Finapil: skład i postać leku
Jedna tabletka powlekana zawiera 1 mg finasterydu. Można ją przyjmować podczas posiłków lub niezależnie od nich. Lek zawiera laktozę jednowodną, więc nie nadaje się dla pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
Otoczka tabletki nie jest tu detalem kosmetycznym, lecz zabezpieczeniem dla otoczenia. Zapobiega bezpośredniemu kontaktowi z substancją czynną — ale wyłącznie pod warunkiem, że tabletka nie jest uszkodzona ani pokruszona. Dotykanie uszkodzonych tabletek może spowodować wchłanianie finasterydu przez skórę, a to jest groźne dla płodu płci męskiej. Kobiety w ciąży, kobiety, u których istnieje podejrzenie ciąży, oraz kobiety w wieku rozrodczym nie powinny dotykać pokruszonych ani uszkodzonych tabletek.
Jak działa Finapil
Finasteryd jest kompetycyjnym i swoistym inhibitorem 5α-reduktazy typu II. Nie ma powinowactwa do receptora androgenowego i pozbawiony jest działania androgennego, przeciwandrogennego, estrogennego, przeciwestrogennego i progestagennego.
Zahamowanie aktywności tego enzymu blokuje obwodową konwersję testosteronu do dihydrotestosteronu — androgenu DHT — co powoduje istotne zmniejszenie stężenia DHT w surowicy i tkankach. Zmniejszenie następuje szybko: istotna supresja DHT zachodzi już w ciągu 24 godzin po podaniu. Szybki efekt biochemiczny nie oznacza jednak szybkiego efektu widocznego: włosy rosną powoli i właśnie dlatego minimalny czas leczenia liczy się w miesiącach.
Wskazania do stosowania
Lek jest wskazany w leczeniu łysienia typu męskiego u mężczyzn — łysienia androgenowego — w celu zwiększenia wzrostu włosów i zapobiegania ich dalszej utracie.
Wskazanie sformułowano z wyraźną granicą: produkt nie jest przeznaczony do stosowania u kobiet, dzieci i młodzieży. Dla kobiet nie jest to ostrzeżenie, lecz przeciwwskazanie, i wiąże się z tym samym mechanizmem, który czyni lek użytecznym u mężczyzn.
Sposób stosowania i dawkowanie
Zaleca się przyjmowanie jednej tabletki 1 mg raz na dobę. Aby zwiększyć wzrost włosów lub zapobiec ich dalszej utracie, lek trzeba przyjmować codziennie przez co najmniej 3 miesiące. Dla utrzymania wyników leczenia zaleca się nieprzerwane stosowanie. U pacjentów z niewydolnością nerek zmiana dawkowania nie jest konieczna.
| Co się dzieje | Kiedy |
| Istotna supresja dihydrotestosteronu | Już w ciągu 24 godzin po podaniu |
| Minimalny czas, by ocenić wynik | Co najmniej 3 miesiące codziennego przyjmowania |
| Zanik osiągniętych wyników po odstawieniu | W ciągu 9–12 miesięcy |
| Zmniejszenie stężenia PSA | Do 12. miesiąca leczenia średnie wartości spadły z 0,7 ng/ml do 0,5 ng/ml |
Z tej tabeli wynika główna cecha tego leczenia: nie kończy się ono w chwili osiągnięcia efektu. Finasteryd nie odbudowuje mieszków włosowych na stałe, lecz podtrzymuje je, dopóki utrzymuje się niskie stężenie DHT — a po przerwaniu przyjmowania wszystko wraca do stanu wyjściowego w ciągu mniej więcej roku. Badań wpływu niewydolności wątroby na farmakokinetykę finasterydu nie przeprowadzono.
Przeciwwskazania
Lek jest przeciwwskazany u kobiet, przy nadwrażliwości na finasteryd lub na którąkolwiek substancję pomocniczą, a także u mężczyzn stosujących finasteryd lub inne inhibitory 5α-reduktazy typu II w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego bądź innych chorób.
To ostatnie przeciwwskazanie zdarza się rzadko i dlatego zasługuje na wyjaśnienie: nie chodzi o zakaz jako taki, lecz o niedopuszczalność podwojenia dawki. Jeśli mężczyzna przyjmuje już finasteryd 5 mg albo dutasteryd z powodu prostaty, dołożenie kolejnej tabletki z tej samej klasy nie wzmocni efektu na włosy, ale zwiększy obciążenie i ryzyko działań niepożądanych. O już przyjmowanych lekach z tej grupy trzeba powiedzieć lekarzowi.
Środki ostrożności i szczególne zalecenia
Leku nie stosuje się u dzieci i młodzieży: brak danych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa finasterydu u osób poniżej 18 lat. Osobnej uwagi wymaga wpływ na oznaczenie PSA: w badaniach klinicznych u mężczyzn w wieku 18–41 lat średnie stężenia swoistego antygenu gruczołu krokowego w surowicy zmniejszyły się z 0,7 ng/ml do 0,5 ng/ml w 12. miesiącu leczenia. Dlatego przy ocenie wyniku testu u mężczyzn przyjmujących lek należy rozważyć podwojenie uzyskanej wartości PSA — inaczej rak gruczołu krokowego może pozostać niezauważony.
- Gruczoły sutkowe. W badaniach klinicznych oraz po wprowadzeniu produktu z 1 mg finasterydu do obrotu zgłaszano przypadki raka piersi u mężczyzn przyjmujących tę dawkę. Lekarz powinien uprzedzić pacjenta o konieczności niezwłocznego zgłaszania wszelkich zauważonych zmian w tkance gruczołów sutkowych: guzków, bolesności, powiększenia gruczołów czy wycieku z brodawki.
- Nastrój i psychika. U pacjentów przyjmujących finasteryd 1 mg zgłaszano zmiany nastroju, nastrój depresyjny, depresję oraz rzadziej myśli samobójcze. Pacjentów należy monitorować pod kątem objawów psychicznych, a w razie ich wystąpienia przerwać leczenie finasterydem i zalecić zasięgnięcie porady lekarskiej.
- Kobiety i uszkodzone tabletki. Kobiety w ciąży, z podejrzeniem ciąży oraz w wieku rozrodczym nie powinny dotykać pokruszonych ani uszkodzonych tabletek: finasteryd może wchłonąć się przez skórę i spowodować wady rozwojowe narządów płciowych u płodu płci męskiej.
- Prowadzenie pojazdów. Brak danych wskazujących na to, że lek wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługiwania maszyn.
Interakcje z innymi lekami
Finasteryd jest metabolizowany głównie z udziałem układu cytochromu P450 3A4, ale sam na ten układ nie wpływa. Dlatego ryzyko wpływu finasterydu na farmakokinetykę innych leków ocenia się jako niewielkie.
Możliwy jest też kierunek odwrotny: substancje będące inhibitorami i induktorami cytochromu P450 3A4 mogą wpływać na stężenie finasterydu w osoczu. Jednak na podstawie ustalonych marginesów bezpieczeństwa jest mało prawdopodobne, by zwiększenie stężenia leku wskutek jednoczesnego stosowania takich inhibitorów było istotne klinicznie. Innymi słowy, specjalnego rozdzielania w czasie ani odstawiania leków towarzyszących zwykle się tu nie wymaga.
Ciąża i karmienie piersią
Stosowanie leku u kobiet w ciąży i w wieku rozrodczym jest przeciwwskazane. Ponieważ finasteryd hamuje przekształcanie testosteronu do dihydrotestosteronu, podany kobiecie w ciąży może przyczyniać się do powstawania wad rozwojowych narządów płciowych u płodów płci męskiej. Kobiety w ciąży, z podejrzeniem ciąży oraz w wieku rozrodczym nie powinny dotykać pokruszonych ani uszkodzonych tabletek; nieuszkodzona tabletka z całą otoczką bezpośredniego kontaktu z substancją czynną nie dopuszcza.
Stosowanie leku podczas karmienia piersią jest przeciwwskazane; nie wiadomo, czy finasteryd przenika do mleka ludzkiego. Osobno warto powiedzieć o płodności mężczyzn: brak danych o długotrwałym wpływie na płodność u ludzi, nie przeprowadzono specjalnych badań u mężczyzn z zaburzeniami płodności, a z badań klinicznych początkowo wykluczano mężczyzn planujących poczęcie dziecka. W badaniach na zwierzętach nie wykazano istotnego niekorzystnego wpływu na płodność, jednak po wprowadzeniu leku do obrotu napływały spontaniczne zgłoszenia przypadków niepłodności.
Działania niepożądane
Niezbyt często odnotowywano obniżone libido, depresję, zaburzenia erekcji i zaburzenia ejakulacji, w tym zmniejszenie objętości ejakulatu. Działania niepożądane dotyczące funkcji seksualnych występowały u mężczyzn leczonych finasterydem częściej niż u przyjmujących placebo: w pierwszych 12 miesiącach ich częstość wyniosła 3,8% wobec 2,1%. W ciągu kolejnych czterech lat częstość u leczonych finasterydem zmniejszyła się do 0,6%. Około 1% mężczyzn z każdej grupy zrezygnowało z terapii z powodu działań niepożądanych, przede wszystkim zaburzeń funkcji seksualnych w pierwszych 12 miesiącach.
Z nieznaną częstością opisywano reakcje nadwrażliwości — wysypkę, świąd, pokrzywkę i obrzęk naczynioruchowy, w tym obrzęk warg, języka, gardła i twarzy — kołatanie serca, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, tkliwość i powiększenie gruczołów sutkowych, ból jąder, niepłodność i raka piersi u mężczyzn. Osobno wskazano na utrzymywanie się zaburzeń po przerwaniu leczenia: osłabionego libido oraz zaburzeń erekcji i ejakulacji. Częstości tych zjawisk nie da się ustalić, ponieważ pochodzą ze zgłoszeń spontanicznych.
Przedawkowanie
W badaniach klinicznych jednorazowe dawki finasterydu do 400 mg i wielokrotnie stosowane dawki do 80 mg na dobę podawane przez 3 miesiące nie wywoływały objawów przedawkowania.
W przypadku przedawkowania nie zaleca się specjalnego postępowania. To rzadki przypadek, gdy margines bezpieczeństwa dawki jest bardzo duży — dawka dobowa w łysieniu wynosi zaledwie 1 mg. Wniosek praktyczny nie brzmi jednak „można brać więcej”, lecz inaczej: zwiększenie dawki nie przyspieszy wzrostu włosów, bo supresję DHT uzyskuje się już przy 1 mg, i taka próba nie ma sensu.
Jak uzyskać receptę na Finapil online
Łysienie androgenowe rozpoznaje się po charakterze wypadania włosów i trzeba je odróżnić od innych przyczyn: chorób tarczycy, niedoboru żelaza, łysienia plackowatego. Dlatego przed rozpoczęciem leczenia rozsądne jest badanie, a konsultacja online lepiej nadaje się do kontynuacji już zleconej terapii.
W ankiecie podaj, kto postawił rozpoznanie, od jak dawna przyjmujesz lek i czy widać efekt — oceniać go wcześniej niż po 3 miesiącach codziennego przyjmowania nie ma sensu. Koniecznie zgłoś choroby wątroby, depresję i zmiany nastroju, wszelkie zmiany w gruczołach sutkowych — guzki, bolesność, powiększenie lub wyciek z brodawki — a także to, czy oznaczano ci PSA: podczas leczenia jego wartość spada mniej więcej o połowę i lekarz musi to uwzględnić. Osobno wymień inne leki z tej grupy: finasterydu 5 mg ani dutasterydu zleconych z powodu prostaty nie wolno łączyć z tym preparatem. Jeśli w domu jest kobieta w ciąży lub w wieku rozrodczym, przechowuj tabletki tak, by nie mogła dotknąć uszkodzonych. Lekarz analizuje dane i przy wystarczających podstawach wystawia e-receptę do apteki w Polsce.
