Dermisil: skład i postać farmaceutyczna
Dermisil jest dostępny w postaci kremu do stosowania na skórę. Jeden gram kremu zawiera dwie substancje czynne: 20 mg kwasu fusydynowego oraz 1 mg betametazonu, który wchodzi w skład w postaci walerianianu betametazonu w ilości 1,214 mg. Jest to zatem preparat złożony, w którym miejscowy antybiotyk połączony jest z silnym miejscowym kortykosteroidem.
Spośród substancji pomocniczych praktyczne znaczenie mają dwie. Alkohol cetostearylowy może wywoływać miejscowe reakcje skórne, w tym kontaktowe zapalenie skóry, natomiast chlorkrezol — reakcje alergiczne. Jeśli w trakcie leczenia skóra reaguje pogorszeniem, a nie poprawą, warto brać pod uwagę taką możliwość i omówić ją z lekarzem.
Jak działa Dermisil
Preparat łączy w sobie dwa różne mechanizmy działania. Betametazon jest miejscowym steroidem o dobrze poznanym działaniu przeciwzapalnym i przeciwświądowym; szybko i skutecznie działa w przypadku zapalnych dermatoz, które zazwyczaj odpowiadają na tego typu terapię. Kwas fusydynowy zapewnia drugi komponent — silne miejscowe działanie przeciwbakteryjne bezpośrednio w ognisku zmian.
Przy stosowaniu miejscowym kwas fusydynowy działa na Staphylococcus aureus, paciorkowce, maczugowce (Corynebacterium), dwoinki (Neisseria), a także na niektóre gatunki Clostridium i Bacteroides. Stężenia od 0,03 do 0,12 µg/ml hamują prawie wszystkie szczepy Staphylococcus aureus. Ważną cechą tej kombinacji jest to, że aktywność przeciwbakteryjna kwasu fusydynowego nie zmniejsza się w obecności betametazonu, czyli składnik przeciwzapalny nie zaburza działania antybiotyku.
Wskazania do stosowania
Dermisil jest przepisywany w zapalnych chorobach skóry, którym towarzyszy wtórne bakteryjne zakażenie lub podejrzenie takiego zakażenia. To właśnie połączenie stanu zapalnego i dołączonej infekcji uzasadnia zastosowanie preparatu złożonego: sam kortykosteroid w takiej sytuacji nie wystarczy, a sam antybiotyk nie usunie składowej zapalnej.
- atopowe zapalenie skóry;
- wyprysk dziecięcy (u dzieci od 1. roku życia);
- wyprysk pieniążkowaty (numularny);
- wyprysk zastoinowy;
- kontaktowe zapalenie skóry;
- łojotokowe zapalenie skóry.
Jeśli zakażenie bakteryjne utrzymuje się pomimo leczenia miejscowego, konieczna jest ogólna (systemowa) antybiotykoterapia, którą przepisuje lekarz. W przypadku całkowitego braku poprawy klinicznej połączenia steroidu z antybiotykiem nie należy stosować dłużej niż 7 dni, aby nie przeoczyć utajonego zakażenia maskowanego przez steroid.
Sposób stosowania i dawkowanie
Krem nakłada się na zmienione chorobowo miejsca na skórze cienką warstwą dwa razy na dobę aż do uzyskania zadowalającej odpowiedzi na leczenie. Czas trwania jednego cyklu nie powinien przekraczać dwóch tygodni. Na obszarach słabiej reagujących na leczenie można zastosować opatrunek okluzyjny, który nasila działanie preparatu; wystarczy zakładać go na noc. Ręce należy umyć przed i po nałożeniu kremu, aby nie przenieść zakażenia na inne okolice i nie wprowadzić preparatu do oczu. Należy unikać bezpośredniego kontaktu kremu z oczami: jest to niebezpieczne zarówno z powodu wchłaniania kortykosteroidu, jak i działania drażniącego kwasu fusydynowego na spojówkę. Do odmierzania dawki wygodnie jest stosować metodę jednostki z opuszki palca (finger-tip unit, FTU): jest to pasek kremu wyciśnięty wzdłuż palca osoby dorosłej od czubka palca do pierwszego zgięcia; do odmierzania dawki dla dziecka również stosuje się palec osoby dorosłej.
Ile kremu stosować u dorosłych
| Okolica ciała | Liczba jednostek z opuszki palca |
|---|---|
| Twarz i szyja | 2,5 |
| Przednia powierzchnia tułowia | 7 |
| Tylnia powierzchnia tułowia | 7 |
| Ramię bez dłoni | 3 |
| Dłoń z obu stron | 1 |
| Noga bez stopy | 6 |
| Stopa | 2 |
Dzieci
Dzieciom potrzeba wyraźnie mniej kremu, a zużycie rośnie wraz z wiekiem. Na twarz i szyję dziecka w wieku 1–2 oraz 3–5 lat zużywa się po 1,5 jednostki, w wieku 6–10 lat — 2 jednostki. Na nogę razem ze stopą potrzeba 2 jednostek w wieku 1–2 lat, 3 jednostek w wieku 3–5 lat i 4,5 jednostki w wieku 6–10 lat; na ramię razem z dłonią — odpowiednio 1,5, 2 i 2,5 jednostki. Na przednią powierzchnię tułowia zużywa się od 2 do 3,5 jednostki, na tylną razem z pośladkami — od 3 do 5 jednostek, w zależności od wieku.
Przeciwwskazania
Preparatu nie stosuje się w przypadku nadwrażliwości na substancje czynne lub którykolwiek ze składników pomocniczych. Ze względu na zawartość kortykosteroidu jest przeciwwskazany u dzieci w pierwszym roku życia.
Kortykosteroid determinuje również pozostałe ograniczenia. Kremu nie wolno stosować w pierwotnych zmianach skórnych o etiologii wirusowej, grzybiczej lub bakteryjnej — na przykład w opryszczce czy ospie wietrznej. Przeciwwskazaniem są także zmiany skórne spowodowane gruźlicą lub kiłą, trądzik pospolity, trądzik różowaty oraz zapalenie okołoustne: w tych stanach miejscowy steroid pogarsza przebieg choroby.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Walerianian betametazonu wchłania się częściowo przez skórę, a stopień wchłaniania zależy od miejsca aplikacji. Ogólnoustrojowe działanie miejscowych kortykosteroidów może prowadzić do odwracalnego zahamowania czynności osi podwzgórze–przysadka–nadnercza. Dzieci i młodzież są bardziej wrażliwe na takie zahamowanie i rozwój zespołu Cushinga niż dorośli, dlatego u nich preparat stosuje się ze szczególną ostrożnością i unika się długotrwałego leczenia. Niewydolność kory nadnerczy może rozwinąć się nawet bez zastosowania opatrunku okluzyjnego. Długotrwałe stosowanie silnych steroidów prowadzi do zmian zanikowych, przede wszystkim na twarzy.
- unikaj kontaktu kremu z oczami: może to prowadzić do rozwoju jaskry;
- w przypadku niewyraźnego widzenia lub innych zaburzeń widzenia konieczna jest konsultacja okulistyczna — możliwe są zaćma, jaskra i centralna surowicza chorioretinopatia;
- długotrwałe i powtarzane stosowanie miejscowych antybiotyków zwiększa ryzyko rozwoju oporności bakterii, co opisano także dla kwasu fusydynowego;
- kortykosteroidy hamują odpowiedź immunologiczną, co zwiększa podatność na zakażenia i może nasilać już istniejące zakażenie;
- steroid może maskować reakcje nadwrażliwości;
- kremu nie zaleca się stosować w zanikach skóry, owrzodzeniach skóry, trądziku pospolitym, zwiększonej łamliwości naczyń skórnych, a także w przypadku świądu w okolicy odbytu i narządów płciowych;
- należy unikać kontaktu z otwartymi ranami i błonami śluzowymi;
- należy unikać długotrwałego stosowania na twarz, podobnie jak w przypadku innych kortykosteroidów.
W trakcie leczenia ważne jest przestrzeganie obowiązujących zasad racjonalnego stosowania środków przeciwbakteryjnych: im krótszy i bardziej celowany kurs, tym mniejsze ryzyko rozwoju oporności. Preparat nie ma wpływu lub ma nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
Interakcje z innymi lekami
Brak danych dotyczących interakcji leku z innymi produktami leczniczymi. Nie oznacza to, że interakcje nie istnieją — po prostu brak odpowiednich informacji.
Wniosek praktyczny jest prosty: należy poinformować lekarza o wszystkich stosowanych preparatach, w tym innych lekach miejscowych nakładanych na te same obszary skóry, aby mógł on ocenić zasadność ich łączenia.
Ciąża i karmienie piersią
Bezpieczeństwo stosowania preparatu w okresie ciąży nie zostało ustalone. Badania na zwierzętach nie wykazały działania teratogennego kwasu fusydynowego, natomiast wykazały działanie teratogenne kortykosteroidów; potencjalne ryzyko dla człowieka nie jest znane. Dlatego w czasie ciąży kremu nie stosuje się, chyba że istnieje bezwzględna konieczność, a decyzję podejmuje lekarz po ocenie stosunku korzyści do ryzyka.
W okresie karmienia piersią sytuacja jest inna: ogólnoustrojowe narażenie na kwas fusydynowy i betametazon u kobiety karmiącej jest znikome, dlatego nie oczekuje się wpływu na dziecko i preparat może być stosowany. Jedynym bezwzględnym ograniczeniem jest zakaz nakładania kremu na okolice piersi. W badaniach przedklinicznych kwas fusydynowy nie wpływał na płodność, natomiast w przypadku betametazonu opisano taki wpływ u szczurów; badań klinicznych dotyczących płodności z tym preparatem nie prowadzono.
Działania niepożądane
Najczęściej zgłaszano różne przemijające objawy podrażnienia skóry w miejscu aplikacji. Odnotowywano także reakcje alergiczne, których częstość występowania jest nieznana. Niezbyt często występują: podrażnienie skóry, uczucie pieczenia, świąd, zaostrzenie przebiegu wyprysku, uczucie mrowienia i rumień. Rzadko obserwuje się pokrzywkę i suchość skóry; z częstością nieznaną — kontaktowe zapalenie skóry, wysypkę i teleangiektazje.
- atrofia skóry i teleangiektazje;
- rozstępy, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu;
- zapalenie mieszków włosowych i nadmierne owłosienie;
- zapalenie skóry okołoustne;
- alergiczne kontaktowe zapalenie skóry;
- odbarwienie (depigmentacja) skóry;
- jaskra;
- niewydolność kory nadnerczy.
Wymienione wyżej reakcje są typowe dla kortykosteroidów jako grupy i są bardziej prawdopodobne przy długotrwałym lub rozległym stosowaniu, a także pod opatrunkiem okluzyjnym. Pojawienie się reakcji alergicznej lub nasilenie zmian skórnych jest wskazaniem do przerwania stosowania kremu i konsultacji z lekarzem.
Przedawkowanie
Nadmierne i długotrwałe miejscowe stosowanie kortykosteroidów może hamować czynność przysadki i powodować wtórną niewydolność kory nadnerczy. Stan ten jest na ogół odwracalny.
Specyficzne leczenie nie jest wymagane: w takim przypadku stosuje się leczenie objawowe. Dlatego tak ważne jest, aby nie przekraczać zalecanego czasu trwania kuracji, samodzielnie nie zwiększać powierzchni aplikacji i nie przedłużać stosowania opatrunku okluzyjnego.
Jak uzyskać receptę na Dermisil online
Dermisil zawiera silny kortykosteroid i antybiotyk, dlatego jest wydawany na receptę: lekarz musi potwierdzić, że stan zapalny jest rzeczywiście powikłany zakażeniem bakteryjnym, ocenić lokalizację i powierzchnię zmian oraz ograniczyć czas trwania kuracji. Podczas konsultacji online można omówić charakter zmian skórnych, dotychczasowe leczenie oraz choroby współistniejące. W razie istnienia wskazań lekarz wystawia e-receptę, którą można zrealizować w wybranej aptece.
