Doxycyclinum TZF - ulotka, cena, sposób stosowania i przeciwwskazania leku

Doxycyclinum TZF: skład i postać farmaceutyczna

Doxycyclinum TZF występuje w postaci kapsułek twardych. Jedna kapsułka zawiera 100 mg doksycykliny w postaci hyklanu.

W składzie znajduje się laktoza, dlatego lek nie jest odpowiedni dla osób z rzadką dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Jeśli przyjmowanie kapsułek jest niemożliwe, antybiotyk podaje się w postaci tabletek do sporządzania zawiesiny doustnej albo pozajelitowo.

Jak działa Doxycyclinum TZF

Doksycyklina to antybiotyk z grupy tetracyklin o szerokim spektrum działania: jest aktywna wobec bakterii Gram-ujemnych i Gram-dodatnich, a także niektórych pierwotniaków.

Mechanizm działania jest bakteriostatyczny i polega na zahamowaniu syntezy białka na poziomie rybosomu. Właśnie bakteriostatycznym charakterem działania tłumaczy się jedną z jej interakcji: doksycyklina osłabia przeciwbakteryjne działanie penicylin i innych antybiotyków bakteriobójczych.

Wskazania do stosowania

Zakres wskazań doksycykliny jest szeroki i obejmuje zakażenia o różnej lokalizacji:

• zakażenia górnych i dolnych dróg oddechowych — zapalenie migdałków, gardła, ucha środkowego, zatok, oskrzeli i płuc, wywołane przez Haemophilus influenzae, Klebsiella spp., Streptococcus pneumoniae, Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae;
• zakażenia dróg moczowych — odmiedniczkowe zapalenie nerek, zapalenie pęcherza i cewki moczowej, wywołane przez Chlamydia trachomatis, Ureaplasma urealyticum, Klebsiella i Enterobacter spp., Escherichia coli, Streptococcus faecalis;
• choroby przenoszone drogą płciową: chlamydiowe, kiła (Treponema pallidum), wrzód miękki (Haemophilus ducreyi), ziarniniak pachwinowy (Calymmatobacterium granulomatis), rzeżączka (Neisseria gonorrhoeae);
• zakażenia tkanek miękkich wywołane przez wrażliwe szczepy Clostridium spp. i Propionibacterium acnes;
• zakażenia przewodu pokarmowego wywołane przez enteropatogenne szczepy Escherichia coli (biegunka podróżnych), Entamoeba histolytica, Shigella spp., Vibrio cholerae, Clostridium spp.;
• zakażenia okulistyczne gronkowcowe i rzeżączkowe, wywołane przez Haemophilus influenzae, oraz przewlekłe zapalenie spojówek w zakażeniu Chlamydia trachomatis (jaglica) — samodzielnie lub z lekami miejscowymi;
• borelioza z Lyme;
• inne zakażenia — papuzica (Chlamydia psittaci), bruceloza (Brucella spp.) ze streptomycyną, dżuma (Yersinia pestis), tularemia (Francisella tularensis), a także zapobieganie malarii.

Podejmując decyzję o leczeniu, należy wziąć pod uwagę oficjalne zalecenia dotyczące stosowania leków przeciwbakteryjnych.

Sposób stosowania i dawkowanie

Dawka zależy od rozpoznania klinicznego i mikrobiologicznego oraz ogólnego stanu pacjenta. Kapsułki połyka się w całości, popijając szklanką wody.

Sytuacja	Schemat dawkowania
Dorośli o masie ciała do 70 kg i dzieci powyżej 12 lat o masie powyżej 50 kg	Pierwszej doby 200 mg jednorazowo lub po 100 mg co 12 godzin, następnie dawka podtrzymująca 100 mg na dobę
Ciężkie zakażenia	200 mg na dobę przez cały okres leczenia
Dorośli o masie ciała powyżej 70 kg	Zwykle 200 mg na dobę przez cały okres leczenia
Niepowikłana rzeżączka	100 mg 2 razy na dobę przez co najmniej 7 dni, z kontrolnym posiewem 3–4 dni po zakończeniu
Zakażenia wywołane przez Chlamydia trachomatis lub Ureaplasma urealyticum	100 mg 2 razy na dobę przez 7–10 dni
Kiła pierwotna i drugorzędowa u pacjentów uczulonych na penicylinę	200–300 mg na dobę w dawkach podzielonych przez 2 tygodnie
Borelioza z Lyme	100 mg 2 razy na dobę przez 14–28 dni, we wczesnym stadium — 14–21 dni
Zapobieganie malarii	100 mg na dobę: rozpocząć 1–2 dni przed podróżą, kontynuować przez cały pobyt i jeszcze 4 tygodnie po nim

Aby uniknąć podrażnienia gardła i jelit, kapsułkę przyjmuje się siedząc lub stojąc i co najmniej 30 minut przed snem — zaraz po przyjęciu nie wolno się kłaść. Przy uporczywych dolegliwościach żołądkowo-jelitowych lek można przyjmować z posiłkiem: zmniejsza to ich częstość i nie wpływa zasadniczo na wchłanianie. W większości zakażeń leczenie kontynuuje się jeszcze 24–48 godzin po ustąpieniu objawów, a w zakażeniach paciorkowcami β-hemolizującymi grupy A — co najmniej 10 dni. U osób starszych dawka jest ta sama, ale są wrażliwsze na dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Przy niewydolności nerek zmiana dawki nie jest konieczna; przy niewydolności wątroby potrzebne są ostrożność i regularna kontrola jej czynności.

Przeciwwskazania

Leku nie stosuje się w następujących przypadkach:

• nadwrażliwość na doksycyklinę, inne tetracykliny lub którąkolwiek substancję pomocniczą;
• ciężka niewydolność wątroby;
• wiek poniżej 12 lat;
• okres wzrostu zębów — z powodu możliwości trwałego przebarwienia;
• ciąża;
• okres karmienia piersią.

Ograniczenia u dzieci wiążą się ze zdolnością doksycykliny do tworzenia stabilnego kompleksu z wapniem w tkance kostnej. U wcześniaków otrzymujących tetracyklinę doustnie w dawce 25 mg/kg co 6 godzin obserwowano zmniejszenie szybkości wzrostu kości strzałkowej; po odstawieniu reakcja była odwracalna.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Kluczowe ostrzeżenie dotyczy przyjmowania kapsułek: u pacjentów przyjmujących tetracykliny w tabletkach lub kapsułkach notowano zapalenie i owrzodzenie przełyku. Zwykle lek przyjmowano bezpośrednio przed położeniem się do łóżka albo popijano małą ilością płynu. Drugie ostrzeżenie to nadwrażliwość na światło: tetracykliny mogą ją wywoływać, dlatego w trakcie kuracji unika się słońca i sztucznego promieniowania UV, w tym solarium, a przy pierwszych objawach rumienia lek natychmiast się odstawia.

• przy niewydolności wątroby i jednoczesnym przyjmowaniu innych leków hepatotoksycznych lek stosuje się ostrożnie;
• stosowanie w okresie rozwoju zębów — III trymestr ciąży, okres okołoporodowy, wczesne dzieciństwo — może spowodować przebarwienie i uszkodzenie zębów;
• możliwy jest nadmierny rozwój niewrażliwych drobnoustrojów, na przykład Candida; przy takim zakażeniu doksycyklinę odstawia się i rozpoczyna właściwe leczenie;
• przy ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny poniżej 10 ml/min) wydalanie nerkowe może zmniejszyć się z 40% na 72 godziny do 1–5% w tym samym czasie;
• przy chorobach wenerycznych z podejrzeniem kiły przed leczeniem wykonuje się badanie mikroskopowe w ciemnym polu, a badania serologiczne krwi powtarza co miesiąc przez co najmniej 4 miesiące;
• przy miastenii, toczniu rumieniowatym układowym i porfirii doksycyklina może nasilać objawy choroby; z uwagi na możliwą słabą blokadę nerwowo-mięśniową przy miastenii potrzebna jest ostrożność;
• po dawkach terapeutycznych notowano wypukłe ciemiączko u niemowląt oraz łagodne nadciśnienie śródczaszkowe u dzieci i dorosłych — objawy te ustępowały po zaprzestaniu leczenia;
• w pojedynczych przypadkach obserwowano przemijające zaburzenia widzenia, co może wpływać na bezpieczeństwo prowadzenia pojazdów.

Na osobną uwagę zasługuje rzekomobłoniaste zapalenie jelit. Antybiotyki o szerokim spektrum — cefalosporyny, penicyliny półsyntetyczne, tetracykliny, makrolidy — niekiedy je wywołują: zaburzenie flory jelitowej umożliwia namnożenie Clostridium difficile, której toksyny dają obraz kliniczny. Dlatego przy biegunce w trakcie antybiotykoterapii lub wkrótce po niej nie wolno leczyć się samodzielnie — trzeba zgłosić się do lekarza. Przy potwierdzonym zapaleniu antybiotyk natychmiast się odstawia: w lżejszych przypadkach to wystarcza, w cięższych podaje się doustnie metronidazol lub wankomycynę. Leki hamujące perystaltykę są wtedy przeciwwskazane.

Interakcje z innymi lekami

Pierwsza grupa interakcji dotyczy wchłaniania. Leki zobojętniające z wielowartościowymi jonami glinu, wapnia lub magnezu, a także preparaty z jonami żelaza, cynku czy bizmutu zmniejszają wchłanianie doksycykliny; ten sam efekt dają mleko, przetwory mleczne i soki owocowe zawierające wapń. Takie leki i pokarmy przyjmuje się w odstępie co najmniej 2 godzin od doksycykliny.

• penicyliny i inne antybiotyki bakteriobójcze — doksycyklina osłabia ich działanie przeciwbakteryjne;
• leki przeciwzakrzepowe — pochodne kumaryny i przeciwcukrzycowe pochodne sulfonylomocznika: ich działanie się nasila, dlatego kontroluje się stężenie glukozy w surowicy i parametry krzepnięcia, a dawki może być konieczne zmniejszyć;
• metoksyfluran — doksycyklina zwiększa jego nefrotoksyczność, dlatego w trakcie leczenia nie stosuje się znieczulenia ogólnego z metoksyfluranem;
• cyklosporyna — nasilenie toksyczności; przy konieczności jednoczesnego stosowania kontroluje się jej stężenie w surowicy;
• hormonalne środki antykoncepcyjne — ich skuteczność się zmniejsza, dlatego kobietom w wieku rozrodczym zaleca się dodatkowe, niehormonalne metody antykoncepcji;
• leki indukujące enzymy mikrosomalne — barbiturany, karbamazepina, difenylohydantoina, fenytoina, prymidon, ryfampicyna — przyspieszają metabolizm doksycykliny, skracając jej okres półtrwania i osłabiając działanie: dawkę dobową może być trzeba zwiększyć;
• alkohol również skraca okres półtrwania doksycykliny;
• teofilina — jednoczesne podawanie może zwiększać częstość działań niepożądanych ze strony układu pokarmowego.

Stosowanie doksycykliny może zakłócać wyniki testów wykrywających katecholaminy w moczu — trzeba to uwzględnić przy interpretacji badań laboratoryjnych.

Ciąża i karmienie piersią

Doksycykliny nie należy stosować w czasie ciąży. Badania na zwierzętach dowiodły, że tetracykliny przenikają przez barierę łożyska i odkładają się w tkankach płodu. Doksycyklina w porównaniu z innymi tetracyklinami wykazuje mniejsze powinowactwo do tkanek młodych, szybko rosnących, ale jej toksycznego wpływu na płód nie można wykluczyć. Ponadto przyjmowanie w okresie rozwoju zębów może spowodować ich przebarwienie i uszkodzenie.

Doksycyklina przenika do mleka matki. Na czas leczenia karmienie piersią się przerywa: u niemowląt możliwe są trwała nadwrażliwość na światło, zakażenia drożdżakami oraz działania niepożądane związane z rozwojem kości i zębów.

Działania niepożądane

Ze strony przewodu pokarmowego występują brak łaknienia, nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha, zapalenie języka, trudności w przełykaniu, zapalenie i owrzodzenie przełyku, zapalenie jelita oraz zmiany w okolicy odbytu. Zwykle są lekkie i ustępują po odstawieniu; najczęściej obserwowano je przy doksycyklinie w postaci chlorowodorku. Ze strony wątroby możliwe jest przemijające podwyższenie aktywności aminotransferaz, a rzadko — zaburzenia czynności wątroby, zapalenie wątroby, żółtaczka i zapalenie trzustki.

• reakcje nadwrażliwości — wstrząs anafilaktyczny i reakcje anafilaktyczne, plamica anafilaktyczna, objawy choroby posurowiczej, zaostrzenie tocznia rumieniowatego, zapalenie osierdzia, obrzęk naczynioruchowy, niedociśnienie, duszność, tachykardia, pokrzywka;
• przy przedłużonym lub powtórnym leczeniu — miejscowe zakażenia skóry i nabłonka niewrażliwymi bakteriami lub grzybami: świąd odbytu, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, języka, narządów płciowych i pochwy; obserwowano rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy i gronkowcowe zapalenie jelit;
• ze strony krwi — niedokrwistość spowodowana rozpadem krwinek, zmniejszenie liczby płytek, neutropenia, eozynofilia, rzadko porfiria;
• ze strony układu nerwowego — ból i zawroty głowy, nagłe czerwienienie twarzy; bardzo rzadko wypukłe ciemiączko u niemowląt i łagodne nadciśnienie śródczaszkowe u dzieci i dorosłych z zaburzeniami widzenia — mroczkami i podwójnym widzeniem; opisano trwałą utratę wzroku;
• ze strony narządu słuchu — szumy uszne;
• ze strony skóry — wysypka, świąd, pokrzywka, nadwrażliwość na światło, złuszczające zapalenie skóry, rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka;
• ze strony układu mięśniowo-szkieletowego — bóle stawów i mięśni, zaburzenia rozwoju zębów, przebarwienia szkliwa;
• inne — zwiększenie stężenia mocznika we krwi, zapalenie pochwy, złe samopoczucie; przy długotrwałym podawaniu tetracykliny opisywano brązowo-czarne przebarwienia tarczycy bez wpływu na jej czynność.

W razie wystąpienia którejkolwiek z wymienionych reakcji uczuleniowych — ze strony układu immunologicznego albo skóry i tkanki podskórnej — lek należy natychmiast odstawić.

Przedawkowanie

Ostre przedawkowanie tetracyklin zdarza się bardzo rzadko. Jego objawy to gorączka, zaczerwienienie twarzy, zawroty głowy, niekiedy może dojść do zapaści.

Po wystąpieniu tych objawów lek natychmiast się odstawia i podejmuje działania zmierzające do jak najszybszego usunięcia niewchłoniętej substancji czynnej lub zmniejszenia jej wchłaniania: prowokuje się wymioty i płucze żołądek u pacjentów przytomnych. Dodatkowo podaje się leki zobojętniające sok żołądkowy albo sole wapnia i magnezu, w razie potrzeby wdraża leczenie objawowe i monitoruje tętno i oddech. Hemodializa w usuwaniu leku jest nieskuteczna.

Jak otrzymać receptę na Doxycyclinum TZF online

Doksycyklina wydawana jest na receptę. Schemat przyjmowania wyraźnie różni się zależnie od wskazania: od 100 mg na dobę w profilaktyce malarii po dwutygodniową kurację po 200–300 mg, a w boreliozie kuracja sięga czterech tygodni.

Podczas konsultacji online lekarz ustali charakter zakażenia, uczulenie na tetracykliny, stan wątroby i nerek, przyjmowanie antykoncepcji i innych leków, a przy istniejących wskazaniach wystawi e-receptę — z jej kodem lek można odebrać w aptece.