Lorazepam Orion: skład i postać leku
Lorazepam Orion występuje w tabletkach dwóch mocy — 1 mg i 2,5 mg lorazepamu. Różnica między nimi nie leży we wskazaniach, lecz w wygodzie złożenia dawki dobowej: rozrzut zalecanych dawek jest szeroki, od 1 do 7,5 mg na dobę, a większość z nich dzieli się na kilka przyjęć. Tabletki zawierają laktozę, więc przy dziedzicznej nietolerancji galaktozy, niedoborze laktazy typu Lapp lub złym wchłanianiu glukozy i galaktozy leku się nie stosuje.
Najważniejsze, co warto wiedzieć o tym leku przed pierwszą tabletką, to że jest przeznaczony na krótko. Zwykły czas leczenia nie przekracza 2-4 tygodni wraz ze stopniowym odstawianiem, a granica, o której w ogóle mówi ulotka, to 2-3 miesiące. O długotrwałym bezpieczeństwie lorazepamu wiadomo niewiele, a uzależnienie potrafi on wywołać.
Jak działa Lorazepam Orion
Lorazepam jest benzodiazepiną o działaniu przeciwlękowym, uspokajającym, przeciwdrgawkowym, nasennym i rozluźniającym mięśnie. Mechanizm działania benzodiazepin nie został poznany do końca i najwyraźniej nie jest pojedynczy: leki tej grupy wiążą się ze swoistymi receptorami w kilku miejscach ośrodkowego układu nerwowego, wzmacniając synaptyczne i presynaptyczne hamowanie przez kwas gamma-aminomasłowy albo wpływając bezpośrednio na mechanizmy generujące potencjał czynnościowy.
Z tych pięciu efektów składa się i korzyść, i większość niedogodności. Działanie uspokajające i nasenne daje senność w ciągu dnia, rozluźnienie mięśni — chwiejny chód i ryzyko upadków, zwłaszcza u osób starszych. Osobno stoi niepamięć następcza: luki w pamięci dotyczące zdarzeń po przyjęciu leku są tym bardziej prawdopodobne, im krótszy sen. Dlatego pacjent powinien mieć zapewnione 7-8 godzin nieprzerwanego snu — tyle wystarczy, by działanie tabletki minęło.
Wskazania do stosowania
Lek podaje się dorosłym w krótkotrwałym leczeniu zaburzeń lękowych oraz w krótkotrwałym usuwaniu lęku i niepokoju towarzyszących objawom depresji. W ulotce wprost zapisano warunek: lorazepam jest wskazany tylko wtedy, gdy leczenie niefarmakologiczne okazało się nieskuteczne, a choroba przebiega ciężko, wyniszcza pacjenta albo powoduje u niego nadmierny niepokój. Napięcie związane ze zwykłym stresem dnia codziennego z reguły nie wymaga leków przeciwlękowych.
Jest i druga strona: lek nie jest przeznaczony do podstawowego leczenia zaburzeń psychotycznych ani depresyjnych i nie stosuje się go w monoterapii depresji. Lęk bywa objawem innej choroby, somatycznej lub psychicznej, która ma własne swoiste leczenie, i bierze się to pod uwagę przed przepisaniem leku.
Sposób stosowania i dawkowanie
Dawkę i czas leczenia dobiera się indywidualnie według zasady: najmniejsza skuteczna dawka przez możliwie krótki okres, z możliwością jej zwiększenia w razie potrzeby. W stanach lękowych średnia dawka dobowa to 2-3 mg w kilku dawkach podzielonych, a cały zakres wynosi od 1 do 7,5 mg na dobę; największą część przyjmuje się przed snem. W bezsenności wywołanej lękiem lub przemijającym stresem sytuacyjnym podaje się 1-2 mg jednorazowo, zwykle na noc.
Osobnej uwagi wymagają pacjenci, u których lek wydala się wolniej albo działa mocniej. Osobom starszym i osłabionym zaczyna się od 1 mg na dobę w dwóch dawkach, a zwykłą dawkę zmniejsza mniej więcej o połowę. To samo dotyczy niewydolności nerek, wątroby i przewlekłej niewydolności oddechowej: dawkę się obniża albo wydłuża odstępy między dawkami, a pacjentów często kontroluje. U dzieci bezpieczeństwa i skuteczności lorazepamu nie określono.
| Sytuacja | Dawka |
|---|---|
| Stany lękowe | średnio 2-3 mg na dobę w kilku dawkach, zakres 1-7,5 mg |
| Bezsenność na tle lęku lub stresu | 1-2 mg jednorazowo, zwykle przed snem |
| Pacjenci starsi i osłabieni | start 1 mg na dobę w dwóch dawkach, zwykłą dawkę zmniejsza się o około 50% |
| Niewydolność nerek i wątroby | mniejsza dawka lub dłuższe odstępy, częsta kontrola |
| Przewlekła niewydolność oddechowa | te same środki ostrożności co u pacjentów osłabionych |
| Czas trwania kuracji | zwykle 2-4 tygodnie razem z odstawianiem, maksymalnie 2-3 miesiące |
Przeciwwskazania
Lista przeciwwskazań jest niewielka, a niemal wszystkie punkty wiążą się z oddychaniem i napięciem mięśni, czyli układami, na które benzodiazepiny działają najsilniej.
- nadwrażliwość na lorazepam, inne benzodiazepiny lub substancje pomocnicze;
- zespół bezdechu sennego;
- ciężka niewydolność oddechowa;
- miastenia;
- ciężka niewydolność wątroby;
- obrzęk naczynioruchowy związany wcześniej ze stosowaniem benzodiazepin;
- nietolerancja galaktozy, niedobór laktazy typu Lapp, złe wchłanianie glukozy i galaktozy.
Ostrzeżenia specjalne i środki ostrożności
Benzodiazepiny mogą prowadzić do uzależnienia fizycznego i psychicznego, a ryzyko rośnie wraz z dawką i czasem leczenia. Jest ono większe u osób uzależnionych wcześniej od innych leków lub alkoholu oraz u pacjentów z poważnymi zaburzeniami osobowości; osobom nadużywającym narkotyków i alkoholu leku się nie przepisuje. Farmakoterapia lęku pozostaje zawsze wspomagająca, a w miarę możliwości rozpoczynać, prowadzić i kończyć ją powinien ten sam lekarz. Potrzebę kontynuacji ocenia się, gdy leczenie przekroczy 4 tygodnie, a potem regularnie.
Jeśli uzależnienie fizyczne zdążyło się rozwinąć, nagłe przerwanie leczenia prowadzi do objawów odstawienia: bólów głowy i mięśni, lęku, napięcia, depresji, bezsenności, splątania, drażliwości i nadmiernego pocenia się, a także do powrotu pierwotnych dolegliwości w nasilonej postaci. W ciężkich przypadkach dochodzą poczucie nierealności, depersonalizacja, nadwrażliwość na dźwięki, światło i kontakt fizyczny, szumy uszne, drętwienie kończyn, ruchy mimowolne, wymioty, omamy i drgawki. Lek odstawia się wyłącznie stopniowo, a drgawki są bardziej prawdopodobne u osób, które już je miały lub przyjmują leki obniżające próg drgawkowy.
| Na co zwraca się uwagę | Co to znaczy w praktyce |
|---|---|
| Depresja | benzodiazepiny odhamowują i mogą wyzwolić skłonności samobójcze, dlatego stosuje się wyłącznie dawki minimalne |
| Ciężka choroba wątroby | możliwa encefalopatia |
| Krew i enzymy wątrobowe | opisano trombocytopenię, agranulocytozę, pancytopenię i wzrost aktywności enzymów; przy powtórzeniu kuracji się je kontroluje |
| Alergia | opisano ciężkie reakcje anafilaktyczne oraz obrzęk języka, nagłośni lub krtani po pierwszej albo kolejnej dawce |
| Ciśnienie | spadek ciśnienia zdarza się rzadko, ale jest groźny przy ryzyku powikłań sercowo-naczyniowych i mózgowych, zwłaszcza u osób starszych |
| Oczy | ostrożnie przy ostrej jaskrze z wąskim kątem przesączania |
| Reakcje paradoksalne | niepokój, pobudzenie, agresja, urojenia, koszmary, omamy, psychozy; częściej u dzieci i osób starszych, lek się odstawia |
| Alkohol i prowadzenie pojazdów | alkoholu w trakcie leczenia się unika, a zdolność uwagi i reakcji wyraźnie spada |
Interakcje z innymi lekami
Główna zasada jest prosta: wszystko, co dodatkowo tłumi ośrodkowy układ nerwowy, działa z lorazepamem sumarycznie. To leki przeciwlękowe i przeciwdepresyjne, nasenne i uspokajające, barbiturany, leki przeciwpsychotyczne, przeciwdrgawkowe i znieczulające, beta-adrenolityki, narkotyczne leki przeciwbólowe, uspokajające leki przeciwhistaminowe oraz alkohol. Takich połączeń w miarę możliwości się unika, a jeśli są konieczne, lorazepam podaje się w mniejszej dawce. Narkotyczne leki przeciwbólowe dodatkowo nasilają euforię i sprzyjają uzależnieniu psychicznemu, a klozapina z lorazepamem może dać znaczne uspokojenie, nadmierne ślinienie i ataksję.
Są też połączenia, w których dawkę trzeba przeliczyć wprost. Walproinian hamuje glukuronidację lorazepamu, zwiększając jego stężenie w surowicy i ryzyko senności — dawkę zmniejsza się o mniej więcej połowę. Probenecyd przyspiesza początek działania i je przedłuża dzięki dłuższemu okresowi półtrwania i mniejszemu klirensowi, więc i tutaj dawka spada. Ryfampicyna przeciwnie, nasila metabolizm lorazepamu. Badania interakcji z lekami przeciwpadaczkowymi dały sprzeczne wyniki, a fenobarbital, pochodne hydantoiny i barbiturany wzmacniają wpływ na układ nerwowy, dlatego na początku leczenia dawkę dobiera się szczególnie uważnie. Leki przeciwnadciśnieniowe, rozszerzające naczynia i moczopędne obniżają ciśnienie mocniej na tle lorazepamu.
Ciąża i karmienie piersią
Doświadczenia u ludzi pokazują, że benzodiazepiny stosowane w ciąży mogą powodować wady wrodzone, dlatego kobietom ciężarnym się ich nie przepisuje, zwłaszcza w pierwszym i trzecim trymestrze. Kobiecie w wieku rozrodczym tłumaczy się, że planując ciążę lub podejrzewając ją, powinna skontaktować się z lekarzem i omówić zaprzestanie stosowania, a w trakcie leczenia stosować skuteczną antykoncepcję. Badania krwi pępowinowej potwierdzają, że benzodiazepiny i ich glukuroniany przenikają przez łożysko i docierają do płodu.
U dzieci matek, które przyjmowały benzodiazepiny przed porodem przez kilka tygodni lub dłużej, obserwowano objawy odstawienia w okresie poporodowym. U noworodków matek przyjmujących takie leki w późnej ciąży lub podczas porodu odnotowywano zmniejszoną aktywność, hipotonię, hipotermię, depresję oddechową, bezdech i problemy z karmieniem. Decyzję o stosowaniu lorazepamu w ciąży i podczas karmienia piersią lekarz podejmuje indywidualnie i tylko przy rzeczywistej konieczności.
Działania niepożądane
Najczęstsze reakcje są prostym przedłużeniem działania podstawowego: uspokojenie i senność występują bardzo często, ataksja i zawroty głowy często. Nasilenie jest zwykle największe na początku leczenia i u pacjentów otrzymujących dawkę za dużą jak na ich wiek lub stan. Osobnej uwagi wymagają reakcje paradoksalne i uzależnienie: pierwsze wymagają natychmiastowego odstawienia, drugie rozwija się tym częściej, im dłużej i w większych dawkach trwa leczenie.
| Częstość | Objawy |
|---|---|
| Bardzo często | uspokojenie, senność |
| Często | ataksja, zawroty głowy, dezorientacja, depresja i ujawnienie depresji |
| Niezbyt często | bóle głowy, zmniejszenie czujności, zmiany apetytu, zmiany libido, osłabienie orgazmu, stłumienie emocji, zaburzenia widzenia |
| Rzadko | przemijająca niepamięć następcza i inne zaburzenia pamięci, dyskrazja krwi: trombocytopenia, agranulocytoza, pancytopenia |
| Bardzo rzadko | reakcje nadwrażliwości i reakcje anafilaktyczne, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, hiponatremia, brak zahamowań, euforia, myśli i próby samobójcze, reakcje paradoksalne, objawy pozapiramidowe, drżenie, dyzartria, śpiączka |
| Częstość nieznana | uzależnienie |
Przedawkowanie
Przy przedawkowaniu zawsze bierze się pod uwagę, że pacjent mógł przyjąć kilka środków naraz. Przedawkowanie benzodiazepin objawia się depresją ośrodkowego układu nerwowego o różnej głębokości, od senności po śpiączkę. W łagodnych przypadkach to senność, splątanie i letarg. W cięższych, zwłaszcza razem z innymi środkami tłumiącymi lub alkoholem, pojawiają się ataksja, spadek ciśnienia, hipotonia mięśni, depresja oddechowa i zaburzenia świadomości aż do głębokiej śpiączki; bardzo rzadko dochodzi do zgonu.
Jeśli od przyjęcia minęło niewiele czasu, w razie potrzeby wywołuje się wymioty lub płucze żołądek, a następnie przechodzi do leczenia wspomagającego z monitorowaniem parametrów życiowych i uważną obserwacją pacjenta. Gdy opróżnienie żołądka nie pomaga, wchłanianie leku skutecznie zmniejsza węgiel aktywowany.
Jak uzyskać receptę na Lorazepam Orion online
Lorazepam Orion wydawany jest na receptę, a e-receptę wystawia lekarz po ocenie stanu pacjenta. W serwisie e-zdrowie.com wypełnia się ankietę: dane pacjenta, moc tabletek i dawkę dobową, czas trwającego już leczenia, choroby współistniejące oraz wszystkie przyjmowane leki. Obowiązkowo wymienia się bezdech senny i inne problemy z oddychaniem, miastenię, choroby wątroby i nerek, jaskrę, depresję oraz uzależnienie od alkoholu lub leków w przeszłości.
Lekarz analizuje ankietę i podejmuje decyzję; przy braku danych zadaje pytania uzupełniające albo proponuje wizytę stacjonarną. Po wystawieniu czterocyfrowy kod przychodzi SMS-em i na e-mail, a z nim i numerem PESEL tabletki wyda każda polska apteka. Warto pamiętać o ramach czasowych: po czterech tygodniach przyjmowania potrzebę kontynuacji ocenia się na nowo, a kurację kończy się zawsze stopniowym zmniejszaniem dawki, którego schemat lepiej omówić z lekarzem zawczasu, a nie w dniu ostatniej tabletki.
