Hydroxychloroquine Adamed: skład i postać farmaceutyczna
Produkt leczniczy jest dostępny w postaci tabletek powlekanych. Jedna tabletka zawiera 200 mg siarczanu hydroksychlorochiny, co odpowiada 155 mg hydroksychlorochiny. Przeliczenie na zasadę jest istotne, ponieważ zalecenia dotyczące dawkowania odnoszą się właśnie do siarczanu hydroksychlorochiny.
Tabletka zawiera laktozę, dlatego produktu nie należy stosować u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy i galaktozy. Dawka 200 mg nie pozwala na precyzyjne dobranie dawki u dzieci o masie ciała poniżej 31 kg, dlatego ta postać produktu nie jest dla nich odpowiednia.
Jak działa Hydroxychloroquine Adamed
Leki przeciwmalaryczne — chlorochina i hydroksychlorochina — wykazują szereg efektów farmakologicznych, z których każdy może mieć udział w działaniu terapeutycznym w chorobach reumatycznych, jednak rola poszczególnych mechanizmów nie została w pełni wyjaśniona. Należą do nich interakcje z grupami sulfhydrylowymi, wpływ na aktywność enzymów (fosfolipazy, dehydrogenazy NADH–cytochrom c–reduktazy, cholinoesteraz, proteaz i hydrolaz), wiązanie z DNA oraz stabilizacja błon lizosomalnych.
Ponadto substancja hamuje wytwarzanie prostaglandyn, chemotaksję komórek polimorfojądrowych i fagocytozę oraz gromadzi się w pęcherzykach wewnątrzkomórkowych, zwiększając w nich pH. Tym mechanizmem można tłumaczyć zarówno działanie przeciwpierwotniakowe, jak i przeciwreumatyczne.
Wskazania do stosowania
U dorosłych lek jest stosowany w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów, tocznia rumieniowatego układowego i krążkowego oraz fotodermatoz, a także w profilaktyce i leczeniu ostrych napadów niepowikłanej malarii wywołanej przez Plasmodium vivax, P. falciparum, P. ovale i P. malariae. U dzieci i młodzieży od 6. roku życia i o masie ciała co najmniej 31 kg jest wskazany w młodzieńczym idiopatycznym zapaleniu stawów (w skojarzeniu z innymi metodami leczenia), w toczniu rumieniowatym układowym i krążkowym oraz w malarii w tych samych wskazaniach co u dorosłych.
Istotne ograniczenie dotyczy malarii: w wielu regionach szeroko rozpowszechnione są szczepy P. falciparum oporne na chlorochinę, a coraz częściej także szczepy P. vivax oporne na chlorochinę, co zawęża możliwości stosowania hydroksychlorochiny na tych obszarach. Przed podróżą należy kierować się oficjalnymi zaleceniami oraz lokalnymi danymi dotyczącymi lekooporności zarodźców malarii.
Sposób podawania i dawkowanie
Każdą dawkę przyjmuje się po posiłku. W chorobach reumatycznych hydroksychlorochina działa kumulacyjnie i dla uzyskania efektu terapeutycznego musi być przyjmowana przez kilka tygodni — nie należy oczekiwać szybkiej ulgi. Kluczowe ograniczenie dawki wiąże się z ryzykiem uszkodzenia siatkówki: większość pacjentów nie powinna otrzymywać więcej niż 5 mg na kilogram rzeczywistej masy ciała na dobę lub więcej niż 400 mg na dobę — w zależności od tego, która wartość jest mniejsza. Ta sama zasada obowiązuje u dzieci, dlatego obliczaną dawkę 4–6,5 mg/kg mc. na dobę ogranicza się od góry wartością 5 mg/kg mc.
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci i młodzież od 6 lat i o masie ≥ 31 kg |
|---|---|---|
| Choroby reumatyczne | 200–400 mg na dobę jednorazowo lub w 2 dawkach podzielonych | 4–6,5 mg/kg mc. na dobę w 1–2 dawkach, ale nie więcej niż 5 mg/kg mc. i nie więcej niż 400 mg na dobę |
| Fotodermatozy | 400 mg na dobę jednorazowo, tylko w okresach maksymalnej ekspozycji na światło | nie dotyczy |
| Profilaktyka malarii | 400 mg raz w tygodniu, tego samego dnia tygodnia | 6,5 mg/kg mc. raz w tygodniu, ale nie więcej niż 400 mg |
| Leczenie ostrego napadu niepowikłanej malarii | 800 mg, następnie 400 mg po 6–8 godzinach, a następnie 400 mg na dobę przez kolejne 2 dni (łącznie 2 g) | 13 mg/kg mc. (maksymalnie 800 mg), następnie 6,5 mg/kg mc. (maksymalnie 400 mg) po 6, 18 i 24 godzinach od poprzedniej dawki |
Profilaktykę malarii rozpoczyna się tydzień przed przybyciem do rejonu jej występowania i kontynuuje przez około 4 tygodnie po wyjeździe. W przypadku napadu wywołanego przez P. falciparum oraz ostrego napadu wywołanego przez P. vivax, jednorazowa dawka 800 mg u dorosłych może być wystarczająca do zahamowania zakażenia. Leczenie zakażeń wywołanych przez P. malariae, P. vivax i P. ovale kończy się podaniem leku z grupy 8-aminochinolin, w celu zniszczenia pozakrwinkowej fazy rozwojowej pasożyta. W przypadku zaburzeń czynności nerek lub wątroby wymagana jest ostrożność, dawka może wymagać zmniejszenia.
Przeciwwskazania
Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na hydroksychlorochinę, inne pochodne 4-aminochinoliny lub którąkolwiek substancję pomocniczą. Jest on także przeciwwskazany u pacjentów z istniejącą już makulopatią i zwyrodnieniem barwnikowym siatkówki: stany te same w sobie zagrażają widzeniu, a lek może nasilić uszkodzenie siatkówki.
Tabletek 200 mg nie stosuje się u dzieci poniżej 6. roku życia oraz u dzieci o masie ciała mniejszej niż 31 kg, ponieważ taka dawka nie pozwala na bezpieczne dobranie dawki z uwzględnieniem masy ciała.
Środki ostrożności i szczególne ostrzeżenia
Główne zagrożenie długotrwałego leczenia dużymi dawkami to retinopatia. Przed rozpoczęciem leczenia wszyscy pacjenci powinni zostać poddani badaniu okulistycznemu, a następnie badanie to należy powtarzać nie rzadziej niż raz na 12 miesięcy. Obejmuje ono ocenę ostrości wzroku, widzenia barw, badanie w lampie szczelinowej, ocenę dna oka oraz badanie ośrodkowego pola widzenia z użyciem czerwonego bodźca. Częstsze badania są konieczne u pacjentów otrzymujących dobową dawkę większą niż 5 mg/kg mc., z niewydolnością nerek, pogorszeniem widzenia, w wieku powyżej 65 lat oraz przy skumulowanej dawce przekraczającej 200 g. Leczenie należy natychmiast przerwać w przypadku zaburzeń widzenia barw, ubytków w polu widzenia lub innych zmian, których nie można wyjaśnić zaburzeniami akomodacji; obserwację kontynuuje się także po odstawieniu, ponieważ zmiany mogą postępować.
- lek może wywołać ciężką hipoglikemię aż do utraty przytomności, również u pacjentów niew przyjmujących leków hipoglikemizujących; w razie wystąpienia jej objawów należy oznaczyć stężenie glukozy we krwi;
- możliwe jest wydłużenie odstępu QTc, dlatego konieczna jest ostrożność u pacjentów z wrodzonym lub nabytym wydłużeniem QT, chorobami serca, bradykardią poniżej 50 uderzeń na minutę, z zaburzeniami rytmu komorowego w wywiadzie, hipokaliemią i hipomagnezemią;
- opisywano przypadki kardiomiopatii z niewydolnością serca, niekiedy zakończone zgonem; w razie jej objawów oraz zaburzeń przewodzenia lek należy odstawić;
- podczas długotrwałego leczenia konieczne są okresowe morfologie krwi: zgłaszano anemię, anemię aplastyczną, leukopenię i trombocytopenię;
- okresowo należy oceniać czynność mięśni szkieletowych i odruchy ścięgniste; w razie wystąpienia osłabienia mięśni lek należy odstawić;
- ototoksyczność występuje bardzo rzadko, ale może być nieodwracalna, dlatego pacjentów z zaburzeniami układu przedsionkowego w wywiadzie należy obserwować szczególnie uważnie;
- lek może obniżać próg drgawkowy i osłabiać działanie leczenia przeciwpadaczkowego;
- zgłaszano zachowania samobójcze i zaburzenia psychiczne, zazwyczaj w pierwszym miesiącu leczenia oraz także u pacjentów bez zaburzeń psychicznych w wywiadzie; w razie ich wystąpienia należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.
W trakcie leczenia obserwowano ciężkie reakcje skórne — zespół DRESS, ostry uogólniony osutkowy wykwit krostkowy, zespół Stevensa–Johnsona oraz toksyczną nekrolizę naskórka; są to stany zagrażające życiu, dlatego przy pierwszych objawach takiej reakcji lek należy natychmiast odstawić. Ostrożność jest konieczna u pacjentów z chorobami wątroby i nerek, ciężkimi chorobami przewodu pokarmowego, chorobami neurologicznymi i chorobami krwi, u pacjentów z nadwrażliwością na chininę, niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, późną porfirią skórną oraz łuszczycą. Hydroksychlorochina może zaburzać akomodację, powodować niewyraźne widzenie i zawroty głowy, co ma znaczenie przy prowadzeniu pojazdów i obsłudze maszyn.
Interakcje z innymi lekami
Hydroksychlorochina nasila działanie leków hipoglikemizujących, dlatego może być konieczne zmniejszenie dawki insuliny lub doustnego leku przeciwcukrzycowego. Hipoglikemia nasila się także przy jednoczesnym stosowaniu innych substancji obniżających stężenie glukozy: cytalopramu i escitalopramu, inhibitorów monoaminooksydazy, androgenów, pegwisomantu, protionamidu i salicylanów. Z inhibitorami monoaminooksydazy pochodne 4-aminochinoliny są ponadto farmakologicznie niezgodne.
- leki wydłużające odstęp QT: leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, leki przeciwpsychotyczne, makrolidy i azytromycyna — zwiększone ryzyko arytmii komorowych;
- fluorochinolony (cyprofloksacyna, moksyfloksacyna, lewofloksacyna): nasilenie hiper- i hipoglikemii, a także wydłużenia odstępu QTc;
- halofantryna: jednoczesne stosowanie jest niedopuszczalne; skojarzenie artemeter/lumefantryna jest niezalecane i dopuszczalne wyłącznie przy braku alternatywy;
- meflochina: ryzyko drgawek i wydłużenia QTc; między przyjęciem meflochiny a ostatnią dawką hydroksychlorochiny należy zachować co najmniej 12 godzin przerwy;
- glikozydy nasercowe: wzrost stężenia w osoczu, konieczna kontrola stężenia digoksyny; zwiększa się także stężenie cyklosporyny i metoprololu;
- dapson: zwiększone ryzyko reakcji hemolitycznych, szczególnie u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej;
- tamoksyfen: zwiększone ryzyko toksycznego uszkodzenia siatkówki; agalsydaza alfa i remdesiwir mogą tracić skuteczność;
- leki przeciwpadaczkowe mogą działać słabiej, a odpowiedź na szczepionkę przeciw wściekliźnie jest osłabiona, dlatego podskórne jej podanie w trakcie takiej terapii nie jest zalecane.
Leki przeciwmalaryczne mogą zwiększać stężenie w surowicy krwi leków przeciwpsychotycznych — pochodnych fenotiazyny. Przed rozpoczęciem leczenia należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach.
Ciąża i karmienie piersią
Hydroksychlorochina przenika przez łożysko. Dane dotyczące umiarkowanej liczby ciąż (od 300 do 1000) nie wykazały wad rozwojowych ani toksycznego wpływu na płód lub noworodka. Po długotrwałym, codziennym stosowaniu dużych dawek chlorochiny przez kobiety ciężarne opisywano pojedyncze przypadki zaburzeń ślimaka, układu przedsionkowego i siatkówki, które nie potwierdziły się w większych badaniach. Dlatego codzienne przyjmowanie dużych dawek hydroksychlorochiny jest dopuszczalne jedynie w ściśle określonych wskazaniach, gdy ryzyko przerwania leczenia przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu.
Do profilaktyki malarii lek może być stosowany w ciąży: nie stwierdzono niekorzystnego wpływu na płód w dawkach profilaktycznych. Kobiety z toczniem rumieniowatym układowym mogą przyjmować hydroksychlorochinę zarówno przed poczęciem, jak i przez cały okres ciąży, ponieważ odstawienie leku zwiększa ryzyko zaostrzeń. Substancja przenika do mleka kobiecego, danych dotyczących długotrwałego stosowania u kobiet karmiących jest bardzo mało, dlatego lekarz musi indywidualnie ocenić bilans korzyści i ryzyka. Przy cotygodniowym stosowaniu ilość leku dostępna dla dziecka jest znacznie mniejsza i karmienie piersią jest dopuszczalne, jednak nie zapewnia ono dziecku ochrony przed malarią.
Działania niepożądane
Najistotniejszym klinicznie działaniem niepożądanym jest retinopatia ze zmianą percepcji barw i zawężeniem pól widzenia; występuje rzadko, ale wymaga natychmiastowego odstawienia leku. U pacjentów z początkowymi zmianami siatkówki dolegliwości mogą nie występować, dlatego regularne badania okulistyczne są ważniejsze niż subiektywne odczucia. Możliwe są także zmiany w obrębie rogówki, w tym obrzęk i zmętnienie, oraz niewyraźne widzenie z powodu zaburzeń akomodacji.
- często: zmniejszenie łaknienia;
- niezbyt często: nudności, biegunka, ból brzucha, wysypka;
- rzadko: wymioty, drgawki, zahamowanie czynności szpiku kostnego;
- rzadko: kardiomiopatia z rozwinięciem niewydolności serca, w pojedynczych przypadkach zakończona zgonem, zmiany załamka T w elektrokardiogramie;
- bardzo rzadko: nieodwracalna utrata słuchu;
- częstość nieznana: hipoglikemia, ból głowy, zawroty głowy, nerwowość, chwiejność emocjonalna, depresja, psychoza, omamy, zachowania samobójcze, zaburzenia snu;
- częstość nieznana: anemia, anemia aplastyczna, leukopenia, trombocytopenia, zaostrzenie porfirii, nieprawidłowe wyniki prób wątrobowych, piorunująca niewydolność wątroby;
- częstość nieznana: świąd, zaburzenia pigmentacji skóry i błon śluzowych, rozjaśnienie i wypadanie włosów, nadwrażliwość na światło, zapalenie złuszczające skóry, rumień wielopostaciowy oraz ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa–Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka.
Na osobne omówienie zasługują miopatia i neuropatia mięśniowa z postępującym osłabieniem i zanikiem proksymalnych grup mięśni. Ze strony serca mogą wystąpić zaburzenia przewodzenia, blok prawego lub lewego odgałęzienia pęczka Hisa oraz blok przedsionkowo–komorowy, a u pacjentów z grupy ryzyka — wydłużenie odstępu QT z rozwojem arytmii, w tym częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes. Zgłaszano również pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy i skurcz oskrzeli.
Przedawkowanie
Przedawkowanie pochodnych 4-aminochinoliny jest szczególnie niebezpieczne u małych dzieci: śmiertelne okazywały się nawet dawki rzędu 1–2 g. Objawy mogą obejmować ból głowy, zaburzenia widzenia, zapaść sercowo–naczyniową, drgawki, hipokaliemię, zaburzenia rytmu i przewodzenia — aż do częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes i migotania komór — z następowym nagłym zatrzymaniem oddechu i krążenia. Rozwijają się one wkrótce po przyjęciu leku, dlatego pomoc musi być udzielona natychmiast.
Jeśli od przyjęcia leku upłynęło mniej niż godzina, należy natychmiast opróżnić żołądek. Węgiel aktywowany w dawce co najmniej pięciokrotnie przekraczającej przyjętą dawkę leku może zahamować dalsze wchłanianie, jeśli zostanie podany przez zgłębnik po płukaniu żołądka i w ciągu 30 minut od przyjęcia leku. Rozważa się dożylne podanie diazepamu, który zmniejsza kardiotoksyczność; może być konieczne wspomaganie oddychania. Wstrząs leczy się podawaniem płynów pod kontrolą ośrodkowego ciśnienia żylnego. Pacjenta, który przebył ostrą fazę bezobjawowo, należy obserwować jeszcze przez co najmniej 6 godzin.
Jak uzyskać receptę na Hydroxychloroquine Adamed online
Przepisanie hydroksychlorochiny wymaga oceny lekarskiej: dawkę oblicza się na podstawie masy ciała, przed rozpoczęciem leczenia oraz następnie raz w roku konieczne jest badanie okulistyczne, a w chorobach serca, nerek, wątroby oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków wydłużających odstęp QT wymagana jest szczególna ostrożność. Lekarz uściśli rozpoznanie, choroby współistniejące i wszystkie przyjmowane leki.
Konsultacja online umożliwia omówienie tych kwestii na odległość, a w razie istnienia wskazań lekarz wystawi e-receptę, którą można zrealizować w wybranej aptece.
