Opacorden® - ulotka, cena, sposób stosowania i przeciwwskazania leku

Opacorden®: skład i postać farmaceutyczna

Opacorden® jest dostępny w postaci tabletek. Jedna tabletka zawiera 200 mg amiodaronu chlorowodorku – leku przeciwarytmicznego klasy III.

Ważna cecha składu: każda tabletka zawiera 75 mg jodu. Z tego powodu leku nie wolno stosować u osób z nadwrażliwością na jod, ponieważ może on wpływać na czynność tarczycy oraz na wychwyt jodu radioaktywnego w badaniach diagnostycznych. W skład wchodzi także barwnik koszenilowy czerwony A, lak (E124), który może wywoływać reakcje alergiczne.

Jak działa Opacorden®

Amiodaron należy do leków przeciwarytmicznych klasy III według klasyfikacji Vaugna-Williamsa. Wydłuża czas trwania potencjału czynnościowego wszystkich komórek mięśnia sercowego, przedłuża okres refrakcji we wszystkich tkankach serca oraz w sposób niekonkurencyjny blokuje receptory alfa- i beta-adrenergiczne. Ponadto blokuje kanały sodowe, jak leki klasy I, oraz kanały potasowe, co jest typowe dla klasy III.

Lek zwalnia przewodzenie impulsu w przedsionkach i w węźle przedsionkowo-komorowym. W rezultacie zwalnia się częstość akcji serca, wydłużają się odstępy PR i QT, spłaszcza się lub zmienia kształt załamek T, pojawia się załamek U. Amiodaron rozszerza tętnice wieńcowe i zmniejsza opór naczyń obwodowych, jednak przy długotrwałym stosowaniu nie wpływa istotnie na parametry krążenia. Słabe ujemne działanie inotropowe amiodaronu rzadko jest przyczyną przerwania leczenia u pacjentów z zastoinową niewydolnością serca.

Wskazania do stosowania

Opacorden® stosuje się w zaburzeniach rytmu w przebiegu zespołu Wolffa-Parkinsona-White’a, w migotaniu i trzepotaniu przedsionków, a także w napadowych nadkomorowych tachyarytmiach – w nadkomorowej i węzłowej tachykardii – gdy zastosowanie innych leków nie jest możliwe.

Oddzielne wskazanie stanowi leczenie zagrażających życiu komorowych zaburzeń rytmu, czyli komorowej tachykardii i migotania komór, w razie nieskuteczności innych leków przeciwarytmicznych. Ze względu na dużą liczbę ciężkich działań niepożądanych amiodaron stosuje się wyłącznie w przypadku nieskuteczności lub złej tolerancji innych leków.

Sposób podawania i dawkowanie

Leczenie amiodaronem rozpoczyna się w warunkach szpitalnych, a następnie kontynuuje pod kontrolą specjalisty. Dorosłym zazwyczaj w pierwszym tygodniu podaje się dawkę nasycającą 600 mg na dobę – po 200 mg trzy razy dziennie.

Następnie przechodzi się na dawkę podtrzymującą, dobieraną indywidualnie: stosuje się najmniejszą dawkę umożliwiającą kontrolę zaburzeń rytmu. W zależności od indywidualnej wrażliwości wynosi ona 100–200 mg na dobę. Możliwe jest przyjmowanie 200 mg co drugi dzień lub 100 mg codziennie, a także przerwy w przyjmowaniu – dwa dni w tygodniu.

Osobne grupy pacjentów

Bezpieczeństwo i skuteczność u dzieci i młodzieży nie zostały ustalone, dlatego nie zaleca się stosowania leku w tej grupie wiekowej. U pacjentów w podeszłym wieku, podobnie jak u wszystkich pozostałych, stosuje się najmniejszą skuteczną dawkę: przy zbyt dużych dawkach są oni bardziej podatni na bradykardię i zaburzenia przewodzenia. U osób starszych szczególnie ważne jest monitorowanie czynności tarczycy.

Przeciwwskazania

Leku nie stosuje się w przypadku nadwrażliwości na amiodaron, jod lub którąkolwiek substancję pomocniczą, w zaburzeniach czynności tarczycy, a także w ciąży i w okresie karmienia piersią. Czynność tarczycy należy zbadać u wszystkich pacjentów przed rozpoczęciem leczenia.

• bradykardia zatokowa;
• blok zatokowo-przedsionkowy;
• zespół chorego węzła zatokowego – z wyjątkiem pacjentów z wszczepionym stymulatorem serca, ze względu na ryzyko zatrzymania czynności węzła;
• blok przedsionkowo-komorowy II lub III stopnia – z wyjątkiem pacjentów z wszczepionym stymulatorem serca;
• jednoczesne stosowanie leków mogących wywoływać komorową tachykardię typu „torsade de pointes”.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Przed rozpoczęciem leczenia zaleca się wykonanie elektrokardiografii, oznaczenie stężenia hormonu tyreotropowego oraz poziomu potasu w surowicy, gdyż niedobór potasu zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu. W czasie leczenia kontroluje się aktywność transaminaz wątrobowych i powtarza elektrokardiografię. Takie leczenie powinien prowadzić doświadczony lekarz, przygotowany do zwalczania zagrażających życiu arytmii. Amiodaron może wywoływać ciężkie działania niepożądane ze strony oczu, serca, płuc, wątroby, tarczycy, skóry i obwodowego układu nerwowego, przy czym mogą one występować z opóźnieniem, dlatego przy długotrwałym leczeniu pacjent wymaga szczególnie uważnej obserwacji.

Zbyt duże dawki powodują wyraźną bradykardię i zaburzenia przewodzenia aż do wystąpienia rytmu wyłącznie pochodzenia komorowego – zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku oraz u otrzymujących glikozydy nasercowe; w takich przypadkach leczenie przerywa się. W ciężkiej bradykardii z wyraźnymi objawami, ze względu na długi okres półtrwania amiodaronu, rozważa się wszczepienie stymulatora serca. Skojarzenie amiodaronu z sofosbuwirem prowadziło do ciężkiej bradykardii i bloku serca – zazwyczaj w pierwszych godzinach lub dniach od rozpoczęcia leczenia zapalenia wątroby typu C, dlatego takie połączenie jest dopuszczalne jedynie wtedy, gdy nie można zastosować innych leków przeciwarytmicznych, i wymaga obserwacji pracy serca w warunkach szpitalnych przez pierwsze 48 godzin.

Tarczyca, oczy, wątroba i płuca

Amiodaron może wywoływać zarówno zmniejszenie, jak i zwiększenie czynności tarczycy, szczególnie u pacjentów z chorobami tego narządu w wywiadzie; kontrolę, w tym oznaczanie hormonu tyreotropowego, prowadzi się przed leczeniem, co 6 miesięcy w jego trakcie oraz przez kilka miesięcy po zakończeniu. W przypadku wystąpienia niewyraźnego widzenia lub spadku ostrości wzroku konieczne jest pełne badanie okulistyczne, a zapalenie lub neuropatia nerwu wzrokowego wymaga przerwania leczenia ze względu na ryzyko ślepoty. Czynność wątroby ocenia się przed leczeniem i następnie co 6 miesięcy: opisywano ciężkie uszkodzenia wątroby z żółtaczką oraz przewlekłe choroby wątroby aż do marskości. Pojawienie się duszności i suchego kaszlu może wskazywać na toksyczne uszkodzenie płuc, które jest odwracalne w razie szybkiego odstawienia leku.

• przed planowanym zabiegiem operacyjnym należy poinformować anestezjologa o przyjmowaniu amiodaronu;
• lek może podwyższać próg defibrylacji i stymulacji, dlatego działanie wszczepionego defibrylatora lub stymulatora serca należy regularnie kontrolować;
• w przypadku bloku przedsionkowo-komorowego II lub III stopnia, bloku zatokowo-przedsionkowego oraz bloku dwuwiązkowego leczenie należy przerwać;
• w czasie leczenia należy unikać światła słonecznego i stosować środki ochronne: nadwrażliwość na światło może utrzymywać się przez kilka miesięcy po odstawieniu leku;
• w razie wystąpienia wysypki z pęcherzami, zajęcia błon śluzowych, gorączki i bólu stawów leczenie należy natychmiast przerwać – mogą to być objawy ciężkich reakcji skórnych;
• nie zaleca się jednoczesnego stosowania z beta-adrenolitykami, werapamilem, diltiazemem oraz lekami przeczyszczającymi mogącymi wywoływać niedobór potasu;
• spożycie alkoholu w czasie leczenia należy ograniczyć;
• ze względu na możliwe zaburzenia widzenia lek może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Interakcje lekowe

Jednoczesne stosowanie amiodaronu z lekami mogącymi wywoływać komorową tachykardię typu „torsade de pointes” jest przeciwwskazane. Należą do nich leki przeciwarytmiczne klasy Ia (chinidyna, dizopiramid, prokainamid) oraz klasy III (sotalol, bretylium, beprydyl), erytromycyna podawana dożylnie, kotrimoksazol i pentamidyna w iniekcjach, leki przeciwpsychotyczne (chlorpromazyna, tioridazyna, haloperydol, pimozyd), preparaty litu i trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, niektóre leki przeciwalergiczne (terfenadyna, astemizol), leki przeciwmalaryczne (chinina, chlorochina, meflochina), cyzapryd i moksyfloksacyna. Fluorochinolonów na tle stosowania amiodaronu należy unikać, a leki wydłużające odstęp QT, takie jak klarytromycyna, podawać wyłącznie po ocenie korzyści i ryzyka.

Amiodaron i jego metabolit dezetyloamiodaron hamują izoenzymy CYP1A1, CYP1A2, CYP3A4, CYP2C9, CYP2D6 oraz glikoproteinę P, przez co zwiększają stężenie ich substratów; ze względu na długi okres półtrwania interakcje są możliwe nawet przez kilka miesięcy po odstawieniu leku. Szczególnej uwagi wymagają leki zwalniające czynność serca i przewodzenie (beta-adrenolityki, werapamil, diltiazem), a także leki wywołujące niedobór potasu lub magnezu: leki moczopędne, ogólnoustrojowe kortykosteroidy, amfoterycyna B podawana dożylnie. Należy nie dopuszczać do niedoboru potasu, a istniejący niedobór wyrównywać, kontrolując odstęp QT.

• glikozydy nasercowe: możliwe zaburzenie czynności węzła zatokowego, nadmierna bradykardia i zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, a także wzrost stężenia digoksyny w osoczu – konieczna jest kontrola elektrokardiogramu i poziomu digoksyny;
• warfaryna: nasila się działanie doustnego leku przeciwzakrzepowego i rośnie ryzyko krwawienia, dlatego regularnie kontroluje się międzynarodowy współczynnik znormalizowany (INR);
• dabigatran: zwiększa się ryzyko krwawienia, może być konieczna korekta dawki;
• fenytoina: możliwe przedawkowanie z objawami neurologicznymi, w razie ich wystąpienia dawkę zmniejsza się i oznacza stężenie leku w osoczu;
• cyklosporyna: stężenie w osoczu może wzrosnąć dwukrotnie, konieczna jest korekta dawki;
• statyny metabolizowane przez CYP3A4 (symwastatyna, atorwastatyna, lowastatyna): rośnie ryzyko toksycznego działania na mięśnie, preferowane są statyny metabolizowane inną drogą;
• znieczulenie ogólne i wysokie stężenia tlenu: opisywano bradykardię oporną na atropinę, spadek ciśnienia tętniczego, zaburzenia przewodzenia oraz bardzo rzadkie przypadki ostrego zespołu niewydolności oddechowej;
• sok grejpfrutowy hamuje CYP3A4 i zwiększa stężenie amiodaronu, dlatego podczas doustnego stosowania leku należy go unikać.

Ciąża i karmienie piersią

Ze względu na wpływ amiodaronu na tarczycę płodu stosowanie leku w ciąży jest przeciwwskazane. Jeśli z powodu długiego okresu półtrwania rozważa się przerwanie leczenia przed planowaną ciążą, należy porównać rzeczywiste ryzyko nawrotu zagrażającej życiu arytmii z nieznanym potencjalnym ryzykiem dla płodu.

Amiodaron przenika do mleka kobiecego w znaczących ilościach, dlatego jego stosowanie w okresie karmienia piersią również jest przeciwwskazane. Brakuje danych dotyczących wpływu amiodaronu na płodność u ludzi.

Działania niepożądane

Najbardziej charakterystyczne dla amiodaronu działania niepożądane są związane z narządami, w których się on kumuluje. Bardzo często obserwuje się drobne złogi w rogówce, położone bezpośrednio pod źrenicą: mogą im towarzyszyć widzenie kolorowej obwódki wokół przedmiotów w jasnym świetle lub niewyraźne widzenie. Bardzo często występują także nadwrażliwość na światło słoneczne, łagodne zaburzenia trawienia (nudności, wymioty, zaburzenia smaku) oraz izolowany wzrost aktywności aminotransferaz 1,5–3-krotnie powyżej normy na początku leczenia.

• często: zmniejszenie lub zwiększenie czynności tarczycy, niekiedy ze skutkiem śmiertelnym;
• często: bradykardia, zazwyczaj umiarkowana i zależna od dawki;
• często: toksyczne uszkodzenie płuc – alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, śródmiąższowe zapalenie płuc, zwłóknienie płuc, zapalenie opłucnej, niekiedy ze skutkiem śmiertelnym;
• często: ostre zaburzenie czynności wątroby z dużą aktywnością aminotransferaz i żółtaczką, w tym niewydolność wątroby;
• często: drżenie pozapiramidowe, koszmary senne, zaburzenia snu, zaparcie, wyprysk, sino-szare zabarwienie skóry przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek;
• niezbyt często: pojawienie się lub nasilenie zaburzeń rytmu aż do zatrzymania krążenia, zaburzenia przewodzenia, czuciowo-ruchowa polineuropatia obwodowa i uszkodzenie mięśni;
• bardzo rzadko: neuropatia lub zapalenie nerwu wzrokowego z możliwością ślepoty, marskość wątroby, niedokrwistość hemolityczna i aplastyczna, małopłytkowość, zapalenie najądrza, zaburzenia erekcji;
• częstość nieznana: komorowa tachykardia typu „torsade de pointes”, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka, polekowa reakcja z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS), ostre zapalenie trzustki, parkinsonizm, obrzęk naczynioruchowy i wstrząs anafilaktyczny.

Wiele z tych reakcji jest odwracalnych: drżenie i zaburzenia trawienia ustępują po zmniejszeniu dawki, a sino-szare zabarwienie skóry powoli zanika po zakończeniu leczenia. Jednak ciężkie uszkodzenia wątroby, płuc i tarczycy, a także ciężkie reakcje skórne wymagają natychmiastowego odstawienia leku i konsultacji lekarskiej.

Przedawkowanie

Dane na temat przedawkowania amiodaronu podawanego doustnie są ograniczone. Opisywano pojedyncze przypadki bradykardii zatokowej, bloku serca, napadów komorowej tachykardii, tachykardii typu „torsade de pointes”, niewydolności krążenia i uszkodzenia wątroby.

Leczenie przedawkowania ma charakter objawowy. W celu zmniejszenia wchłaniania można wykonać płukanie żołądka. Pacjentów z zaburzeniami rytmu należy obserwować szczególnie uważnie: w bradykardii stosuje się beta-adrenomimetyki lub wszczepia stymulator serca, przy spadku ciśnienia tętniczego – leki o działaniu wazokonstrykcyjnym. Ze względu na farmakokinetykę amiodaronu obserwacja powinna być długotrwała, przede wszystkim pod kątem czynności serca. Dializa jest nieskuteczna zarówno w odniesieniu do amiodaronu, jak i jego metabolitów.

Jak uzyskać receptę na Opacorden® online

Opacorden® jest lekiem na receptę, którego leczenie rozpoczyna się w warunkach szpitalnych i kontynuuje pod kontrolą specjalisty, z regularnym monitorowaniem elektrokardiogramu, czynności tarczycy i wątroby. Podczas konsultacji online lekarz doprecyzuje charakter zaburzeń rytmu, wyniki badań oraz przyjmowane leki, ponieważ amiodaron wchodzi w liczne interakcje. W przypadku obecności wskazań, po zakończeniu konsultacji wystawiana jest e-recepta, którą można zrealizować w wybranej aptece.