Diazepam Genoptim - ulotka, cena, sposób stosowania i przeciwwskazania leku

Diazepam Genoptim: skład i postać farmaceutyczna

Diazepam Genoptim występuje w tabletkach: jedna tabletka zawiera 2 mg lub 5 mg diazepamu.

W składzie jest laktoza, dlatego lek nie jest odpowiedni przy rzadkiej dziedzicznej nietolerancji galaktozy, niedoborze laktazy typu Lapp i zespole złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Przyjmuje się go zwykle po południu lub wieczorem.

Jak działa Diazepam Genoptim

Diazepam należy do benzodiazepin. Grupa ta ma cztery podstawowe działania: przeciwlękowe, nasenno-uspokajające, miorelaksacyjne i przeciwdrgawkowe.

Mechanizm działania wiąże się z hamującym neuroprzekaźnikiem układu nerwowego: benzodiazepiny zwiększają hamujący wpływ kwasu gamma-aminomasłowego (GABA) na neurony. Stąd zarówno korzyść z leku, jak i jego ryzyka — depresja OUN, przyzwyczajenie i uzależnienie, o których mowa niżej.

Wskazania do stosowania

U dorosłych lek stosuje się w leczeniu objawowym zaburzeń lękowych oraz alkoholowego zespołu abstynencyjnego.

Istotne zastrzeżenie dotyczy lęku: benzodiazepiny są wskazane wyłącznie wtedy, gdy zaburzenie ma ciężką postać, powoduje niesprawność lub jest przyczyną skrajnego dyskomfortu. Trzecim wskazaniem jest leczenie objawowe skurczów mięśni szkieletowych wywołanych stanem zapalnym mięśni i stawów albo urazem, w tym skurczów przy zaburzeniach górnego neuronu ruchowego: porażenia mózgowego, paraplegii, atetozy i zespołu uogólnionej sztywności. Dotyczy ono zarówno dorosłych, jak i dzieci powyżej 6 lat.

Sposób stosowania i dawkowanie

Dawkę dostosowuje się indywidualnie do choroby: leczenie zaczyna się od najniższej skutecznej dawki i stopniowo ją zwiększa do uzyskania optymalnego efektu.

Sytuacja	Schemat dawkowania
Zaburzenia lękowe u dorosłych	10 mg na dobę: 2,5 mg rano, 2,5 mg w południe i 5 mg wieczorem
Alkoholowy zespół abstynencyjny	10 mg 3–4 razy przez pierwsze 24 godziny, następnie 5 mg 3–4 razy na dobę według potrzeb
Spastyczność u dorosłych	2–10 mg 3–4 razy na dobę
Spastyczność u dzieci 6–12 lat	5 mg 2 razy na dobę
Spastyczność u młodzieży 12–18 lat	10 mg 2 razy na dobę
Podeszły wiek	Zaczyna się od 2–2,5 mg raz lub 2 razy na dobę, zwiększając stopniowo w razie potrzeby i dobrej tolerancji
Zaburzenia czynności nerek	Modyfikacja zwykle niepotrzebna, ale wymagana ostrożność; przy schyłkowej niewydolności nerek unika się benzodiazepin z czynnymi metabolitami
Zaburzenia czynności wątroby	Dawkę się zmniejsza, a na początku leczenia pacjenta bada regularnie

Jak długo trwa kuracja

Leczenie zaburzeń lękowych powinno być jak najkrótsze, a pacjenta bada się regularnie, aby ocenić potrzebę kontynuacji. Zasadniczo kuracja nie trwa dłużej niż 8–12 tygodni, łącznie ze zmniejszaniem dawki; przedłużanie jej bez ponownej oceny przez specjalistę jest niedopuszczalne, a skuteczności leczenia dłuższego niż 6 miesięcy nie oceniano systematycznie. Dzieciom poniżej 6 lat lek w tej postaci nie jest zalecany z powodu problemów z połykaniem — dla nich odpowiednie są inne postacie; przepisać go może wyłącznie lekarz specjalista pod ścisłym nadzorem, a długotrwałe leczenie spastyczności u dzieci nie jest zalecane. U pacjentów z otyłością maksymalny efekt pojawia się później, a działanie leku i objawy odstawienia po zakończeniu leczenia mogą utrzymywać się dłużej.

Przeciwwskazania

Leku nie stosuje się w następujących przypadkach:

• nadwrażliwość na diazepam lub którąkolwiek substancję pomocniczą;
• miastenia;
• ciężka niewydolność oddechowa;
• bezdech senny;
• ciężka niewydolność wątroby — z uwagi na ryzyko encefalopatii.

Lista jest krótka, ale stoi za nią logika: diazepam hamuje oddychanie i rozluźnia mięśnie, a przy ciężkim uszkodzeniu wątroby się kumuluje. Z tego samego powodu przy przewlekłej niewydolności oddechowej zaleca się mniejszą dawkę.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Główny temat ostrzeżeń to uzależnienie. Leczenie benzodiazepinami może prowadzić do uzależnienia psychicznego lub fizycznego, a ryzyko rośnie wraz z dawką i czasem leczenia; jest wyższe przy alkoholizmie lub uzależnieniu od narkotyków w wywiadzie. Gdy rozwinie się uzależnienie fizyczne, nagłe przerwanie leczenia wywoła objawy odstawienia: ból głowy i mięśni, silny lęk, napięcie, niepokój, splątanie i drażliwość, a w ciężkich przypadkach odrealnienie, depersonalizację, drętwienie kończyn, nadwrażliwość na światło i hałas, omamy lub drgawki. Możliwy jest też przemijający efekt z odbicia, gdy objawy wracają nasilone. Dlatego dawkę zmniejsza się stopniowo, a pacjenta uprzedza o ograniczonym czasie leczenia.

• w monoterapii depresji i lęku związanego z depresją benzodiazepin się nie stosuje — może dojść do nasilenia tendencji samobójczych;
• niepamięć następcza może wystąpić nawet w dawkach terapeutycznych, częściej po dużych, i może jej towarzyszyć niewłaściwe zachowanie; opisywano też reakcje paradoksalne — niepokój, pobudzenie, drażliwość, agresję, urojenia, wściekłość, koszmary senne, omamy, psychozy — które częściej występują u dzieci i osób starszych, a po ich wystąpieniu leczenie się przerywa;
• należy unikać łączenia z alkoholem i produktami wywołującymi depresję OUN: możliwe są ciężka sedacja i klinicznie istotna depresja oddechowa i krążeniowa;
• łączenie z opioidami może prowadzić do sedacji, depresji oddechowej, śpiączki i zgonu, dlatego stosuje się je tylko przy braku alternatywy, w najmniejszej dawce i jak najkrócej;
• po wielotygodniowym stosowaniu może dojść do częściowej utraty nasennego i uspokajającego działania;
• przy miastenii potrzebna jest uważna obserwacja z powodu istniejącego osłabienia mięśni, a u osób starszych i osłabionych stosuje się zmniejszoną dawkę;
• nagłe przerwanie leczenia u pacjentów z padaczką może doprowadzić do stanu padaczkowego; ostrożność jest potrzebna przy niewydolności serca lub oddechowej w wywiadzie.

W trakcie leczenia długookresowego zaleca się kontrolowanie liczby krwinek i parametrów czynności wątroby. Osobno omówiono dzieci: skuteczność i bezpieczeństwo u dzieci poniżej 6. miesiąca życia nie zostały ustalone, lek można stosować z maksymalną ostrożnością i wyłącznie, jeśli inne leczenie jest niedostępne — dzieci są wrażliwsze na wpływ benzodiazepin na OUN, a nie w pełni wykształcony szlak metaboliczny może hamować wytwarzanie nieaktywnych metabolitów. Sedacja, amnezja i zaburzona sprawność ruchowa wpływają na prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn.

Interakcje z innymi lekami

Pierwsza grupa interakcji ma charakter farmakodynamiczny. Przy łączeniu z innymi substancjami o działaniu ośrodkowym — neuroleptykami, lekami przeciwlękowymi, nasennymi, przeciwdepresyjnymi, przeciwdrgawkowymi, przeciwhistaminowymi o działaniu uspokajającym, środkami do znieczulenia ogólnego i opioidami — nasila się sedacja i możliwa jest depresja oddechowa i krążeniowa. Alkohol w trakcie leczenia jest niedopuszczalny. Połączenie z buprenorfiną może prowadzić do zgonu z powodu depresji oddechowej, a z klozapiną — do ciężkiego niedociśnienia, utraty świadomości i potencjalnie śmiertelnego zatrzymania oddechu lub akcji serca; oba nie są zalecane.

• inne substancje o działaniu ośrodkowym — alkaloidy opium jako leki przeciwkaszlowe, barbiturany, baklofen, talidomid, pizotifen, ośrodkowo działające leki hipotensyjne — mogą nasilać działanie diazepamu lub być przez niego nasilane; leki miorelaksacyjne (suksametonium, tubokuraryna) zmieniają nasilenie blokady nerwowo-mięśniowej, a teofilina przeciwnie — osłabia uspokajające działanie diazepamu;
• induktory CYP3A4 — karbamazepina (klirens diazepamu może wzrosnąć trzykrotnie), fenobarbital, fenytoina, ryfampicyna (czterokrotnie), dziurawiec i niektóre leki przeciwpadaczkowe — zmniejszają stężenie diazepamu; łączenia z ryfampicyną się nie zaleca;
• inhibitory CYP3A4 i CYP2C19 nasilają i wydłużają sedację: leki przeciwwirusowe (atazanawir, rytonawir, efawirenz, indynawir, nelfinawir) i azole — flukonazol zwiększał AUC pojedynczej dawki 5 mg 2,5-krotnie i wydłużał okres półtrwania z 31 do 73 godzin, worykonazol — 2,2-krotnie i do 61 godzin;
• fluwoksamina zwiększała AUC diazepamu o 190%, esomeprazol o 80%, izoniazyd o 35%, cymetydyna łączne stężenie z metabolitem o 57%; należą tu też disulfiram, fluoksetyna, omeprazol i doustne środki antykoncepcyjne, a sok grejpfrutowy zwiększa Cmax 1,5-krotnie i AUC 3,2-krotnie;
• kortykosteroidy przy przewlekłym stosowaniu przyspieszają metabolizm diazepamu i osłabiają jego działanie;
• kwas walproinowy wypiera diazepam z połączeń z albuminami i hamuje jego metabolizm, zwiększając stężenie w surowicy i ryzyko psychoz.

Są też wpływy odwrotne. Cyzapryd przyspiesza wchłanianie diazepamu i tymczasowo nasila sedację; metabolizm ketaminy diazepam kompetycyjnie hamuje, wydłużając jej działanie; efekt lewodopy w pojedynczych przypadkach ulegał osłabieniu. Wpływ diazepamu na metabolizm fenytoiny jest nieprzewidywalny, dlatego po dodaniu lub odstawieniu diazepamu stężenia fenytoiny ściśle się monitoruje. Przy złożonych doustnych środkach antykoncepcyjnych opisywano krwawienia międzymiesiączkowe, ale o pogorszeniu skuteczności antykoncepcji nie donoszono.

Ciąża i karmienie piersią

Dane z badań kohortowych pokazują, że ekspozycja na benzodiazepiny w I trymestrze nie wiąże się ze wzrostem ryzyka poważnych wad wrodzonych, choć wczesne prace wskazywały na podwyższone ryzyko rozszczepu podniebienia: mniej niż 2 przypadki na 1000 wobec spodziewanego 1 na 1000 w populacji ogólnej. Leczenie wysokimi dawkami w II i III trymestrze zmniejszało liczbę ruchów płodu i zmienność jego rytmu serca.

Jeśli leczenie jest niezbędne w ostatnim okresie ciąży, nawet w niskich dawkach może wystąpić zespół wiotkiego dziecka: hipotonia osiowa i zaburzenia ssania prowadzące do niskiego przyrostu masy ciała. Objawy te są przemijające, ale mogą utrzymywać się 1–3 tygodnie, zgodnie z okresem półtrwania. Po dużych dawkach u noworodka możliwe są depresja oddechowa lub bezdech i hipotermia, a także objawy odstawienia — nadpobudliwość, pobudzenie i drżenia — kilka dni po urodzeniu, nawet bez zespołu wiotkiego dziecka. Układ enzymatyczny rozkładający substancję czynną u noworodków, zwłaszcza wcześniaków, nie jest w pełni wykształcony. Diazepamu nie stosuje się w ciąży bez ścisłego nadzoru; przenika on do mleka ludzkiego i w okresie karmienia się go nie stosuje.

Działania niepożądane

Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to zmęczenie, senność, odrętwienie emocjonalne i osłabienie mięśni. Zwykle są zależne od dawki, występują na początku leczenia i ustępują po kolejnych dawkach.

• ze strony układu nerwowego — ataksja, zaburzenia mowy, ból głowy, drżenia, zawroty głowy; niepamięć następcza możliwa jest też w dawkach terapeutycznych, a wraz z dawką ryzyko rośnie;
• ze strony psychiki — splątanie, odrętwienie emocjonalne, spadek czujności, depresja, zmiana libido;
• reakcje psychiczne i paradoksalne — niepokój, drażliwość, agresja, przywidzenia, wściekłość, koszmary senne, omamy, psychozy i niewłaściwe zachowanie; częściej u dzieci i osób starszych, a po ich wystąpieniu diazepam się odstawia;
• uzależnienie fizyczne przy przewlekłym stosowaniu nawet w dawkach terapeutycznych, a także psychiczne;
• ze strony przewodu pokarmowego — nudności, suchość w jamie ustnej, nadmierne wydzielanie śliny, zaparcia;
• ze strony oczu — podwójne i niewyraźne widzenie; ze strony ucha — zawroty głowy; ze strony naczyń — niedociśnienie i depresja krążeniowa;
• ze strony serca i oddychania — niewydolność serca aż do zatrzymania akcji serca, depresja oddechowa aż do zatrzymania oddechu;
• inne — nietrzymanie i zatrzymanie moczu, osłabienie mięśni, zmiana tętna, podwyższenie aktywności transaminaz (bardzo rzadko) i fosfatazy alkalicznej, bardzo rzadko żółtaczka, pojedyncze przypadki dyskrazji krwi i agranulocytozy.

Ze strony skóry najczęstsze są wysypka skórna, pokrzywka, świąd i wysypka rumieniowa. W większości przypadków ciężkich reakcji skórnych — zespołu Stevensa-Johnsona, toksycznej nekrolizy naskórka, rumienia wielopostaciowego — za istotne czynniki przyczynowe uznano leczenie skojarzone i zły stan ogólny pacjenta. U osób starszych stosujących benzodiazepiny osobno odnotowano ryzyko upadków i złamań.

Przedawkowanie

Przy każdym przedawkowaniu należy ocenić, czy nie dotyczy ono wielu substancji naraz; objawy są wyraźniejsze w obecności alkoholu lub leków wywołujących depresję OUN. Benzodiazepiny mogą wywołać senność, ataksję, zaburzenia mowy i oczopląs. Przedawkowanie samego leku jest mało prawdopodobne, ale może prowadzić do arefleksji, bezdechu, niedociśnienia, depresji oddechowo-krążeniowej i śpiączki, która zwykle utrzymuje się kilka godzin, lecz może się przedłużać, zwłaszcza u osób starszych.

Leczenie zależy od stanu: monitoruje się parametry życiowe i wdraża leczenie podtrzymujące. W ciągu 1–2 godzin można podać węgiel aktywny, a pacjentowi nieprzytomnemu — dopiero po zabezpieczeniu dróg oddechowych. Przy ciężkiej depresji OUN rozważa się flumazenil — antagonistę receptora benzodiazepinowego; podaje się go wyłącznie w warunkach ścisłego nadzoru, a z powodu krótkiego okresu półtrwania istotne jest monitorowanie stanu. Szczególna ostrożność jest potrzebna przy zatruciu substancjami obniżającymi próg drgawkowy, na przykład trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi.

Jak otrzymać receptę na Diazepam Genoptim online

Diazepam wydawany jest na receptę. Leczenie zaburzeń lękowych jest ograniczone czasowo — zwykle nie dłużej niż 8–12 tygodni wraz ze zmniejszaniem dawki, a odstawiać lek nagle nie wolno z uwagi na ryzyko objawów odstawienia.

Podczas konsultacji online lekarz oceni nasilenie objawów, obecność depresji, uzależnienia w wywiadzie, stan oddychania i wątroby, przyjmowanie opioidów i innych leków hamujących OUN, a przy istniejących wskazaniach wystawi e-receptę — z jej kodem lek można odebrać w aptece.