Furosemidum Polfarmex: skład i postać farmaceutyczna
Jedna tabletka Furosemidum Polfarmex zawiera 40 mg furosemidu — diuretyku pętlowego, silnego i szybko działającego leku moczopędnego. Tabletkę połyka się w całości, nie rozgryzając, przed śniadaniem, popijając płynem.
W składzie jest laktoza jednowodna: 0,0275 g na tabletkę, czyli po 0,01375 g glukozy i galaktozy. Lek nie jest odpowiedni przy rzadkiej nietolerancji galaktozy, braku laktazy lub zespole złego wchłaniania glukozy-galaktozy, a pacjenci z cukrzycą powinni to uwzględnić.
Jak działa Furosemidum Polfarmex
Furosemid hamuje wchłanianie zwrotne jonów sodowych, potasowych i chlorkowych przez błonę luminalną ramienia wstępującego pętli Henlego, dlatego jego skuteczność zależy od przenikania do światła kanalików nerkowych, a to od mechanizmu transportu anionów. Działanie moczopędne wynika z zahamowania reabsorpcji chlorku sodu: ilość wydalanego sodu może wzrosnąć o 35% w odniesieniu do przesączania kłębuszkowego, a wraz z nim rośnie objętość moczu i wydalanie potasu w kanalikach dystalnych oraz soli wapnia i magnezu.
Furosemid hamuje sprzężenie zwrotne w plamce gęstej i zależnie od dawki pobudza układ renina-angiotensyna-aldosteron. W niewydolności serca szybko zmniejsza obciążenie wstępne przez zwiększenie pojemności naczyń; ten wczesny wpływ jest prawdopodobnie wywierany za pośrednictwem prostaglandyn i wymaga prawidłowej czynności nerek. Dzięki działaniu natriuretycznemu lek zmniejsza wrażliwość naczyń na katecholaminy, nasiloną w nadciśnieniu tętniczym.
Wskazania do stosowania
Furosemid stosuje się w obrzękach oraz w łagodnym lub umiarkowanym nadciśnieniu tętniczym. Obrzęki ujmowane są według przyczyny: będące objawem chorób układu krążenia, np. zastoinowej niewydolności serca; na skutek retencji płynów w przewlekłych chorobach nerek, zwłaszcza w zespole nerczycowym, oraz w chorobach wątroby.
W nadciśnieniu wskazanie ogranicza się do stopnia łagodnego i umiarkowanego, a lek można przepisać wyłącznie przy prawidłowej czynności nerek i po rozważeniu korzyści i ryzyka — z powodu siły działania i związanego z nią odwodnienia z zawrotami głowy i oszołomieniem.
Sposób stosowania i dawkowanie
Dawkę ustala się indywidualnie, zależnie od choroby podstawowej i reakcji na leczenie; dawka podtrzymująca powinna zawsze odpowiadać najmniejszej skutecznej, a czas przyjmowania zależy od rodzaju, nasilenia i przebiegu choroby. Schematy poniżej dotyczą dorosłych, w tym pacjentów powyżej 65 lat.
| Sytuacja | Schemat |
|---|---|
| Obrzęki w chorobach serca, nerek i wątroby | Zazwyczaj 40 mg rano. Przy niezadowalającej diurezie dawkę można podwajać co 6–8 h do 160 mg; w szczególnych przypadkach pod nadzorem dopuszczalna jest dawka powyżej 200 mg |
| Schemat w obrzękach | Najskuteczniej i najłagodniej obrzęki ustępują przy leczeniu przerywanym: diuretyk podaje się co drugą dobę albo przez 2–4 doby w tygodniu |
| Zespół nerczycowy | Dawkowanie ostrożne: działania niepożądane występują częściej |
| Nadciśnienie tętnicze | 40 mg na dobę |
| Dzieci i młodzież | 1–2 mg/kg mc., maksymalna dawka dobowa 40 mg |
Osobna zasada dotyczy inhibitorów ACE: jeśli na tle furosemidu trzeba dołączyć taki lek, furosemid odstawia się 2–3 dni wcześniej, a jeśli to niemożliwe — zmniejsza się dawkę; początkową dawkę inhibitora ACE bierze się najmniejszą możliwą, aby uniknąć gwałtownego spadku ciśnienia. Działanie moczopędne i dawka zależą m.in. od stopnia zaburzeń elektrolitowych i czynności nerek.
Przeciwwskazania
Lista jest krótka, ale twarda: każdy punkt to stan, w którym diuretyk albo nie zadziała, albo pogłębi istniejące zaburzenie.
- Nadwrażliwość na furosemid, inne pochodne sulfonamidowe lub którąkolwiek substancję pomocniczą.
- Niewydolność nerek z bezmoczem, niereagująca na furosemid.
- Stany przedśpiączkowe i śpiączka w przebiegu encefalopatii wątrobowej.
- Ciężka hipokaliemia.
- Ciężka hiponatremia.
- Hipowolemia lub odwodnienie.
- Karmienie piersią.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Warunkiem koniecznym jest niezaburzony odpływ moczu. Przy przeroście gruczołu krokowego, zwężeniu cewki moczowej i innych zaburzeniach oddawania moczu furosemid stosuje się tylko wtedy, gdy odpływ jest zapewniony: nagły napływ moczu może prowadzić do jego zatrzymania z nadmiernym rozszerzeniem pęcherza. Przy uszkodzeniu nerek substancjami toksycznymi i przy ciężkiej niewydolności wątroby duże dawki są dopuszczalne tylko po rozważeniu korzyści i ryzyka.
- Szczególny nadzór jest konieczny przy niedociśnieniu, jawnej lub utajonej cukrzycy (kontrola glukozy), dnie moczanowej (kwas moczowy), hipoproteinemii i marskości wątroby z pogorszeniem czynności nerek.
- Pacjenci zagrożeni udarem lub zawałem przy znacznym obniżeniu ciśnienia wymagają osobnej ostrożności; objawowe niedociśnienie z zawrotami głowy i omdleniem częściej występuje u osób starszych i u przyjmujących inne leki obniżające ciśnienie.
- Wcześniaki: ryzyko wapnicy nerek i kamicy nerkowej, konieczne są monitorowanie czynności nerek i USG; przy zespole zaburzeń oddychania diuretyki w pierwszych tygodniach życia zwiększają ryzyko przetrwałego przewodu Botalla.
- Podczas leczenia kontroluje się czynność nerek, elektrolity (potas, sód, wapń), wodorowęglany, kreatyninę, mocznik, kwas moczowy, glukozę i morfologię krwi.
- Hipowolemię, odwodnienie i zaburzenia kwasowo-zasadowe wyrównuje się, czasem przerywając leczenie; zmniejszenie masy ciała przez mocz nie powinno przekraczać 1 kg na dobę.
- Przy małym stężeniu sodu przesączanie kłębuszkowe i działanie diuretyczne saluretyków są mniejsze, a po wyrównaniu sodu działanie furosemidu wraca.
- Zalecana jest dieta bogata w potas: chude mięso, ziemniaki, banany, pomidory, suszone owoce. Przy dłuższym stosowaniu uzupełnia się niedobór tiaminy — powstaje wskutek zwiększonego wydalania moczu i pogarsza czynność serca.
- Istnieje ryzyko nasilenia lub aktywacji tocznia rumieniowatego układowego. Senność, zaburzenia widzenia, ból i zawroty głowy mogą przeszkadzać za kierownicą, zwłaszcza na początku leczenia.
Interakcje z lekami
Furosemid wchodzi w interakcje z bardzo szerokim kręgiem leków, a większość sprowadza się do dwóch mechanizmów: nasilenia spadku ciśnienia i następstw hipokaliemii. Dwa połączenia są wprost przeciwwskazane — diuretyki oszczędzające potas (amiloryd, spironolakton) i sole potasowe: powstaje ryzyko hiperkaliemii.
- Leki przeciwnadciśnieniowe nasilają działanie hipotensyjne; inhibitory ACE i sartany mogą spowodować znaczne obniżenie ciśnienia, dlatego przed ich rozpoczęciem furosemid odstawia się lub zmniejsza dawkę. Tak samo działają azotany, leki rozszerzające naczynia, inhibitory MAO, leki przeciwlękowe i nasenne, teofilina, lewodopa, baklofen, tyzanidyna, alkohol i znieczulenie ogólne.
- NLPZ: ryzyko nefrotoksyczności przy hipowolemii i osłabienie działania furosemidu; przy odwodnieniu grożą ostrą niewydolnością nerek.
- Hipokaliemia zwiększa ryzyko kardiotoksyczności glikozydów nasercowych, leków przeciwarytmicznych (amiodaron, dyzopiramid, flekainid, sotalol), przeciwpsychotycznych, przeciwhistaminowych, wydłużających odstęp QT i pobudzających OUN w ADHD; pimozydu się unika. Samą hipokaliemię nasilają kortykosteroidy, amfoterycyna, karbenoksolon, glicyryzyna z lukrecji, reboksetyna i duże dawki β2-sympatykomimetyków.
- Lit: wzrost stężenia w surowicy i toksyczności, w tym kardio- i neurotoksyczności — potrzebna jest kontrola stężenia litu i dostosowanie jego dawki.
- Antybiotyki: aminoglikozydy, polimiksyny i wankomycyna zwiększają ryzyko ototoksyczności, aminoglikozydy i cefalorydyna — nefrotoksyczności, trimetoprim — hiponatremii; duże dawki cefalosporyn szkodzą nerkom.
- Inne diuretyki: metolazon daje bardzo silny efekt, tiazydy — duże ryzyko hipokaliemii.
- Sukralfat zmniejsza wchłanianie furosemidu, odstęp co najmniej dwie godziny; fenytoina, probenecyd i metotreksat osłabiają jego działanie, estrogeny — moczopędne, aliskiren zmniejsza stężenie w osoczu.
Osobno stoi cisplatyna: zwiększa ryzyko nefro- i ototoksyczności, przy czym nefrotoksyczność nasila się, jeśli furosemid stosowany jest nie w małej dawce i występuje dodatni bilans płynowy. Cyklosporyna i takrolimus zwiększają ryzyko hiperkaliemii, cyklosporyna także dnawego zapalenia stawów. Furosemid osłabia leki przeciwcukrzycowe, a nasila salicylany i leki zwiotczające o typie kurary.
Ciąża i karmienie piersią
W leczeniu nadciśnienia i obrzęków ciążowych furosemidu się nie stosuje: diuretyki zaburzają perfuzję łożyska, co prowadzi do zaburzenia wewnątrzmacicznego rozwoju płodu. W ciąży można go stosować krótkotrwale i tylko wtedy, gdy jest to bezwzględnie konieczne, po ocenie korzyści i ryzyka. Jeśli lek jest niezbędny przy obrzękach na tle niewydolności serca lub nerek, monitoruje się hematokryt, elektrolity i rozwój płodu.
Furosemid może wypierać bilirubinę z wiązania z albuminami i zwiększać ryzyko żółtaczki jąder podkorowych przy hiperbilirubinemii, a stosowanie w późnej ciąży może dać działanie ototoksyczne i zasadowicę hipokaliemiczną u płodu. Przez łożysko przenika całkowicie: we krwi pępowinowej osiąga 100% stężenia występującego w surowicy matki. Wad u ludzi związanych z furosemidem dotąd nie opisywano, ale doświadczenia są zbyt małe dla jednoznacznej oceny. Do mleka kobiecego lek przenika i może hamować laktację, dlatego karmienie piersią w trakcie leczenia jest przeciwwskazane.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane to zaburzenia elektrolitowe, hipowolemia i odwodnienie, przede wszystkim u osób starszych, wzrost kreatyniny i triglicerydów oraz zaburzenia równowagi. Częstości wyprowadzono z danych literaturowych dotyczących 1387 pacjentów; przy rozbieżnych danych brano najwyższą częstość.
| Częstość | Reakcje |
|---|---|
| Bardzo często | Odwodnienie, hiponatremia, zasadowica metaboliczna, hipokalcemia, hipomagnezemia, wzrost kreatyniny i triglicerydów, niedociśnienie, wapnica nerek u noworodka |
| Często | Hipowolemia, hipochloremia, hipokaliemia, wzrost cholesterolu LDL i mocznika, hiperurykemia, dna moczanowa, zagęszczenie krwi, większa objętość moczu, encefalopatia wątrobowa |
| Niezbyt często | Małopłytkowość, niedokrwistość aplastyczna, pogorszenie tolerancji glukozy, spadek cholesterolu HDL, zaburzenia widzenia, głuchota, arytmie, suchość w ustach, pragnienie, nudności, wymioty, biegunka, zaparcie, wysypka, świąd, nadwrażliwość na światło, pokrzywka, złuszczające zapalenie skóry, rumień wielopostaciowy, kurcze mięśni, mniejsza diureza, nietrzymanie lub zatrzymanie moczu, zmęczenie |
| Rzadko | Zahamowanie czynności szpiku, eozynofilia, leukopenia, parestezje, splątanie, ból głowy, letarg, szum uszny i zaburzenia słuchu, zapalenie naczyń, zakrzepica, wstrząs, zapalenie trzustki, cholestaza, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, ostra niewydolność nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek, gorączka, anafilaksja |
| Bardzo rzadko | Niedokrwistość hemolityczna, agranulocytoza |
| Częstość nieznana | Nasilenie lub aktywacja tocznia rumieniowatego, tężyczka, rzekomy zespół Barttera, zwiększone wydalanie potasu, zawroty głowy i omdlenia na tle niedociśnienia, reakcje alergiczne, zespół Stevensa-Johnsona, rabdomioliza przy ciężkiej hipokaliemii, przetrwały przewód Botalla |
Niedobór potasu zasługuje na osobną uwagę: objawia się osłabieniem mięśni i porażeniami, wymiotami, zaparciem i wzdęciem, wielomoczem oraz objawami sercowymi, a znaczny niedobór może spowodować niedrożność porażenną jelit albo splątanie prowadzące do śpiączki.
Przedawkowanie
Przedawkowanie wywołuje nagłą, nasiloną diurezę z odwodnieniem, spadkiem objętości wewnątrznaczyniowej i zaburzeniami elektrolitowymi. Możliwe są niedociśnienie, tachykardia, zaburzenia rytmu serca, hipowolemia, zagęszczenie krwi, hipokaliemia, hipomagnezemia, hipokalcemia, hiponatremia i zasadowica hipochloremiczna. Zaburzenia elektrolitowe mogą prowadzić do ciężkiego niedociśnienia aż do wstrząsu, ostrej niewydolności nerek, zakrzepicy, majaczenia, porażenia wiotkiego, apatii, osłabienia, zawrotów głowy, splątania, jadłowstrętu, letargu, wymiotów, kurczów mięśni i arytmii.
Leczenie zaczyna się od odstawienia leku. Jeśli od przedawkowania upłynęła nie więcej niż godzina, podaje się węgiel aktywny. Stan kontroluje się według ciśnienia, tętna, gospodarki wodno-elektrolitowej i równowagi kwasowo-zasadowej. Przy niedociśnieniu i odwodnieniu dożylnie uzupełnia się objętość wewnątrznaczyniową i stosuje leczenie objawowe.
Jak otrzymać receptę na Furosemidum Polfarmex online
Furosemid jest wydawany na receptę, a powodem nie jest rzadkość leku, lecz siła działania: czterdzieści miligramów potrafi w kilka godzin zmienić objętość krwi krążącej i stężenie elektrolitów. Dlatego lekarz musi wiedzieć, czym są spowodowane obrzęki, jak pracują nerki i wątroba i jakie leki przyjmujesz — zwłaszcza inhibitory ACE, glikozydy nasercowe, NLPZ i potas.
Konsultacja online pozwala załatwić receptę zdalnie. Wypełniasz ankietę z rozpoznaniem, dawką, listą leków i opisem samopoczucia, lekarz analizuje odpowiedzi i przy wystarczających podstawach wystawia e-receptę — przychodzi jako kod, który podajesz w aptece w Polsce. Jeśli danych brakuje albo odpowiedzi wskazują na odwodnienie, zaburzenia rytmu, problemy z oddawaniem moczu lub niekontrolowane zmiany elektrolitowe, lekarz odmówi i skieruje na wizytę stacjonarną.
