Euthyrox® N 100: skład i postać leku
Jedna tabletka Euthyrox N 100 zawiera 100 µg lewotyroksyny sodowej. Lek dostępny jest w szerokiej gamie dawek — 25, 50, 75, 88, 100, 112, 125, 137, 150, 175 i 200 µg — a zrobiono tak po to, by większości pacjentów wystarczała jedna tabletka na dobę.
Dlatego dawka na opakowaniu nie jest „mocą leku”, lecz wynikiem indywidualnego doboru. Tabletki zawierają laktozę, o czym powinni wiedzieć pacjenci z rzadką nietolerancją galaktozy lub niedoborem laktazy.
Jak działa Euthyrox® N 100
Syntetyczna lewotyroksyna wywiera działanie identyczne z naturalnym głównym hormonem wydzielanym przez tarczycę. W narządach obwodowych ulega konwersji do T3 i, podobnie jak hormon endogenny, działa na receptory T3.
Kluczowe zdanie ulotki brzmi prosto: organizm nie jest w stanie odróżnić lewotyroksyny endogennej od egzogennej. Wynika z tego cała logika leczenia. Lek nie „pobudza” tarczycy ani jej nie „leczy” — uzupełnia to, czego organizm sam nie wytwarza, dlatego dawka musi dokładnie odpowiadać zapotrzebowaniu: niedobór zostawia niedoczynność, nadmiar tworzy polekową nadczynność.
Wskazania do stosowania
Dla dawki 100 µg lista wskazań jest najszersza w całej gamie.
- Leczenie wola obojętnego.
- Zapobieganie nawrotom po chirurgicznym usunięciu wola obojętnego — w zależności od stopnia zachowanej czynności tarczycy po operacji.
- Terapia substytucyjna w niedoczynności tarczycy.
- Terapia supresyjna w raku tarczycy.
- Zastosowanie diagnostyczne w testach zahamowania czynności tarczycy.
- Suplementacja skojarzona ze stosowaniem leków przeciwtarczycowych w trakcie leczenia nadczynności tarczycy.
Sposób stosowania i dawkowanie
Dawkę dobową przyjmuje się jednorazowo rano, na czczo, pół godziny przed śniadaniem, najlepiej popijając niewielką ilością płynu — mniej więcej połową szklanki wody. Podane schematy to jedynie ogólne wskazówki: indywidualną dawkę dobową ustala się na podstawie wyników badań laboratoryjnych i oceny klinicznej. Ponieważ u wielu pacjentów stwierdza się zwiększone stężenia T4 i fT4, lepszym punktem odniesienia jest wyjściowe stężenie tyreotropiny w surowicy. Leczenie zaczyna się od małych dawek i zwiększa je stopniowo co 2–4 tygodnie, aż do pełnej dawki substytucyjnej.
| Wole obojętne i zapobieganie nawrotom po operacji | 75–200 µg lewotyroksyny sodowej na dobę |
| Terapia substytucyjna w niedoczynności tarczycy u dorosłych | Dawka początkowa 25–50 µg na dobę, podtrzymująca 100–200 µg na dobę |
| Terapia supresyjna w raku tarczycy | 150–300 µg lewotyroksyny sodowej na dobę |
| Skojarzenie z lekami przeciwtarczycowymi | 50–100 µg lewotyroksyny sodowej na dobę |
| Test zahamowania czynności tarczycy (dawka 100 µg) | Po 2 tabletki na dobę w 1. i 2. tygodniu przed testem |
| Osoby starsze, choroba niedokrwienna serca, ciężka lub długotrwała niedoczynność | Zaczynać od 12,5 µg na dobę i zwiększać o 12,5 µg raz na 2 tygodnie z częstą kontrolą hormonów |
Przeciwwskazania
Przeciwwskazania dzielą się na dwie grupy: stany endokrynologiczne, które trzeba wcześniej wyleczyć, oraz ostre sytuacje kardiologiczne, w których leczenia po prostu nie wolno rozpoczynać.
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą.
- Nieleczona niedoczynność kory nadnerczy.
- Nieleczona niedoczynność przysadki.
- Nieleczona nadczynność tarczycy.
- Leczenia nie wolno rozpoczynać po świeżo przebytym zawale mięśnia sercowego, w czasie zapalenia mięśnia sercowego oraz w czasie ostrego zapalenia wszystkich warstw serca, czyli pancarditis.
Środki ostrożności i szczególne zalecenia
Przed rozpoczęciem leczenia hormonami tarczycy należy wykluczyć lub zacząć leczyć niewydolność wieńcową, dławicę piersiową, miażdżycę naczyń, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność przysadki, niedoczynność kory nadnerczy i autonomiczną czynność tarczycy. Przy wtórnej niedoczynności tarczycy najpierw określa się jej przyczynę i, jeśli trzeba, wdraża leczenie substytucyjne skompensowanej niedoczynności nadnerczy. Przy podejrzeniu autonomicznej czynności tarczycy przed leczeniem przeprowadza się test z TRH lub scyntygrafię supresyjną.
- Serce. U chorych z niewydolnością wieńcową, niewydolnością serca lub zaburzeniami rytmu z tachykardią należy unikać nawet niewielkiej nadczynności tarczycy wywołanej lekiem, dlatego stężenia hormonów tarczycy kontroluje się u nich często.
- Psychika. Na początku stosowania lewotyroksyny pacjentów z ryzykiem zaburzeń psychotycznych monitoruje się szczegółowo, leczenie zaczyna od małych dawek i zwiększa je stopniowo. W razie pojawienia się objawów psychotycznych rozważa się dostosowanie dawki.
- Kości. U kobiet po menopauzie z niedoczynnością tarczycy i zwiększonym ryzykiem osteoporozy należy unikać stężeń lewotyroksyny w surowicy większych niż fizjologiczne, a parametry czynności tarczycy kontrolować bardzo starannie.
- Zamiana leku. Po ustaleniu odpowiedniej dawki lewotyroksyny, w razie zamiany produktu na inny, zaleca się odpowiednio zmodyfikować dawkę — zależnie od odpowiedzi klinicznej i wyników badań laboratoryjnych.
- Orlistat. Przy jednoczesnym stosowaniu z lewotyroksyną może dojść do niedoczynności tarczycy lub pogorszenia jej kontroli. Przed rozpoczęciem leczenia orlistatem trzeba skonsultować się z lekarzem, przyjmować oba leki o różnych porach dnia, w razie potrzeby zmienić dawkę lewotyroksyny i okresowo kontrolować stężenie hormonu w surowicy.
- Nadczynność. Lewotyroksyny nie stosuje się w stanach hipertyreozy poza przypadkami, gdy podaje się ją równocześnie z lekami przeciwtarczycowymi w toku leczenia nadczynności.
Interakcje z innymi lekami
Interakcje lewotyroksyny wygodnie podzielić na dwa typy: te, w których zmienia się wchłanianie leku i sprawę rozwiązuje odstęp między dawkami, oraz te, w których zmienia się działanie innego leku albo wiązanie lewotyroksyny z białkami osocza.
| Cholestyramina i kolestypol | Hamują wchłanianie lewotyroksyny. Lewotyroksynę przyjmuje się 4–5 godzin przed nimi. |
| Leki zawierające glin (zobojętniające, sukralfat), żelazo, węglan wapnia | Mogą osłabiać działanie lewotyroksyny. Podaje się ją co najmniej 2 godziny przed nimi. |
| Sewelamer i orlistat | Sewelamer może zmniejszać wchłanianie lewotyroksyny — na początku i pod koniec jednoczesnego leczenia kontroluje się czynność tarczycy. Orlistat może zmniejszać wchłanianie soli jodu i lewotyroksyny. |
| Leki przeciwcukrzycowe | Lewotyroksyna może osłabiać ich działanie zmniejszające stężenie glukozy. Na początku terapii często kontroluje się glikemię i w razie potrzeby modyfikuje dawkowanie. |
| Leki przeciwzakrzepowe | Ich działanie może się nasilać, ponieważ lewotyroksyna wypiera je z połączeń z białkami; zwiększa to ryzyko krwotoku, między innymi do ośrodkowego układu nerwowego i z przewodu pokarmowego, zwłaszcza u osób starszych. Na początku leczenia regularnie kontroluje się parametry krzepnięcia. |
| Fenytoina | Wypiera lewotyroksynę z wiązań z białkami osocza, zwiększając stężenia fT4 i fT3, oraz przyspiesza jej metabolizm w wątrobie. Konieczna jest ścisła kontrola parametrów tarczycy. |
| Inhibitory proteazy | Rytonawir, indynawir i lopinawir mogą wpływać na działanie lewotyroksyny. Zaleca się ścisłą kontrolę parametrów tarczycy i w razie potrzeby dostosowanie dawki. |
| Salicylany, dikumarol, furosemid w dużych dawkach, klofibrat | Mogą wypierać lewotyroksynę z połączeń z białkami osoczowymi, zwiększając stężenie frakcji fT4. W przypadku furosemidu chodzi o dawki rzędu 250 mg. |
Ciąża i karmienie piersią
Leczenie hormonami tarczycy należy prowadzić bez przerwy, zwłaszcza w czasie ciąży i karmienia piersią; w ciąży zapotrzebowanie na lek może być nawet większe. Doświadczenie wykazało, że przy stosowaniu zalecanych dawek terapeutycznych nie ma dowodów na działanie teratogenne ani toksyczne na płód u człowieka. Nadmiernie wysokie dawki lewotyroksyny w czasie ciąży mogą jednak negatywnie wpłynąć na rozwój płodu i rozwój postnatalny. W czasie laktacji lewotyroksyna jest wydzielana do mleka kobiecego, ale przy zalecanych dawkach jej stężenia są zbyt małe, by wywołać u dziecka nadczynność tarczycy lub zahamowanie sekrecji TSH.
Osobno zastrzeżono skojarzenie z lekami przeciwtarczycowymi: w ciąży lewotyroksyny nie stosuje się razem z nimi w leczeniu nadczynności tarczycy. Powód jest taki, że dodatkowo przyjmowana lewotyroksyna może wymusić większe dawki leków przeciwtarczycowych, a te — w przeciwieństwie do lewotyroksyny — przechodzą przez łożysko w dawkach wywołujących działanie farmakologiczne i mogą wywołać niedoczynność tarczycy u płodu. Dlatego w nadczynności tarczycy w ciąży zawsze stosuje się leki przeciwtarczycowe w monoterapii. Testów diagnostycznych z zahamowaniem czynności tarczycy w ciąży się nie przeprowadza, ponieważ podawanie substancji radioaktywnych jest wtedy przeciwwskazane.
Działania niepożądane
Sformułowanie ulotki jest nietypowe i warto oddać jego sens: podczas stosowania lewotyroksyny sodowej objawy niepożądane nie powinny występować, o ile lek stosuje się zgodnie z zaleceniami i monitoruje parametry kliniczne oraz laboratoryjne. Innymi słowy, działania niepożądane lewotyroksyny to z reguły objawy nadmiernej dawki, a nie właściwość samej substancji.
Po przekroczeniu indywidualnej granicy tolerancji lub po przedawkowaniu możliwe są objawy typowe dla nadczynności tarczycy, szczególnie gdy na początku leczenia zbyt szybko zwiększa się dawkę: zaburzenia rytmu serca, w tym migotanie przedsionków i skurcze dodatkowe, tachykardia, kołatanie serca, dolegliwości dławicowe, ból głowy, osłabienie i kurcze mięśni, uderzenia gorąca, gorączka, wymioty, zaburzenia miesiączkowania, rzekomy guz mózgu, drżenia, niepokój ruchowy, bezsenność, nadmierne pocenie się, zmniejszenie masy ciała, biegunka. W takich przypadkach zmniejsza się dawkę dobową lub odstawia lek na kilka dni, a po ustąpieniu objawów ostrożnie wznawia terapię. Przy nadwrażliwości mogą wystąpić reakcje alergiczne, przede wszystkim skórne i związane z układem oddechowym; zgłaszano przypadki obrzęku naczynioruchowego.
Przedawkowanie
Przedawkowanie lewotyroksyny może wywołać nadczynność tarczycy i doprowadzić do ostrej psychozy, zwłaszcza u pacjentów z ryzykiem zaburzeń psychotycznych. Wiarygodnym wskaźnikiem przedawkowania jest zwiększone stężenie T3 — lepszym niż zwiększone T4 czy fT4. Po przedawkowaniu pojawiają się objawy wyraźnego przyspieszenia metabolizmu.
W zależności od stopnia przedawkowania zaleca się przerwanie leczenia i wykonanie badań laboratoryjnych. Objawy intensywnego działania β-sympatykomimetycznego — tachykardię, niepokój, pobudzenie i hiperkinezy — można złagodzić lekami β-adrenolitycznymi, a przy masywnym przedawkowaniu pomocna bywa plazmafereza. U wrażliwych pacjentów po przekroczeniu indywidualnego progu tolerancji obserwowano pojedyncze przypadki drgawek. Opisano też kilka przypadków nagłej śmierci sercowej u osób z wieloletnim wywiadem nadużywania lewotyroksyny — to najmocniejszy argument przeciwko samodzielnemu zwiększaniu dawki.
Jak uzyskać receptę na Euthyrox® N 100 online
Dawkę lewotyroksyny dobiera się według stężenia TSH i obrazu klinicznego, a leczenie rozpoczyna od małych dawek, zwiększając je co 2–4 tygodnie. Przed pierwszym zaleceniem trzeba wykluczyć nieleczoną niedoczynność nadnerczy i przysadki, ocenić stan serca, a przy podejrzeniu autonomii tarczycy wykonać osobne badanie. Dlatego rozpoczęcie terapii na podstawie ankiety online nie jest możliwe.
Konsultacja online nadaje się do kontynuacji zaleconej terapii — a przy niedoczynności tarczycy i po jej usunięciu jest ona zwykle dożywotnia. W ankiecie podaj rozpoznanie, aktualną dawkę i moc tabletek, jak długo ją przyjmujesz oraz wynik ostatniego badania TSH wraz z datą. Koniecznie zgłoś choroby serca, arytmię i dławicę piersiową, ciążę lub jej planowanie — w ciąży zapotrzebowanie może wzrosnąć — menopauzę i osteoporozę, cukrzycę oraz przyjmowanie leków przeciwzakrzepowych. Osobno wymień leki przyjmowane blisko w czasie: cholestyraminę, leki zobojętniające z glinem, żelazo, wapń, sewelamer, orlistat, fenytoinę, leki przeciw HIV. Wspomnij też, jeśli zmieniano ci producenta leku: po takiej zamianie dawkę nierzadko trzeba skorygować. Lekarz analizuje dane i przy wystarczających podstawach wystawia e-receptę do apteki w Polsce.
