Belogent: skład i postać leku
Jeden gram kremu lub maści zawiera 0,5 mg betametazonu w postaci dipropionianu i 1 mg gentamycyny w postaci siarczanu. To połączenie dwóch całkiem różnych zadaniowo substancji: silnie działającego kortykosteroidu zewnętrznego i antybiotyku aminoglikozydowego.
Dlatego lek nie jest uniwersalnym „środkiem na wysypkę”, lecz preparatem do konkretnej sytuacji — choroby skóry reagującej na kortykosteroidy i powikłanej zakażeniem bakteryjnym. Nakłada się go cienką warstwą i nigdy nie stosuje pod zamkniętym opatrunkiem okluzyjnym.
Jak działa Belogent
Dipropionian betametazonu to syntetyczny fluorowany kortykosteroid do stosowania miejscowego w dermatologii. Działa silnie przeciwzapalnie i przeciwświądowo oraz obkurcza naczynia krwionośne; dokładny mechanizm działania miejscowo stosowanych kortykosteroidów nie jest znany. Obkurczanie naczyń ma efekt uboczny o charakterze korzystnym: zmniejsza przenikanie kortykosteroidu do surowicy.
Siarczan gentamycyny to antybiotyk aminoglikozydowy o działaniu przeciwbakteryjnym. Działa na paciorkowce grupy A, zarówno α-, jak i β-hemolizujące, na gronkowca złocistego, w tym szczepy koagulazododatnie i koagulazoujemne oraz niektóre wytwarzające penicylinazę, a także na bakterie Gram-ujemne: Pseudomonas aeruginosa, Aerobacter aerogenes, Escherichia coli, Proteus vulgaris i Klebsiella pneumoniae.
Wskazania do stosowania
Preparat jest wskazany w miejscowym leczeniu chorób skóry reagujących na leczenie kortykosteroidami i powikłanych zakażeniem bakteryjnym, u pacjentów powyżej 13 lat.
Stosuje się go przy podejrzeniu zakażenia bakteryjnego skóry lub przy jego potwierdzeniu bakteriologicznym — pod warunkiem, że drobnoustrój jest wrażliwy na gentamycynę. Wynika z tego istotne ograniczenie praktyczne: lek jest bezużyteczny i niewskazany, jeśli zakażenia nie ma w ogóle albo jeśli wywołały je bakterie oporne na gentamycynę. Belogent w kremie przeznaczony jest dla dorosłych i dzieci od 13 lat.
Sposób stosowania i dawkowanie
Dorosłym i dzieciom powyżej 13 lat cienką warstwą produktu pokrywa się chorobowo zmienione miejsca na skórze 1–2 razy na dobę. Opatrunku zamkniętego nie stosuje się. W niektórych przypadkach do utrzymania odpowiedzi terapeutycznej wystarcza rzadsze stosowanie — a jeśli stan na to pozwala, rozsądniej ograniczyć częstość niż z przyzwyczajenia nakładać preparat dwa razy dziennie.
- Dzieci i młodzież. Stosowania u dzieci w wieku do 12 lat się nie zaleca.
- Gdzie nie nakładać. Produktu nie stosuje się na owłosioną skórę głowy. Należy unikać kontaktu z oczami i błonami śluzowymi, nie stosować do oczu ani wokół oczu.
- Twarz. Na skórę twarzy stosowania się nie zaleca ze względu na ryzyko zapalenia skóry podobnego do zmian trądzikopodobnych, zapalenia skóry wokół ust, zaniku skóry i trądziku.
- Fałdy skórne. Na skórę pach i pachwin produkt nakłada się tylko w przypadkach bezwzględnie koniecznych — z uwagi na zwiększone wchłanianie w tych okolicach.
Przeciwwskazania
Poza nadwrażliwością na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą lista przeciwwskazań składa się niemal w całości ze stanów, w których kortykosteroid zewnętrzny zaszkodzi.
- Gruźlica skóry.
- Zakażenia wirusowe skóry.
- Grzybicze zakażenia skóry.
- Trądzik, zapalenie skóry wokół ust i trądzik różowaty.
- Okolica odbytu i narządów płciowych.
- Pieluszkowe zapalenie skóry.
- Zakażenia skóry bakteriami opornymi na gentamycynę.
Środki ostrożności i szczególne zalecenia
Kluczowe ostrzeżenie wynika z tego, że obie substancje czynne wchłaniają się przez skórę. Dlatego możliwe są ogólnoustrojowe działania niepożądane kortykosteroidu, w tym zahamowanie czynności kory nadnerczy, oraz gentamycyny — oto- i nefrotoksyczność, szczególnie u osób z zaburzeniami czynności nerek. Należy więc unikać stosowania na dużą powierzchnię ciała i na uszkodzoną skórę, stosowania w dużych dawkach i długotrwałego leczenia, a także stosowania u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i u dzieci.
- Dzieci do 12 lat. Stosowania się nie zaleca ze względu na częste doniesienia o działaniach niepożądanych po miejscowym stosowaniu silnie działających kortykosteroidów: zahamowaniu czynności osi podwzgórzowo-przysadkowej, zespole Cushinga i wzroście ciśnienia wewnątrzczaszkowego. Jeśli zastosowanie jest jednak konieczne, zachowuje się szczególne środki ostrożności.
- Łuszczyca. Szczególna ostrożność jest potrzebna, bo miejscowe stosowanie kortykosteroidów w łuszczycy bywa niebezpieczne: możliwe są nawrót choroby spowodowany rozwojem tolerancji, uogólniona łuszczyca krostkowa i ogólne działania toksyczne wynikające z zaburzenia czynności skóry.
- Reakcja alergiczna. Jeśli po zastosowaniu wystąpi skórna reakcja alergiczna — świąd, pieczenie lub zaczerwienienie skóry — lek należy natychmiast odstawić.
- Opatrunki i okłady. Okładów i opatrunków zamkniętych się nie stosuje: nasilają wchłanianie kortykosteroidu przez skórę.
- Grzyby i oporność. W przypadku wystąpienia grzybiczych zakażeń skóry stosuje się dodatkowo miejscowe leki przeciwgrzybicze. Długotrwałe miejscowe stosowanie siarczanu gentamycyny prowadzi do nadmiernego wzrostu niewrażliwych drobnoustrojów i może spowodować pojawienie się bakterii opornych na antybiotyki z tej grupy.
Interakcje z innymi lekami
Nie są znane interakcje z innymi lekami stosowanymi miejscowo.
Nie znaczy to jednak, że preparaty zewnętrzne można łączyć bez zastanowienia. Oba składniki wchłaniają się przez skórę, a wszystko, co zwiększa wchłanianie — duża powierzchnia, uszkodzona skóra, opatrunek, fałdy skórne — zwiększa też prawdopodobieństwo działań ogólnoustrojowych. Dlatego o jednoczesnym stosowaniu innych kortykosteroidów zewnętrznych, a także o przyjmowaniu doustnych leków nefrotoksycznych trzeba lekarzowi powiedzieć: to drugie ma szczególne znaczenie ze względu na ryzyko uszkodzenia nerek przez gentamycynę.
Ciąża i karmienie piersią
Stosowanie produktu u kobiet ciężarnych dozwolone jest jedynie wtedy, gdy korzyść dla kobiety przewyższa ryzyko dla płodu, przy czym leczenie powinno być krótkotrwałe i ograniczać się do małej powierzchni ciała. Nie ma wyników badań dotyczących bezpieczeństwa miejscowego stosowania kortykosteroidów i gentamycyny u ciężarnych, wiadomo jednak, że substancje te mogą wchłaniać się przez skórę, a w badaniach na zwierzętach laboratoryjnych wykazano teratogenne działanie silnie działających kortykosteroidów stosowanych na skórę.
W okresie laktacji należy rozważyć, czy zaprzestać karmienia piersią, czy stosowania produktu, biorąc pod uwagę możliwe działania niepożądane u dziecka i korzyści z leczenia dla matki. Jest też wskazanie wprost: produktu nie należy stosować na skórę piersi przed karmieniem. Nie wiadomo, czy miejscowo stosowane kortykosteroidy, w tym dipropionian betametazonu, wchłaniają się na tyle, by przenikać do mleka kobiecego, ale wiadomo, że kortykosteroidy działające ogólnie do mleka przenikają, a gentamycyna po zastosowaniu na skórę może wchłaniać się do organizmu.
Działania niepożądane
Miejscowe stosowanie dipropionianu betametazonu może spowodować zanikowe zmiany skóry, nieodwracalne rozstępy, suchość skóry, rozszerzenie drobnych tętniczek, zapalenie mieszków włosowych, nadmierne owłosienie, zmiany trądzikopodobne, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry z pieczeniem, obrzękiem i zapalnymi pęcherzykami, zapalenie skóry wokół ust, swędzenie, odbarwienie skóry, hamowanie czynności gruczołów potowych z potówką oraz wystąpienie wtórnych zakażeń.
Miejscowe stosowanie gentamycyny może wywołać reakcje nadwrażliwości — między innymi wysypkę, świąd, zaczerwienienie i obrzęk — a także inne reakcje alergiczne. W wyniku wchłaniania substancji czynnych do krwi mogą wystąpić również ogólne działania niepożądane betametazonu i gentamycyny. Ważne, w jakich warunkach się pojawiają: objawy ogólne występują rzadko, przede wszystkim przy długotrwałym stosowaniu, na dużej powierzchni skóry, pod opatrunkiem zamkniętym oraz u dzieci, i zwykle ustępują po zaprzestaniu stosowania produktu.
Przedawkowanie
Przedawkowanie przy stosowaniu zewnętrznym nie jest abstrakcją, lecz następstwem złamania zasad. Przy stosowaniu produktu dłużej niż 2 tygodnie, na dużych powierzchniach lub na uszkodzoną skórę, przy okładach zamkniętych i u dzieci nasilone wchłanianie substancji czynnych do układu krążenia może doprowadzić do przedawkowania i ogólnych działań niepożądanych kortykosteroidu oraz gentamycyny.
Objawy przedawkowania charakterystyczne dla kortykosteroidów to zahamowanie czynności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zespół Cushinga, łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, hamowanie wzrostu i rozwoju u dzieci, hiperglikemia i cukromocz. Objawy przedawkowania gentamycyny to zagrożenie uszkodzenia słuchu, szumy uszne i uszkodzenie nerek, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków nefrotoksycznych oraz przy istniejących zaburzeniach czynności nerek. W razie przedawkowania stosowanie produktu się przerywa, a leczenie jest objawowe; jeśli wystąpią gorączka, bóle mięśniowe i stawowe oraz ogólne osłabienie, rozważa się zastosowanie kortykosteroidu o działaniu ogólnym.
Jak uzyskać receptę na Belogent online
Belogent zaleca się wtedy, gdy choroba skóry reaguje na kortykosteroidy i jednocześnie jest powikłana zakażeniem bakteryjnym wrażliwym na gentamycynę. Przy zakażeniach grzybiczych i wirusowych, trądziku, trądziku różowatym i zapaleniu skóry wokół ust lek jest przeciwwskazany, a odróżnić te stany można wyłącznie podczas oglądania skóry. Dlatego pierwsze zalecenie na podstawie ankiety online nie jest możliwe.
Konsultacja online nadaje się do kontynuacji zaleconej terapii. W ankiecie podaj rozpoznanie i kto je postawił, umiejscowienie i przybliżoną powierzchnię zmian, jak długo stosujesz lek i ile razy na dobę oraz uzyskany efekt. Koniecznie zgłoś, jeśli leczenie trwa dłużej niż 2 tygodnie, jeśli preparat nakładany jest na dużą powierzchnię, na fałdy skórne albo na uszkodzoną skórę — we wszystkich tych przypadkach wchłanianie rośnie. Osobno wspomnij o łuszczycy, chorobach wątroby i nerek, przyjmowaniu leków nefrotoksycznych, stosowaniu innych steroidów zewnętrznych oraz o ciąży, jej planowaniu lub karmieniu piersią. Powiedz też lekarzowi, jeśli pojawiły się pieczenie, świąd i zaczerwienienie w miejscu nakładania albo jeśli zmiany zaczęły sączyć lub ropieć: jedno i drugie wymaga zmiany postępowania, a nie kontynuowania kuracji. Lekarz analizuje dane i przy wystarczających podstawach wystawia e-receptę do apteki w Polsce.
