Euthyrox® N 75 - ulotka, cena, sposób stosowania i przeciwwskazania leku

Euthyrox® N 75: skład i postać farmaceutyczna

Jedna tabletka zawiera 75 µg lewotyroksyny sodowej. Lek występuje w postaci tabletek, a cała linia obejmuje moce 25, 50, 75, 88, 100, 112, 125, 137, 150, 175 i 200 µg.

Tak rozdrobniony szereg mocy służy temu, by dobrana indywidualnie dawka dobowa mieściła się w jednej tabletce dziennie — większości pacjentów to wystarcza. Moc 75 µg jest pośrednia: nadaje się i jako etap przy stopniowym zwiększaniu dawki, i jako dawka samodzielna w kilku wskazaniach. W składzie jest laktoza, dlatego lek nie jest odpowiedni przy rzadkiej dziedzicznej nietolerancji galaktozy, niedoborze laktazy typu Lapp i zespole złego wchłaniania glukozy-galaktozy.

Jak działa Euthyrox® N 75

Lewotyroksyna zawarta w leku jest syntetyczna, lecz działa dokładnie tak samo jak główny hormon, który w warunkach prawidłowych wydziela tarczyca.

W narządach obwodowych lewotyroksyna ulega konwersji do T3 i, podobnie jak hormon endogenny, wywiera swoiste działanie na receptory T3. Organizm nie jest w stanie odróżnić lewotyroksyny egzogennej od własnej — właśnie dlatego leczenie sprowadza się do wiernego odtworzenia fizjologicznego stężenia hormonu, a jego wystarczalność ocenia się na podstawie badań laboratoryjnych.

Wskazania do stosowania

Moc 75 µg stosuje się w następujących wskazaniach:

• leczenie wola obojętnego;
• zapobieganie nawrotom po chirurgicznym usunięciu wola obojętnego — w zależności od stopnia zachowanej czynności tarczycy po operacji;
• terapia substytucyjna w niedoczynności tarczycy;
• terapia supresyjna w raku tarczycy;
• suplementacja skojarzona ze stosowaniem leków przeciwtarczycowych w trakcie leczenia nadczynności tarczycy.

Ostatnie wskazanie często budzi wątpliwości: po co przy nadmiarze hormonów podawać jeszcze hormon. Lewotyroksynę dodaje się nie zamiast leczenia przeciwtarczycowego, lecz razem z nim — po uzyskaniu eutyreozy, aby terapię lekami przeciwtarczycowymi można było kontynuować. Diagnostyczne testy zahamowania czynności tarczycy przeprowadza się innymi mocami linii — 100, 150 i 200 µg.

Sposób stosowania i dawkowanie

Dawkę dobową przyjmuje się jednorazowo: rano, na czczo, pół godziny przed śniadaniem, popijając niewielką ilością płynu — mniej więcej połową szklanki wody. Podane niżej zalecenia mają charakter ogólny, a indywidualną dawkę dobową ustala się na podstawie wyników badań laboratoryjnych i oceny klinicznej.

Wskazanie lub grupa	Dawka dobowa lewotyroksyny sodowej
Leczenie wola obojętnego	75–200 µg
Zapobieganie nawrotom po operacji wola	75–200 µg
Terapia substytucyjna w niedoczynności tarczycy u dorosłych	Początkowa 25–50 µg, podtrzymująca 100–200 µg
Terapia supresyjna w raku tarczycy	150–300 µg
Suplementacja przy lekach przeciwtarczycowych w nadczynności	50–100 µg
Osoby starsze, choroba niedokrwienna serca, ciężka lub długotrwała niedoczynność	Rozpoczyna się od 12,5 µg na dobę, zwiększając o 12,5 µg mniej więcej co 2 tygodnie
Noworodki i niemowlęta z wrodzoną niedoczynnością tarczycy	10–15 µg na kg masy ciała na dobę przez pierwsze 3 miesiące, dalej indywidualnie

Jak dobiera się dawkę i jak długo trwa leczenie

Leczenie rozpoczyna się od małych dawek i zwiększa je co 2–4 tygodnie aż do pełnej dawki substytucyjnej. Punktem odniesienia jest wyjściowe stężenie tyreotropiny: u wielu pacjentów stężenia T4 i fT4 są zwiększone, dlatego TSH jest pewniejszym wyznacznikiem. Pacjentom o małej masie ciała i z dużym wolem guzkowym, jak pokazuje praktyka, wystarczają mniejsze dawki. U osób starszych, przy chorobie niedokrwiennej serca oraz przy ciężkiej lub długotrwałej niedoczynności czasem trzeba zatrzymać się na dawce mniejszej niż optymalna, przez co TSH nie wyrównuje się w pełni. Czas leczenia zależy od wskazania: substytucja w niedoczynności, substytucja po strumektomii lub tyreoidektomii i profilaktyka nawrotów po usunięciu wola trwają zwykle całe życie; leczenie towarzyszące terapii nadczynności kontynuuje się tak długo, jak przyjmowane są leki przeciwtarczycowe; w łagodnym wolu obojętnym kuracja trwa od 6 miesięcy do 2 lat, a po zmniejszeniu wola zaleca się 100–200 µg jodu na dobę. Jeśli efektu nie ma, rozważa się leczenie chirurgiczne lub jod radioaktywny. Niemowlętom całą dawkę dobową podaje się jednorazowo, co najmniej 30 minut przed pierwszym posiłkiem: tabletkę rozpuszcza się w niewielkiej ilości wody bezpośrednio przed podaniem i podaje zawiesinę, popijając jeszcze niewielką ilością płynu.

Przeciwwskazania

Leku nie stosuje się przy nadwrażliwości na substancję czynną lub którykolwiek składnik pomocniczy, a także przy nieleczonej niedoczynności kory nadnerczy, nieleczonej niedoczynności przysadki i nieleczonej nadczynności tarczycy.

Ponadto leczenia nie wolno rozpoczynać po świeżo przebytym zawale mięśnia sercowego, w czasie zapalenia mięśnia sercowego i w czasie ostrego zapalenia wszystkich warstw serca — pancarditis. Zwróć uwagę na sformułowanie: chodzi właśnie o rozpoczynanie terapii w tych ostrych stanach.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Przed rozpoczęciem leczenia hormonami tarczycy trzeba wykluczyć lub zacząć leczyć szereg stanów: niewydolność wieńcową, dławicę piersiową, miażdżycę naczyń, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność przysadki, niedoczynność kory nadnerczy i autonomiczną czynność tarczycy. Przy podejrzeniu autonomii przed leczeniem wykonuje się test z TRH lub scyntygrafię supresyjną, a przy wtórnej niedoczynności tarczycy najpierw ustala się jej przyczynę i w razie potrzeby wdraża leczenie substytucyjne skompensowanej niedoczynności nadnerczy.

• u pacjentów z niewydolnością wieńcową, niewydolnością serca lub zaburzeniami rytmu z tachykardią należy unikać nawet niewielkiej nadczynności tarczycy indukowanej lekami, dlatego stężenia hormonów kontroluje się często;
• pacjentów z ryzykiem zaburzeń psychotycznych na początku leczenia monitoruje się szczegółowo, zaczyna od małych dawek i zwiększa je stopniowo; przy objawach psychotycznych dawkę się weryfikuje;
• u kobiet po menopauzie z niedoczynnością tarczycy i zwiększonym ryzykiem osteoporozy unika się stężeń lewotyroksyny większych niż fizjologiczne i bardzo starannie kontroluje parametry czynności tarczycy;
• w stanach nadczynności lewotyroksyny się nie stosuje, poza przypadkami podawania jej razem z lekami przeciwtarczycowymi;
• po ustaleniu dawki, w razie zamiany produktu na inny, dawkę modyfikuje się w zależności od odpowiedzi klinicznej i wyników badań;
• jednoczesne stosowanie z orlistatem może prowadzić do niedoczynności tarczycy lub pogorszenia jej kontroli: leki przyjmuje się o różnych porach dnia, dawka lewotyroksyny może wymagać zmiany, a stężenie hormonu kontroluje się okresowo;
• przed rozpoczęciem leczenia orlistatem pacjenci przyjmujący lewotyroksynę powinni skonsultować się z lekarzem;
• nie przeprowadzono badań wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, ale ponieważ działanie lewotyroksyny jest identyczne z hormonem naturalnym, przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami takiego wpływu się nie oczekuje.

Osobnej uwagi wymagają pacjenci z cukrzycą i przyjmujący leczenie przeciwzakrzepowe — potrzebują staranniejszej kontroli, o czym więcej w części o interakcjach.

Interakcje z innymi lekami

Dwie grupy interakcji wymagają kontroli laboratoryjnej w pierwszej kolejności. Lewotyroksyna może osłabiać działanie leków zmniejszających stężenie glukozy, dlatego na początku terapii często kontroluje się glikemię i w razie potrzeby modyfikuje dawkowanie leków przeciwcukrzycowych. Działanie leków przeciwzakrzepowych może natomiast ulec nasileniu: lewotyroksyna wypiera je z połączeń z białkami, co zwiększa ryzyko krwotoku, w tym do OUN i z przewodu pokarmowego, zwłaszcza u osób starszych. Dlatego na początku leczenia regularnie kontroluje się parametry krzepnięcia i dostosowuje dawkę leku przeciwzakrzepowego.

• wchłanianie lewotyroksyny hamują cholestyramina i kolestypol — lek przyjmuje się 4–5 godzin przed nimi; preparaty z glinem (leki zobojętniające, sukralfat), z żelazem i węglan wapnia — odstęp co najmniej 2 godzin; produkty zawierające soję również zmniejszają wchłanianie, więc przy ich włączaniu lub odstawianiu dawkę czasem się zmienia;
• inhibitory proteazy (rytonawir, indynawir, lopinawir) mogą wpływać na działanie lewotyroksyny — zalecana jest ścisła kontrola parametrów tarczycy;
• fenytoina wypiera lewotyroksynę z wiązań z białkami osocza, zwiększając stężenia fT4 i fT3, i przyspiesza jej metabolizm w wątrobie;
• salicylany, dikumarol, furosemid w dużych dawkach (250 mg), klofibrat i inne substancje także wypierają lewotyroksynę z połączeń z białkami, zwiększając frakcję fT4;
• sewelamer oraz inhibitory kinazy tyrozynowej (imatynib, sunitynib) zmniejszają wchłanianie lub skuteczność lewotyroksyny: na początku i pod koniec jednoczesnego leczenia kontroluje się czynność tarczycy;
• propylotiouracyl, glikokortykoidy, β-adrenolityki, amiodaron i środki kontrastowe zawierające jod hamują obwodową konwersję T4 do T3; amiodaron z uwagi na dużą zawartość jodu może wywołać zarówno nadczynność, jak i niedoczynność, co jest szczególnie ważne przy wolu guzkowym z nierozpoznaną autonomią;
• sertralina, chlorochina i proguanil zmniejszają skuteczność lewotyroksyny i zwiększają stężenie TSH; barbiturany, karbamazepina i inne leki pobudzające enzymy wątrobowe zwiększają jej klirens wątrobowy;
• u kobiet stosujących antykoncepcję zawierającą estrogeny oraz u kobiet po menopauzie na hormonalnej terapii zastępczej zapotrzebowanie na lewotyroksynę może być większe.

Ciąża i karmienie piersią

Leczenie hormonami tarczycy należy prowadzić bez przerwy, zwłaszcza w ciąży i w okresie karmienia piersią — co więcej, w ciąży zapotrzebowanie na lek może być nawet większe. Doświadczenie nie wykazało dowodów na działanie teratogenne ani toksyczne dla płodu u człowieka przy stosowaniu zalecanych dawek terapeutycznych. Nadmiernie wysokie dawki lewotyroksyny w ciąży mogą jednak niekorzystnie wpłynąć na rozwój płodu i rozwój postnatalny.

W okresie laktacji lewotyroksyna jest wydzielana do mleka kobiecego, ale przy zalecanych dawkach jej stężenia są zbyt małe, by wywołać u dziecka nadczynność tarczycy lub zahamowanie sekrecji TSH. Ważne ograniczenie: w ciąży lewotyroksyny nie stosuje się w skojarzeniu z lekami przeciwtarczycowymi w leczeniu nadczynności. Dodatkowa lewotyroksyna wymagałaby większych dawek leków przeciwtarczycowych, a te — w przeciwieństwie do lewotyroksyny — przechodzą przez łożysko w dawkach wywołujących działanie farmakologiczne i mogą indukować niedoczynność tarczycy u płodu, dlatego nadczynność w ciąży leczy się zawsze lekami przeciwtarczycowymi w monoterapii. Testów diagnostycznych z zahamowaniem czynności tarczycy w ciąży się nie przeprowadza, ponieważ podawanie substancji radioaktywnych jest wtedy przeciwwskazane.

Działania niepożądane

Przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami i przy monitorowaniu parametrów klinicznych i laboratoryjnych działania niepożądane nie powinny występować. Pojawiają się, gdy przekroczono indywidualną granicę tolerancji lewotyroksyny albo doszło do przedawkowania — i w istocie powtarzają obraz nadczynności tarczycy. Szczególnie często dzieje się tak, gdy na początku leczenia dawkę zwiększa się zbyt szybko.

• zaburzenia rytmu serca, na przykład migotanie przedsionków i skurcze dodatkowe, tachykardia, kołatanie serca;
• dolegliwości dławicowe;
• ból głowy, drżenia, niepokój ruchowy, bezsenność;
• osłabienie mięśni i kurcze mięśni;
• uderzenia gorąca, gorączka, nadmierne pocenie się;
• wymioty, biegunka, zmniejszenie masy ciała;
• zaburzenia miesiączkowania;
• rzekomy guz mózgu.

W takich przypadkach dawkę dobową zmniejsza się lub odstawia lek na kilka dni, a po ustąpieniu objawów terapię ostrożnie wznawia. Przy nadwrażliwości na produkt mogą wystąpić reakcje alergiczne, przede wszystkim skórne i związane z układem oddechowym; zgłaszano przypadki obrzęku naczynioruchowego.

Przedawkowanie

Przedawkowanie lewotyroksyny może wywołać nadczynność tarczycy i doprowadzić do ostrej psychozy, zwłaszcza u pacjentów z ryzykiem zaburzeń psychotycznych. Wiarygodnym wskaźnikiem przedawkowania jest zwiększone stężenie T3 — lepszym niż zwiększone T4 czy fT4. Klinicznie pojawiają się objawy wyraźnego przyspieszenia metabolizmu.

W zależności od stopnia przedawkowania zaleca się przerwanie leczenia i wykonanie badań laboratoryjnych. Objawy związane z intensywnym działaniem β-sympatykomimetycznym — tachykardię, niepokój, pobudzenie i hiperkinezy — można złagodzić lekami β-adrenolitycznymi, a przy masywnym przedawkowaniu pomocna bywa plazmafereza. U wrażliwych pacjentów po przekroczeniu indywidualnego progu tolerancji obserwowano pojedyncze przypadki drgawek, a u osób z wieloletnim nadużywaniem lewotyroksyny opisano kilka przypadków nagłej śmierci sercowej.

Jak otrzymać receptę na Euthyrox® N 75 online

Lewotyroksyna wydawana jest na receptę. Dawkę dobiera się na podstawie badań, a nie samopoczucia, i zmienia stopniowo, dlatego zarówno pierwsze przepisanie, jak i zmiana mocy pozostają w gestii lekarza; przy większości wskazań leczenie trwa latami lub całe życie.

Podczas konsultacji online lekarz ustali rozpoznanie i wyniki badań TSH oraz hormonów tarczycy, stan serca, przyjmowane leki i ewentualną ciążę, a przy istniejących wskazaniach wystawi e-receptę — z jej kodem lek można odebrać w aptece.