Oftaquix® - (IR): skład i postać leku
Jeden mililitr produktu zawiera jako substancję czynną 5 mg lewofloksacyny w postaci 5,12 mg półwodzianu lewofloksacyny. Oznaczenie „(IR)” to import równoległy: ten sam lek sprowadzony z innego kraju Unii Europejskiej.
W składzie pomocniczym znajduje się chlorek benzalkoniowy i jest on ważny z dwóch powodów naraz. Po pierwsze, stanowi odrębną przyczynę nietolerancji: nadwrażliwość właśnie na niego wpisano do przeciwwskazań na równi z nadwrażliwością na lewofloksacynę. Po drugie, może podrażniać oko, przez co miejscowe podrażnienie w trakcie leczenia nie zawsze oznacza reakcję na antybiotyk.
Jak działa Oftaquix® - (IR)
Lewofloksacyna należy do fluorochinolonów i hamuje bakteryjne topoizomerazy typu II — gyrazę DNA i topoizomerazę IV. Enzymy te są bakterii potrzebne do pracy z własnym DNA, a ich zablokowanie zatrzymuje namnażanie drobnoustroju. U bakterii Gram-ujemnych celem jest głównie gyraza DNA, u Gram-dodatnich — topoizomeraza IV.
Sama substancja jest L-izomerem ofloksacyny, która stanowi mieszaninę racemiczną dwóch izomerów; działanie przeciwbakteryjne ofloksacyna zawdzięcza przede wszystkim właśnie izomerowi L. Innymi słowy, lewofloksacyna to wyodrębniona czynna połowa starszej cząsteczki, a nie nowy związek.
Wskazania do stosowania
Preparat jest wskazany do miejscowego leczenia bakteryjnych zakażeń powierzchownych oczu u pacjentów powyżej 1. roku życia, wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na lewofloksacynę. Osobno zapisano wymóg przestrzegania oficjalnych zaleceń dotyczących właściwego stosowania leków przeciwbakteryjnych.
Granice wskazania wyznaczono na dwa sposoby. Pierwszy to wiek: poniżej roku leku się nie stosuje. Drugi to konkretne sytuacje, dla których nie ustalono bezpieczeństwa ani skuteczności: owrzodzenia rogówki i rzeżączkowe zapalenie spojówek u noworodków. Obie wymagają nie kropli na podstawie ankiety, lecz pomocy okulistycznej.
Sposób stosowania i dawkowanie
Schemat jest jednakowy dla wszystkich pacjentów i zbudowany według zasady malejącej częstości: najpierw często, potem rzadziej. U pacjentów w podeszłym wieku modyfikacja dawkowania nie jest konieczna.
- Pierwsze 2 dni. Po 1–2 krople do worka spojówkowego zakażonego oka lub oczu co 2 godziny, do 8 razy na dobę, z wyjątkiem godzin snu.
- Od 3. do 5. dnia. Po 1–2 krople 4 razy na dobę.
- Czas trwania. Zwykle 5 dni, ale konkretny okres zależy od nasilenia choroby oraz od bakteriologicznego i klinicznego przebiegu zakażenia.
- Inne krople do oczu. Między zakraplaniem różnych preparatów zachowuje się przerwę co najmniej 15 minut, inaczej jeden środek po prostu spłucze drugi.
- Końcówka zakraplacza. Nie dotyka się nią powieki, otaczających okolic ani żadnej innej powierzchni: powoduje to zanieczyszczenie zarówno końcówki, jak i samego roztworu.
Praktyczny sens malejącego schematu polega na tym, że pominięcie zakropleń w pierwszych dwóch dobach unieważnia całą kurację: właśnie w tych dniach stężenie leku na powierzchni oka ma być utrzymywane niemal bez przerwy. I odwrotnie — kontynuowanie zakraplania 8 razy na dobę dłużej niż dwa dni nie ma sensu, bo od trzeciego dnia schemat się zmienia.
Przeciwwskazania
Preparat jest przeciwwskazany przy nadwrażliwości na substancję czynną lewofloksacynę, na inne chinolony lub na którąkolwiek substancję pomocniczą, na przykład chlorek benzalkoniowy.
Drugie przeciwwskazanie dotyczy kobiet: produktu nie należy podawać kobietom w ciąży i karmiącym piersią. Sformułowanie jest tu stanowcze — to przeciwwskazanie, a nie zalecenie ostrożności — i tym bardziej zwraca uwagę, że do oka trafia skrajnie mała ilość substancji.
Ostrzeżenia specjalne i środki ostrożności
Dwa zakazy dotyczą drogi podania: preparatu nie wolno wstrzykiwać podspojówkowo i nie należy podawać roztworu bezpośrednio do przedniej komory oka. To krople na powierzchnię oka, a każde podanie penetrujące wykracza poza to, do czego tę postać leku stworzono.
- Alergia na fluorochinolony. Podczas ogólnego podawania leków tej grupy obserwowano reakcje nadwrażliwości, nawet po pojedynczej dawce. W razie wystąpienia reakcji alergicznej na lewofloksacynę stosowanie preparatu się przerywa.
- Drobnoustroje oporne. Długotrwałe stosowanie lewofloksacyny, podobnie jak innych preparatów przeciwbakteryjnych, może spowodować nadmierne namnożenie drobnoustrojów opornych na leczenie, w tym grzybów.
- Brak poprawy. W przypadku nasilenia zakażenia lub braku poprawy klinicznej stosowanie preparatu się przerywa i wdraża leczenie alternatywne — to bezpośrednie wskazanie ulotki, a nie ogólne życzenie.
- Badania. Zawsze gdy jest to uzasadnione klinicznie, przeprowadza się odpowiednie badania specjalistyczne: biomikroskopię z użyciem lampy szczelinowej oraz, jeśli jest to wskazane, barwienie rogówki fluoresceiną.
- Soczewki kontaktowe. Pacjenci z objawami bakteryjnego zapalenia spojówek nie powinni nosić soczewek kontaktowych. Trzeba też unikać kontaktu leku z miękkimi soczewkami: soczewki usuwa się przed zakropleniem i zakłada ponownie nie wcześniej niż po 15 minutach, ponieważ substancja zmienia ich zabarwienie.
- Widzenie i prowadzenie pojazdów. Jeśli występują przemijające zaburzenia widzenia, przed prowadzeniem pojazdów i obsługiwaniem urządzeń należy odczekać do odzyskania pełnej zdolności widzenia.
Warto zwrócić uwagę na dwie różne piętnastominutowe przerwy: jedna oddziela zakraplanie różnych preparatów okulistycznych od siebie, druga oddziela zakroplenie od ponownego założenia soczewki. Łatwo je pomylić, a mają inny sens.
Interakcje z innymi lekami
Nie przeprowadzono odpowiednich badań dotyczących interakcji preparatu z innymi lekami. Prawdopodobieństwo interakcji pozwala jednak ocenić proste zestawienie stężeń.
Maksymalne stężenia lewofloksacyny w osoczu po podaniu do oka są co najmniej 1000 razy mniejsze od stężeń obserwowanych po podaniu standardowych dawek doustnych. Dlatego jest mało prawdopodobne, aby interakcje wymieniane dla podania systemowego były istotne klinicznie podczas stosowania tych kropli. Praktycznie jedyne, czego naprawdę trzeba przestrzegać, to piętnastominutowa przerwa między różnymi kroplami do oczu.
Ciąża i karmienie piersią
Brak jest wystarczających danych dotyczących stosowania lewofloksacyny u kobiet w ciąży. Badania na zwierzętach dotyczące wpływu na przebieg ciąży i rozwój zarodka lub płodu oraz na przebieg porodu i rozwój pourodzeniowy są niewystarczające, a potencjalne zagrożenie dla człowieka nie jest znane. Stosowanie preparatu u kobiet w ciąży jest przeciwwskazane.
Lewofloksacyna jest wydzielana z mlekiem kobiet. Nie przewiduje się przy tym żadnego wpływu preparatu w dawkach terapeutycznych na dziecko karmione piersią — a mimo to stosowanie u kobiet karmiących również jest przeciwwskazane. To zestawienie sformułowań należy rozumieć dosłownie: brak spodziewanej szkody nie znosi zakazu.
Działania niepożądane
Działania niepożądane są zwykle łagodne lub średnio nasilone, przemijające i zazwyczaj dotyczą oka. Ważne jest tu zastrzeżenie o konserwancie: ponieważ preparat zawiera chlorek benzalkoniowy, miejscowy wyprysk lub podrażnienie mogą wiązać się zarówno z substancją czynną, jak i z samym konserwantem.
Często występują pieczenie oka, pogorszenie widzenia i pasma wydzieliny śluzowej. Niezbyt często — zmatowienie powiek, obrzęk spojówek, odczyn brodawkowaty i grudkowy spojówek, obrzęk powiek, dyskomfort w oku, świąd i ból oka, przekrwienie spojówek, uczucie suchości oczu, rumień powieki i światłowstręt, pieczenie powiek, zaschnięty osad na brzegach powiek, łzawienie, a także ból głowy i nieżyt nosa. W badaniach klinicznych nie obserwowano osadów na rogówce. Rzadko pojawiają się reakcje alergiczne niedotyczące oczu, w tym wysypka skórna; bardzo rzadko, łącznie z pojedynczymi przypadkami — anafilaksja i obrzęk krtani. Ze strony przewodu pokarmowego odnotowano nudności.
Przedawkowanie
Ilość lewofloksacyny zawarta w całej buteleczce kropli do oczu jest za mała, by po połknięciu wywołać działanie toksyczne. Gdyby jednak uznano to za konieczne, pacjenta można objąć obserwacją kliniczną i podjąć odpowiednie środki zaradcze.
Po miejscowym przedawkowaniu oczy można przemywać czystą wodą wodociągową o temperaturze pokojowej. To rzadkie miejsce w ulotkach, gdzie proponowane działanie jest aż tak proste: powód jest taki, że przekroczyć dawkę kroplami naprawdę trudno, a nadmiar roztworu usuwa się mechanicznie.
Jak uzyskać receptę na Oftaquix® - (IR) online
Krople są przeznaczone do bakteryjnego zakażenia powierzchni oka, a zaczerwienienie oka bywa również wirusowe, alergiczne albo jest następstwem uszkodzenia rogówki. Odróżnić te stany pomaga badanie w lampie szczelinowej i w razie potrzeby barwienie rogówki fluoresceiną, dlatego przy pierwszym epizodzie i przy niejasnym obrazie potrzebny jest okulista.
Konsultacja online jest odpowiednia, gdy rozpoznanie postawił już okulista, a także do kontynuacji rozpoczętej kuracji. W ankiecie podaj, kiedy pojawiły się objawy, które oko jest zajęte, czy występuje wydzielina ropna, ból, światłowstręt i pogorszenie widzenia, kto i kiedy postawił rozpoznanie oraz który dzień leczenia właśnie trwa — od tego zależy częstość zakraplania. Koniecznie napisz o alergii na lewofloksacynę, inne chinolony i chlorek benzalkoniowy, o noszeniu soczewek kontaktowych, o innych kroplach do oczu, które stosujesz, oraz o wieku pacjenta: dzieciom poniżej roku leku się nie przepisuje. Osobno zaznacz, jeśli nie ma poprawy: przy nasileniu zakażenia lub braku efektu leczenie trzeba zmienić, a nie przedłużać. Poinformuj o ciąży i karmieniu piersią: przy nich lek jest przeciwwskazany. Lekarz analizuje dane i przy wystarczających podstawach wystawia e-receptę do apteki w Polsce.
