Clindamycin-MIP 600: skład i postać leku
Jedna tabletka powlekana zawiera 600 mg klindamycyny w postaci 688 mg chlorowodorku klindamycyny; w gamie są też tabletki po 300 mg, co odpowiada 344 mg chlorowodorku. Tabletkę połyka się, popijając płynem, na przykład szklanką wody, i można ją przyjmować niezależnie od posiłków.
Wybór mocy tabletki nie jest drobiazgiem, lecz częścią schematu leczenia. Jeśli potrzebna jest dawka dobowa mniejsza niż 1,2 g, a także u dzieci poniżej 14 lat, należy zastosować produkt z mniejszą zawartością substancji czynnej. Ponadto tabletki powlekane nie są odpowiednie dla dzieci poniżej 5–6 lat, które mogą mieć trudności z połknięciem, a przy podawaniu dzieciom klindamycyny w tej postaci często nie da się uzyskać precyzyjnego dawkowania.
Jak działa Clindamycin-MIP 600
Klindamycyna jest półsyntetyczną pochodną linkomycyny z grupy linkozamidów. Jako piranozydy antybiotyki te nie wykazują podobieństwa do innych grup antybiotyków i właśnie dlatego klindamycyna zajmuje szczególne miejsce przy uczuleniu na penicyliny.
W zależności od wrażliwości drobnoustroju i stężenia antybiotyku klindamycyna może działać bakteriostatycznie lub bakteriobójczo. Z jej pochodzenia wynika też istotny wniosek praktyczny: drobnoustroje oporne na linkomycynę wykazują również oporność na klindamycynę — to oporność krzyżowa.
Wskazania do stosowania
Lek stosuje się w zakażeniach bakteryjnych spowodowanych szczepami wrażliwymi na klindamycynę. W przypadku ciężkiego zakażenia zaleca się zastosowanie leku w postaci dożylnej zamiast doustnej.
- Zakażenia kości i stawów.
- Zakażenia ucha, nosa oraz gardła.
- Zakażenia w obrębie zębów i odzębowe zapalenia kości szczęki i żuchwy.
- Zakażenia dolnych dróg oddechowych.
- Zakażenia w obrębie jamy brzusznej.
- Zakażenia w obrębie miednicy i żeńskich narządów płciowych.
- Zakażenia skóry i tkanek miękkich oraz płonica.
Sposób stosowania i dawkowanie
Dawka zależy od ciężkości i lokalizacji zakażenia. Dorosłym i młodzieży powyżej 14 lat podaje się od 600 mg do 1,8 g klindamycyny na dobę, a dawkę dobową dzieli się na 3–4 dawki. Dzieciom powyżej 5 lat stosuje się 8–25 mg klindamycyny na kilogram masy ciała na dobę, również w 3–4 dawkach podzielonych.
- Wątroba. U pacjentów ze średnio ciężką lub ciężką niewydolnością wątroby okres półtrwania klindamycyny w surowicy jest wydłużony. Przy podawaniu co 8 godzin zmniejszenie dawki zwykle nie jest konieczne, ale przy ciężkiej niewydolności wątroby kontroluje się stężenie leku w osoczu i zależnie od wyników zmniejsza dawkę lub wydłuża odstęp między dawkami.
- Nerki. Okres półtrwania wydłuża się także przy niewydolności nerek. Przy lekkiej i średnio ciężkiej zmniejszenie dawki nie jest konieczne, a przy ciężkiej niewydolności lub bezmoczu kontroluje się stężenie w osoczu i w razie potrzeby zmniejsza dawkę albo wydłuża odstęp z 8 do 12 godzin.
- Hemodializa. Hemodializa nie usuwa klindamycyny z krwi, dlatego dodatkowe dawki przed dializą lub po niej nie są konieczne.
- Leczenie długotrwałe. Przy stosowaniu dłuższym niż 3 tygodnie wskazana jest okresowa kontrola obrazu krwi oraz czynności wątroby i nerek.
Przeciwwskazania
Przeciwwskazanie jest jedno: nadwrażliwość na klindamycynę lub linkomycynę — z powodu alergii krzyżowej — albo na którąkolwiek substancję pomocniczą produktu.
Penicylina nie znalazła się na tej liście i ma to znaczenie: klindamycynę zwykle można stosować u pacjentów uczulonych na penicylinę, ponieważ obie substancje różnią się strukturalnie i alergia krzyżowa z reguły nie występuje. W pojedynczych przypadkach obserwowano jednak anafilaksję podczas leczenia klindamycyną u osób uczulonych na penicylinę i bierze się to pod uwagę przed rozpoczęciem terapii.
Środki ostrożności i szczególne zalecenia
Główne ostrzeżenie dotyczy jelit. Podczas leczenia może wystąpić rzekomobłoniaste zapalenie jelit spowodowane toksynami nadmiernie namnożonych w jelicie pałeczek Clostridium difficile. Należy wtedy odstawić lek i zależnie od ciężkości przebiegu zastosować skuteczny antybiotyk lub chemioterapeutyk oraz w razie konieczności leczenie objawowe. Szczegół krytyczny: leki hamujące perystaltykę jelit są w takiej sytuacji przeciwwskazane — próba „zatrzymania biegunki” zwykłym sposobem tylko pogarsza stan.
- Szczególna ostrożność. Jest potrzebna przy zaburzeniach czynności wątroby, przy zaburzeniach przewodnictwa nerwowo-mięśniowego — na przykład przy miastenii i chorobie Parkinsona — oraz przy przebytych wcześniej chorobach żołądka i jelit, w tym zapaleniu jelita grubego w przeszłości.
- Oporna flora i grzyby. Długotrwałe i wielokrotne stosowanie klindamycyny może prowadzić do zakażenia i nadmiernego rozwoju opornych bakterii lub drożdżaków, zwłaszcza w obrębie skóry i błon śluzowych.
- Reakcje alergiczne. W przypadku wstrząsu anafilaktycznego lek się odstawia i zapewnia odpowiednią pomoc medyczną: adrenomimetyki, leki antyhistaminowe, kortykosteroidy, a w razie konieczności oddech kontrolowany.
- Gdzie lek nie działa. Klindamycyny nie należy stosować w leczeniu ostrych wirusowych zakażeń dróg oddechowych. Nie osiąga też stężenia terapeutycznego w płynie mózgowo-rdzeniowym, dlatego nie stosuje się jej w leczeniu zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.
- Prowadzenie pojazdów. Produkt nie ma wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
Interakcje z innymi lekami
Interakcji jest niewiele, ale każda zmienia taktykę leczenia. Klindamycyny nie należy stosować jednocześnie z antybiotykami makrolidowymi, na przykład erytromycyną, z powodu antagonistycznego działania obserwowanego in vitro. Drobnoustroje oporne na linkomycynę są oporne również na klindamycynę.
Dwie kolejne interakcje mają znaczenie poza samą infektologią. Klindamycyna ma właściwości hamowania przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, więc może wzmacniać działanie środków zwiotczających — eteru, tubokuraryny, halogenku pankuroniowego — przez co podczas operacji może dojść do nieoczekiwanych sytuacji zagrożenia życia. Trzeba o tym koniecznie powiedzieć anestezjologowi. Poza tym skuteczność hormonalnych środków antykoncepcyjnych przy jednoczesnym stosowaniu z klindamycyną nie jest pewna, dlatego w czasie leczenia należy stosować dodatkowe środki antykoncepcyjne.
Ciąża i karmienie piersią
W badaniach przeprowadzonych u ludzi nie wykryto teratogennego działania leku. Mimo to stosunek korzyści do zagrożeń wynikających ze stosowania klindamycyny podczas ciąży i karmienia piersią należy starannie rozważyć.
Klindamycyna przenika do mleka kobiecego, a następstwa opisano konkretnie: u noworodka karmionego piersią mogą wystąpić nadwrażliwość, biegunka oraz zakażenie drożdżakami. Dlatego decyzję o kontynuowaniu karmienia w trakcie leczenia podejmuje lekarz, a nie sama pacjentka.
Działania niepożądane
Ze strony przewodu pokarmowego niezbyt często występują bóle brzucha, nudności, wymioty i biegunka o lekkim przebiegu; wszystkie te objawy zależą od dawki i ustępują w trakcie terapii lub po jej zakończeniu. Możliwe są też zapalenie przełyku, języka lub błony śluzowej jamy ustnej, a bardzo rzadko rzekomobłoniaste zapalenie jelit. Rzadko obserwuje się małopłytkowość, leukopenię, eozynofilię, neutropenię i granulocytopenię: są przemijające i mogą mieć podłoże toksyczne albo alergiczne.
Reakcje alergiczne wymagają osobnej uwagi, bo mogą pojawić się już po pierwszym podaniu leku. Rzadko występują odropodobna wysypka, świąd i pokrzywka; bardzo rzadko obrzęki, w tym obrzęk Quinckego i obrzęki stawów, gorączka polekowa, rumień wielopostaciowy, w tym zespół Stevensa-Johnsona, zespół Lyella oraz wstrząs anafilaktyczny. Rzadko opisywano blokadę nerwowo-mięśniową, bardzo rzadko zmiany smaku i zapachu, zapalenie wielostawowe i zapalenie pochwy. Ze strony wątroby rzadko dochodzi do przemijającego niewielkiego podwyższenia aktywności aminotransferaz w surowicy, a bardzo rzadko do przemijającego zapalenia wątroby z żółtaczką cholestatyczną.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania i zatrucia klindamycyną nie są znane — takich opisów nie ma.
W przypadku przedawkowania leku podanego doustnie w postaci tabletek zalecane jest płukanie żołądka. Klindamycyny nie można usunąć z krwi ani dializą, ani dializą otrzewnową, a specyficzne antidotum nie jest znane. Wniosek praktyczny jest oczywisty: po przypadkowym przyjęciu dużej liczby tabletek trzeba jak najszybciej zgłosić się po pomoc medyczną, bo skutecznych sposobów przyspieszonego usunięcia leku z organizmu nie ma.
Jak uzyskać receptę na Clindamycin-MIP 600 online
Klindamycyna to antybiotyk wydawany na receptę o szerokim zastosowaniu, a jego dobór zależy od umiejscowienia zakażenia i przypuszczalnego drobnoustroju. Przy wirusowych zakażeniach dróg oddechowych jest bezużyteczna, przy zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych nieskuteczna, a przy ciężkim zakażeniu potrzebna jest postać dożylna. Ocenić to można wyłącznie podczas badania, dlatego przepisanie antybiotyku na podstawie ankiety online nie jest możliwe, a samodzielne przyjmowanie tabletek pozostałych po poprzedniej kuracji jest niebezpieczne i sprzyja oporności bakterii.
Konsultacja online nadaje się do kontynuacji rozpoczętej kuracji i do pytań o zalecony schemat. W ankiecie podaj rozpoznanie i kto je postawił, moc tabletek i dawkę dobową, liczbę dawek oraz czas leczenia. Koniecznie zgłoś uczulenie na klindamycynę, linkomycynę i penicyliny, choroby wątroby i nerek, miastenię i chorobę Parkinsona oraz przebyte zapalenie jelita grubego lub inne choroby jelit. Osobno powiedz, jeśli w trakcie leczenia pojawiła się biegunka: nie wolno wtedy samodzielnie przyjmować leków zapierających, trzeba zgłosić się do lekarza. Wspomnij też o przyjmowaniu makrolidów, o antykoncepcji hormonalnej — na czas leczenia potrzebna jest dodatkowa metoda — i o planowanych operacjach, bo anestezjolog musi wiedzieć o przyjmowaniu klindamycyny. Jeśli leczenie trwa dłużej niż 3 tygodnie, lekarz zleci kontrolę obrazu krwi oraz czynności wątroby i nerek. Lekarz analizuje dane i przy wystarczających podstawach wystawia e-receptę do apteki w Polsce.
