CYP1A2, a mianowicie fluwoksaminy i cyprofloksacyny. Powodem jest skala interakcji: jednoczesne stosowanie zwiększało pole pod krzywą stężenia tyzanidyny odpowiednio 33- i 10-krotnie, a taka ekspozycja może wywołać ciężkie działania niepożądane, w tym znaczne niedociśnienie tętnicze z sennością, zawrotami głowy i zaburzeniem czynności psychomotorycznych aż do śpiączki.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Wątroba wymaga planowej kontroli. Zaburzenia jej czynności przy leczeniu tyzanidyną odnotowywano, ale przy dawkach dobowych mniejszych niż 12 mg występowały rzadko. Dlatego u pacjentów otrzymujących 12 mg i więcej, a także u tych, u których pojawiły się kliniczne objawy uszkodzenia wątroby — nudności niewiadomego pochodzenia, brak łaknienia, uczucie zmęczenia — przez pierwsze 4 miesiące co miesiąc sprawdza się biochemiczne wskaźniki czynności wątroby. Jeśli aktywność AlAT lub AspAT w surowicy przekracza trzykrotnie górną granicę normy, leczenie się przerywa.

• w trakcie leczenia możliwe jest niedociśnienie tętnicze, także jako wynik interakcji z inhibitorami CYP1A2 i lekami hipotensyjnymi; opisywano również jego ciężkie objawy — utratę przytomności i zapaść naczyniową;
• nagłe odstawienie daje obraz odwrotny: po gwałtownym przerwaniu stosowania, zwłaszcza przy leczeniu przewlekłym, dużych dawkach lub łączeniu z lekami hipotensyjnymi, obserwowano nadciśnienie i tachykardię z odbicia, a w skrajnych przypadkach udar mózgu, dlatego lek odstawia się wyłącznie stopniowo;
• przy klirensie kreatyniny poniżej 25 ml/min ogólnoustrojowa ekspozycja na tyzanidynę może wzrosnąć nawet sześciokrotnie w porównaniu z prawidłową czynnością nerek;
• z lekami wydłużającymi odstęp QT potrzebna jest ostrożność, a łączenia z umiarkowanymi inhibitorami CYP1A2 się nie zaleca;
• łączenie z fluwoksaminą lub cyprofloksacyną jest przeciwwskazane, a z pozostałymi inhibitorami CYP1A2 wymaga ostrożności;
• zgłaszano reakcje nadwrażliwości — anafilaksję, obrzęk naczynioruchowy, zapalenie skóry, wysypkę, pokrzywkę, świąd i rumień;
• po pierwszej dawce zaleca się uważną obserwację pacjenta przez 1–2 dni, a przy anafilaksji lub obrzęku naczynioruchowym ze wstrząsem albo trudnościami w oddychaniu leczenie natychmiast się przerywa;
• przy senności, zawrotach głowy i innych objawach niedociśnienia należy zrezygnować z prowadzenia pojazdów, obsługi maszyn i innych czynności wymagających koncentracji.

Interakcje z innymi lekami

Praktycznie wszystkie istotne interakcje tyzanidyny tłumaczy jeden enzym — CYP1A2. Jego inhibitory zwiększają stężenie leku w osoczu, a wraz z nim prawdopodobieństwo objawów przedawkowania, w tym wydłużenia odstępu QT. Induktory tego samego enzymu przeciwnie — zmniejszają stężenie i osłabiają efekt leczniczy.

• fluwoksamina i cyprofloksacyna są przeciwwskazane — zwiększały AUC tyzanidyny 33- i 10-krotnie;
• nie zaleca się innych inhibitorów CYP1A2: leków przeciwarytmicznych amiodaronu, meksyletyny i propafenonu, cymetydyny, fluorochinolonów enoksacyny, pefloksacyny, cyprofloksacyny i norfloksacyny, a także rofekoksybu, doustnych środków antykoncepcyjnych i tyklopidyny;
• ryfampicyna jako induktor zmniejsza stężenie tyzanidyny o 50%, co u części pacjentów ma znaczenie kliniczne: unika się długotrwałego łączenia albo ostrożnie zwiększa dawkę;
• palenie ponad 10 papierosów na dobę u mężczyzn zmniejszało ekspozycję ogólnoustrojową o 30%, dlatego przy długim leczeniu mogą oni potrzebować większych dawek;
• łączenia dużych dawek tyzanidyny z lekami wydłużającymi odstęp QT — cyzaprydem, amitryptyliną, azytromycyną — się nie zaleca;
• leki hipotensyjne, w tym moczopędne, bardzo rzadko wywołują niedociśnienie i bradykardię, a przy nagłym odstawieniu tyzanidyny na ich tle opisywano nadciśnienie i tachykardię z odbicia aż do udaru mózgu;
• alkohol nasila hamujące działanie leku na ośrodkowy układ nerwowy i zwiększa ryzyko sedacji oraz niedociśnienia, dlatego się go ogranicza lub wyklucza;
• leki uspokajające, nasenne i przeciwhistaminowe nasilają sedację, a innych agonistów receptorów α2-adrenergicznych, takich jak klonidyna, nie wolno stosować razem z tyzanidyną z powodu sumowania działania hipotensyjnego.

Ciąża i karmienie piersią

Danych o stosowaniu u kobiet w ciąży jest mało, dlatego leku w ciąży się nie używa poza sytuacjami, gdy korzyść terapeutyczna wyraźnie przeważa nad ryzykiem. Działania teratogennego u szczurów i królików nie wykazano, jednak u szczurów dawki 10 i 30 mg/kg na dobę przedłużały ciążę, zwiększały przed- i pourodzeniową utratę potomstwa oraz opóźniały jego rozwój, a u samic wywoływały wyraźne rozluźnienie mięśni i uspokojenie; w przeliczeniu na powierzchnię ciała to 2,2- i 6,7-krotność maksymalnej dawki zalecanej u ludzi, wynoszącej 0,72 mg/kg na dobę.

Do mleka samic szczurów tyzanidyna przenika jedynie w niewielkim stopniu, ale danych u ludzi brak, dlatego kobietom karmiącym się jej nie podaje. Aktywnym seksualnie kobietom w wieku rozrodczym zaleca się test ciążowy przed rozpoczęciem leczenia oraz skuteczną antykoncepcję — o wskaźniku poczęć poniżej 1% — w trakcie leczenia i jeszcze przez jeden dzień po nim, a także poinformowanie o wynikach badań na zwierzętach. Płodność u szczurów zmniejszała się przy 30 mg/kg u samców i 10 mg/kg u samic, natomiast przy odpowiednio 10 i 3 mg/kg zaburzeń nie stwierdzono.

Działania niepożądane

Bardzo często pojawiają się senność, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, suchość w jamie ustnej, osłabienie mięśni i zmęczenie; często — bezsenność i zaburzenia snu, niedociśnienie tętnicze, nudności, zmniejszenie ciśnienia tętniczego i wzrost aktywności aminotransferaz; niezbyt często — bradykardia.

• przy małych dawkach, stosowanych w bolesnych skurczach, reakcje te są zwykle łagodne i przemijające;
• przy dużych dawkach, stosowanych przy wzmożonym napięciu, te same reakcje występują częściej i są bardziej nasilone, ale rzadko wymagają odstawienia leku;
• dodatkowo możliwe są wydłużenie odstępu QT i torsade de pointes, niedociśnienie, bradykardia, osłabienie mięśni, bezsenność, zaburzenia snu, omamy i ostre zapalenie wątroby;
• z nieznaną częstością — reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, obrzęk naczynioruchowy i pokrzywka;
• z nieznaną częstością — omamy i stan splątania;
• z nieznaną częstością — zawroty głowy pochodzenia obwodowego, dyzartria, omdlenia i nieostre widzenie;
• z nieznaną częstością — ból brzucha, wymioty, zapalenie wątroby i niewydolność wątroby;
• z nieznaną częstością — świąd, wysypka, rumień, zapalenie skóry, osłabienie i zespół z odstawienia.

Wymienione reakcje z okresu po wprowadzeniu leku do obrotu pochodzą ze zgłoszeń spontanicznych i z literatury, a ponieważ zgłaszano je dobrowolnie i w populacji o niepewnej liczebności, rzetelne oszacowanie ich częstości nie jest możliwe — stąd określenie „częstość nieznana".

Przedawkowanie

Doniesień o przedawkowaniu jest niewiele i we wszystkich opisano pełne wyzdrowienie po leczeniu — łącznie z przypadkiem pacjenta, który zażył 400 mg leku. Objawy obejmują nudności, wymioty, niedociśnienie tętnicze, wydłużenie odstępu QT, torsade de pointes, zawroty głowy, senność, zwężenie źrenic, niepokój, zaburzenia oddechowe i śpiączkę.

Zażyty lek zaleca się usunąć przez wielokrotne podawanie dużych dawek węgla aktywowanego, a wymuszona diureza powinna przyspieszyć jego eliminację. Dalsze leczenie ma charakter objawowy.

Jak otrzymać receptę na Sirdalud® - (IR) online

Tyzanidyna wydawana jest na receptę. Schemat leczenia zależy od wskazania: przy bolesnych skurczach dawki są niewielkie, przy spastyczności zwiększa się je tygodniami do 12–24 mg na dobę, a przy dawkach od 12 mg przez pierwsze 4 miesiące co miesiąc kontroluje się parametry wątrobowe.

Podczas konsultacji online lekarz ustali, czy chodzi o skurcz, czy o spastyczność, oceni stan wątroby i nerek, ciśnienie tętnicze oraz przyjmowane leki — przede wszystkim cyprofloksacynę, fluwoksaminę i leki hipotensyjne — a przy istniejących wskazaniach wystawi e-receptę: z jej kodem lek można odebrać w aptece.