Detreomycyna 1%: skład i postać
Detreomycyna 1% to maść do stosowania zewnętrznego. Substancją czynną jest chloramfenikol; jeden gram maści 1% zawiera 10 mg chloramfenikolu. Charakterystyka produktu opisuje również wariant maści zawierający 20 mg chloramfenikolu w jednym gramie, czyli 2%, dla którego obowiązują bardziej rygorystyczne ograniczenia wiekowe; w niniejszym tekście mowa o stężeniu 1%.
Skład podłoża jest nie mniej istotny niż substancja czynna. Maść zawiera olej arachidowy otrzymywany z orzeszków ziemnych, dlatego nie jest odpowiednia dla osób z alergią na orzeszki arachidowe lub soję. Ponadto w skład wchodzi lanolina, która może wywoływać miejscowe reakcje skórne, np. kontaktowe zapalenie skóry. O alergii na orzechy, soję i na składniki podłoży maściowych koniecznie trzeba poinformować lekarza przed rozpoczęciem leczenia.
Jak działa Detreomycyna 1%
Chloramfenikol to antybiotyk o szerokim spektrum działania i działaniu bakteriostatycznym: nie zabija drobnoustrojów bezpośrednio, lecz hamuje ich namnażanie, umożliwiając układowi odpornościowemu zwalczenie ogniska zakażenia. Spektrum obejmuje bakterie Gram-ujemne i Gram-dodatnie, a także krętki i riketsje. Lek działa na Haemophilus influenzae, pałeczki Salmonella, Neisseria, Klebsiella, Streptococcus pneumoniae oraz bakterie beztlenowe — w umiarkowanym stopniu na Bacteroides fragilis i silnie na Propionibacterium acnes. Jest również aktywny wobec gronkowców, Streptococcus pyogenes, Escherichia coli, Proteus mirabilis, Shigella, Serratia marcescens, mykoplazm, riketsji i chlamydii.
Na chloramfenikol oporna jest pałeczka ropy błękitnej, prątki kwasooporne oraz niektóre laseczki z rodzaju Bacillus — w zakażeniach wywołanych tymi drobnoustrojami lek nie będzie skuteczny. Mechanizm działania polega na hamowaniu biosyntezy białka: chloramfenikol utrudnia łączenie aminokwasów w polipeptydy i jednocześnie zaburza syntezę lipidów w komórce bakteryjnej. Odbywa się to poprzez wiązanie z podjednostką 50S rybosomu, co prowadzi do wybiórczego zahamowania aktywności enzymu peptydylotransferazy.
Wskazania do stosowania
Detreomycyna 1% jest przeznaczona do miejscowego leczenia ropnych chorób skóry wywołanych przez drobnoustroje oporne na leczenie innymi antybiotykami. Jest to istotne doprecyzowanie: lek nie jest środkiem pierwszego wyboru w typowych zakażeniach skóry i nie jest przeznaczony do profilaktycznego stosowania na otarcia czy skaleczenia.
Takie ograniczenie wskazań wynika z profilu bezpieczeństwa chloramfenikolu: nawet przy stosowaniu miejscowym w rzadkich przypadkach opisywano uszkodzenie szpiku kostnego. Dlatego maść powinna być przepisywana przez lekarza, który oceni charakter zakażenia i zasadność wyboru właśnie tego antybiotyku, a nie bezpieczniejszej alternatywy.
Sposób stosowania i dawkowanie
Maść nanosi się na skórę. Dawkę ustala się w zależności od powierzchni i umiejscowienia zmienionego chorobowo obszaru. Cienką warstwę maści wyciska się na gazę i przykłada na uprzednio oczyszczoną, zmienioną chorobowo skórę od jednego do trzech razy na dobę w odstępach 6–8 godzin. Preparatu nie wolno stosować dłużej niż 14 dni. Czas leczenia powinien być możliwie najkrótszy — do ustąpienia objawów i nie dłużej.
Dzieci i młodzież
U noworodków i dzieci do 11. roku życia maści 1% nie stosuje się. U młodzieży miejscowe stosowanie chloramfenikolu należy ograniczać do niezbędnego minimum — zarówno pod względem czasu trwania, jak i powierzchni aplikacji. Ograniczenia wiekowe nie są tu formalnością: wiążą się z ogólnoustrojowym wchłanianiem antybiotyku i jego wpływem na hematopoezę.
Przeciwwskazania
Leku nie stosuje się w przypadku nadwrażliwości na chloramfenikol, olej arachidowy lub którąkolwiek substancję pomocniczą. Osobno podkreśla się alergię na orzeszki ziemne i soję: ze względu na zawartość oleju arachidowego maść jest przeciwwskazana takim pacjentom.
- ciąża i okres karmienia piersią;
- noworodki oraz dzieci do 11. roku życia — w przypadku maści 1%;
- noworodki, dzieci i młodzież do 18. roku życia — w przypadku maści 2%;
- choroby wątroby;
- ciężkie zaburzenia czynności nerek;
- choroby szpiku kostnego i zaburzenia krwiotworzenia;
- zaburzenia składu krwi w wywiadzie;
- stosowanie profilaktyczne.
Zakaz profilaktycznego stosowania warto podkreślić osobno: maści nie nanosi się „na wszelki wypadek” na niezakżone rany. Każde dodatkowe zastosowanie chloramfenikolu zwiększa ryzyko rzadkich, lecz ciężkich reakcji ogólnoustrojowych, nie przynosząc przy tym żadnej korzyści.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podstawową zasadą jest niestosowanie maści dłużej, niż jest to konieczne, czyli do ustąpienia objawów. Stosowanie dłużej niż 14 dni lub nanoszenie na rozległą powierzchnię skóry zwiększa ryzyko ciężkich działań niepożądanych chloramfenikolu. Należy unikać powtarzanych kursów leczenia preparatami zawierającymi chloramfenikol. Jednocześnie z maścią nie należy stosować innych leków mogących hamować czynność szpiku kostnego.
Należy pamiętać również o składzie podłoża. Olej arachidowy uniemożliwia stosowanie preparatu u pacjentów z alergią na orzeszki ziemne lub soję, a lanolina może być przyczyną miejscowych reakcji skórnych, w tym kontaktowego zapalenia skóry. Jeśli w trakcie leczenia pojawiają się narastające zaczerwienienie, świąd lub wysypka, należy brać pod uwagę alergię na składniki maści, a nie traktować tych objawów wyłącznie jako przejawu choroby podstawowej.
Interakcje z innymi lekami
Chloramfenikolu nie należy stosować jednocześnie z penicylinami i cefalosporynami ze względu na antagonizm, a także z antybiotykami makrolidowymi, ponieważ mają one podobny mechanizm działania: jedne i drugie zaburzają syntezę białka, wiążąc się z tym samym miejscem rybosomu. Z tego samego powodu maści z chloramfenikolem nie łączy się z miejscowym erytromycyną. Interakcje z innymi lekami do stosowania zewnętrznego nie są znane.
- chloramfenikol hamuje wiele enzymów mikrosomalnych, przez co nasila i wydłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie;
- dotyczy to tolbutamidu, chlorpropamidu, fenytoiny, cyklofosfamidu i warfaryny — możliwe są ciężkie działania toksyczne;
- zostaje zaburzona synteza witaminy K, dlatego przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych konieczna jest ścisła kontrola czasu protrombinowego;
- nasilone zostaje działanie hipoglikemizujące pochodnych sulfonylomocznika;
- zwiększa się stężenie i wydłuża okres półtrwania pochodnych dihydroksykumaryny;
- znacznie nasila się toksyczny wpływ na układ krwiotwórczy szeregu leków, w tym fenylbutazonu, indometacyny i kotrimoksazolu.
Chociaż mowa o postaci do stosowania zewnętrznego, wymienione interakcje opisano dla chloramfenikolu jako substancji i należy je uwzględniać w przypadku długotrwałego stosowania lub nanoszenia na duże powierzchnie skóry. Lekarzowi należy zgłosić wszystkie przyjmowane leki, szczególnie przeciwzakrzepowe, hipoglikemizujące i przeciwdrgawkowe.
Ciąża i karmienie piersią
Maści nie stosuje się w czasie ciąży ani w okresie karmienia piersią. Nie jest to jedynie zalecenie dotyczące zachowania ostrożności, lecz bezwzględne przeciwwskazanie wymienione w ulotce.
Jeśli konieczność miejscowego leczenia przeciwbakteryjnego pojawia się w czasie ciąży lub karmienia piersią, o wyborze innego preparatu decyduje lekarz. Nie należy samodzielnie kontynuować stosowania maści po stwierdzeniu ciąży — leczenie trzeba przerwać i zasięgnąć porady lekarskiej.
Działania niepożądane
Najczęściej reakcje mają charakter miejscowy. Możliwe jest wystąpienie podrażnienia w postaci zaczerwienienia, uczucia mrowienia i świądu, a także obrzęku naczynioruchowego, zapalenia skóry oraz skórnych reakcji alergicznych — pokrzywki i rumienia. Pojawienie się reakcji alergicznej stanowi wskazanie do odstawienia leku. Może rozwinąć się nadkażenie drożdżakopodobnymi grzybami, kiedy w miejscu zahamowanej flory bakteryjnej dochodzi do rozrostu grzybów.
Na osobną uwagę zasługują rzadkie reakcje ogólnoustrojowe: podczas miejscowego stosowania chloramfenikolu opisywano uszkodzenie szpiku kostnego aż do niedokrwistości aplastycznej oraz zaburzenia składu krwi. To właśnie z powodu tej rzadkiej, lecz potencjalnie zagrażającej życiu reakcji ograniczone są czas trwania leczenia, powierzchnia aplikacji i wiek pacjentów. W razie pojawienia się niewyjaśnionego osłabienia, bladości, skłonności do krwawień, gorączki lub nawracających zakażeń w trakcie terapii należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.
Przedawkowanie
Brak danych dotyczących przedawkowania preparatu. Ulotka nie zawiera odrębnych zaleceń dotyczących jego leczenia.
Praktycznie istotnym odpowiednikiem przedawkowania w przypadku postaci do stosowania zewnętrznego należy uznać nadmierne stosowanie: nanoszenie na rozległe obszary skóry lub używanie dłużej niż 14 dni zwiększa ryzyko ciężkich działań niepożądanych chloramfenikolu. Dlatego w razie przypadkowego przekroczenia zalecanej częstości aplikacji lub czasu trwania leczenia należy przerwać stosowanie i omówić dalsze postępowanie z lekarzem.
Jak uzyskać receptę na Detreomycyna 1% online
Detreomycyna 1% jest wydawana na receptę i jest to uzasadnione: lek jest przeznaczony do zakażeń opornych na inne antybiotyki, ma ograniczenia wiekowe oraz znaczną listę przeciwwskazań dotyczących układu krwiotwórczego, wątroby i nerek. Podczas konsultacji online lekarz doprecyzuje charakter zmian skórnych, dotychczasowe leczenie, choroby współistniejące i ewentualną alergię na orzeszki ziemne lub soję. Przy potwierdzonych wskazaniach wystawia e-receptę, którą można zrealizować w wybranej aptece.
