Anapran®: skład i forma występowania
Anapran® jest dostępny w postaci tabletek powlekanych. Jedna tabletka zawiera 275 mg lub 550 mg naproksenu sodowego – sodowej soli naproksenu. Wybór soli ma kluczowe znaczenie: to właśnie od niej zależy szybkość wystąpienia działania przeciwbólowego.
Spośród substancji pomocniczych istotne są dwie. Preparat zawiera laktozę, dlatego nie należy go stosować u pacjentów z rzadką dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy i galaktozy. Ponadto jedna dawka zawiera 25,1 mg sodu w dawce 275 mg oraz 50,2 mg sodu w dawce 550 mg – jest to istotne dla pacjentów z obniżoną czynnością nerek oraz dla osób kontrolujących podaż sodu w diecie.
Jak działa Anapran®
Naproksen jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym. Mechanizm działania przeciwzapalnego polega na hamowaniu aktywności cyklooksygenazy kwasu arachidonowego, co prowadzi do zahamowania syntezy prostaglandyn; nie wyklucza się przy tym istnienia innych mechanizmów. Przeciwzapalne działanie naproksenu powoduje poprawę objawów w chorobach reumatycznych, a sam lek może być stosowany zarówno jako środek przeciwbólowy, jak i przeciwgorączkowy.
Naproksen w postaci soli sodowej wchłania się z przewodu pokarmowego szybciej niż wolny kwas, dlatego ta forma jest wygodna w sytuacjach, gdy konieczne jest szybkie zniesienie bólu. Po wchłonięciu substancja występuje w płynach ustrojowych w postaci anionu, tak więc w istocie jej działanie nie różni się od działania wolnego naproksenu. Należy pamiętać o powolnym przenikaniu naproksenu do jam stawowych: w chorobach reumatycznych efekt rozwija się dopiero po kilku lub nawet kilkunastu godzinach od przyjęcia dawki, co trzeba uwzględnić zarówno przy ustalaniu schematu dawkowania, jak i przy ocenie wyników leczenia.
Wskazania do stosowania
Anapran® jest przepisywany w reumatoidalnym zapaleniu stawów, młodzieńczym reumatoidalnym zapaleniu stawów, zesztywniającym zapaleniu kręgosłupa, w zapalnych i zwyrodnieniowych chorobach stawów, a także w ostrych stanach zapalnych układu mięśniowo-szkieletowego – zapaleniu kaletek maziowych oraz zapaleniu pochewek ścięgnistych. Oddzielne wskazanie stanowi ostry napad dny moczanowej.
Druga duża grupa wskazań to ból i gorączka. Lek stosuje się w słabym i umiarkowanym bólu różnego pochodzenia, ostrym lub przewlekłym, w tym pooperacyjnym i pourazowym; w bólach mięśni, kości i stawów; w bólach głowy, włącznie z migrenowymi; w bólach zębów i nerwobólach; w bolesnych miesiączkach, a także w gorączce różnego pochodzenia.
Sposób stosowania i dawkowanie
Preparat przyjmuje się doustnie, w czasie posiłku lub po nim; tabletek nie należy dzielić. Maksymalna dawka dobowa wynosi 1375 mg. Zasada ogólna dla wszystkich wskazań jest jedna: stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas niezbędny do złagodzenia objawów zmniejsza ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.
| Sytuacja | Schemat stosowania |
|---|---|
| Reumatoidalne zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie kręgosłupa, zapalne i zwyrodnieniowe choroby stawów | zwykle 550–1100 mg na dobę w dwóch dawkach w odstępie 12 godzin |
| Ostra faza tych chorób | dawka nasycająca 825 lub 1100 mg na dobę – w przypadku nasilenia bólu w nocy lub porannej sztywności, przy przechodzeniu z dużej dawki innego leku przeciwreumatycznego, a także przy zwyrodnieniowym uszkodzeniu stawów, jeśli głównym objawem jest ból |
| Ostre stany zapalne układu mięśniowo-szkieletowego, słaby i umiarkowany ból, bolesne miesiączki, gorączka | dawka początkowa 550 mg, następnie 275 mg co 6–8 godzin w razie potrzeby; nie więcej niż 1375 mg w pierwszej dobie i 1100 mg w kolejnych |
| Ostry napad dny moczanowej | dawka początkowa 825 mg, następnie 275 mg co 8 godzin aż do ustąpienia napadu bólu |
| Ból głowy o charakterze migrenowym | 825 mg przy pierwszych objawach zbliżającego się napadu; w razie potrzeby w ciągu dnia dodatkowo 275–550 mg, ale nie wcześniej niż po 30 minutach od pierwszej dawki |
Dzieci i młodzież
U dzieci powyżej 5 lat lek stosuje się wyłącznie w młodzieńczym reumatoidalnym zapaleniu stawów: zalecana dawka wynosi 10 mg naproksenu na kilogram masy ciała na dobę, podzielone na dwie dawki, czyli po 5 mg/kg dwa razy na dobę. W innych wskazaniach stosowanie leku u dzieci poniżej 16 lat nie jest zalecane. Maksymalna dawka dobowa 1375 mg obowiązuje również w tej grupie.
Pacjenci w podeszłym wieku
Badania wykazały, że u osób w podeszłym wieku całkowite stężenie naproksenu jest takie samo jak u młodych dorosłych, jednak odsetek niezwiązanej frakcji leku w osoczu jest wyższy. Dlatego u osób starszych stosuje się najmniejszą skuteczną dawkę: ryzyko działań niepożądanych jest u nich większe. Skuteczność leczenia należy regularnie oceniać, a w razie braku poprawy lek należy odstawić.
Przeciwwskazania
Główne przeciwwskazania wiążą się z nietolerancją niesteroidowych leków przeciwzapalnych oraz ze stanem przewodu pokarmowego.
- nadwrażliwość na naproksen lub którykolwiek ze składników preparatu;
- nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy lub inne niesteroidowe leki przeciwzapalne, przebiegająca z objawami astmy oskrzelowej, nieżytu nosa, polipów nosa lub pokrzywki;
- czynna choroba wrzodowa żołądka i (lub) dwunastnicy albo taka choroba w wywiadzie – z krwawieniem lub bez;
- ciężka niewydolność serca;
- ciężka niewydolność wątroby;
- ciężka niewydolność nerek;
- skaza krwotoczna.
Środki ostrożności i specjalne ostrzeżenia
Anapran® nie może być stosowany jednocześnie z innymi preparatami zawierającymi naproksen – to ta sama substancja czynna, a dawki będą się sumować. Naproksenu nie łączy się także z innymi niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi, w tym z wybiórczymi inhibitorami COX-2, ani z glikokortykosteroidami. Główne zagrożenie związane z tą grupą leków to krwawienie z przewodu pokarmowego, owrzodzenie lub perforacja: mogą one zakończyć się zgonem, nie zawsze mają objawy prodromalne i występują również u pacjentów, u których takich objawów wcześniej nie było. W razie pojawienia się krwawienia lub owrzodzenia leczenie naproksenem należy przerwać, a pacjenci z chorobami przewodu pokarmowego w wywiadzie, zwłaszcza w podeszłym wieku, powinni zgłaszać lekarzowi wszelkie nietypowe objawy ze strony układu pokarmowego.
- ryzyko sercowo-naczyniowe: stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych, zwłaszcza długotrwałe i w dużych dawkach, może być związane z niewielkim zwiększeniem ryzyka tętniczych incydentów zakrzepowych – zawału mięśnia sercowego lub udaru, dlatego przy niekontrolowanym nadciśnieniu tętniczym, zastoinowej niewydolności serca, chorobie niedokrwiennej serca oraz chorobach naczyń naproksen należy stosować ze szczególną ostrożnością;
- zatrzymanie płynów i obrzęki w trakcie leczenia wymagają kontroli u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym oraz łagodną lub umiarkowaną zastoinową niewydolnością serca;
- nerki: naproksen i jego metabolity są wydalane głównie przez nerki (95%), dlatego w przypadku zaburzenia ich czynności konieczna jest okresowa kontrola stężenia kreatyniny, a przy klirensie kreatyniny poniżej 20 ml/min leku nie stosuje się;
- wątroba: w marskości wątroby całkowite stężenie naproksenu w surowicy zmniejsza się, natomiast zwiększa się frakcja wolna – takim pacjentom podaje się najmniejsze skuteczne dawki;
- krew: naproksen zmniejsza agregację płytek krwi i wydłuża czas krwawienia, co ma znaczenie przy jego oznaczaniu oraz w trakcie leczenia antykoagulantami;
- ciężkie reakcje skórne – zapalenie skóry złuszczające, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka – występują bardzo rzadko i najczęściej w pierwszym miesiącu leczenia; przy pierwszych objawach wysypki lub zmian na błonie śluzowej jamy ustnej lek należy odstawić;
- naproksen maskuje objawy zakażenia dzięki działaniu przeciwzapalnemu i przeciwgorączkowemu i może utrudniać rozpoznanie; u pacjentów z astmą oskrzelową i chorobami alergicznymi może wywołać skurcz oskrzeli.
Interakcje z innymi lekami
Leki zmniejszające kwaśność soku żołądkowego, kolestyramina oraz pokarm opóźniają wchłanianie naproksenu, ale nie zmieniają całkowitej ilości wchłoniętej substancji. Naproksen silnie wiąże się z białkami osocza, dlatego pacjentów jednocześnie przyjmujących pochodne hydantoiny, antykoagulanty lub sulfonamidy należy obserwować: mogą wystąpić objawy ich przedawkowania. Jednoczesne stosowanie z warfaryną lub heparyną wymaga ścisłej kontroli lekarskiej, a skojarzenie z lekami przeciwpłytkowymi i selektywnymi inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny zwiększa ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego.
- glikokortykosteroidy zwiększają ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego, a jednoczesne przyjmowanie dwóch lub więcej niesteroidowych leków przeciwzapalnych jest niedopuszczalne z powodu sumowania się działań niepożądanych;
- naproksen zmniejsza działanie moczopędne furosemidu i osłabia efekt leków obniżających ciśnienie tętnicze, w tym propranololu i innych beta-adrenolityków;
- w skojarzeniu z inhibitorami ACE zwiększa się ryzyko zaburzeń czynności nerek, a z cyklosporyną – ryzyko działania nefrotoksycznego;
- naproksen zmniejsza wydalanie litu, zwiększając jego stężenie w osoczu, oraz zmniejsza wydalanie metotreksatu, nasilając jego toksyczność;
- probenecyd zwiększa stężenie naproksenu w osoczu i znacznie wydłuża okres jego półtrwania;
- niesteroidowe leki przeciwzapalne przyjęte w ciągu 8–12 dni po zastosowaniu mifepristonu mogą zmniejszać jego skuteczność;
- u pacjentów, którzy jednocześnie otrzymują niesteroidowe leki przeciwzapalne i antybiotyki z grupy chinolonów, zwiększa się ryzyko drgawek;
- naproksen zniekształca wyniki badań laboratoryjnych: próbki do oceny czynności kory nadnerczy należy pobierać nie wcześniej niż 48 godzin po przyjęciu ostatniej dawki.
Ciąża i karmienie piersią
Stosowanie naproksenu może niekorzystnie wpływać na płodność u kobiet, dlatego nie zaleca się go pacjentkom planującym ciążę. U zwierząt naproksen powoduje opóźnienie akcji porodowej, a na układ sercowo-naczyniowy płodu ludzkiego wpływa poprzez zamknięcie przewodu tętniczego. Z tego powodu leku nie należy stosować w ciąży, z wyjątkiem sytuacji, gdy został przepisany przez lekarza, a leczenie odbywa się pod jego nadzorem; szczególnie starannie należy rozważyć korzyść dla matki i ryzyko dla płodu w pierwszym i trzecim trymestrze.
Naproksen przenika do mleka kobiecego, dlatego w okresie karmienia piersią nie wolno stosować tego leku. Jeżeli konieczne jest zastosowanie leczenia przeciwbólowego, o wyborze preparatu i ewentualnym kontynuowaniu karmienia decyduje lekarz.
Działania niepożądane
Najczęściej działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego i nerwowego. Często obserwuje się nudności, niestrawność, zgagę i ból brzucha, a także zawroty głowy, ból głowy i uczucie „pustki” w głowie. Niezbyt często występują wymioty, zaparcia, biegunka, dyskomfort w jamie brzusznej, wysypka skórna, świąd, pokrzywka, senność, ospałość i bezsenność.
- rzadko: krwawienie z przewodu pokarmowego, choroba wrzodowa żołądka i (lub) dwunastnicy z krwawieniem i perforacją lub bez nich;
- rzadko: obrzęk naczynioruchowy, niewydolność nerek, obrzęki obwodowe, gorączka;
- bardzo rzadko: zapalenie trzustki, zapalenie błony śluzowej żołądka lub jelit, żółtaczka, zapalenie wątroby;
- bardzo rzadko: ciężkie reakcje skórne – rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, a także plamica i wybroczyny;
- bardzo rzadko: małopłytkowość, agranulocytoza, leukopenia, niedokrwistość aplastyczna i hemolityczna;
- bardzo rzadko: reakcje anafilaktyczne, w tym wstrząs zakończony zgonem, nadwrażliwość na światło, astma oskrzelowa, eozynofilowe zapalenie płuc, obrzęk płuc;
- bardzo rzadko: drgawki, depresja, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych o etiologii aseptycznej, zaburzenia koncentracji i funkcji poznawczych;
- bardzo rzadko: zaburzenia widzenia, zmętnienie rogówki, zapalenie i obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, szumy uszne i pogorszenie słuchu.
Ze strony serca bardzo rzadko opisywano duszność, obrzęki, kołatanie serca, niewydolność serca i podwyższenie ciśnienia tętniczego. W przypadku jakichkolwiek zaburzeń widzenia w trakcie leczenia wskazane jest badanie okulistyczne.
Przedawkowanie
Znaczne przedawkowanie naproksenu może powodować senność, zgagę, niestrawność, nudności lub wymioty oraz zaburzenia czynności nerek. U kilku pacjentów obserwowano drgawki, jednak nie udało się jednoznacznie potwierdzić ich związku ze stosowaniem naproksenu. Dawka stanowiąca zagrożenie dla życia nie jest znana.
W przypadku przypadkowego lub celowego przyjęcia znacznej ilości leku należy usunąć go z żołądka oraz zastosować leczenie podtrzymujące, ukierunkowane na utrzymanie podstawowych funkcji życiowych. Badania na zwierzętach wskazują, że natychmiastowe podanie w wystarczającej dawce węgla aktywowanego znacznie zmniejsza wchłanianie leku. Hemodializa nie obniża stężenia naproksenu w osoczu, ponieważ w dużym stopniu wiąże się on z białkami, jednak może być konieczna, jeśli po przyjęciu naproksenu dojdzie do rozwoju niewydolności nerek.
Jak uzyskać receptę na Anapran® online
Anapran® jest lekiem wydawanym na receptę, z długą listą przeciwwskazań i ostrzeżeń, dlatego powinien być przepisywany przez lekarza: oceni on charakter bólu, stan przewodu pokarmowego, serca, nerek i wątroby, a także inne przyjmowane leki. Wszystko to można omówić podczas konsultacji zdalnej, a w razie istnienia wskazań lekarz wystawi e-receptę, którą następnie można zrealizować w wybranej aptece.
