Metronidazol Jelfa: skład i postać leku
Jeden gram żelu zawiera 10 mg metronidazolu. To postać zewnętrzna: żel nanosi się na skórę i nie jest przeznaczony ani do stosowania doustnego, ani dopochwowego.
Spośród substancji pomocniczych istotne są dwie. Glikol propylenowy może powodować podrażnienie skóry, a metylu parahydroksybenzoesan i propylu parahydroksybenzoesan — reakcje alergiczne, przy czym możliwe są reakcje typu późnego, czyli ujawniające się nie od razu, lecz po kilku dniach.
Jak działa Metronidazol Jelfa
Metronidazol to chemioterapeutyk z grupy pochodnych 5-nitroimidazolu o działaniu bakteriobójczym. W postaci żelu stosuje się go miejscowo w zakażeniach wywołanych przez bakterie Gram-ujemne rosnące w warunkach względnie beztlenowych — z rodzajów Bacteroides i Fusobacterium.
To właśnie te bakterie stanowią podstawową florę bakteryjną miejsc objętych procesem chorobowym: przy trądziku różowatym, wyprysku łojotokowym, mieszanym zakażeniu bakteryjnym skóry twarzy, zapaleniu skóry wokół ust i trądziku różowatym posteroidowym. Oporność na lek występuje rzadko — to istotna zaleta środka stosowanego przez wiele miesięcy.
Wskazania do stosowania
Wskazań jest pięć: trądzik różowaty, wyprysk łojotokowy, mieszane zakażenia bakteryjne skóry twarzy, zapalenie skóry wokół ust — dermatitis perioralis — oraz trądzik różowaty posteroidowy.
Łączy je umiejscowienie i charakter procesu: to przewlekłe stany zapalne skóry twarzy, w których uczestniczy flora beztlenowa. U dzieci preparat nie jest wskazany ze względu na brak danych o bezpieczeństwie i skuteczności; u pacjentów w podeszłym wieku modyfikacja schematu nie jest konieczna.
Sposób stosowania i dawkowanie
Cienką warstwę żelu nakłada się dokładnie na zmiany skórne 2 razy na dobę — rano i wieczorem przed snem. Przed posmarowaniem skórę należy umyć delikatnym środkiem myjącym. Po zastosowaniu żelu można używać kosmetyków, które nie zatykają porów skóry i nie mają właściwości ściągających.
| Pytanie | Odpowiedź |
| Jak często | 2 razy na dobę, rano i wieczorem przed snem |
| Zwykły czas leczenia | 3–4 miesiące; nie należy przekraczać zalecanego czasu stosowania |
| Gdy jest wyraźna poprawa | Lekarz może przedłużyć leczenie o kolejne 3–4 miesiące w zależności od nasilenia zmian |
| Gdy wyraźnej poprawy nie ma | Leczenie należy przerwać |
Czas leczenia zależy od rodzaju drobnoustroju, umiejscowienia i nasilenia zakażenia. W badaniach klinicznych leczenie trądziku różowatego metronidazolem stosowanym zewnętrznie prowadzono do 2 lat — terapia długotrwała jest więc zasadniczo możliwa, ale decyzję o jej kontynuowaniu podejmuje lekarz na podstawie efektu, a nie pacjent z przyzwyczajenia.
Przeciwwskazania
Przeciwwskazanie jest jedno: nadwrażliwość na substancję czynną metronidazol lub którąkolwiek substancję pomocniczą.
Krótka lista wynika z postaci leku: przy nanoszeniu na skórę wchłanianie metronidazolu jest bardzo małe i ograniczeń ogólnoustrojowych typowych dla tabletek tu nie ma. Nie znaczy to jednak, że żel jest dla organizmu obojętny — na co zwrócić uwagę, mówi kolejna część.
Środki ostrożności i szczególne zalecenia
Produkt jest przeznaczony wyłącznie do stosowania miejscowego na skórę. Pacjentów należy poinformować, by w przypadku wystąpienia podrażnienia zmniejszyli częstość stosowania lub zaprzestali stosowania. Trzeba unikać kontaktu preparatu z oczami i błonami śluzowymi; jeśli preparat dostanie się do oka, należy natychmiast przemyć je dużą ilością chłodnej wody.
- Słońce i solarium. W czasie leczenia należy unikać ekspozycji na światło słoneczne i sztuczne źródła promieniowania UV. Zasada ta jest tym istotniejsza, że preparat nanosi się na twarz i stosuje przez wiele miesięcy.
- Obraz krwi. Preparat jest nitroimidazolem i powinien być stosowany ostrożnie u pacjentów z nieprawidłowym obrazem krwi — dyskrazją — także występującą w przeszłości.
- Czas stosowania. Należy unikać zbędnego lub nadmiernie wydłużonego stosowania. Istnieją dowody sugerujące, że u niektórych gatunków zwierząt metronidazol ma właściwości rakotwórcze; danych o działaniu rakotwórczym u ludzi nie ma.
- Substancje pomocnicze. Ze względu na zawartość glikolu propylenowego preparat może powodować podrażnienie skóry, a ze względu na parahydroksybenzoesany — reakcje alergiczne, również typu późnego. Gdy pojawi się utrzymujące się zaczerwienienie i swędzenie, przyczyną może być nie substancja czynna, lecz podłoże żelu.
Interakcje z innymi lekami
Interakcje z lekami o działaniu ogólnym są mało prawdopodobne, ponieważ wchłanianie metronidazolu po zastosowaniu na skórę jest bardzo małe.
Warto jednak wiedzieć o dwóch zjawiskach opisanych dla metronidazolu doustnego. Pierwsze to reakcja disulfiramowa przy połączeniu z alkoholem etylowym: u niewielkiej liczby pacjentów obserwowano ostre psychozy i stany splątania. Drugie to nasilenie działania warfaryny i kumaryny z wydłużeniem czasu protrombinowego. Wpływ metronidazolu stosowanego zewnętrznie na czas protrombinowy nie jest znany, dlatego przy przyjmowaniu leków przeciwzakrzepowych o leczeniu żelem warto powiedzieć lekarzowi, a od alkoholu w trakcie kuracji rozsądniej się powstrzymać, choć formalnego zakazu dla postaci zewnętrznej nie ma.
Ciąża i karmienie piersią
Preparat może być stosowany w okresie ciąży jedynie w przypadku zdecydowanej konieczności. Brak danych dotyczących miejscowego stosowania metronidazolu u kobiet w ciąży. Metronidazol podany doustnie przenika przez barierę łożyska i szybko przenika do płodu; działania toksycznego na płód po podaniu doustnym u szczurów i myszy nie obserwowano. Ponieważ badania wpływu leków na reprodukcję u zwierząt nie zawsze są zgodne z wynikami u ludzi, a u gryzoni metronidazol podawany doustnie wykazał działanie rakotwórcze, w postaci żelu stosuje się go w ciąży tylko przy zdecydowanej konieczności.
Po podaniu doustnym metronidazol przenika do mleka kobiet karmiących piersią w takim samym stężeniu, jakie występuje w osoczu. Mimo że stężenie metronidazolu w osoczu przy miejscowym stosowaniu żelu u kobiet karmiących jest zdecydowanie mniejsze niż po podaniu doustnym, lekarz może zalecić przerwanie karmienia piersią albo zaprzestanie stosowania produktu, biorąc pod uwagę znaczenie terapii u matki.
Działania niepożądane
Często występują suchość skóry, rumień, świąd, przykre doznania na skórze — palenie, ból skóry lub pieczenie — podrażnienie skóry i nasilenie trądziku różowatego. Z nieznaną częstością opisywano kontaktowe zapalenie skóry.
Na osobną uwagę zasługuje „nasilenie trądziku różowatego” z tej listy: przejściowe zaostrzenie na początku leczenia łatwo wziąć za nieskuteczność leku i kurację przerwać. Właśnie dlatego ocenianie efektu wcześniej niż po kilku tygodniach nie ma sensu, a przy silnym podrażnieniu najpierw zmniejsza się częstość nanoszenia. Niezbyt często odnotowuje się zmniejszenie czucia, nieprawidłowe czucie, zaburzenia smaku z metalicznym posmakiem i nudności — to sygnały, że część leku jednak się wchłania.
Przedawkowanie
Brak danych dotyczących przedawkowania u ludzi. W badaniach toksyczności ostrej po podaniu doustnym żelu do stosowania miejscowego zawierającego 0,75% metronidazolu u szczurów nie obserwowano objawów toksycznych przy dawkach do 5 g preparatu gotowego na kg masy ciała — odpowiada to spożyciu 18 tubek po 15 g przez osobę dorosłą o masie 72 kg albo 3 opakowań przez dziecko o masie 12 kg.
W razie konieczności usunięcia ze skóry zbyt dużej ilości preparatu skórę przemywa się dużą ilością ciepłej wody. Po przypadkowym spożyciu zalecane jest płukanie żołądka; metronidazol można usunąć z organizmu poprzez dializę. Praktyczny sens tych liczb jest taki, że przypadkowe dostanie się żelu do ust nie jest powodem do paniki, ale tubkę należy przechowywać poza zasięgiem dzieci.
Jak uzyskać receptę na Metronidazol Jelfa online
Trądzik różowaty, zapalenie skóry wokół ust i wyprysk łojotokowy wyglądają podobnie do zwykłego trądziku, ale leczy się je inaczej, a trądzik różowaty posteroidowy powstaje po stosowaniu maści kortykosteroidowych na twarz. Odróżnienie tych stanów bez badania jest trudne, dlatego pierwsze zlecenie na podstawie ankiety jest nieracjonalne.
Konsultacja online nadaje się, gdy rozpoznanie postawił dermatolog, a także do kontynuacji rozpoczętego leczenia. W ankiecie podaj rozpoznanie i to, kto je postawił, od jak dawna stosujesz żel i czy jest poprawa — przy braku wyraźnej poprawy leczenie się przerywa, a kurację dłuższą niż 3–4 miesiące przedłuża wyłącznie lekarz. Koniecznie napisz, czy stosowałeś wcześniej maści kortykosteroidowe na twarz, czy występują zaburzenia obrazu krwi obecnie lub w przeszłości, a także o ciąży, jej planowaniu i karmieniu piersią. Osobno podaj przyjmowanie leków przeciwzakrzepowych oraz inne preparaty miejscowe, których używasz. I wspomnij, jeśli podczas leczenia pojawiły się uporczywe zaczerwienienie i swędzenie: przyczyną mogą być glikol propylenowy lub parabeny w podłożu żelu. Lekarz analizuje dane i przy wystarczających podstawach wystawia e-receptę do apteki w Polsce.
