Auricid - ulotka, cena, sposób stosowania i przeciwwskazania leku

Auricid: skład i postać farmaceutyczna

Auricid jest dostępny w postaci tabletek. Jedna tabletka zawiera 100 mg lub 300 mg allopurynolu. Dwie moce są istotne, ponieważ leczenie rozpoczyna się od małej dawki i zwiększa się ją stopniowo, a tabletka 100 mg służy jako krok, którym dawkę zwiększa się lub zmniejsza u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek.

Tabletki zawierają laktozę, dlatego nie należy ich stosować u pacjentów z rzadką dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy i galaktozy. Tabletki zawierające 300 mg allopurynolu zawierają barwnik żółcień pomarańczowa FCF, należący do barwników azowych, i z tego powodu nie są stosowane u dzieci.

Jak działa Auricid

Allopurynol jest inhibitorem oksydazy ksantynowej — enzymu, który katalizuje utlenianie hipoksantyny do ksantyny, a ksantyny do kwasu moczowego. Hamując działanie tego enzymu, allopurynol i jego główny metabolit oksypurynol zmniejszają stężenie kwasu moczowego w osoczu krwi i w moczu.

Kluczowe jest to, że lek działa na etapie powstawania moczanów, a nie przyspiesza ich wydalania przez nerki. Właśnie dlatego efekt rozwija się stopniowo, wymaga doboru dawki pod kontrolą parametrów laboratoryjnych i nie nadaje się do przerwania już trwającego ostrego napadu.

Wskazania do stosowania

Allopurynol jest wskazany w celu zmniejszenia wytwarzania moczanów lub kwasu moczowego w chorobach, w przebiegu których do ich odkładania już doszło — na przykład w dnie moczanowej, przy guzkach dnawych, kamicy nerkowej — lub w stanach klinicznych, w których istnieje takie ryzyko, na przykład podczas leczenia nowotworów, potencjalnie prowadzącego do ostrej nefropatii moczanowej.

• dna moczanowa o nieustalonej przyczynie (idiopatyczna);
• moczanowa kamica nerkowa;
• ostra nefropatia moczanowa;
• choroby nowotworowe i zespoły mieloproliferacyjne z szybkim obrotem komórkowym, w których zwiększenie stężenia moczanów występuje samoistnie lub jest wywołane leczeniem cytotoksycznym;
• zaburzenia aktywności poszczególnych enzymów prowadzące do nadmiernej produkcji moczanów: fosforybozylotransferazy hipoksantyno-guaninowej, w tym zespół Lescha-Nyhana; glukozo-6-fosfatazy, w tym glikogenoza spichrzeniowa; syntetazy pirofosforanu fosforybozylu; amidotransferazy pirofosforanu fosforybozylu; fosforybozylotransferazy adeniny;
• kamica nerkowa z kamieniami z 2,8-dihydroksyadeniny, powstałymi w następstwie zmniejszonej aktywności fosforybozylotransferazy adeniny;
• nawrotowa kamica nerkowa z mieszanymi kamieniami wapniowo–szczawianowymi i współistniejącą hiperurykozurią, jeśli leczenie dietą, odpowiednim nawodnieniem i innymi metodami okazało się nieskuteczne.

Sposób podawania i dawkowanie

Leczenie allopurynolem rozpoczyna się od małej dawki, na przykład 100 mg na dobę, aby zmniejszyć ryzyko działań niepożądanych, i zwiększa się ją wyłącznie wtedy, gdy obniżenie stężenia moczanów w surowicy jest niewystarczające. Lek przyjmuje się raz na dobę po posiłku — wówczas jest najlepiej tolerowany. Dawki powyżej 300 mg dzieli się na kilka dawek na dobę, nie przekraczając 300 mg jednorazowo; jeśli przy dawce dobowej powyżej 300 mg pojawiają się objawy nietolerancji ze strony przewodu pokarmowego, dawkę również dzieli się na części.

Sytuacja	Dawka dobowa
Stany łagodne	100–200 mg
Stany o umiarkowanym nasileniu	300–600 mg
Stany ciężkie	700–900 mg
Przeliczenie na masę ciała u dorosłych	2–10 mg/kg mc. na dobę
Dzieci poniżej 15 lat	10–20 mg/kg mc. na dobę, maksymalnie 400 mg

Zaburzenia czynności nerek i wątroby

Allopurynol i jego metabolity są wydalane przez nerki, dlatego ich niewydolność prowadzi do zatrzymania leku i jego metabolitów w organizmie i do wydłużenia okresu półtrwania. W ciężkiej niewydolności nerek może być konieczna dawka niższa niż 100 mg na dobę lub podawanie pojedynczych dawek po 100 mg w odstępach dłuższych niż doba. Jeśli pacjent wymaga dializ 2–3 razy w tygodniu, rozważa się alternatywny schemat: 300–400 mg bezpośrednio po każdym zabiegu, bez dawek pośrednich. W przypadku zaburzeń czynności wątroby dawki zmniejsza się, a w początkowym okresie leczenia okresowo wykonuje się próby wątrobowe.

Wybrane grupy pacjentów i monitorowanie leczenia

Pacjentom w podeszłym wieku, z uwagi na brak specyficznych danych, przepisuje się najmniejszą dawkę zapewniającą zadowalające obniżenie stężenia moczanów. U dzieci lek jest stosowany rzadko — głównie w chorobach nowotworowych, zwłaszcza w białaczkach, oraz w poszczególnych zaburzeniach enzymatycznych, takich jak zespół Lescha-Nyhana. W chorobach z intensywną wymianą moczanów zaleca się wyrównanie hiperurykemii i hiperurykozurii allopurynolem przed rozpoczęciem leczenia cytotoksycznego, zapewniając odpowiednie nawodnienie i alkalizację moczu. W czasie leczenia w określonych odstępach czasu oznacza się stężenie moczanów w surowicy i w moczu, aby odpowiednio skorygować dawkę.

Przeciwwskazania

Allopurynolu nie należy stosować u pacjentów ze stwierdzoną nadwrażliwością na allopurynol lub którąkolwiek substancję pomocniczą preparatu.

Z tym wiąże się jeszcze jedno ścisłe ograniczenie, wynikające z profilu bezpieczeństwa leku: ponowne zastosowanie allopurynolu jest niedopuszczalne u pacjentów, u których wcześniej rozwinął się zespół nadwrażliwości na lek lub zespół Stevensa-Johnsona bądź toksyczna nekroliza naskórka. W takich przypadkach lek odstawia się natychmiast i na stałe.

Środki ostrożności i szczególne ostrzeżenia

Reakcje nadwrażliwości na allopurynol mogą mieć różne nasilenie: od plamisto–grudkowej wysypki, poprzez zespół nadwrażliwości na lek z gorączką, wysypką, powiększeniem węzłów chłonnych, eozynofilią i nieprawidłowymi próbami wątrobowymi, aż po zespół Stevensa-Johnsona i toksyczną nekrolizę naskórka. Są to rozpoznania kliniczne i to obraz kliniczny stanowi podstawę decyzji. W przypadku wystąpienia takich reakcji na każdym etapie leczenia lek należy natychmiast odstawić; w celu złagodzenia zmian skórnych można zastosować kortykosteroidy.

Wykazano związek między obecnością allelu HLA-B*5801 a ryzykiem rozwoju zespołu nadwrażliwości, a także zespołu Stevensa-Johnsona i toksycznej nekrolizy naskórka podczas leczenia allopurynolem. Częstość występowania tego allelu znacznie różni się pomiędzy grupami etnicznymi: do 20% u Chińczyków z grupy Han, 8–15% u Tajów, około 12% u Koreańczyków i 1–2% u osób pochodzenia europejskiego i japońskiego. W podgrupach o wysokiej częstości allelu przed rozpoczęciem leczenia rozważa się badanie przesiewowe, a przewlekła choroba nerek dodatkowo zwiększa ryzyko. Należy pamiętać, że ciężkie reakcje skórne są możliwe także przy ujemnym wyniku takiego badania.

• mniejsze dawki w przypadku zaburzeń czynności nerek lub wątroby;
• ostrożność w nadciśnieniu tętniczym i niewydolności serca u pacjentów przyjmujących diuretyki lub inhibitory konwertazy angiotensyny;
• bezobjawowa hiperurykemia zasadniczo nie jest wskazaniem do stosowania leku;
• leczenia nie rozpoczyna się do całkowitego ustąpienia ostrego napadu dny, w przeciwnym razie można sprowokować nowy napad;
• profilaktyczne stosowanie odpowiedniego leku przeciwzapalnego lub kolchicyny przez co najmniej miesiąc na początku leczenia;
• zapewnienie odpowiedniego nawodnienia w celu zapobiegania odkładaniu się złogów ksantynowych w drogach moczowych;
• ostrożność w zaburzeniach czynności tarczycy: podczas długotrwałego leczenia obserwowano zwiększenie stężenia hormonu tyreotropowego u 5,8% pacjentów;
• ostrożność podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn ze względu na możliwą senność, zawroty głowy i ataksję.

Interakcje z innymi lekami

Najistotniejsza interakcja dotyczy azatiopryny i 6-merkaptopuryny. Azatiopryna przekształca się w 6-merkaptopurynę, która jest inaktywowana przez oksydazę ksantynową, dlatego przy jednoczesnym stosowaniu z allopurynolem podaje się jedynie jedną czwartą zwykłej dawki 6-merkaptopuryny lub azatiopryny: zahamowanie enzymu wydłuża ich działanie. Allopurynol wydłuża także okres półtrwania widarabiny, co wymaga szczególnej uwagi na objawy nasilenia toksyczności.

• warfaryna i inne doustne antykoagulanty z grupy pochodnych kumaryny — opisano nasilenie ich działania, konieczna jest ścisła kontrola;
• probenecyd i duże dawki salicylanów — przyspieszają wydalanie oksypurynolu i mogą zmniejszać skuteczność leczenia;
• chlorpropamid przy zaburzonej czynności nerek — ryzyko bardziej przedłużonego działania hipoglikemizującego;
• teofilina — zgłaszano hamowanie jej metabolizmu, stężenie należy kontrolować na początku leczenia i przy zwiększaniu dawki;
• ampicylina i amoksycylina — częstsze występowanie wysypek skórnych, w miarę możliwości wybiera się alternatywę;
• cytostatyki, w tym cyklofosfamid, doksorubicyna, bleomycyna i prokarbazyna — częściej występują zaburzenia morfologii krwi, konieczna jest regularna kontrola morfologii krwi;
• cyklosporyna — możliwe zwiększenie jej stężenia w osoczu i nasilenie toksyczności;
• wodorotlenek glinu — osłabia działanie allopurynolu, odstęp między dawkami powinien wynosić co najmniej 3 godziny.

Na szczególną uwagę zasługują dydanozyna, diuretyki i inhibitory konwertazy angiotensyny. Jednoczesne stosowanie z dydanozyną około dwukrotnie zwiększało jej maksymalne stężenie i pole pod krzywą, dlatego takie połączenie ogólnie nie jest zalecane, a jeśli nie można go uniknąć, dawkę dydanozyny zmniejsza się pod kontrolą lekarza. W przypadku furosemidu opisano interakcję z podwyższeniem stężenia moczanów w surowicy i oksypurynolu w osoczu, a połączenie z diuretykami, zwłaszcza tiazydowymi, oraz z inhibitorami konwertazy angiotensyny zwiększa ryzyko reakcji nadwrażliwości, szczególnie przy zaburzonej czynności nerek.

Ciąża i karmienie piersią

Nie ma wystarczających dowodów potwierdzających bezpieczeństwo stosowania allopurynolu u kobiet w ciąży, choć lek jest szeroko stosowany od wielu lat bez wyraźnych negatywnych konsekwencji. Zastosowanie u kobiet w ciąży jest uzasadnione wyłącznie wtedy, gdy nie istnieje bezpieczniejsza alternatywa, a sama choroba niesie ryzyko dla matki lub nienarodzonego dziecka.

Allopurynol i jego metabolit oksypurynol przenikają do mleka kobiecego: u kobiety przyjmującej 300 mg na dobę w mleku stwierdzono stężenia 1,4 mg/l allopurynolu i 53,7 mg/l oksypurynolu. Brakuje danych na temat wpływu leku i jego metabolitów na dziecko karmione piersią, dlatego stosowanie allopurynolu w okresie karmienia piersią nie jest zalecane.

Działania niepożądane

Działania niepożądane podczas leczenia allopurynolem w ogólnej populacji pacjentów występują rzadko i w większości przypadków mają łagodne nasilenie, jednak ich częstość zwiększa się w chorobach współistniejących nerek i wątroby. Najczęstsze są reakcje skórne: świądowe, plamisto–grudkowe, czasami złuszczające się lub purpurowe wysypki, które mogą pojawić się w dowolnym momencie leczenia. Największe ryzyko ciężkich reakcji przypada na pierwsze tygodnie terapii.

• często: wysypka, zwiększenie aktywności hormonu tyreotropowego we krwi;
• niezbyt często: reakcje nadwrażliwości, nudności, wymioty, nieprawidłowe próby wątrobowe;
• rzadko: zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka, zapalenie wątroby, w tym martwica i ziarniniakowe zapalenie wątroby;
• bardzo rzadko: agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, małopłytkowość — szczególnie w chorobach nerek i wątroby;
• bardzo rzadko: reakcja anafilaktyczna, obrzęk naczynioruchowy, gorączka, obrzęki, osłabienie, apatia;
• bardzo rzadko: senność, ból głowy, parestezje, neuropatia obwodowa, ataksja, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych o etiologii aseptycznej, depresja;
• bardzo rzadko: zaćma, zaburzenia widzenia, dławica piersiowa, bradykardia, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, hiperlipidemia;
• bardzo rzadko: krwiomocz, azotemia, niepłodność męska, zaburzenia erekcji, ginekomastia, łysienie.

Nudności i wymioty, obserwowane we wczesnych badaniach, są w dużej mierze możliwe do uniknięcia przy przyjmowaniu leku po posiłku. Kluczowa zasada bezpieczeństwa jest inna: w przypadku pojawienia się wysypki lek należy odstawić. Po łagodnej reakcji i jej całkowitym ustąpieniu lekarz może w razie potrzeby wznowić leczenie małą dawką, na przykład 50 mg na dobę, stopniowo ją zwiększając; w przypadku ponownego wystąpienia wysypki lek odstawia się na stałe, a jeśli nie można wykluczyć zespołu Stevensa-Johnsona, toksycznej nekrolizy naskórka lub innej ciężkiej reakcji nadwrażliwości, ponowne zastosowanie jest niedopuszczalne.

Przedawkowanie

Opisywano przypadki przyjęcia do 22,5 g allopurynolu bez wystąpienia działań niepożądanych. U pacjenta, który przyjął 20 g leku, obserwowano nudności, wymioty, biegunkę i zawroty głowy; wyzdrowienie nastąpiło podczas ogólnego leczenia podtrzymującego.

Wchłonięcie dużych dawek może prowadzić do znacznego zahamowania aktywności oksydazy ksantynowej, co samo w sobie prawdopodobnie nie pociąga za sobą szkodliwych następstw, jeśli jednocześnie nie są stosowane inne leki, przede wszystkim 6-merkaptopuryna lub azatiopryna. Zapewnienie odpowiedniego nawodnienia wspiera optymalną diurezę i sprzyja wydalaniu allopurynolu i jego metabolitów, a w razie potrzeby stosuje się hemodializę.

Jak uzyskać receptę na Auricid online

Do uzyskania recepty na Auricid konieczna jest konsultacja lekarska: dawkę dobiera się stopniowo i pod kontrolą stężenia moczanów, przy chorobach nerek i wątroby dawkę się zmniejsza, a lista istotnych interakcji lekowych tego preparatu jest bardzo szeroka. Lekarz doprecyzuje rozpoznanie, choroby współistniejące oraz wszystkie stosowane leki.

Konsultacja online umożliwia omówienie tych kwestii na odległość, a w przypadku istnienia wskazań lekarz wystawia e-receptę, którą można zrealizować w wybranej aptece.