Jak działa Bupropion Neuraxpharm
Substancją czynną leku jest bupropion, selektywny inhibitor neuronalnego wychwytu zwrotnego katecholamin, czyli noradrenaliny i dopaminy. Na wychwyt zwrotny indolamin, przede wszystkim serotoniny, wpływa w minimalnym stopniu i nie hamuje monoaminooksydazy. Tym bupropion wyraźnie różni się od leków przeciwdepresyjnych, których działanie opiera się na przekazywaniu sygnału serotoninergicznego.
Mechanizm przeciwdepresyjnego działania bupropionu nie został ostatecznie wyjaśniony. Przypuszcza się, że jest on realizowany poprzez szlaki noradrenergiczne i (lub) dopaminergiczne. Praktyczny wniosek dla pacjenta jest jeden: efekt nie pojawia się od razu. Działanie leku obserwowano po 14 dniach od rozpoczęcia leczenia, a pełne działanie przeciwdepresyjne, podobnie jak w przypadku innych środków z tej grupy, może rozwinąć się dopiero po kilku tygodniach.
Wskazania do stosowania
Bupropion Neuraxpharm jest wskazany w leczeniu dużych epizodów depresyjnych. Jest to jedyne zarejestrowane wskazanie: lek nie jest przeznaczony do samodzielnej korekty obniżonego nastroju, lęku czy zaburzeń snu poza ramami rozpoznanej depresji.
Lek nie jest wskazany u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat – bezpieczeństwo i skuteczność w tej grupie wiekowej nie zostały ustalone, a leczenie przeciwdepresyjne w wieku dziecięcym i młodzieńczym wiąże się z ryzykiem pojawienia się myśli i zachowań samobójczych. Skuteczność u pacjentów w podeszłym wieku nie jest jednoznacznie określona. Rozpoznanie, konieczność farmakoterapii i czas jej trwania określa lekarz.
Sposób podawania i dawkowanie
Zalecana dawka początkowa dla dorosłych wynosi 150 mg raz na dobę. Optymalnej dawki w badaniach klinicznych nie ustalono. Jeżeli po 4 tygodniach stosowania dawki 150 mg nie obserwuje się poprawy, dawkę można zwiększyć do 300 mg raz na dobę. Pomiędzy dwiema dawkami należy zachować przerwę co najmniej 24 godzin. Leczenie depresji kontynuuje się przez co najmniej 6 miesięcy, aby upewnić się, że objawy choroby nie powracają.
Tabletkę należy połykać w całości; nie wolno jej dzielić, kruszyć ani żuć, gdyż przyspiesza to uwalnianie substancji czynnej i zwiększa ryzyko działań niepożądanych, w tym napadów drgawkowych. Lek można przyjmować w trakcie posiłku lub niezależnie od niego. Bezsenność należy do bardzo częstych działań niepożądanych i zazwyczaj ma charakter przejściowy; jej nasilenie zmniejsza się, jeśli nie przyjmuje się tabletki bezpośrednio przed snem, przy jednoczesnym zachowaniu dobowego odstępu. Przy przechodzeniu z tabletek o przedłużonym uwalnianiu bupropionu, w miarę możliwości, utrzymuje się dotychczasową całkowitą dawkę dobową, a przy zakończeniu leczenia dawkę należy stopniowo zmniejszać.
Poszczególne grupy pacjentów
| Sytuacja | Dawka |
|---|---|
| Dorośli, początek leczenia | 150 mg raz na dobę |
| Niewystarczający efekt po 4 tygodniach | zwiększenie do 300 mg raz na dobę |
| Łagodne i umiarkowane zaburzenia czynności wątroby | 150 mg raz na dobę |
| Ciężka marskość wątroby | stosowanie przeciwwskazane |
| Zaburzenia czynności nerek | 150 mg raz na dobę |
| Pacjenci w podeszłym wieku | dawka jak u dorosłych, z zachowaniem ostrożności |
| Dzieci i młodzież do 18 lat | leku nie stosuje się |
Przeciwwskazania
Większość przeciwwskazań związana jest z dwoma właściwościami bupropionu: zależnym od dawki ryzykiem napadów drgawkowych oraz niebezpiecznymi skojarzeniami z inhibitorami monoaminooksydazy. Leku nie stosuje się w następujących sytuacjach:
- nadwrażliwość na bupropion lub którąkolwiek substancję pomocniczą;
- jednoczesne stosowanie innych leków zawierających bupropion;
- napady drgawkowe obecnie lub w wywiadzie;
- rozpoznane guzy ośrodkowego układu nerwowego;
- nagłe odstawienie alkoholu lub odstawienie leków, którego samo w sobie wiąże się z ryzykiem napadów drgawkowych – przede wszystkim benzodiazepin i leków o działaniu podobnym do benzodiazepin;
- ciężka marskość wątroby;
- bulimia lub jadłowstręt psychiczny (anorexia nervosa) obecnie lub w przeszłości;
- jednoczesne leczenie inhibitorami monoaminooksydazy.
Po zakończeniu stosowania nieodwracalnych inhibitorów monoaminooksydazy bupropion można rozpocząć nie wcześniej niż po 14 dniach. W przypadku odwracalnych inhibitorów wystarczający jest 24‑godzinny odstęp.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Ryzyko napadów drgawkowych podczas stosowania bupropionu jest zależne od dawki, dlatego nie wolno przekraczać dawek zalecanych. W badaniach klinicznych przy dawkach do 450 mg na dobę częstość napadów wynosiła około 0,1%. Jeśli w trakcie leczenia dojdzie do napadu drgawkowego, lek należy odstawić i nie wznawiać jego stosowania. Przed rozpoczęciem terapii lekarz ocenia czynniki zmniejszające próg drgawkowy:
- jednoczesne stosowanie innych środków obniżających próg drgawkowy: leków przeciwpsychotycznych, przeciwdepresyjnych, leków przeciwmalarycznych, tramadolu, teofiliny, glikokortykosteroidów ogólnoustrojowych, chinolonów, sedatywnych leków przeciwhistaminowych;
- uzależnienie od alkoholu;
- uraz głowy w wywiadzie;
- cukrzyca leczona lekami hipoglikemizującymi lub insuliną;
- stosowanie środków pobudzających lub leków zmniejszających łaknienie.
Monitorowanie w trakcie leczenia
Sama depresja wiąże się ze zwiększonym ryzykiem myśli samobójczych, samouszkodzeń i samobójstwa, a ryzyko to utrzymuje się do czasu wystąpienia wyraźnej remisji. Poprawa może nie wystąpić w pierwszych tygodniach, dlatego pacjent powinien pozostawać pod ścisłą obserwacją; dotyczy to zwłaszcza osób poniżej 25. roku życia oraz tych, u których podobne zdarzenia już wystąpiły. Pacjent i jego bliscy powinni niezwłocznie skontaktować się z lekarzem w razie pogorszenia stanu, pojawienia się myśli samobójczych lub nietypowych zmian zachowania. Opisywano także objawy psychotyczne i maniakalne, głównie u osób z chorobą psychiczną w wywiadzie, dlatego przed rozpoczęciem terapii lekarz zbiera osobisty i rodzinny wywiad w kierunku zaburzenia afektywnego dwubiegunowego. Ciśnienie tętnicze należy zmierzyć przed rozpoczęciem leczenia i kontrolować w jego trakcie: opisywano przypadki istotnego podwyższenia ciśnienia, a skojarzenie z nikotynowym plastrem transdermalnym może nasilać ten efekt. W przypadku zaburzeń czynności wątroby i nerek bupropion i jego metabolity ulegają kumulacji, dlatego u takich pacjentów należy szczególnie uważnie obserwować występowanie bezsenności, suchości w ustach i napadów drgawkowych. Przy pierwszych objawach nadwrażliwości leczenie należy natychmiast przerwać. Ze względu na podobieństwo strukturalne do amfetaminy bupropion może dawać wynik fałszywie dodatni w szybkich testach moczu na obecność substancji narkotycznych; taki wynik należy potwierdzić bardziej swoistą metodą.
Interakcje z innymi lekami
Inhibitory monoaminooksydazy A i B wpływają na szlaki katecholaminergiczne w inny sposób niż bupropion, a ich łączenie jest przeciwwskazane ze względu na wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia działań niepożądanych. Sam bupropion i jego główny metabolit hydroksybupropion nie są metabolizowane przez izoenzym CYP2D6, lecz go hamują, przy czym hamowanie utrzymuje się co najmniej 7 dni po podaniu ostatniej dawki. Dlatego leki o wąskim indeksie terapeutycznym, metabolizowane głównie przez CYP2D6, należy rozpoczynać od najmniejszych dawek, a przy dodaniu bupropionu do już prowadzonego leczenia ich dawkę trzeba zweryfikować:
- leki przeciwdepresyjne dezipramina i imipramina;
- leki przeciwpsychotyczne rysperydon i tioridazyna;
- β‑adrenolityk metoprolol;
- selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny;
- leki przeciwarytmiczne klasy IC – propafenon i flekainid;
- tamoksyfen, którego skuteczność zależy od aktywacji z udziałem CYP2D6, a zatem może się zmniejszać.
Bupropion jest przekształcany do hydroksybupropionu głównie z udziałem CYP2B6, dlatego substraty i inhibitory tego enzymu – cyklofosfamid, ifosfamid, orfenadryna, tyklopidyna, klopidogrel – zmieniają proporcje między bupropionem a jego metabolitem. Induktory metabolizmu karbamazepina, fenytoina, rytonawir i efawirenz zmniejszają ekspozycję na bupropion: rytonawir – o około 20–80%, efawirenz – o około 55%, co może osłabiać efekt terapeutyczny; kwas walproinowy, przeciwnie, hamuje metabolizm. Ostrożność jest konieczna przy jednoczesnym stosowaniu z lewodopą i amantadyną, ponieważ częściej występują nudności, wymioty i zaburzenia psychiczne, a także z digoksyną, której stężenie po odstawieniu bupropionu może się zwiększyć. Alkohol w trakcie leczenia należy wyeliminować lub ograniczyć do minimum.
Ciąża i karmienie piersią
Część badań epidemiologicznych prowadzonych u kobiet przyjmujących bupropion w I trymestrze ciąży wskazuje na związek ze zwiększonym ryzykiem niektórych wrodzonych wad serca i naczyń u płodu – przede wszystkim ubytków przegrody międzykomorowej oraz zaburzeń odpływu z lewej komory. Nie wszystkie badania wykazały taki efekt, a badania na zwierzętach nie ujawniły bezpośredniego ani pośredniego toksycznego wpływu na rozrodczość. Mimo to leku nie należy stosować w ciąży, z wyjątkiem sytuacji, gdy stan kobiety wymaga leczenia właśnie bupropionem i brak jest innej możliwości.
Bupropion i jego metabolity przenikają do mleka kobiecego. Decyzję o przerwaniu karmienia piersią lub o odstawieniu leku podejmuje się po rozważeniu korzyści z karmienia dla dziecka i korzyści z leczenia dla matki. Dane dotyczące wpływu na płodność u ludzi są niedostateczne; w badaniach na szczurach nie obserwowano zmniejszenia płodności. Podobnie jak inne środki działające na ośrodkowy układ nerwowy, bupropion może wpływać na ocenę sytuacji i reakcje psychomotoryczne, dlatego przed prowadzeniem pojazdów i obsługą maszyn należy upewnić się, że taki wpływ nie występuje.
Działania niepożądane
Najczęściej leczeniu towarzyszą bezsenność, ból głowy, suchość w ustach, nudności i wymioty – są to działania bardzo częste. Do częstych należą pobudzenie, lęk, drżenie, zawroty głowy, zaburzenia smaku, zaburzenia widzenia, szum w uszach, podwyższenie ciśnienia tętniczego (w pojedynczych przypadkach znaczne), zaczerwienienie skóry, wysypka, świąd, nadmierna potliwość, bóle brzucha, zaparcia, utrata apetytu, gorączka, ból w klatce piersiowej i osłabienie, a także reakcje nadwrażliwości typu pokrzywki.
- niezbyt często: zmniejszenie masy ciała, depresja, splątanie, zaburzenia koncentracji uwagi, tachykardia;
- rzadko: napady drgawkowe;
- bardzo rzadko: agresja, wrogość, drażliwość, niepokój, omamy, koszmary senne, depersonalizacja, urojenia;
- bardzo rzadko: dystonia, ataksja, parkinsonizm, zaburzenia koordynacji, zaburzenia pamięci, parestezje, omdlenie;
- bardzo rzadko: ciężkie reakcje nadwrażliwości z obrzękiem naczynioruchowym, skurczem oskrzeli i wstrząsem anafilaktycznym;
- bardzo rzadko: zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, żółtaczka, zapalenie wątroby;
- bardzo rzadko: rumień wielopostaciowy i zespół Stevensa–Johnsona, zaostrzenie łuszczycy;
- częstość nieznana: hiponatremia, myśli i zachowania samobójcze, psychoza, niedokrwistość, leukopenia, trombocytopenia.
Połączenie wysypki z bólami stawów, bólami mięśni i gorączką może wskazywać na opóźnioną reakcję nadwrażliwości przypominającą chorobę posurowiczą. Objawy czasami rozwijają się lub nawracają już po odstawieniu leku, dlatego leczenie objawowe należy kontynuować odpowiednio długo – co najmniej przez tydzień.
Przedawkowanie
O ostrym przedawkowaniu informowano po przyjęciu dawek ponad dziesięciokrotnie przekraczających maksymalną dawkę terapeutyczną. Oprócz nasilenia typowych działań niepożądanych mogą wystąpić senność, utrata przytomności oraz zmiany w zapisie elektrokardiograficznym: zaburzenia przewodzenia, arytmie, poszerzenie zespołu QRS, tachykardia. Obserwowano również wydłużenie odstępu QTc, ale zawsze w skojarzeniu z poszerzeniem zespołu QRS i przyspieszeniem akcji serca. U większości pacjentów dochodziło do wyzdrowienia bez następstw, jednak w przypadku przyjęcia dawek znacznie przekraczających zalecane opisywano rzadkie przypadki zgonu.
W razie przedawkowania pacjenta należy hospitalizować. Monitoruje się zapis EKG i czynności życiowe, zapewnia drożność dróg oddechowych, podaż tlenu i odpowiednią wentylację. Zaleca się podanie węgla aktywowanego. Nie istnieje swoista odtrutka na bupropion, a dalsze postępowanie zależy od stanu klinicznego.
Jak uzyskać receptę na Bupropion Neuraxpharm online
Bupropion Neuraxpharm jest wydawany z przepisu lekarza i może być przepisany wyłącznie przez lekarza: lek ma ścisłe przeciwwskazania, wymaga oceny ryzyka napadów drgawkowych oraz zgodności z innymi stosowanymi preparatami. Podczas konsultacji online lekarz zapyta o charakter i czas trwania objawów, choroby współistniejące, przyjmowane leki oraz wyniki dotychczasowego leczenia. W przypadku istnienia wskazań wystawia e‑receptę, którą można zrealizować w wybranej aptece.
