Momester: skład i postać farmaceutyczna
Momester to dawkowany aerozol do nosa. Jedna dawka zawiera mometazonu furoinianu jednowodny w ilości odpowiadającej 50 µg mometazonu furoinianu. Po wstępnym przygotowaniu dozownika każde kolejne naciśnięcie podaje około 100 mg zawiesiny, czyli dokładnie jedną dawkę substancji czynnej.
Produkt jest wodną zawiesiną do rozpylenia do jamy nosowej, dlatego przed każdym użyciem butelkę należy dokładnie wstrząsnąć. Wśród substancji pomocniczych znajduje się chlorek benzalkoniowy, który u części pacjentów może wywoływać podrażnienie błony śluzowej nosa.
Jak działa Momester
Mometazonu furoinian jest glikokortykosteroidem do stosowania miejscowego. Wykazuje miejscowe działanie przeciwzapalne w takich dawkach, w których nie ujawnia działania ogólnoustrojowego. Na tym opiera się koncepcja donosowych hormonów: lek działa tam, gdzie rozwija się stan zapalny, a do krwi przedostaje się w minimalnych ilościach.
Za główny mechanizm działania przeciwalergicznego i przeciwzapalnego uważa się zdolność substancji do hamowania uwalniania mediatorów reakcji alergicznej. U pacjentów z alergią mometazonu furoinian w istotnym stopniu hamuje uwalnianie leukotrienów z leukocytów. Klinicznie objawia się to zmniejszeniem obrzęku błony śluzowej, uczucia zatkanego nosa, kichania i wydzieliny z nosa.
Wskazania do stosowania
Momester jest wskazany w leczeniu objawów sezonowego lub całorocznego alergicznego nieżytu nosa — zapalenia błony śluzowej nosa o podłożu alergicznym — u dorosłych i dzieci w wieku 3 lat i starszych. Chodzi o kontrolę objawów: niedrożności, świądu, kichania i wycieku z nosa w okresie kontaktu z alergenem.
Ponadto lek jest wskazany w leczeniu polipów nosa u dorosłych w wieku 18 lat i starszych. Bezpieczeństwo i skuteczność w leczeniu polipów nosa u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat nie zostały ustalone, podobnie jak w leczeniu alergicznego nieżytu nosa u dzieci poniżej 3 lat.
Sposób podawania i dawkowanie
Przed pierwszym użyciem butelkę należy dokładnie wstrząsnąć i nacisnąć dozownik 10 razy — do uzyskania jednorodnej mgły zawiesiny. Jeżeli dozownik nie był używany przez 14 dni lub dłużej, przed kolejnym zastosowaniem należy go sprawdzić dwukrotnym naciśnięciem, również do uzyskania jednorodnego rozpylenia. Butelkę należy wstrząsnąć przed każdym zastosowaniem. Po zużyciu liczby dawek podanej na opakowaniu, a także po upływie 2 miesięcy od pierwszego użycia, butelkę należy wyrzucić, nawet jeśli pozostała w niej jeszcze ciecz.
| Sytuacja | Wiek | Schemat | Dawka dobowa |
|---|---|---|---|
| Alergiczny nieżyt nosa, dawka zwykła | dorośli i dzieci od 12 lat | po 2 rozpylenia do każdego otworu nosowego raz na dobę | 200 µg |
| Alergiczny nieżyt nosa, dawka podtrzymująca | dorośli i dzieci od 12 lat | po 1 rozpyleniu do każdego otworu nosowego raz na dobę | 100 µg |
| Alergiczny nieżyt nosa, dawka maksymalna | dorośli i dzieci od 12 lat | po 4 rozpylenia do każdego otworu nosowego raz na dobę | 400 µg |
| Alergiczny nieżyt nosa | dzieci 3–11 lat | po 1 rozpyleniu do każdego otworu nosowego raz na dobę | 100 µg |
| Polipy nosa, dawka początkowa | dorośli od 18 lat | po 2 rozpylenia do każdego otworu nosowego raz na dobę | 200 µg |
| Polipy nosa, dawka zwiększona | dorośli od 18 lat | po 2 rozpylenia do każdego otworu nosowego 2 razy na dobę | 400 µg |
U części pacjentów z sezonowym alergicznym nieżytem nosa klinicznie istotne działanie występowało w ciągu 12 godzin po pierwszej dawce, jednak w ciągu pierwszych 48 godzin efektu terapeutycznego może nie być — dlatego lek stosuje się regularnie, a nie „w razie potrzeby”. Przy umiarkowanych i ciężkich sezonowych objawach w wywiadzie leczenie czasem rozpoczyna się kilka dni przed spodziewanym początkiem pylenia. Po uzyskaniu kontroli objawów dawkę zmniejsza się do minimalnej skutecznej. W przypadku polipów nosa, jeżeli po 5–6 tygodniach stosowania dwa razy na dobę nie ma poprawy, należy ponownie ocenić stan pacjenta i rozważyć zmianę terapii; badania w polipach nosa trwały 4 miesiące.
Przeciwwskazania
Produkt jest przeciwwskazany w przypadku nadwrażliwości na mometazonu furoinian lub którąkolwiek substancję pomocniczą. Nie należy go również stosować w nieleczonych miejscowych zakażeniach błony śluzowej nosa, na przykład w opryszczce prostej: miejscowy glikokortykosteroid hamuje stan zapalny, ale nie działa na czynnik zakaźny.
Donosowych kortykosteroidów nie zaleca się pacjentom, którzy niedawno przeszli zabieg chirurgiczny w obrębie nosa lub uraz nosa, do czasu całkowitego wygojenia ran, ponieważ kortykosteroidy hamują proces gojenia.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Przy ogólnoustrojowym i miejscowym stosowaniu kortykosteroidów mogą wystąpić zaburzenia widzenia. W razie pojawienia się niewyraźnego widzenia lub innych zaburzeń widzenia pacjenta należy skierować do okulisty w celu ustalenia przyczyny: mogą to być zaćma, jaskra lub rzadkie choroby, na przykład centralna surowicza chorioretinopatia. Ogólnoustrojowe działania donosowych kortykosteroidów również są możliwe, zwłaszcza przy dużych dawkach i długotrwałym stosowaniu; są one jednak znacznie mniej prawdopodobne niż przy podawaniu doustnym i obejmują zespół Cushinga, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zahamowanie wzrostu u dzieci i młodzieży, zaćmę, jaskrę, a także rzadziej — zaburzenia snu, lęk, depresję, agresję i nadpobudliwość psychoruchową, zwłaszcza u dzieci.
- stosować ostrożnie (lub w ogóle nie stosować) w czynnym gruźliczym zakażeniu dróg oddechowych, nieaktywnych zakażeniach gruźliczych dróg oddechowych, nieleczonych zakażeniach grzybiczych, bakteryjnych i ogólnoustrojowych zakażeniach wirusowych;
- pacjentów otrzymujących kortykosteroidy należy poinformować o ryzyku w razie kontaktu z ospą wietrzną i odrą oraz o konieczności zgłoszenia się do lekarza po takim kontakcie;
- w przypadku wystąpienia zakażenia grzybiczego błony śluzowej nosa lub gardła lek należy odstawić lub wdrożyć odpowiednie leczenie;
- utrzymujące się podrażnienie nosogardła może być powodem do przerwania leczenia;
- nie zaleca się stosowania produktu przy perforacji przegrody nosowej;
- krwawienia z nosa w badaniach występowały częściej niż podczas stosowania placebo, ale zwykle miały łagodny charakter i ustępowały samoistnie;
- w przypadku stosowania przez kilka miesięcy lub dłużej błonę śluzową nosa należy okresowo badać;
- jednostronne polipy o nietypowym lub nieregularnym kształcie, zwłaszcza owrzodzone lub krwawiące, wymagają dokładnej diagnostyki.
Szczególnej uwagi wymagają pacjenci, u których ogólnoustrojowe kortykosteroidy długotrwale stosowane zostały zastąpione lekiem donosowym: po ich odstawieniu niewydolność nadnerczy może utrzymywać się przez kilka miesięcy. W przypadku wystąpienia bólu stawów lub mięśni, uczucia zmęczenia i przygnębienia, czyli objawów niewydolności kory nadnerczy lub zespołu odstawienia, należy powrócić do ogólnoustrojowych kortykosteroidów, mimo ustąpienia objawów ze strony nosa. Zmiana terapii może również ujawnić wcześniej tłumione choroby alergiczne — alergiczne zapalenie spojówek i egzemę. U dzieci długotrwale otrzymujących donosowe kortykosteroidy zaleca się regularną kontrolę wzrostu, a w razie jego zahamowania — w miarę możliwości zmniejszenie dawki do minimalnej skutecznej i skierowanie dziecka do pediatry-specjalisty.
Interakcje lekowe
Przeprowadzono kliniczne badanie interakcji mometazonu furoinianu z loratadyną. Nie stwierdzono interakcji. W charakterystyce produktu nie podano innych zbadanych interakcji, co wiąże się z bardzo małym ogólnoustrojowym wchłanianiem produktu po podaniu donosowym.
Ciąża i karmienie piersią
Dane dotyczące stosowania mometazonu furoinianu u kobiet w ciąży są niewystarczające lub nie istnieją. Badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ na rozrodczość. Dlatego w okresie ciąży produkt stosuje się tylko wtedy, gdy potencjalna korzyść dla matki uzasadnia potencjalne ryzyko dla matki, płodu lub noworodka. Noworodki, których matki otrzymywały kortykosteroidy w czasie ciąży, należy uważnie obserwować w kierunku wystąpienia niewydolności kory nadnerczy.
Nie wiadomo, czy mometazonu furoinian przenika do mleka kobiecego. Decyzję o przerwaniu karmienia piersią lub o odstawieniu leku podejmuje się po rozważeniu korzyści z karmienia piersią dla dziecka i korzyści z leczenia dla matki. Brak klinicznych danych na temat wpływu substancji na płodność; w badaniach na zwierzętach wykazano szkodliwy wpływ na rozrodczość, natomiast nie wykazano wpływu na płodność.
Działania niepożądane
Najbardziej charakterystycznym działaniem niepożądanym jest krwawienie z nosa. W badaniach klinicznych u pacjentów z alergicznym nieżytem nosa występowało ono częściej niż podczas stosowania placebo (około 5%), ale nie częściej niż podczas stosowania innych donosowych kortykosteroidów w grupach porównawczych (do 15%), miało łagodny charakter i ustępowało samoistnie. Częstość pozostałych działań niepożądanych była porównywalna z placebo, a u pacjentów z polipami nosa ogólna częstość działań niepożądanych była taka sama jak u pacjentów z alergicznym nieżytem nosa.
- bardzo często: krwawienia z nosa (przy stosowaniu dwa razy na dobę z powodu polipów nosa);
- często: krwawienie z nosa, uczucie pieczenia w nosie, podrażnienie błony śluzowej nosa, owrzodzenie błony śluzowej nosa;
- często: ból głowy;
- często: zapalenie gardła i zakażenia górnych dróg oddechowych;
- często: podrażnienie gardła (przy stosowaniu dwa razy na dobę z powodu polipów nosa);
- częstość nieznana: reakcje nadwrażliwości, w tym reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli i duszność;
- częstość nieznana: jaskra, zwiększenie ciśnienia śródgałkowego, zaćma;
- częstość nieznana: perforacja przegrody nosowej, zaburzenia smaku i węchu.
U dzieci częstość działań niepożądanych w badaniach klinicznych była porównywalna z placebo: krwawienie z nosa odnotowano u 6%, ból głowy — u 3%, podrażnienie błony śluzowej nosa i kichanie — u 2% pacjentów. W razie wystąpienia duszności, obrzęku twarzy lub warg stosowanie należy natychmiast przerwać i zgłosić się po pomoc medyczną.
Przedawkowanie
Wdychanie lub doustne przyjęcie zbyt dużych dawek kortykosteroidów może prowadzić do zahamowania osi podwzgórze–przysadka–nadnercza. Jednak ogólnoustrojowa biodostępność mometazonu furoinianu wynosi mniej niż 1%, dlatego przedawkowanie raczej nie będzie wymagało leczenia.
Zwykle wystarczająca jest obserwacja stanu pacjenta, po czym leczenie kontynuuje się w przepisanej dawce. Nie należy samodzielnie wydłużać odstępu do kolejnej dawki ani zmieniać schematu bez zalecenia lekarza.
Jak uzyskać receptę na Momester online
Do przepisania leku wymagana jest konsultacja lekarska: dawki w alergicznym nieżycie nosa i w polipach nosa różnią się, inne są u dzieci i dorosłych, a po niedawnych operacjach lub urazach nosa oraz przy nieleczonych zakażeniach błony śluzowej nosa produktu nie wolno stosować. Lekarz doprecyzuje charakter i czas trwania objawów, choroby współistniejące oraz inne przyjmowane leki.
Konsultacja online umożliwia omówienie tego na odległość, a w razie istnienia wskazań lekarz wystawia e-receptę, którą można zrealizować w wybranej aptece.
