Aminoplasmal® 15%: skład i postać farmaceutyczna
Aminoplasmal® 15% to roztwór do infuzji zawierający mieszaninę aminokwasów egzogennych i endogennych. Całkowita zawartość aminokwasów wynosi 150 g na litr, zawartość azotu — 24 g na litr. Wysokie stężenie pozwala pokryć zapotrzebowanie na aminokwasy stosunkowo niewielką objętością płynu, co ma znaczenie u pacjentów, którzy muszą ograniczać podaż wody. Roztwór jest przeznaczony wyłącznie do podania dożylnego, przy czym infuzję prowadzi się jedynie do żyły centralnej.
W 1000 ml roztworu znajduje się 5,85 g izoleucyny, 11,40 g leucyny, 8,93 g lizyny jednowodnej (co odpowiada 7,95 g lizyny), 5,70 g metioniny, 5,70 g fenyloalaniny, 5,40 g treoniny, 2,10 g tryptofanu i 7,20 g waliny. Aminokwasy endogenne i względnie egzogenne reprezentują arginina — 16,05 g, histydyna — 5,25 g, alanina — 22,35 g, glicyna — 19,20 g, kwas asparaginowy — 7,95 g, kwas glutaminowy — 16,20 g, prolina — 7,35 g, seryna — 3 g i tyrozyna — 0,50 g. Cysteinę wprowadzono do składu w postaci 0,50 g acetylocysteiny, co odpowiada 0,37 g cysteiny. Ponadto każdy litr roztworu zawiera 5,3 mmol sodu, co uwzględnia się u pacjentów kontrolujących podaż sodu w diecie.
Jak działa Aminoplasmal® 15%
Celem żywienia pozajelitowego jest dostarczenie organizmowi wszystkich składników odżywczych niezbędnych do wzrostu, utrzymania funkcji i odbudowy tkanek. Aminokwasy zajmują tu szczególne miejsce, ponieważ są niezbędne do syntezy białka. Podane dożylnie aminokwasy włączają się do odpowiednich pul wewnątrznaczyniowych i wewnątrzkomórkowych, z których organizm zużywa je w miarę potrzeby.
Zarówno aminokwasy endogenne, czyli własne, jak i te dostarczone z zewnątrz służą jako substrat do syntezy białek strukturalnych i czynnościowych — od białek tkanki mięśniowej po enzymy i białka układu odpornościowego. Same aminokwasy nie powinny jednak stawać się paliwem: gdy organizmowi brakuje energii, zaczyna zużywać je właśnie w ten sposób. Dlatego równocześnie z roztworem obowiązkowo podaje się źródło energii w postaci węglowodanów lub tłuszczów — dopiero wtedy podane aminokwasy są wykorzystywane zgodnie z przeznaczeniem, a procesy energochłonne mają osobne zabezpieczenie.
Wskazania do stosowania
Roztwór stosuje się w celu dostarczenia organizmowi aminokwasów w ramach żywienia pozajelitowego — w sytuacjach, gdy odżywianie doustne lub przez zgłębnik jest niemożliwe, niewystarczające albo przeciwwskazane. To jedyne wskazanie leku: nie leczy on choroby podstawowej, lecz uzupełnia podaż substratu białkowego, dopóki zwykła droga odżywiania jest zamknięta lub nie pokrywa potrzeb pacjenta.
Aminoplasmal® 15% jest przeznaczony dla dorosłych, młodzieży i dzieci od drugiego roku życia. Noworodkom, niemowlętom i dzieciom poniżej 2 lat leku nie podaje się. Decyzję o rozpoczęciu żywienia pozajelitowego, jego składzie i czasie trwania podejmuje lekarz, kierując się stanem odżywienia pacjenta i przebiegiem choroby podstawowej.
Sposób stosowania i dawkowanie
Dawkę dobiera się indywidualnie — według zapotrzebowania konkretnego pacjenta na aminokwasy i płyny, które zależy od stanu odżywienia i od nasilenia rozpadu białka w chorobie podstawowej. Roztwór podaje się dożylnie, w infuzji wyłącznie do żyły centralnej.
| Grupa pacjentów | Dawka dobowa | W przeliczeniu na objętość roztworu |
|---|---|---|
| Dorośli i młodzież w wieku 14–17 lat | 1,0–2,0 g aminokwasów na kg masy ciała | 6,7–13,3 ml/kg, czyli 469–931 ml przy masie ciała 70 kg |
| Dzieci w wieku 2–4 lat | 1,5 g aminokwasów na kg masy ciała | 10 ml/kg |
| Dzieci w wieku 5–13 lat | 1,0 g aminokwasów na kg masy ciała | 6,7 ml/kg |
| Dzieci w stanie krytycznym | do 3 g aminokwasów na kg masy ciała | dobierana indywidualnie |
Szybkość podawania i czas stosowania
Maksymalna szybkość infuzji wynosi 0,1 g aminokwasów na kg masy ciała na godzinę, co odpowiada 0,67 ml/kg/h; dla dorosłego o masie 70 kg jest to około 0,78 ml na minutę. Ta sama granica szybkości obowiązuje u dzieci i młodzieży od 2 do 13 lat. Podane dla dziecięcych grup wiekowych wartości to uśrednione punkty odniesienia: dokładną dawkę lekarz dobiera według wieku, etapu rozwoju i choroby podstawowej. Roztwór można stosować tak długo, jak długo utrzymują się wskazania do żywienia pozajelitowego.
Ograniczenie objętości płynów i zaburzenia czynności narządów
Przy zapotrzebowaniu na aminokwasy wynoszącym 1,0 g na kg masy ciała na dobę i większym szczególną uwagę zwraca się na ograniczenia objętości podawanych płynów. Aby nie dopuścić do przewodnienia, w takich przypadkach może być potrzebny roztwór o wyższej zawartości aminokwasów. Przy zaburzeniach czynności nerek lub wątroby dawkę dobiera się ściśle indywidualnie, a przy ciężkiej niewydolności wątroby oraz przy ciężkiej niewydolności nerek bez leczenia nerkozastępczego leku nie stosuje się.
Przeciwwskazania
Roztworu nie stosuje się w przypadku nadwrażliwości na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą, a także przy wrodzonych zaburzeniach metabolizmu aminokwasów. Przeciwwskazaniami są ciężkie, zagrażające życiu zaburzenia krążenia, na przykład wstrząs, a także hipoksja i kwasica metaboliczna.
- ciężka niewydolność wątroby;
- ciężka niewydolność nerek bez hemofiltracji lub hemodializy;
- niewyrównana niewydolność serca;
- ostry obrzęk płuc;
- przewodnienie;
- wiek poniżej 2 lat.
Ograniczenie wiekowe wiąże się nie z toksycznością, lecz ze składem: proporcje składników odżywczych w tym roztworze nie odpowiadają szczególnym potrzebom noworodków, niemowląt i dzieci w pierwszych dwóch latach życia, dlatego nie wolno im podawać tego leku.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Jeśli pacjent ma zaburzenia metabolizmu aminokwasów o innym pochodzeniu niż wymienione wśród przeciwwskazań, roztwór podaje się dopiero po starannej ocenie stosunku korzyści do ryzyka. Ostrożności wymaga podawanie dużych objętości płynów pacjentom z niewydolnością serca, a także zwiększona osmolalność surowicy krwi. Przed rozpoczęciem żywienia pozajelitowego należy wyrównać istniejące zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej — odwodnienie hipotoniczne, hiponatremię, hipokaliemię.
- regularna kontrola elektrolitów surowicy i glukozy we krwi;
- kontrola bilansu wodnego i równowagi kwasowo-zasadowej;
- kontrola czynności nerek;
- oznaczanie białka surowicy i wykonywanie prób wątrobowych;
- indywidualny dobór dawki przy zaburzeniach czynności nerek z uwzględnieniem stopnia zaburzenia i rodzaju leczenia nerkozastępczego — hemodializy, hemofiltracji;
- indywidualny dobór dawki przy niewydolności wątroby z uwzględnieniem stopnia zaburzenia czynności narządu;
- uwzględnienie 5,3 mmol sodu w każdym litrze roztworu przy diecie z kontrolą sodu.
Osobno warto pamiętać, że roztwór aminokwasów to tylko jeden z elementów żywienia pozajelitowego. Pełny program, poza aminokwasami, obejmuje źródło energii, niezbędne kwasy tłuszczowe, elektrolity, witaminy, płyny i pierwiastki śladowe, a układa go lekarz.
Interakcje z innymi lekami
Interakcje leku z innymi lekami nie są znane. Nie zwalnia to z obowiązku poinformowania lekarza o wszystkich preparatach, które otrzymuje pacjent: roztwór aminokwasów podaje się w ramach kompleksowego programu żywienia razem ze źródłami energii, elektrolitami, witaminami i pierwiastkami śladowymi, a cały ten zestaw lekarz uzgadnia ze sobą.
Ciąża i karmienie piersią
Brak danych dotyczących stosowania leku u kobiet w ciąży. Badań na zwierzętach poświęconych szkodliwemu wpływowi na rozrodczość nie prowadzono. W razie konieczności stosowanie w czasie ciąży może być rozważane, jednak roztwór przepisuje się kobietom w ciąży dopiero po starannej ocenie stosunku korzyści do potencjalnego ryzyka.
Aminokwasy i ich metabolity przenikają do mleka matki, jednak przy stosowaniu leku w dawkach leczniczych nie oczekuje się wpływu na noworodka ani niemowlę. Mimo to matkom otrzymującym żywienie pozajelitowe karmienie piersią nie jest zalecane.
Działania niepożądane
Przy stosowaniu roztworu zgodnie z zaleceniami nie oczekuje się wystąpienia działań niepożądanych. Dotyczy to właśnie zachowania zalecanej dawki i szybkości podawania: przy ich przekroczeniu rozwijają się reakcje nietolerancji, o których mowa w części o przedawkowaniu. Żywienie pozajelitowe w każdym przypadku prowadzi się pod kontrolą laboratoryjną, dlatego o każdym pogorszeniu samopoczucia w trakcie infuzji — nudnościach, dreszczach, bólu głowy — należy natychmiast poinformować personel medyczny.
Przedawkowanie
Przedawkowanie lub zbyt duża szybkość infuzji mogą prowadzić do reakcji nietolerancji. Objawiają się one nudnościami, wymiotami, dreszczami, bólem głowy, kwasicą metaboliczną i utratą aminokwasów przez nerki — czyli podany substrat białkowy nie jest wykorzystywany, lecz wydalany z moczem.
W razie wystąpienia objawów nietolerancji infuzję aminokwasów czasowo przerywa się, a po pewnym czasie wznawia z mniejszą szybkością. Właśnie dlatego graniczną szybkość podawania podano osobno od dawki dobowej: nie należy jej przekraczać nawet wtedy, gdy zapotrzebowanie pacjenta na aminokwasy jest duże.
Jak otrzymać receptę na Aminoplasmal® 15% online
Aminoplasmal® 15% to lek na receptę do podania dożylnego, stosowany w ramach programu żywienia pozajelitowego pod nadzorem lekarza. Podczas konsultacji online lekarz ustali sytuację kliniczną, choroby współistniejące, stan czynności nerek i wątroby oraz oceni, czy żywienie pozajelitowe jest wskazane i w jakim zakresie. Przy istnieniu wskazań lekarz wystawia e-receptę, którą można zrealizować w wybranej aptece.
