Euthyrox® N 125: skład i postać leku
Jedna tabletka zawiera 125 µg lewotyroksyny sodowej. Dawka 125 µg należy do środkowej części zakresu: lek dostępny jest w dawkach 25, 50, 75, 88, 100, 112, 125, 137, 150, 175 i 200 µg właśnie po to, by większości pacjentów wystarczała jedna tabletka na dobę.
Tabletki zawierają laktozę, dlatego pacjenci z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni stosować tego produktu.
Jak działa Euthyrox® N 125
Syntetyczna lewotyroksyna wywiera identyczne działanie jak występujący naturalnie główny hormon wydzielany przez tarczycę. W narządach obwodowych ulega konwersji do T3 i podobnie jak hormon endogenny działa na receptory T3.
Organizm nie jest w stanie odróżnić lewotyroksyny endogennej od egzogennej i stąd dwa praktyczne wnioski. Leczenie nie „pobudza tarczycy”, lecz uzupełnia to, czego ona nie wytwarza, i dlatego zwykle trwa całe życie. A nadmiar leku organizm odbiera jako nadmiar własnego hormonu: przedawkowanie wygląda jak nadczynność tarczycy ze wszystkimi jej następstwami dla serca i kości.
Wskazania do stosowania
Dla dawki 125 µg wskazania są cztery: leczenie wola obojętnego; zapobieganie nawrotom po chirurgicznym usunięciu wola obojętnego — w zależności od stopnia zachowanej czynności tarczycy po operacji; terapia substytucyjna w niedoczynności tarczycy; terapia supresyjna w raku tarczycy.
Zwróć uwagę na to, czego na tej liście nie ma. Suplementację skojarzoną ze stosowaniem leków przeciwtarczycowych w leczeniu nadczynności podano dla dawek 25, 50, 75, 88, 100, 112 i 137 µg, ale nie dla 125 µg: zalecana dawka w takim skojarzeniu to 50–100 µg na dobę. Zastosowanie diagnostyczne w testach zahamowania czynności tarczycy przewidziano dla 100, 150 i 200 µg. To nie formalność: dawkę dobiera się pod konkretne zadanie.
Sposób stosowania i dawkowanie
Dawkę dobową przyjmuje się jednorazowo: rano, na czczo, pół godziny przed śniadaniem, najlepiej z niewielką ilością płynu — około pół szklanki wody. Niemowlętom pełną dawkę dobową podaje się co najmniej 30 minut przed pierwszym posiłkiem: tabletkę rozpuszcza się w niewielkiej ilości wody i podaje zawiesinę przygotowaną bezpośrednio przed podaniem. Zalecenia dotyczące dawek są jedynie ogólnymi wskazówkami: indywidualną dawkę dobową ustala się na podstawie badań laboratoryjnych i oceny klinicznej, a lepszym punktem odniesienia jest wyjściowe stężenie tyreotropiny w surowicy, ponieważ u wielu pacjentów stwierdza się zwiększone T4 i fT4. Leczenie zaczyna się od małych dawek i zwiększa co 2–4 tygodnie aż do pełnej dawki substytucyjnej.
| Sytuacja | Dawka lewotyroksyny sodowej na dobę |
| Leczenie wola obojętnego | 75–200 µg |
| Zapobieganie nawrotom po operacji wola obojętnego | 75–200 µg |
| Terapia substytucyjna w niedoczynności tarczycy u dorosłych | Dawka początkowa 25–50 µg, podtrzymująca 100–200 µg |
| Terapia supresyjna w raku tarczycy | 150–300 µg |
| Osoby w podeszłym wieku, choroba niedokrwienna serca, ciężka lub długotrwała niedoczynność | Zaczyna się od 12,5 µg i zwiększa o około 12,5 µg raz na 2 tygodnie, często kontrolując stężenie hormonów |
| Noworodki i niemowlęta z wrodzoną niedoczynnością tarczycy | 10–15 µg na kg masy ciała przez pierwsze 3 miesiące, dalej indywidualnie |
Z praktyki wynika, że pacjentom o małej masie ciała i z dużym wolem guzkowym wystarczają mniejsze dawki. U osób w podeszłym wieku, w chorobie niedokrwiennej serca oraz przy ciężkiej lub długotrwałej niedoczynności może zaistnieć potrzeba zatrzymania się na dawce mniejszej niż optymalna, czego wynikiem będzie brak pełnego wyrównania stężeń TSH — to świadomy kompromis na rzecz bezpieczeństwa serca. Czas leczenia zależy od zadania: substytucja w niedoczynności tarczycy, substytucja po strumektomii lub tyreoidektomii i profilaktyka nawrotów po usunięciu wola trwają z reguły całe życie. W łagodnym wolu obojętnym leczenie trwa od 6 miesięcy do 2 lat, a po zmniejszeniu wola zaleca się małe dawki jodu, 100–200 µg na dobę; jeśli w tym czasie nie ma wyniku, rozważa się leczenie chirurgiczne lub jod radioaktywny.
Przeciwwskazania
Lek jest przeciwwskazany przy nadwrażliwości na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą, a także w trzech stanach nieleczonych: niedoczynności kory nadnerczy, niedoczynności przysadki i nadczynności tarczycy. Logika we wszystkich trzech przypadkach jest ta sama — najpierw trzeba wyrównać zaburzenie podstawowe, inaczej lewotyroksyna pogorszy sytuację.
Osobno zastrzeżono, kiedy leczenia nie wolno właśnie rozpoczynać: po świeżo przebytym zawale mięśnia sercowego, w czasie zapalenia mięśnia sercowego oraz w czasie ostrego zapalenia wszystkich warstw serca — pancarditis. To zakaz rozpoczynania terapii w ostrej sytuacji kardiologicznej, a nie ogólny zakaz lewotyroksyny u chorego na serce: w stabilnej chorobie niedokrwiennej lek się stosuje, ale zaczyna od 12,5 µg i zwiększa dawkę powoli.
Środki ostrożności i szczególne zalecenia
Przed rozpoczęciem leczenia należy wykluczyć lub rozpocząć leczenie niewydolności wieńcowej, dławicy piersiowej, miażdżycy naczyń, nadciśnienia tętniczego, niedoczynności przysadki, niedoczynności kory nadnerczy oraz autonomicznej czynności tarczycy; przy podejrzeniu autonomii wykonuje się test z TRH lub scyntygrafię supresyjną. W niedoczynności wtórnej przed włączeniem terapii substytucyjnej ustala się jej przyczynę i w razie potrzeby leczy skompensowaną niedoczynność nadnerczy. Lewotyroksyny nie stosuje się w nadczynności tarczycy poza skojarzeniem z lekami przeciwtarczycowymi w toku jej leczenia.
- Serce. Przy niewydolności wieńcowej lub serca oraz przy zaburzeniach rytmu z tachykardią należy unikać nawet niewielkiej nadczynności tarczycy indukowanej lekami, dlatego hormony kontroluje się często.
- Psychika. Pacjentów z ryzykiem zaburzeń psychotycznych na początku stosowania szczegółowo monitoruje się, zaczyna od małych dawek i zwiększa je stopniowo; w razie pojawienia się objawów psychotycznych dawkę się dostosowuje.
- Kości. U kobiet po menopauzie z niedoczynnością tarczycy i ryzykiem osteoporozy stężenia lewotyroksyny w surowicy nie powinny przekraczać fizjologicznych, a czynność tarczycy kontroluje się szczególnie starannie.
- Zamiana produktu. Przy zmianie na inną lewotyroksynę dawkę modyfikuje się w zależności od odpowiedzi klinicznej i wyników badań: zamiana marki to powód do kontroli, a nie do zachowania dotychczasowej liczby.
Interakcje z innymi lekami
Część interakcji sprowadza się do wchłaniania i rozwiązuje je rozdzielenie w czasie. Cholestyramina i kolestypol hamują wchłanianie lewotyroksyny, dlatego przyjmuje się ją 4–5 godzin przed nimi. Leki zawierające glin — zobojętniające i sukralfat — a także żelazo i węglan wapnia mogą osłabiać jej działanie, więc lewotyroksynę podaje się co najmniej 2 godziny przed nimi. Sewelamer może zmniejszać wchłanianie, dlatego na początku i pod koniec jednoczesnego leczenia kontroluje się czynność tarczycy. Soja również zmniejsza wchłanianie w jelitach, a przy rozpoczynaniu lub kończeniu jej spożywania dawka może wymagać zmiany. Orlistat może doprowadzić do niedoczynności tarczycy lub pogorszenia jej kontroli: leki przyjmuje się o różnych porach dnia i kontroluje stężenie hormonu.
Druga część interakcji dotyczy działania samych leków. Lewotyroksyna może osłabiać działanie leków zmniejszających stężenie glukozy, dlatego na początku terapii często kontroluje się glikemię. Działanie leków przeciwzakrzepowych może się nasilać, ponieważ lewotyroksyna wypiera je z połączeń z białkami, co zwiększa ryzyko krwawień, w tym z przewodu pokarmowego, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku: na początku leczenia konieczna jest regularna kontrola parametrów krzepnięcia. Salicylany, dikumarol, furosemid w dużych dawkach (250 mg) i klofibrat również wypierają lewotyroksynę z połączeń z białkami osocza, zwiększając stężenie wolnej frakcji T4. Inhibitory proteazy, fenytoina, inhibitory kinazy tyrozynowej, sertralina, chlorochina z proguanilem, barbiturany i karbamazepina wpływają na skuteczność lewotyroksyny lub jej metabolizm — w tych skojarzeniach potrzebna jest ścisła kontrola parametrów tarczycy. Propylotiouracyl, glikokortykoidy, leki β-adrenolityczne, amiodaron i środki kontrastowe zawierające jod hamują konwersję T4 do T3, przy czym amiodaron z uwagi na dużą zawartość jodu może wywołać zarówno nadczynność, jak i niedoczynność tarczycy. U kobiet stosujących estrogenowe środki antykoncepcyjne lub hormonalną terapię zastępczą zapotrzebowanie na lewotyroksynę może być zwiększone.
Ciąża i karmienie piersią
Leczenie hormonami tarczycy należy prowadzić bez przerwy, szczególnie w czasie ciąży i karmienia piersią; w ciąży zapotrzebowanie na lek może być nawet większe. Doświadczenie nie daje podstaw, by sądzić, że w zalecanych dawkach terapeutycznych lek działa teratogennie lub toksycznie na płód u człowieka. Jednocześnie nadmiernie wysokie dawki w czasie ciąży mogą negatywnie wpływać na rozwój płodu i rozwój postnatalny. W czasie laktacji lewotyroksyna jest wydzielana do mleka kobiecego, ale przy zalecanych dawkach jej stężenia są zbyt małe, by wywołać nadczynność tarczycy lub zahamowanie wydzielania TSH u dziecka.
Osobna zasada dotyczy nadczynności tarczycy u ciężarnych: lewotyroksyny nie wolno łączyć z lekami przeciwtarczycowymi. Dodatkowo przyjmowana lewotyroksyna wymusza zwiększenie dawek leków przeciwtarczycowych, a te — w przeciwieństwie do niej — przechodzą przez łożysko w dawkach wywołujących działanie farmakologiczne i mogą wywołać niedoczynność tarczycy u płodu. Dlatego w nadczynności tarczycy w ciąży zawsze stosuje się leki przeciwtarczycowe w monoterapii. Testów diagnostycznych z zahamowaniem czynności tarczycy w ciąży się nie przeprowadza: podawanie substancji radioaktywnych jest w tym okresie przeciwwskazane.
Działania niepożądane
Przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami i przy monitorowaniu parametrów klinicznych i laboratoryjnych objawy niepożądane nie powinny występować. Wymienione niżej objawy nie są „działaniami niepożądanymi” w zwykłym sensie, lecz oznaką przekroczenia indywidualnej granicy tolerancji lub przedawkowania, zwłaszcza jeśli na początku leczenia dawkę zwiększano zbyt szybko.
Możliwe są zaburzenia rytmu serca — migotanie przedsionków i skurcze dodatkowe — tachykardia, kołatanie serca, dolegliwości dławicowe, ból głowy, osłabienie mięśni, kurcze mięśni, uderzenia gorąca, gorączka, wymioty, zaburzenia miesiączkowania, rzekomy guz mózgu, drżenia, niepokój ruchowy, bezsenność, nadmierne pocenie się, zmniejszenie masy ciała i biegunka. Wtedy dawkę dobową zmniejsza się lub odstawia lek na kilka dni, a po ustąpieniu objawów terapię ostrożnie wznawia. Przy nadwrażliwości mogą wystąpić reakcje alergiczne, przede wszystkim skórne i ze strony układu oddechowego; zgłaszano przypadki obrzęku naczynioruchowego.
Przedawkowanie
Przedawkowanie lewotyroksyny może wywołać nadczynność tarczycy i doprowadzić do ostrej psychozy, zwłaszcza u pacjentów z ryzykiem zaburzeń psychotycznych. Wiarygodnym wskaźnikiem przedawkowania jest zwiększone stężenie T3 — pewniejsze niż zwiększone T4 lub fT4. Objawy sprowadzają się do wyraźnego przyspieszenia metabolizmu.
W zależności od stopnia przedawkowania zaleca się przerwanie leczenia i przeprowadzenie badań laboratoryjnych. Objawy intensywnego działania β-sympatykomimetycznego — tachykardię, niepokój, pobudzenie i hiperkinezy — łagodzi się lekami β-adrenolitycznymi, a w razie masywnego przedawkowania pomocna może być plazmafereza. U wrażliwych pacjentów po przekroczeniu progu tolerancji obserwowano pojedyncze przypadki drgawek, a przy wieloletnim nadużywaniu lewotyroksyny opisano kilka przypadków nagłej śmierci sercowej.
Jak uzyskać receptę na Euthyrox® N 125 online
Dawka 125 µg jest wynikiem doboru, a nie dawką startową: leczenie zaczyna się od małych dawek i zwiększa co 2–4 tygodnie według wyników badań. Dlatego rozpoczęcie terapii na podstawie ankiety online nie jest możliwe, natomiast kontynuacja już dobranego leczenia — owszem.
W ankiecie podaj rozpoznanie i powód zlecenia leku: wole obojętne, stan po operacji, niedoczynność tarczycy albo terapia supresyjna w raku tarczycy. Podaj aktualną dawkę, od jak dawna ją przyjmujesz oraz ostatnie wyniki TSH i wolnej T4 wraz z datą badania. Koniecznie wymień choroby serca — chorobę niedokrwienną, zaburzenia rytmu, świeży zawał — nadciśnienie, niedoczynność nadnerczy i przysadki, osteoporozę, ciążę lub jej planowanie oraz karmienie piersią. Osobno wskaż leki wpływające na lewotyroksynę: przeciwzakrzepowe, przeciwcukrzycowe, amiodaron, fenytoinę, karbamazepinę, sertralinę, estrogeny, a także żelazo, wapń, leki zobojętniające, sewelamer i orlistat — zwykle się ich nie odstawia, lecz rozdziela w czasie. Jeśli przyjmowałeś lewotyroksynę innej marki, zaznacz to: po zamianie dawkę sprawdza się badaniami. Lekarz analizuje dane i przy wystarczających podstawach wystawia e-receptę do apteki w Polsce.
