Clemastinum WZF: skład i postać leku
Preparat jest dostępny w dwóch postaciach farmaceutycznych – w tabletkach i w syropie. Jedna tabletka, podobnie jak 10 ml syropu, zawiera 1 mg klemastyny w postaci fumaranu klemastyny. Do opakowania syropu dołączona jest miarka pozwalająca odmierzyć 2,5 ml, 5 ml lub 10 ml; 2,5 ml syropu odpowiada 0,25 mg klemastyny.
Postacie leku różnią się substancjami pomocniczymi, co ma znaczenie przy wyborze. Tabletki zawierają laktozę, dlatego nie stosuje się ich w przypadku rzadkiej dziedzicznej nietolerancji galaktozy, niedoboru laktazy typu Lapp oraz zespołu złego wchłaniania glukozy i galaktozy. Każdy mililitr syropu zawiera 350 mg sorbitolu, 50 mg etanolu, 75,52 mg glikolu propylenowego, a także metylu parahydroksybenzoesan (E 218) i propylu parahydroksybenzoesan (E 216). Zawartość sodu w 10 ml syropu wynosi mniej niż 1 mmol (23 mg), a potasu – mniej niż 1 mmol (39 mg), co oznacza, że pod względem tych parametrów syrop uznaje się za wolny od sodu i potasu.
Jak działa Clemastinum WZF
Klemastyna jest lekiem przeciwalergicznym, kompetycyjnym antagonistą receptorów histaminowych H1. Hamuje wywołane przez histaminę rozszerzenie naczyń włosowatych i zwiększenie ich przepuszczalności, prowadzące do rozwoju obrzęku, a także skurcz mięśni gładkich naczyń krwionośnych. Ponadto klemastyna osłabia działanie histaminy na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego i dróg oddechowych.
W praktyce przejawia się to działaniem przeciwświądowym i złagodzeniem objawów alergii, przede wszystkim skórnych – obrzęku, świądu, pokrzywki – a także objawów alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa. Równocześnie klemastyna wykazuje działanie cholinolityczne i hamuje ośrodkowy układ nerwowy; z tymi dwoma właściwościami wiąże się większość jej działań niepożądanych oraz środków ostrożności.
Wskazania do stosowania
Preparat jest stosowany w stanach alergicznych, w których wiodącą rolę w rozwoju objawów odgrywa histamina:
- alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa;
- kontaktowe zapalenie skóry;
- świąd skóry;
- pokrzywka;
- wyprysk atopowy;
- obrzęk naczynioruchowy (obrzęk Quinckego).
We wszystkich tych przypadkach leczenie ma charakter objawowy: klemastyna łagodzi objawy reakcji alergicznej, ale nie wpływa na jej przyczynę. U dzieci w pierwszym roku życia preparat jest przeciwwskazany, natomiast dzieciom poniżej 12 lat podaje się syrop – ta postać pozwala dokładnie odmierzyć odpowiednią dawkę.
Sposób podawania i dawkowanie
Preparat przyjmuje się dwa razy na dobę – rano i wieczorem. Dorosłym i dzieciom powyżej 12 lat podaje się jedną tabletkę (1 mg) lub 10 ml syropu dwa razy na dobę; w razie potrzeby dawkę tabletek można zwiększyć do 3–4 tabletek na dobę. Dzieciom poniżej 12 lat zaleca się syrop, którego dawkę dobiera się w zależności od wieku.
Dawkowanie syropu w zależności od wieku
| Wiek | Pojedyncza dawka syropu | Częstość podawania |
|---|---|---|
| Dorośli i dzieci powyżej 12 lat | 10 ml (1 mg klemastyny) | 2 razy na dobę |
| Dzieci 6–12 lat | 5–10 ml (0,5–1 mg klemastyny) | 2 razy na dobę |
| Dzieci 3–6 lat | 5 ml (0,5 mg klemastyny) | 2 razy na dobę |
| Dzieci od 1 do 3 lat | 2,5–5 ml (0,25–0,5 mg klemastyny) | 2 razy na dobę |
| Dzieci w pierwszym roku życia | stosowanie przeciwwskazane | — |
U pacjentów w podeszłym wieku nie można wykluczyć bardziej nasilonych działań niepożądanych – sedacji, senności, zmęczenia, obniżenia ciśnienia tętniczego, zawrotów głowy. Aby je zminimalizować, w tej grupie wiekowej warto rozważyć zmniejszenie dawki.
Przeciwwskazania
Preparatu nie stosuje się w przypadku nadwrażliwości na klemastynę i inne związki o podobnej budowie chemicznej, na przykład na chlorfenaminę i difenhydraminę, a także na którąkolwiek substancję pomocniczą. Przeciwwskazane jest stosowanie u dzieci w pierwszym roku życia oraz jednoczesne leczenie inhibitorami monoaminooksydazy.
Do tej listy dochodzą ograniczenia wynikające ze składu danej postaci leku. Syropu nie stosuje się w przypadku dziedzicznej nietolerancji fruktozy ze względu na zawartość sorbitolu, a tabletki nie są odpowiednie dla pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp oraz zespołem złego wchłaniania glukozy i galaktozy.
Środki ostrożności i szczególne ostrzeżenia
Działanie cholinolityczne klemastyny wymaga szczególnej ostrożności w określonych stanach, dlatego należy poinformować lekarza z wyprzedzeniem o:
- jaskrze z zamkniętym kątem przesączania lub podwyższonym ciśnieniu wewnątrzgałkowym;
- zwężeniu odźwiernika żołądka;
- chorobie wrzodowej utrudniającej pasaż treści pokarmowej;
- objawowej przerostowej prostacie, a także zatrzymaniu moczu innego pochodzenia, na przykład w przebiegu niedrożności szyi pęcherza moczowego;
- astmie oskrzelowej;
- nadczynności tarczycy;
- chorobach układu krążenia i nadciśnieniu tętniczym;
- porfirii – klemastyna może nasilać jej objawy kliniczne.
W trakcie leczenia należy bezwzględnie unikać spożywania alkoholu, a jednoczesnego stosowania leków działających depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy należy się wystrzegać. Na kilka dni przed skórnymi testami alergologicznymi lek trzeba odstawić. Syrop wymaga osobnej uwagi u dzieci: dawka sorbitolu powyżej 140 mg na kilogram masy ciała na dobę może wywoływać dolegliwości żołądkowo-jelitowe i łagodne działanie przeczyszczające; 5 ml syropu u rocznego dziecka o masie 10 kg lub 10 ml u sześciolatka o masie 20 kg powoduje obciążenie etanolem 23,9 mg na kilogram masy ciała i zwiększa stężenie alkoholu we krwi o około 4 mg na 100 ml, a jednoczesne przyjmowanie innych produktów zawierających etanol lub glikol propylenowy nasila ten efekt. Stosowanie glikolu propylenowego wymaga nadzoru lekarskiego w przypadku zaburzeń czynności nerek i wątroby, a parabeny mogą wywoływać reakcje alergiczne, w tym typu późnego. Ze względu na możliwe wystąpienie senności, zmęczenia i zawrotów głowy w czasie leczenia nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.
Interakcje z innymi lekami
Klemastyna nasila hamujący wpływ na ośrodkowy układ nerwowy w przypadku leków o takim działaniu – barbituranów, trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, leków stosowanych w chorobie Parkinsona. Takich skojarzeń należy unikać, a jeśli rezygnacja z nich nie jest możliwa, decyzję podejmuje lekarz.
Inhibitory monoaminooksydazy wydłużają i nasilają działanie cholinolityczne leków przeciwhistaminowych, w tym klemastyny, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane. Klemastyna nasila również działanie etanolu na ośrodkowy układ nerwowy, dlatego podczas leczenia należy zrezygnować ze spożywania alkoholu.
Ciąża i karmienie piersią
W okresie ciąży klemastynę można stosować jedynie w razie wyraźnej konieczności, tzn. wtedy, gdy lekarz uzna leczenie za rzeczywiście niezbędne i nie widzi odpowiedniego zamiennika. Nie należy rozpoczynać stosowania leku samodzielnie w tym okresie, nawet jeśli wcześniej przynosił poprawę.
Klemastyna przenika do mleka kobiecego. Ze względu na możliwe działania niepożądane u dziecka w czasie leczenia nie należy karmić piersią; decyzję o czasowym przerwaniu karmienia piersią lub o wyborze innego leku podejmuje lekarz.
Działania niepożądane
Najczęściej działania niepożądane dotyczą układu nerwowego: występują sedacja, senność, zaburzenia koordynacji i zawroty głowy. Możliwe są także zmęczenie, splątanie, niepokój, nadmierne pobudzenie (zwłaszcza u dzieci), osłabienie, ból głowy, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, drżenia, bezsenność, niewyraźne widzenie, podwójne widzenie, szum w uszach oraz drgawki.
- układ pokarmowy: najczęściej bóle brzucha, zgaga, nudności, wymioty, biegunka, zaparcia; możliwa jest także utrata łaknienia i suchość błony śluzowej jamy ustnej;
- układ oddechowy: najczęściej zagęszczenie wydzieliny w drogach oddechowych; możliwe uczucie ucisku w klatce piersiowej, świszczący oddech, suchość błony śluzowej nosa i gardła, uczucie niedrożności nosa;
- serce i naczynia krwionośne: obniżenie ciśnienia tętniczego, uczucie kołatania serca, tachykardia, dodatkowe skurcze;
- krew i układ chłonny: małopłytkowość, agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna;
- nerki i drogi moczowe: utrudnione oddawanie moczu, zatrzymanie moczu;
- skóra: pokrzywka, wysypka;
- reakcje ogólne: nadmierna potliwość, dreszcze, nadwrażliwość na światło.
U pacjentów powyżej 60 lat większe jest prawdopodobieństwo wystąpienia obniżenia ciśnienia tętniczego, senności, zmęczenia i zawrotów głowy. Najpoważniejsze spośród wymienionych działań niepożądanych to zmiany dotyczące krwi, dlatego w przypadku wyraźnego pogorszenia samopoczucia w trakcie leczenia należy skontaktować się z lekarzem.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania są typowe dla leków przeciwhistaminowych i wiążą się zarówno z pobudzeniem, jak i z hamowaniem ośrodkowego układu nerwowego. U dzieci mogą wystąpić pobudzenie, omamy, ataksja, zaburzenia koordynacji ruchów, drżenia mięśniowe, atetoza, podwyższenie temperatury ciała, sinica, drgawki i wzmożenie odruchów, przechodzące następnie w zahamowanie z zatrzymaniem krążenia i oddychania; drgawkom może czasem towarzyszyć łagodne zahamowanie. U dorosłych częściej dominuje hamowanie ośrodkowego układu nerwowego – od senności po śpiączkę. U dzieci i dorosłych możliwe są śpiączka i wstrząs sercowo-naczyniowy, przy czym największe zagrożenie przedawkowanie stanowi właśnie dla dzieci. Notuje się również suchość w jamie ustnej, rozszerzenie źrenic, zaczerwienienie twarzy i podwyższenie temperatury ciała.
Pierwsze objawy pojawiają się już po 0,5–2 godzinach od przyjęcia dawki toksycznej. Leczenie objawowe i podtrzymujące należy rozpocząć możliwie jak najwcześniej i kontynuować tak długo, jak będzie to konieczne. Jeżeli od momentu przyjęcia leku minęła nie więcej niż godzina, należy wywołać wymioty i wykonać płukanie żołądka, chroniąc pacjenta, zwłaszcza dziecko, przed zachłyśnięciem się treścią pokarmową, a następnie podać węgiel aktywny; przy dłuższym odstępie czasu ogranicza się do leczenia objawowego. Pacjenci nieprzytomni i w śpiączce wymagają intensywnej terapii, a w przypadku zaburzeń oddychania – wspomagania wentylacji płuc. Spadek ciśnienia tętniczego może być wczesnym objawem wstrząsu sercowo-naczyniowego i wymaga natychmiastowych działań, niekiedy dożylnego podania leku zwężającego naczynia. Leków pobudzających ośrodkowy układ nerwowy nie stosuje się. W przypadku drgawek podaje się diazepam lub barbituran krótkodziałający, a w celu obniżenia temperatury stosuje się zimne okłady. Metody przyspieszonego usuwania leku – hemodializa i hemoperfuzja – są nieskuteczne.
Jak otrzymać receptę na Clemastinum WZF online
Clemastinum WZF jest wydawany z przepisu lekarza: preparat wpływa na ośrodkowy układ nerwowy, ma właściwości cholinolityczne i jest różnie dawkowany u dzieci i dorosłych. Podczas konsultacji online lekarz doprecyzuje charakter i czas trwania objawów alergii, wiek pacjenta, choroby współistniejące oraz przyjmowane leki. W razie istnienia wskazań wystawi e-receptę, którą można zrealizować w wybranej aptece.
