Polvertic®: skład i postać farmaceutyczna
Polvertic® jest dostępny w postaci tabletek. Jedna tabletka zawiera 8 mg, 16 mg lub 24 mg dichlorowodorku betahistyny — syntetycznego analogu histaminy, który działa na receptory histaminowe ucha wewnętrznego i ośrodkowego układu nerwowego.
Trzy dawki odpowiadają różnym schematom przyjmowania. Tabletki 8 mg i 16 mg przewidziano do przyjmowania trzy razy na dobę, a tabletki 24 mg — dwa razy. Dobowa ilość leku pozostaje przy tym porównywalna, a wybór konkretnej dawki zależy od tego, który schemat przyjmowania jest wygodniejszy i lepiej odpowiada pacjentowi. Decyzję podejmuje lekarz, dlatego nie należy samodzielnie zastępować jednej dawki inną.
Jak działa Polvertic®
Mechanizm działania betahistyny wyjaśniono jedynie częściowo, istnieje jednak kilka prawdopodobnych hipotez popartych danymi z badań na zwierzętach i u ludzi. Betahistyna działa jednocześnie jako częściowy agonista receptorów histaminowych H1 i jako antagonista receptorów histaminowych H3, w tym w tkance nerwowej, przy czym na aktywność receptorów H2 wpływa nieznacznie. Blokując presynaptyczne receptory H3 i zmniejszając ich liczbę, betahistyna zwiększa obrót i uwalnianie histaminy.
Wiąże się z tym również inne obserwowane efekty. W badaniach farmakologicznych na zwierzętach betahistyna poprawiała krążenie w prążku naczyniowym ucha wewnętrznego — prawdopodobnie dzięki rozluźnieniu zwieraczy przedwłośniczkowych w mikrokrążeniu; u ludzi odnotowano także zwiększenie mózgowego przepływu krwi. Po jednostronnym przecięciu nerwu przedsionkowego u zwierząt betahistyna przyspieszała powrót prawidłowej czynności przedsionka, pobudzając i ułatwiając ośrodkową kompensację przedsionkową; u ludzi w trakcie leczenia betahistyną powrót do zdrowia po przecięciu nerwu przedsionkowego również był szybszy. Ponadto lek zależnie od dawki hamuje generowanie impulsów przez neurony bocznego i przyśrodkowego jądra przedsionkowego. Skuteczność kliniczną betahistyny potwierdzono u pacjentów z zawrotami głowy pochodzenia przedsionkowego i z chorobą Ménière'a: zmniejszały się zarówno nasilenie, jak i częstość napadów zawrotów głowy.
Wskazania do stosowania
Pierwszym wskazaniem jest choroba Ménière'a, dla której charakterystyczna jest triada głównych objawów: napady zawrotów głowy z towarzyszącymi nudnościami i wymiotami, postępujące pogorszenie słuchu oraz szumy uszne. Właśnie na te objawy nastawione jest leczenie.
Drugim wskazaniem jest objawowe leczenie zawrotów głowy pochodzenia przedsionkowego, czyli zawrotów, których przyczyna wiąże się z narządem przedsionkowo-ślimakowym ucha wewnętrznego i drogami przedsionkowymi. W obu przypadkach rozpoznanie ustala lekarz: zawroty głowy bywają wywołane najróżniejszymi przyczynami i bynajmniej nie przy wszystkich z nich betahistyna jest właściwa.
Sposób stosowania i dawkowanie
Lek jest przeznaczony dla dorosłych i przyjmuje się go podczas posiłku. Dawkę dobiera się indywidualnie, kierując się stanem pacjenta; przy tym ważna jest cierpliwość — niekiedy poprawa następuje dopiero po kilku tygodniach regularnego przyjmowania, dlatego nie należy oceniać efektu po pierwszych dniach leczenia.
Schematy przyjmowania dla różnych dawek
| Dawka tabletek | Schemat przyjmowania | Dawka podtrzymująca |
|---|---|---|
| 8 mg i 16 mg | 8–16 mg 3 razy na dobę podczas posiłku | zwykle 24–48 mg na dobę |
| 24 mg | 12–24 mg 2 razy na dobę podczas posiłku | dobierana indywidualnie |
Wybrane grupy pacjentów
Dzieciom i młodzieży poniżej 18 lat betahistyna nie jest wskazana: danych o bezpieczeństwie i skuteczności w tej grupie wiekowej jest za mało. U pacjentów w podeszłym wieku zmiana dawki nie jest konieczna — choć danych z badań klinicznych w tej grupie jest niewiele, szerokie doświadczenie ze stosowania leku po jego wprowadzeniu do obrotu takiej zmiany nie wymaga. To samo dotyczy pacjentów z niewydolnością nerek i wątroby: specjalnych badań klinicznych w tych grupach nie prowadzono, ale zgromadzone doświadczenie ze stosowania nie daje podstaw do zmiany dawkowania.
Przeciwwskazania
Betahistyny nie stosuje się w przypadku nadwrażliwości na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą tabletek.
Drugim przeciwwskazaniem jest guz chromochłonny, hormonalnie czynny nowotwór nadnerczy. Ponieważ betahistyna jest syntetycznym analogiem histaminy, może wywołać uwolnienie katecholamin z guza, a to prowadzi do ciężkiego nadciśnienia tętniczego. Właśnie dlatego potwierdzony lub podejrzewany guz chromochłonny wyklucza stosowanie leku.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Część stanów nie zabrania przyjmowania betahistyny, ale wymaga uważnej obserwacji lekarskiej przez cały czas trwania kuracji. O tych stanach należy powiadomić lekarza wcześniej, jeszcze przed rozpoczęciem leczenia — a także o wszelkich reakcjach alergicznych w przeszłości.
- astma oskrzelowa — takich pacjentów podczas leczenia starannie się obserwuje;
- choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy w wywiadzie — również wymaga obserwacji;
- pokrzywka, alergiczne wykwity skórne i alergiczny nieżyt nosa — betahistynę stosuje się ostrożnie, ponieważ objawy te mogą się zaostrzyć;
- ciężkie niedociśnienie tętnicze — lek stosuje się ostrożnie;
- rzadka dziedziczna nietolerancja galaktozy, niedobór laktazy typu Lapp lub zespół złego wchłaniania glukozy i galaktozy — leku nie należy przyjmować.
Osobno warto powiedzieć o prowadzeniu samochodu i pracy z maszynami. Same choroby, w których stosuje się betahistynę — choroba Ménière'a i zawroty głowy pochodzenia przedsionkowego — mogą negatywnie wpłynąć na te zdolności. Uważa się, że sama betahistyna nie wpływa lub wpływa nieznacznie na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn: w badaniach klinicznych nie wykazano wpływu na wykonywanie takich czynności.
Interakcje z innymi lekami
Nie prowadzono badań interakcji in vivo. Na podstawie wyników badań in vitro nie oczekuje się, aby betahistyna hamowała enzymy cytochromu P450 w organizmie — czyli typowego dla wielu leków mechanizmu interakcji najwyraźniej tu nie ma.
Mimo to dane in vitro wskazują, że metabolizm samej betahistyny może być hamowany przez inhibitory monoaminooksydazy, w tym inhibitory MAO-B, na przykład selegilinę. Przy jednoczesnym stosowaniu betahistyny z inhibitorami MAO, w tym z selektywnymi inhibitorami MAO-B, należy zachować ostrożność. Ponadto, ponieważ betahistyna jest analogiem histaminy, jej interakcja z lekami przeciwhistaminowymi teoretycznie może wpłynąć na skuteczność jednego z nich.
Ciąża i karmienie piersią
Brak wystarczających danych o stosowaniu betahistyny w czasie ciąży. Badania na zwierzętach są niewystarczające, aby ocenić wpływ leku na przebieg ciąży, rozwój zarodka i płodu, poród oraz rozwój pourodzeniowy, a ryzyko dla człowieka pozostaje nieznane. Dlatego kobietom w ciąży betahistyny nie należy stosować, jeśli nie jest to bezwzględnie konieczne; decyzję podejmuje lekarz.
Nie wiadomo również, czy betahistyna przenika do mleka kobiecego: nie prowadzono badań na zwierzętach poświęconych jej przenikaniu do mleka. Dlatego podczas karmienia piersią należy ocenić potencjalną korzyść z leczenia dla kobiety i możliwe ryzyko dla dziecka, i dopiero potem podjąć decyzję o przyjmowaniu leku.
Działania niepożądane
Najczęściej występują reakcje ze strony przewodu pokarmowego i układu nerwowego. Często odnotowuje się nudności i zaburzenia trawienia, a także ból głowy. Z nieznaną częstością występują łagodne dolegliwości żołądkowo-jelitowe — wymioty, bóle w okolicy żołądka i jelit, wzdęcie brzucha i wzmożone oddawanie gazów. Z reguły dolegliwości te ustępują, jeśli przyjmować lek podczas posiłku lub zmniejszyć dawkę; taką korektę należy omówić z lekarzem.
- często: nudności i zaburzenia trawienia;
- często: ból głowy;
- częstość nieznana: wymioty, bóle w okolicy żołądka i jelit, wzdęcie brzucha, wzdęcia z oddawaniem gazów;
- częstość nieznana: reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja;
- częstość nieznana: skórne i podskórne objawy nadwrażliwości — obrzęk naczynioruchowy, wysypka, świąd i pokrzywka.
Reakcje nadwrażliwości wymagają szczególnej uwagi: przy wystąpieniu obrzęku twarzy, warg lub języka, rozległej wysypki, trudności w oddychaniu należy przerwać przyjmowanie leku i natychmiast zwrócić się po pomoc medyczną.
Przedawkowanie
Znanych jest kilka przypadków przedawkowania leku. U części pacjentów po przyjęciu 640 mg i więcej obserwowano objawy łagodne lub umiarkowanie nasilone: nudności, senność, bóle brzucha. Poważniejsze objawy — drgawki, powikłania płucne i sercowe — odnotowywano przy przedawkowaniu zamierzonym, zwłaszcza jeśli jednocześnie przyjęto w nadmiernej ilości inne produkty lecznicze.
Brak swoistych zaleceń dotyczących leczenia przedawkowania betahistyny: w takich przypadkach postępuje się zgodnie z przyjętymi standardami udzielania pomocy. Przy podejrzeniu przedawkowania, w tym przypadkowego, należy jak najszybciej zwrócić się po pomoc medyczną.
Jak otrzymać receptę na Polvertic® online
Do otrzymania recepty na Polvertic® konieczna jest konsultacja lekarska: zawroty głowy bywają wywołane różnymi przyczynami, a lek ma przeciwwskazania, w tym guz chromochłonny, i wymaga indywidualnego doboru dawki. Lekarz ustali charakter i czas trwania objawów, choroby współistniejące oraz przyjmowane leki.
Konsultacja online pozwala omówić te kwestie zdalnie, a przy istniejących wskazaniach lekarz wystawia e-receptę, którą można zrealizować w wybranej aptece.
