Azithromycin Aurovitas: skład i postać farmaceutyczna
Azithromycin Aurovitas występuje w postaci tabletek powlekanych. Jedna tabletka zawiera 250 mg lub 500 mg azytromycyny w postaci azytromycyny dwuwodnej — lek dostępny jest w dwóch mocach.
Tabletki przyjmuje się niezależnie od posiłku, popijając połową szklanki wody. Z powodu laktozy lek nie jest odpowiedni dla osób z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami: nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp i zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
Jak działa Azithromycin Aurovitas
Azytromycyna to antybiotyk makrolidowy należący do podgrupy azalidów. Jej cząsteczka powstaje przez dodanie atomu azotu do pierścienia laktonowego erytromycyny A; nazwa chemiczna to 9-deoksy-9a-aza-9a-metylo-9a-homoerytromycyna A, masa cząsteczkowa wynosi 749,0.
Mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy białek u wrażliwych drobnoustrojów. Wiążąc się z podjednostką rybosomu 50S, azytromycyna blokuje translokację łańcuchów peptydowych z jednej strony rybosomu na drugą i tym samym zapobiega syntezie białek zależnej od RNA.
Wskazania do stosowania
Azytromycyna jest wskazana w leczeniu wymienionych niżej zakażeń bakteryjnych wywołanych przez wrażliwe na nią drobnoustroje:
- ostre bakteryjne zapalenie zatok przy właściwie rozpoznanym zakażeniu;
- ostre bakteryjne zapalenie ucha środkowego przy właściwie rozpoznanym zakażeniu;
- zapalenie gardła i zapalenie migdałków;
- zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli przy właściwym rozpoznaniu;
- lekkie lub umiarkowanie ciężkie pozaszpitalne zapalenie płuc;
- lekkie i umiarkowanie ciężkie zakażenia skóry i tkanek miękkich — na przykład zapalenie mieszków włosowych, zapalenie tkanki łącznej, róża;
- niepowikłane zakażenia cewki moczowej i szyjki macicy wywołane przez Chlamydia trachomatis.
Przy przepisywaniu leku należy uwzględnić oficjalne miejscowe wytyczne dotyczące stosowania leków przeciwbakteryjnych. Sformułowanie „właściwie rozpoznane" nie jest przypadkowe: antybiotyk jest zasadny tylko przy potwierdzonym bakteryjnym charakterze zakażenia.
Sposób stosowania i dawkowanie
Lek podaje się raz na dobę — cała dawka dobowa przyjmowana jest jednorazowo. Dawkę i czas trwania kuracji ustala lekarz zależnie od wskazania.
| Grupa pacjentów lub wskazanie | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli, w tym osoby w podeszłym wieku, oraz dzieci o masie ciała powyżej 45 kg | Dawka całkowita 1500 mg: po 500 mg na dobę przez 3 dni |
| Alternatywny schemat 5-dniowy | Ta sama dawka całkowita 1500 mg: 500 mg pierwszego dnia i po 250 mg od 2. do 5. dnia |
| Niepowikłane zakażenia cewki moczowej i szyjki macicy wywołane przez Chlamydia trachomatis | 1000 mg jednorazowo doustnie |
| Dzieci i młodzież o masie ciała poniżej 45 kg | Tabletki nie są odpowiednie, dostępne są inne postacie leku |
| Podeszły wiek | Dawki te same, ale konieczna jest szczególna ostrożność z uwagi na ryzyko arytmii i torsade de pointes |
| Łagodne i umiarkowane zaburzenia czynności nerek (GFR 10–80 ml/min) | Zmiana dawki nie jest wymagana |
| Łagodne i umiarkowane zaburzenia czynności wątroby | Zmiana dawki nie jest wymagana |
Krótka kuracja to cecha azytromycyny: trzy dni przyjmowania albo pojedyncza dawka w zakażeniu chlamydiowym stanowią pełny cykl leczenia, dlatego nie należy samodzielnie go przedłużać.
Przeciwwskazania
Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na azytromycynę, erytromycynę, którykolwiek antybiotyk z grupy makrolidów lub ketolidów, a także na którąkolwiek substancję pomocniczą tabletek.
To jedyna grupa bezwzględnych przeciwwskazań w ulotce, jednak szereg stanów wymaga szczególnej ostrożności — zwłaszcza ciężkie choroby wątroby, skłonność do zaburzeń rytmu serca i miastenia.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Wątroba jest głównym narządem eliminacji azytromycyny, dlatego przy ciężkich chorobach wątroby lek stosuje się ostrożnie. Opisywano przypadki piorunującego zapalenia wątroby prowadzącego do zagrażającej życiu niewydolności; część pacjentów miała wcześniej choroby wątroby lub przyjmowała leki hepatotoksyczne. Przy objawach zaburzeń jej czynności — szybko narastającej astenii z żółtaczką, ciemnym moczu, skłonności do krwawień lub encefalopatii wątrobowej — trzeba niezwłocznie wykonać badania i przy potwierdzeniu przerwać podawanie leku.
- podobnie jak przy innych makrolidach rzadko notowano ciężkie reakcje alergiczne: obrzęk naczynioruchowy i anafilaksję (rzadko zakończone zgonem), a także reakcje skórne — AGEP, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka i DRESS;
- przy niektórych z tych reakcji obserwowano nawroty objawów, wymagające dłuższej obserwacji: po przerwaniu leczenia objawowego objawy alergiczne mogą powrócić;
- łączenie z alkaloidami sporyszu nie jest zalecane: brak danych o interakcji z pochodnymi ergotaminy, ale teoretyczna możliwość zatrucia sporyszem pozostaje;
- jak przy każdym antybiotyku należy zwracać uwagę na objawy nadkażenia niewrażliwymi drobnoustrojami, w tym grzybami; przy jego wystąpieniu może być konieczne przerwanie leczenia;
- przy ciężkich zaburzeniach czynności nerek (GFR poniżej 10 ml/min) ogólnoustrojowe narażenie na azytromycynę zwiększa się o 33%;
- u pacjentów leczonych azytromycyną notowano zaostrzenie miastenii oraz wystąpienie nowego zespołu miastenicznego;
- bezpieczeństwo i skuteczność w zapobieganiu i leczeniu zakażenia kompleksem Mycobacterium avium (MAC) u dzieci nie zostały ustalone;
- nie badano wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, ale należy brać pod uwagę możliwość zawrotów głowy i drgawek.
Na osobną uwagę zasługują dwa ryzyka. Pierwsze to biegunka związana z Clostridium difficile (CDAD): opisywano ją przy niemal wszystkich lekach przeciwbakteryjnych, a jej przebieg sięga od łagodnego do zapalenia okrężnicy zakończonego zgonem. Antybiotyki zaburzają florę jelita, co prowadzi do nadmiernego wzrostu C. difficile i wytwarzania toksyn A i B; szczepy produkujące hipertoksynę gorzej poddają się leczeniu i czasem wymagają wycięcia okrężnicy. O CDAD trzeba myśleć przy każdej biegunce po antybiotyku — notowano przypadki po ponad dwóch miesiącach. Drugie ryzyko to wydłużenie repolaryzacji serca i odstępu QT z zagrożeniem arytmią i torsade de pointes. Ostrożność jest potrzebna przy wrodzonym lub potwierdzonym wydłużeniu QT, przy innych lekach wydłużających QT (przeciwarytmicznych klasy IA i III, cyzaprydzie, terfenadynie, pimozydzie, citalopramie, moksyfloksacynie, lewofloksacynie), przy hipokaliemii i hipomagnezemii oraz przy istotnej bradykardii, arytmii lub ciężkiej niewydolności serca; ryzyko jest większe u kobiet i osób starszych.
Interakcje z innymi lekami
Azytromycyna nie wchodzi w istotne interakcje poprzez wątrobowy cytochrom P450: indukcja ani inaktywacja cytochromu przez kompleks metabolitów w jej przypadku nie zachodzi, dlatego interakcje farmakokinetyczne typowe dla erytromycyny i innych makrolidów jej nie dotyczą. Mimo to szereg połączeń wymaga uwagi.
- leki zobojętniające — całkowita biodostępność się nie zmienia, ale najwyższe stężenia w surowicy są mniejsze o 25%: azytromycynę przyjmuje się co najmniej godzinę przed nimi lub 2 godziny po nich;
- substraty glikoproteiny P, na przykład digoksyna, — ich stężenie w surowicy rośnie, co uwzględnia się przy jednoczesnym podawaniu;
- cyklosporyna — istotne zwiększenie Cmax i AUC; przy konieczności jednoczesnego stosowania kontroluje się jej stężenie i modyfikuje dawkowanie;
- doustne leki przeciwzakrzepowe — pochodne kumaryny: w badaniu azytromycyna nie zmieniała działania warfaryny, ale po wprowadzeniu do obrotu opisywano nasilenie działania przeciwzakrzepowego, dlatego potrzebna jest kontrola czasu protrombinowego;
- cyzapryd jest metabolizowany przez CYP3A4, hamowany przez makrolidy: połączenie może powodować wydłużenie QT, komorowe zaburzenia rytmu i torsade de pointes;
- statyny — przy jednoczesnym podawaniu z atorwastatyną jej stężenie się nie zmieniało, jednak po wprowadzeniu do obrotu opisywano przypadki rabdomiolizy;
- teofilina — istotnych klinicznie interakcji nie wykazano, ale ponieważ opisano je dla innych makrolidów, zaleca się obserwację na wypadek wzrostu jej stężenia;
- ryfabutyna — połączenie nie wpływa na stężenia obu substancji w osoczu, jednak u leczonych taką kombinacją obserwowano neutropenię, wiązaną raczej z samą ryfabutyną.
Szereg połączeń zbadano i uznano za bezpieczne: cetyryzyna, dydanozyna, karbamazepina, cymetydyna, efawirenz, flukonazol, indynawir, metyloprednizolon, midazolam, syldenafil, triazolam i trimetoprim z sulfametoksazolem nie zmieniały istotnie farmakokinetyki. Azytromycyna nieznacznie wpływała na farmakokinetykę zydowudyny, ale zwiększała stężenie jej fosforylowanego metabolitu w komórkach krwi; znaczenie tego jest niejasne. Z nelfinawirem stężenie azytromycyny rosło, lecz zmiana dawki nie była konieczna.
Ciąża i karmienie piersią
Brak wystarczających danych o stosowaniu u kobiet w ciąży. W badaniach toksycznego wpływu na reprodukcję u zwierząt wykazano, że azytromycyna przenika przez łożysko, ale działania teratogennego nie obserwowano. Bezpieczeństwo stosowania u ciężarnych nie zostało określone, dlatego lek można podawać tylko wtedy, gdy korzyść przewyższa ryzyko.
Azytromycyna przenika do mleka kobiecego, jednak kontrolowanych badań u matek karmiących brak. Ponieważ nie wiadomo, czy lek może niekorzystnie wpłynąć na dziecko, karmienie piersią na czas leczenia się przerywa: u dzieci możliwe są biegunka, grzybicze zapalenie błony śluzowej i uczulenie. Mleko zaleca się odciągać i wyrzucać w trakcie leczenia i przez dwa dni po nim, potem karmienie można kontynuować. W badaniach płodności u szczurów odnotowano zmniejszenie częstości ciąż; znaczenie tego u ludzi nie jest znane.
Działania niepożądane
Działania niepożądane określono na podstawie badań klinicznych i obserwacji po wprowadzeniu leku do obrotu. Najczęściej dotyczą układu pokarmowego: biegunka występuje bardzo często, wymioty, ból brzucha i nudności — często. Często pojawiają się też ból głowy i odchylenia laboratoryjne: zmniejszenie liczby limfocytów, wzrost liczby eozynofili, bazofili, monocytów i neutrofili, zmniejszenie stężenia wodorowęglanów.
- niezbyt często ze strony przewodu pokarmowego — zaparcie, wzdęcia, dysfagia, wzdęcie brzucha, suchość w jamie ustnej, odbijanie; częstość nieznana — zapalenie trzustki i przebarwienia języka;
- niezbyt często — kandydoza, w tym jamy ustnej, zakażenia pochwy, zapalenie płuc, zakażenia grzybicze i bakteryjne, zapalenie gardła, zapalenie żołądka i jelit, nieżyt nosa; częstość nieznana — rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy;
- niezbyt często — leukopenia, neutropenia, eozynofilia; częstość nieznana — małopłytkowość i niedokrwistość hemolityczna;
- niezbyt często — obrzęk naczynioruchowy, nadwrażliwość, jadłowstręt; częstość nieznana — reakcja anafilaktyczna;
- niezbyt często — nerwowość i bezsenność, rzadko — pobudzenie; częstość nieznana — agresja, lęk, majaczenie, omamy;
- niezbyt często ze strony układu nerwowego — zawroty głowy, senność, zaburzenia smaku, parestezje; częstość nieznana — omdlenie, drgawki, niedoczulica, brak węchu i smaku, miastenia;
- niezbyt często — zaburzenia widzenia i słuchu, zawroty głowy błędnikowe, kołatanie serca, uderzenia gorąca; częstość nieznana — głuchota i szumy uszne, torsade de pointes, tachykardia komorowa, wydłużony odstęp QT w EKG, niedociśnienie;
- rzadko — zaburzenia czynności wątroby i żółtaczka cholestatyczna; częstość nieznana — niewydolność wątroby (rzadko zakończona zgonem), piorunujące zapalenie wątroby i martwica wątroby.
Ze strony skóry niezbyt często notowano wysypkę, świąd, pokrzywkę, zapalenie skóry, suchość skóry i nadmierne pocenie; rzadko — ostrą uogólnioną osutkę krostkową i nadwrażliwość na światło; z nieznaną częstością — zespół Stevensa-Johnsona, zespół Lyella i rumień wielopostaciowy. Niezbyt często opisywano bóle mięśni, pleców i szyi, trudności w oddawaniu moczu, obrzęki, astenię, złe samopoczucie, zmęczenie, gorączkę, wzrost aktywności AST, ALT i fosfatazy zasadowej, zwiększenie stężenia bilirubiny, mocznika i kreatyniny; z nieznaną częstością — bóle stawów, ostrą niewydolność nerek i śródmiąższowe zapalenie nerek. W zakażeniu kompleksem Mycobacterium avium profil jest inny: często występują jadłowstręt, zawroty i ból głowy, parestezje, zaburzenia smaku i widzenia, głuchota, wysypka, świąd, bóle stawów i zmęczenie, a bardzo często — biegunka, ból brzucha, nudności, wzdęcia i luźne stolce.
Przedawkowanie
Działania niepożądane po dawkach większych niż zalecane były podobne do opisywanych po dawkach zwykłych. Charakterystyczne objawy przedawkowania antybiotyków makrolidowych to przemijająca utrata słuchu, silne nudności, wymioty i biegunka.
Swoistej odtrutki nie ma: przy przedawkowaniu stosuje się leczenie objawowe i w razie potrzeby podtrzymuje czynności życiowe.
Jak otrzymać receptę na Azithromycin Aurovitas online
Azytromycyna wydawana jest na receptę. Antybiotyk jest zasadny tylko przy potwierdzonym zakażeniu bakteryjnym, a dawka zależy od wskazania: przy większości zakażeń to kuracja trzydniowa, przy zakażeniu chlamydiowym — dawka jednorazowa.
Podczas konsultacji online lekarz oceni objawy i charakter zakażenia, ustali uczulenie na makrolidy, stan wątroby i serca oraz przyjmowane leki, a przy istniejących wskazaniach wystawi e-receptę — z jej kodem lek można odebrać w aptece.
