Nodom - ulotka, cena, sposób stosowania i przeciwwskazania leku

Nodom: skład i postać farmaceutyczna

Nodom to krople do oczu. Jeden mililitr roztworu zawiera 20 mg dorzolamidu, co odpowiada 22,26 mg dorzolamidu chlorowodorku. Jedna butelka mieści 5 ml roztworu, czyli nie mniej niż 140 kropli, co wystarcza na przewidywalną liczbę dni leczenia przy zaleconej częstości zakraplania.

W skład wchodzi substancja pomocnicza o znanym działaniu — chlorek benzalkoniowy w stężeniu 0,075 mg/ml. Pełni on rolę konserwantu, ale może podrażniać błonę śluzową oka i zmienia zabarwienie miękkich soczewek kontaktowych, dlatego jego obecność trzeba uwzględniać przy doborze schematu stosowania.

Jak działa Nodom

Anhydraza węglanowa to enzym obecny w wielu tkankach organizmu, w tym w oku. U człowieka występuje ona w postaci kilku izoenzymów, spośród których najbardziej aktywny jest izoenzym II: znajduje się on przede wszystkim w krwinkach czerwonych, ale występuje również w innych tkankach. Zahamowanie aktywności anhydrazy węglanowej w wyrostkach rzęskowych oka zmniejsza wytwarzanie cieczy wodnistej, a w ślad za tym obniża się ciśnienie wewnątrzgałkowe.

Dorzolamidu chlorowodorek, wchodzący w skład leku, jest silnym inhibitorem ludzkiej anhydrazy węglanowej II. Po zakropleniu do oka obniża on podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe niezależnie od tego, czy jest ono związane z jaskrą, czy nie — a właśnie podwyższone ciśnienie uznaje się za główny czynnik ryzyka uszkodzenia nerwu wzrokowego i utraty pola widzenia. Dorzolamid nie zwęża źrenicy, dlatego nie powoduje ślepoty zmierzchowej ani skurczu akomodacji i praktycznie nie wpływa na częstość akcji serca oraz ciśnienie tętnicze. Miejscowe beta-adrenolityki również zmniejszają wytwarzanie cieczy wodnistej, lecz innym mechanizmem, dlatego dodanie dorzolamidu do takiego leczenia daje dodatkowe obniżenie ciśnienia.

Wskazania do stosowania

Nodom stosuje się w celu obniżenia podwyższonego ciśnienia wewnątrzgałkowego w nadciśnieniu ocznym, jaskrze z otwartym kątem przesączania oraz jaskrze torebkowej. Lek jest zalecany jako uzupełnienie leczenia beta-adrenolitykami oraz jako środek stosowany samodzielnie.

Monoterapia dorzolamidem jest właściwa u pacjentów, którzy nie odpowiadają na leczenie beta-adrenolitykami, a także u tych, u których beta-adrenolityki są przeciwwskazane. Wyboru między monoterapią a schematem skojarzonym dokonuje okulista, kierując się wyjściowym poziomem ciśnienia i osiągniętym wynikiem.

Sposób stosowania i dawkowanie

W monoterapii zakrapla się po jednej kropli do worka spojówkowego chorego oka lub obu oczu trzy razy na dobę. Jeśli lek stosuje się jako uzupełnienie miejscowego beta-adrenolityku, częstość zmniejsza się do dwóch razy na dobę. Danych klinicznych dotyczących stosowania dorzolamidu u dzieci trzy razy na dobę jest ograniczona liczba.

Gdy dorzolamidem zastępuje się inny miejscowy lek przeciwjaskrowy, poprzedni środek najpierw się odstawia — po tym, jak poprzedniego dnia zastosowano należną dawkę — a dorzolamid zaczyna się zakraplać od dnia następnego. Jeśli przepisano więcej niż jeden miejscowy lek okulistyczny, między zakropleniami zachowuje się odstęp nie krótszy niż 10 minut, a maści do oczu nakłada się na końcu. Nieprawidłowo stosowane krople mogą ulegać zanieczyszczeniu powszechnie występującymi bakteriami, a zakroplenie zanieczyszczonego roztworu może doprowadzić do ciężkiego uszkodzenia oka i utraty wzroku, dlatego zasady posługiwania się butelką są równie ważne jak sama dawka.

Jak prawidłowo zakraplać krople

• dokładnie umyć ręce przed zakropleniem;
• odkręcić nakrętkę, a jeśli pierścień gwarancyjny jest obluzowany — zdjąć go, w przeciwnym razie może dostać się do oka i je zranić;
• odchylić głowę do tyłu i ostrożnie odciągnąć dolną powiekę, aby między powieką a gałką oczną powstała kieszonka;
• odwrócić butelkę i delikatnie nacisnąć jej ściankę aż do pojawienia się jednej kropli, nie dotykając końcówką kroplomierza oka ani powiek;
• jeśli kropla nie trafiła do oka, zakroplić następną;
• po zakropleniu przez około dwie minuty uciskać palcem okolicę kanalika łzowego przy wewnętrznym kącie oka i trzymać oko zamknięte — poprawia to przenikanie leku do wnętrza oka i zmniejsza jego przedostawanie się do krążenia ogólnego;
• powtórzyć te same czynności dla drugiego oka, jeśli tak zalecił lekarz;
• nie poszerzać otworu kroplomierza i zakręcać butelkę po użyciu, nie dokręcając nakrętki zbyt mocno.

Przeciwwskazania

Leku nie stosuje się przy nadwrażliwości na dorzolamid lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Odrębnym przeciwwskazaniem jest ciężkie zaburzenie czynności nerek z klirensem kreatyniny poniżej 30 ml/min, a także kwasica hiperchloremiczna.

Ograniczenie wiąże się z drogami wydalania: zarówno sam dorzolamid, jak i jego metabolity są wydalane głównie przez nerki, a badań u takich pacjentów nie prowadzono. Dlatego przy nasilonej niewydolności nerek rezygnuje się z przepisania dorzolamidu, zamiast próbować zmieniać częstość zakraplania.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Dorzolamid zawiera grupę sulfonamidową i mimo miejscowego stosowania częściowo wchłania się do krążenia ogólnego. Oznacza to, że możliwe są te same działania niepożądane co przy ogólnym przyjmowaniu sulfonamidów, w tym ciężkie — zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka. W razie pojawienia się objawów ciężkiej reakcji lub nadwrażliwości stosowanie leku przerywa się. Objawy alergiczne, takie jak zapalenie spojówek i podrażnienie powiek, również są powodem, aby omówić z lekarzem odstawienie leczenia.

Stosowania u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby nie badano, dlatego w tej grupie wymagana jest ostrożność. Nie badano również leczenia ostrej jaskry z zamkniętym kątem przesączania: taki stan wymaga nie tylko obniżenia ciśnienia wewnątrzgałkowego, lecz także innych interwencji. Dorzolamidu nie badano u dzieci urodzonych przed 36 tygodniem ciąży ani w pierwszym tygodniu życia; przy znacznej niedojrzałości kanalików nerkowych przepisuje się go dopiero po starannej ocenie korzyści i ryzyka ze względu na zagrożenie kwasicą metaboliczną.

• doustnych inhibitorów anhydrazy węglanowej nie stosuje się jednocześnie z dorzolamidem: możliwe jest sumowanie się ich działania ogólnego;
• przy przebytej kamicy moczowej większe jest prawdopodobieństwo powstawania kamieni dróg moczowych, co wiąże się z zaburzeniem równowagi kwasowo-zasadowej;
• przy przewlekłych ubytkach rogówki i przebytych operacjach wewnątrzgałkowych opisano obrzęk rogówki i jej nieodwracalną dekompensację;
• po operacjach przetokowych możliwe jest odwarstwienie naczyniówki z obniżeniem ciśnienia wewnątrzgałkowego;
• soczewki kontaktowe zdejmuje się przed zakropleniem i zakłada nie wcześniej niż po 15 minutach;
• zawroty głowy i zaburzenia widzenia mogą wpływać na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn.

Interakcje z innymi lekami

Specjalnych badań interakcji dorzolamidu z innymi lekami nie prowadzono. W badaniach klinicznych jednoczesne stosowanie z kroplami do oczu zawierającymi tymolol i betaksolol, a także z lekami ogólnymi — inhibitorami konwertazy angiotensyny, antagonistami wapnia, lekami moczopędnymi, niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi, w tym kwasem acetylosalicylowym, oraz hormonami, takimi jak estrogeny, insulina i tyroksyna — nie wykazało cech interakcji.

Nie do końca ocenione są możliwe interakcje między dorzolamidem, środkami zwężającymi źrenicę i agonistami receptorów adrenergicznych, które również stosuje się w leczeniu jaskry. Dlatego o wszystkich kroplach do oczu i lekach ogólnych, które pacjent stosuje, należy poinformować okulistę.

Ciąża i karmienie piersią

Dorzolamidu nie należy stosować w okresie ciąży. Brak jest wystarczających danych o jego stosowaniu u kobiet w ciąży, a u królików przy dawkach toksycznych dla organizmu matki lek wykazywał działanie teratogenne.

Nie wiadomo, czy dorzolamid przenika do mleka matki. U karmiących samic szczurów obserwowano mniejszy przyrost masy ciała u potomstwa. Jeśli leczenie dorzolamidem jest konieczne, karmienie piersią na ten czas nie jest zalecane.

Działania niepożądane

Dorzolamid badano u 1400 pacjentów w kontrolowanych i niekontrolowanych badaniach klinicznych. W długotrwałych badaniach z udziałem 1108 pacjentów otrzymujących lek w monoterapii lub razem z beta-adrenolitykami najczęstszą przyczyną odstawienia — u około 3% — były oczne działania niepożądane, przede wszystkim zapalenie spojówek i reakcje ze strony powiek.

• bardzo często: pieczenie i szczypanie w oku;
• często: powierzchowne punkcikowate zapalenie rogówki, łzawienie, zapalenie spojówek, zapalenie brzegów powiek, świąd i podrażnienie powiek, nieostre widzenie;
• często: ból głowy, nudności, gorzki smak w ustach, osłabienie i zmęczenie;
• niezbyt często: zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego;
• rzadko: podrażnienie i zaczerwienienie oka, ból, sklejanie powiek, przemijająca krótkowzroczność ustępująca po odstawieniu, obrzęk rogówki, nadmierne obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego, odwarstwienie naczyniówki po operacjach przetokowych;
• rzadko: zawroty głowy, parestezje, krwawienie z nosa, podrażnienie gardła, suchość błony śluzowej jamy ustnej, kamica moczowa;
• rzadko: kontaktowe zapalenie skóry, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka;
• rzadko: reakcje nadwrażliwości — miejscowe w okolicy powiek oraz ogólne reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, świąd, wysypka, duszność i, rzadko, skurcz oskrzeli.

Klinicznie istotnych zaburzeń elektrolitowych podczas stosowania dorzolamidu nie odnotowano. Z nieustaloną częstością opisano uczucie ciała obcego w oku i duszność. W razie pojawienia się wysypki, obrzęku, utrudnionego oddychania lub nasilonego zaczerwienienia oka stosowanie leku przerywa się i zgłasza się do lekarza.

Przedawkowanie

Danych o przypadkowym przedawkowaniu lub celowym doustnym przyjęciu dorzolamidu u ludzi jest niewiele. Po przyjęciu doustnym zgłaszano senność; po nadmiernym stosowaniu miejscowym — nudności, zawroty głowy, ból głowy, zmęczenie, nietypowe sny i zaburzenia połykania.

Leczenie jest objawowe i podtrzymujące. Możliwe są zaburzenia elektrolitowe, kwasica i objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego, dlatego kontroluje się stężenie elektrolitów, przede wszystkim potasu, oraz pH krwi.

Jak otrzymać receptę na Nodom online

Nodom jest wydawany na receptę: częstość zakraplania, ocena czynności nerek i zgodność z innymi lekami przeciwjaskrowymi wymagają udziału lekarza. Podczas konsultacji online lekarz doprecyzuje rozpoznanie, poziom ciśnienia wewnątrzgałkowego, choroby współistniejące i już stosowane leki. Jeśli nie ma przeciwwskazań, po konsultacji wystawiana jest recepta elektroniczna, którą można wykorzystać w dogodnej dla siebie aptece.