Kwetaplex - ulotka, cena, sposób stosowania i przeciwwskazania leku

Kwetaplex: skład i postać leku

Jedna tabletka powlekana zawiera 25 mg, 100 mg, 200 mg lub 300 mg kwetiapiny w postaci fumaranu kwetiapiny. Taki zestaw mocy jest potrzebny, bo dawkę zwiększa się dzień po dniu od początku leczenia, a dawka docelowa zależy od rozpoznania.

Lek można przyjmować z posiłkiem lub bez. Tabletki zawierają laktozę i nie nadają się przy rzadkiej nietolerancji galaktozy, niedoborze laktazy typu Lapp lub zespole złego wchłaniania glukozy-galaktozy; tabletki 25 mg zawierają barwnik E110, mogący wywoływać reakcje alergiczne.

Jak działa Kwetaplex

Kwetiapina to nietypowy lek przeciwpsychotyczny. Ona sama i jej czynny metabolit norkwetiapina wykazują powinowactwo do receptorów serotoninowych 5HT2 oraz dopaminowych D1 i D2 w mózgu. Uważa się, że właśnie połączenie antagonizmu receptorowego z większą selektywnością wobec 5HT2 względem D2 odpowiada zarówno za właściwości przeciwpsychotyczne, jak i za niewielkie pozapiramidowe działania niepożądane w porównaniu z typowymi neuroleptykami.

Reszta farmakologii tłumaczy tolerancję leku. Norkwetiapina silnie wiąże się z transporterem norepinefryny. Obie substancje mają duże powinowactwo do receptorów histaminowych i α1-adrenergicznych, a mniejsze do α2 i 5HT1A; stąd senność i spadki ciśnienia. Kwetiapina ma niskie powinowactwo do receptorów muskarynowych lub go nie wykazuje, a norkwetiapina umiarkowane do wysokiego, czym tłumaczy się suchość w jamie ustnej i zaparcia.

Wskazania do stosowania

Lek stosuje się w schizofrenii oraz w chorobie dwubiegunowej, przy czym w tej drugiej — od razu w trzech różnych rolach.

• Leczenie schizofrenii.
• Leczenie epizodów maniakalnych o umiarkowanym lub ciężkim nasileniu w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej.
• Leczenie epizodów ciężkiej depresji w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej.
• Zapobieganie nawrotom epizodów maniakalnych lub depresyjnych u pacjentów, którzy reagowali na wcześniejsze leczenie kwetiapiną.

Sposób stosowania i dawkowanie

Dla każdego wskazania schemat jest inny, a pacjent musi dostać dokładne wskazówki dla swojej choroby. Reguła ogólna jest jedna: przez pierwsze cztery dni dawkę zwiększa się według stałego harmonogramu, dalej dobiera według odpowiedzi i tolerancji. W schizofrenii, manii i w zapobieganiu nawrotom lek podaje się 2 razy na dobę, w depresji dwubiegunowej — raz na dobę przed snem.

Schizofrenia	Dni 1–4: 50, 100, 200 i 300 mg na dobę. Od 4. dnia dawkę zwiększa się do skutecznej, zwykle 300–450 mg; zakres dostosowania to 150–750 mg na dobę.
Epizody maniakalne	Dni 1–4: 100, 200, 300 i 400 mg na dobę. Dalej dodaje się maksymalnie 200 mg na dobę, osiągając 800 mg w 6. dniu. Dawka podtrzymująca 200–800 mg, zwykle skuteczna 400–800 mg.
Depresja dwubiegunowa	Dni 1–4: 50, 100, 200 i 300 mg przed snem. Zalecana dawka to 300 mg: w badaniach 600 mg nie dało dodatkowych korzyści, choć część pacjentów może na nich skorzystać. Dawki powyżej 300 mg wprowadzają lekarze doświadczeni w leczeniu tej choroby, a przy złej tolerancji możliwe jest zmniejszenie do 200 mg.
Zapobieganie nawrotom	Kontynuuje się dawkę, na której uzyskano odpowiedź, potem modyfikuje w zakresie 300–800 mg na dobę w dwóch dawkach podzielonych. Ważne, by stosować najniższą skuteczną dawkę.
Pacjenci w podeszłym wieku	Ostrożność zwłaszcza na początku: dawkę zwiększa się wolniej, a dawka dobowa bywa mniejsza — średni klirens jest u nich o 30–50% mniejszy. Dla depresji dwubiegunowej powyżej 65 lat brak danych.
Wątroba i nerki	Przy zaburzeniach czynności nerek dawki nie trzeba zmieniać. Przy zaburzeniach czynności wątroby zaczyna się od 25 mg na dobę i zwiększa dawkę codziennie o 25–50 mg do skutecznej.

Przeciwwskazania

Przeciwwskazania są tylko dwa, ale drugie z nich to rzadkość wśród neuroleptyków i wymaga uwagi przy doborze każdej terapii towarzyszącej.

Pierwsze to nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą. Drugie to jednoczesne stosowanie inhibitorów cytochromu P450 3A4: inhibitorów proteazy HIV, leków przeciwgrzybiczych z grupy azoli, erytromycyny, klarytromycyny i nefazodonu. Podstawa jest konkretna: u zdrowych ochotników ketokonazol zwiększał pole pod krzywą dla kwetiapiny 5- do 8-krotnie. Z tego samego powodu w trakcie terapii nie zaleca się soku grejpfrutowego. Dzieciom i młodzieży poniżej 18 lat leku się nie zaleca ze względu na brak danych uzasadniających jego stosowanie.

Środki ostrożności i szczególne zalecenia

Profil bezpieczeństwa zależy od rozpoznania i dawki, dlatego ostrzeżenia warto czytać pod kątem własnej sytuacji. Pierwsze z nich to ryzyko samobójcze: depresja w chorobie dwubiegunowej wiąże się ze zwiększonym ryzykiem myśli samobójczych, samouszkodzeń i samobójstw, a ryzyko to utrzymuje się do uzyskania istotnej klinicznie remisji. Poprawa może nie wystąpić przez pierwsze tygodnie, więc do jej pojawienia się pacjent pozostaje pod ścisłą kontrolą lekarską; we wczesnej fazie poprawy ryzyko może rosnąć. Uwzględnia się też ryzyko zachowań samobójczych po nagłym przerwaniu leczenia.

• Senność i uwaga. Senność i uspokojenie pojawiają się zwykle w pierwszych trzech dniach i najczęściej mają nasilenie łagodne lub umiarkowane; przy ciężkiej senności u pacjentów z depresją dwubiegunową mogą być potrzebne częstsze wizyty przez co najmniej dwa tygodnie. Do czasu poznania własnej wrażliwości nie wolno prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.
• Krew. Niezbyt często obserwowano ciężką neutropenię, w większości w pierwszych miesiącach leczenia; związku z dawką nie stwierdzono, a leukopenia i neutropenia ustępują po odstawieniu. Czynnikami ryzyka są mała liczba leukocytów przed leczeniem i neutropenia polekowa w wywiadzie. Przy liczbie neutrofilów poniżej 1,0 × 10⁹/l lek się odstawia, a gorączkę, osłabienie lub ból gardła należy zgłaszać natychmiast: to powód, by pilnie sprawdzić leukocyty.
• Metabolizm. Notuje się zwiększenie masy ciała; rzadko zgłaszano hiperglikemię oraz rozwój lub nasilenie cukrzycy, czasem z kwasicą ketonową lub śpiączką, w tym przypadki śmiertelne. Obserwowano wzrost trójglicerydów, LDL i cholesterolu całkowitego oraz spadek HDL. Masę ciała i parametry metaboliczne kontroluje się regularnie, a wzmożone pragnienie, wielomocz i osłabienie wymagają wizyty u lekarza.
• Serce i układ nerwowy. Przetrwałego wydłużenia odstępu QT w badaniach nie stwierdzono, ale po wprowadzeniu leku do obrotu takie przypadki opisano zarówno przy dawkach terapeutycznych, jak i przy przedawkowaniu; ostrożność jest potrzebna przy chorobach serca, rodzinnym wywiadzie wydłużonego QT, łączeniu z innymi lekami wydłużającymi QT, u osób starszych oraz przy hipokaliemii i hipomagnezemii. Opisano kardiomiopatię i zapalenie mięśnia sercowego. Możliwe są drgawki, a przy złośliwym zespole neuroleptycznym — hipertermii, splątaniu, sztywności mięśniowej, zaburzeniach autonomicznych i wzroście fosfokinazy kreatynowej — lek się odstawia.
• Otępienie i pozostałe ryzyka. W psychozach w przebiegu otępienia kwetiapina nie jest zatwierdzona: odnotowano tam około trzykrotny wzrost ryzyka zdarzeń naczyniowo-mózgowych, a w dwóch 10-tygodniowych badaniach u osób starszych o średnim wieku 83 lat śmiertelność wynosiła 5,5% wobec 3,2% na placebo. Zaparcia są czynnikiem ryzyka niedrożności jelit, opisano jej przypadki, także śmiertelne. Zgłaszano żylną chorobę zakrzepowo-zatorową, zapalenie trzustki i nadużywanie leku.

Interakcje z innymi lekami

Kwetiapina działa głównie na ośrodkowy układ nerwowy, dlatego łączenie jej z innymi lekami działającymi na OUN oraz z alkoholem wymaga ostrożności. Głównym enzymem jej metabolizmu jest CYP3A4 i wokół niego układają się kluczowe interakcje.

Inhibitory CYP3A4	Przeciwwskazane: ketokonazol zwiększał AUC kwetiapiny 5- do 8-krotnie. Do grupy należą inhibitory proteazy HIV, azolowe leki przeciwgrzybicze, erytromycyna, klarytromycyna i nefazodon; nie zaleca się też soku grejpfrutowego.
Karbamazepina	Znacząco zwiększa klirens kwetiapiny: ekspozycja ogólnoustrojowa zmniejszała się średnio do 13% wartości wyjściowej, u części pacjentów jeszcze silniej. Może to zniweczyć skuteczność leczenia.
Fenytoina	Zwiększa klirens kwetiapiny o około 450%. U pacjentów przyjmujących leki indukujące enzymy wątrobowe leczenie kwetiapiną można zacząć tylko wtedy, gdy lekarz uzna, że korzyści przewyższają ryzyko odstawienia induktora; zmiany takiego leczenia prowadzi się stopniowo, w razie potrzeby zastępując induktor lekiem nieindukującym, na przykład walproinianem sodu.
Bez istotnego wpływu	Tiorydazyna zwiększa klirens kwetiapiny o około 70%. Farmakokinetyka kwetiapiny nie zmieniała się istotnie przy jednoczesnym stosowaniu z imipraminą, fluoksetyną, rysperydonem, haloperydolem i cymetydyną, a sama kwetiapina nie wpływała na farmakokinetykę litu.

Ciąża i karmienie piersią

W I trymestrze w umiarkowanej liczbie opublikowanych danych — wyniki dotyczące 300–1000 ciąż, w tym raporty indywidualne i badania obserwacyjne — nie ustalono wzrostu ryzyka wad rozwojowych w wyniku leczenia kwetiapiną, jednak ostatecznych wniosków wyciągnąć nie można. Badania na zwierzętach wykazały toksyczny wpływ na rozrodczość. Dlatego w ciąży kwetiapinę można stosować tylko wtedy, gdy korzyści przewyższają potencjalne ryzyko.

Osobnej uwagi wymaga III trymestr: noworodki narażone na leki przeciwpsychotyczne w tym okresie mogą doświadczyć objawów pozapiramidowych i odstawiennych o różnym nasileniu i czasie trwania. Zgłaszano nadmierne pobudzenie, nadciśnienie i niedociśnienie, drżenie, senność, zaburzenia oddechowe i zaburzenia karmienia, dlatego stan noworodka trzeba uważnie monitorować. Z ograniczonych danych wynika, że kwetiapina przenika do mleka kobiecego, ale nie wiadomo, w jakim stopniu; decyzję o przerwaniu karmienia albo terapii podejmuje się, ważąc korzyści dla dziecka i dla matki.

Działania niepożądane

Najczęściej zgłaszane są senność, zawroty głowy, suchość w jamie ustnej, ból głowy, objawy odstawienia, wzrost trójglicerydów i cholesterolu całkowitego kosztem LDL, spadek HDL, zwiększenie masy ciała, zmniejszenie stężenia hemoglobiny i objawy pozapiramidowe. Często występują też leukopenia, zmniejszona liczba neutrofilów, eozynofilia, hiperprolaktynemia, obniżenie T4 i T3 ze wzrostem TSH, zwiększenie apetytu, hiperglikemia, koszmary senne oraz wyobrażenia i zachowania samobójcze.

Niezbyt często pojawiają się nadwrażliwość ze skórnymi reakcjami alergicznymi, małopłytkowość, niedokrwistość, niedoczynność tarczycy, hiponatremia, cukrzyca i jej zaostrzenie; rzadko agranulocytoza, zespół metaboliczny, lunatyzm z mówieniem przez sen i zaburzeniami jedzenia; bardzo rzadko reakcja anafilaktyczna i nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego. Objawy odstawienia po nagłym przerwaniu leczenia obejmują bezsenność, nudności, ból głowy, biegunkę, wymioty, zawroty głowy i drażliwość, dlatego lek odstawia się stopniowo — przez co najmniej jeden do dwóch tygodni.

Przedawkowanie

Odnotowywane objawy były na ogół skutkiem nasilenia znanego działania substancji: senność i uspokojenie, tachykardia, obniżenie ciśnienia tętniczego oraz efekty antycholinergiczne. Przedawkowanie może doprowadzić do wydłużenia odstępu QT, drgawek, stanu padaczkowego, rabdomiolizy, zapaści układu oddechowego, zatrzymania moczu, splątania, majaczenia i pobudzenia, śpiączki i zgonu. U pacjentów ze współistniejącymi chorobami układu krążenia ryzyko cięższych objawów jest większe.

Swoista odtrutka nie istnieje. W razie ciężkiego zatrucia uwzględnia się możliwość zażycia kilku leków i stosuje procedury intensywnej opieki: udrożnienie dróg oddechowych, właściwe utlenowanie i wentylację, monitorowanie i wspieranie układu krążenia. Wskazane bywa płukanie żołądka w ciągu godziny od przyjęcia oraz podanie węgla aktywnego. Oporne niedociśnienie leczy się płynami dożylnymi i lekami sympatykomimetycznymi, unika się jednak adrenaliny i dopaminy: β-stymulacja przy blokadzie receptorów α-adrenergicznych może nasilić spadek ciśnienia.

Jak uzyskać receptę na Kwetaplex online

Kwetiapinę stosuje się w schizofrenii i chorobie dwubiegunowej, a schemat zwiększania dawki jest ściśle związany z rozpoznaniem. Przed rozpoczęciem leczenia lekarz ocenia stan serca oraz parametry krwi i metaboliczne, a w pierwszych tygodniach potrzebna jest szczególnie uważna kontrola ze względu na ryzyko zachowań samobójczych. Dlatego rozpoczęcie leczenia na podstawie ankiety online nie jest możliwe.

Konsultacja online nadaje się do kontynuacji zaleconej terapii. W ankiecie podaj rozpoznanie i kto je postawił, aktualną dawkę i schemat przyjmowania — dwa razy na dobę czy raz przed snem — czas leczenia, tolerancję i efekt. Koniecznie zgłoś choroby serca, arytmię i wydłużony odstęp QT u siebie lub w rodzinie, drgawki w wywiadzie, cukrzycę, podwyższony cholesterol i przyrost masy ciała, choroby wątroby, zaparcia, uzależnienie od alkoholu lub narkotyków oraz otępienie. Osobno wymień leki: przeciwgrzybicze, makrolidy, leki przeciw HIV, karbamazepinę i fenytoinę, a także leki nasenne i uspokajające. Powiedz lekarzowi, jeśli pojawiły się gorączka, ból gardła lub osłabienie: to powód, by sprawdzić morfologię. Lekarz analizuje dane i przy wystarczających podstawach wystawia e-receptę do apteki w Polsce.