Alutard SQ: skład i postać farmaceutyczna
Alutard SQ to produkt leczniczy typu depot, zawierający poszczególne wyciągi alergenowe: jady owadów błonkoskrzydłych, roztocza kurzu domowego, wyciągi pochodzenia roślinnego, czyli pyłki roślin, a także wyciągi pochodzenia zwierzęcego. Wszystkie są zaadsorbowane na wodorotlenku glinu, dzięki czemu alergen uwalnia się z miejsca podania stopniowo.
Lek ma postać zawiesiny do wstrzykiwań podskórnych. Moc wyraża się w jednostkach SQ-U: jeden mililitr zawartości fiolki 3 odpowiada 10 000 SQ-U, jeden mililitr zawartości fiolki 4 — 100 000 SQ-U, a 0,1 ml zawartości fiolki 4 — tym samym 10 000 SQ-U. Taka gradacja jest potrzebna do stopniowego zwiększania dawki.
Jak działa Alutard SQ
Punktem uchwytu leku jest układ odpornościowy: celem leczenia jest zniesienie reakcji organizmu przeciwko temu alergenowi, którym prowadzi się terapię. Alutard SQ wywiera kilka powiązanych ze sobą efektów. Hamuje napływ limfocytów T i granulocytów kwasochłonnych do narządów docelowych, co prowadzi do wyraźnego przesunięcia od wytwarzania cytokin Th2 w stronę wytwarzania cytokin Th1.
Dodatkowo zwiększa się synteza interleukiny-10, co może prowadzić do braku reaktywności ze strony limfocytów T. Uwalnianie histaminy z granulocytów zasadochłonnych krwi obwodowej zmniejsza się wskutek spadku liczby bazofilów uczestniczących w recyrkulacji. W ten sposób lek zmienia sam charakter odpowiedzi immunologicznej, a nie tylko tłumi poszczególne objawy.
Wskazania do stosowania
Alutard SQ jest zalecany w leczeniu chorób alergicznych zależnych od swoistych immunoglobulin E (IgE).
Leczenie tym lekiem może prowadzić wyłącznie lekarz mający doświadczenie w stosowaniu immunoterapii swoistej. Nie jest to preparat do samodzielnego stosowania: dobór alergenu, mocy dawki i odstępów między wstrzyknięciami opiera się na danych z wywiadu alergologicznego, stanie ogólnym pacjenta i jego wrażliwości na konkretny alergen.
Sposób stosowania i dawkowanie
Dawkowanie dobiera się indywidualnie dla każdego pacjenta. Wielkość dawek zależy od stanu ogólnego, danych z wywiadu dotyczącego alergii i wrażliwości na swoisty alergen. Po każdym wstrzyknięciu pacjenta obserwuje się nie krócej niż 30 minut. Skłonność do reakcji alergicznej można zmniejszyć, podając szybko działający lek przeciwhistaminowy. Leczenie dzieli się na dwie fazy — początkową i podtrzymującą.
| Faza | Częstość wstrzyknięć | Dawka |
|---|---|---|
| Początkowa | jedno wstrzyknięcie raz w tygodniu | stopniowe zwiększanie do najwyższego tolerowanego poziomu, lecz nie więcej niż 100 000 SQ-U (1 ml fiolki 4) |
| Podtrzymująca, początek | odstęp wydłuża się z 1 tygodnia do 2, następnie 4 i 6 tygodni | największa tolerowana dawka w zakresie 10 000-100 000 SQ-U |
| Podtrzymująca, kontynuacja | co 6 tygodni z odchyleniem do 2 tygodni | ta sama indywidualnie dobrana dawka, kuracja 3-5 lat |
Technika podania
Lek podaje się podskórnie — albo z boku w dystalną część ramienia, albo od strony grzbietowej w proksymalną część przedramienia. Podanie donaczyniowe jest niedopuszczalne w żadnych okolicznościach: przed wstrzyknięciem wykonuje się staranną aspirację i powtarza ją co każde 0,2 ml podawanej zawiesiny, a samo wstrzyknięcie wykonuje się powoli. Podczas zabiegu pod ręką musi być sprzęt i leki do leczenia reakcji anafilaktycznych.
Korekta przy reakcjach i terapii kilkoma alergenami
Jeśli w trakcie fazy początkowej lub podtrzymującej wystąpi silna reakcja alergiczna, schemat dawkowania koryguje się. Po ciężkiej reakcji uogólnionej leczenie kontynuuje się dopiero po starannej ocenie wszystkich okoliczności, a kolejną dawkę zmniejsza się do 10% tej, która wywołała reakcję; wybraną zmniejszoną dawkę można podzielić na dwie części i podać w odstępie 30 minut. Przy jednoczesnej terapii więcej niż jednym alergenem wstrzyknięcia wykonuje się osobno w każde ramię z odstępem nie krótszym niż 30 minut, a u pacjentów bardzo wrażliwych odstęp wydłuża się do 2-3 dni. Dzieci poniżej 5 lat zwykle nie kwalifikują się do immunoterapii z powodu trudności ze współpracą i akceptacją leczenia; u dzieci powyżej 5 lat dane o skuteczności są ograniczone, ale pod względem bezpieczeństwa ryzyko nie jest większe niż u dorosłych.
Przeciwwskazania
Lek jest przeciwwskazany w stanach immunopatologicznych — chorobach kompleksów immunologicznych i niedoborach odporności, a także w nowotworach złośliwych i zaburzeniach czynności nerek. Nie stosuje się go również u pacjentów z chorobami lub stanami, które uniemożliwiają leczenie potencjalnej reakcji anafilaktycznej: z przewlekłymi chorobami serca i płuc, z ciężkim nadciśnieniem tętniczym.
Odrębną grupę stanowią przeciwwskazania związane z terapią towarzyszącą i stanem dróg oddechowych. Leku nie podaje się pacjentom otrzymującym beta-adrenolityki, a także w ciężkiej niekontrolowanej astmie oskrzelowej lub nieodwracalnej obturacji dróg oddechowych, gdy wskaźnik FEV1 trwale utrzymuje się poniżej 70% wartości należnej nawet po odpowiednim leczeniu farmakologicznym. U pacjentów otrzymujących inhibitory ACE leczenie tymi środkami należy przerwać co najmniej 24 godziny przed podaniem leku: z powodu hamowania metabolizmu angiotensyny ryzyko reakcji anafilaktycznej wzrasta.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Z powodu możliwych reakcji uogólnionych leczenie musi odbywać się w placówce medycznej wyposażonej w niezbędny sprzęt i leki do opanowania anafilaksji, a prowadzić je może wyłącznie lekarz z doświadczeniem w immunoterapii swoistej. Przed rozpoczęciem terapii u pacjenta wykonuje się badanie czynności płuc. U dzieci poniżej 5 lat stosunek ryzyka do korzyści ocenia się szczególnie starannie.
- przed każdym wstrzyknięciem dwukrotnie sprawdza się alergen, moc dawki, objętość i datę poprzedniego podania;
- wszystkie reakcje alergiczne z poprzednich kuracji dokumentuje się i uwzględnia przy doborze dawki;
- w dniu wstrzyknięcia należy unikać znacznego wysiłku fizycznego, gorących kąpieli i alkoholu;
- tolerancja może się zmienić przy zmianie dawek innych leków przeciwalergicznych;
- przy podwyższonym stężeniu tryptazy w surowicy krwi i w mastocytozie ryzyko oraz ciężkość reakcji uogólnionych są większe, a skuteczność u pacjentów z mastocytozą może być mniejsza;
- między innymi szczepieniami a wstrzyknięciem leku zachowuje się odstęp co najmniej jednego tygodnia w obie strony;
- po każdym wstrzyknięciu obowiązkowa jest obserwacja przez co najmniej 30 minut.
Podanie przekłada się na późniejszy termin lub koryguje dawkę, jeśli u pacjenta pojawiła się gorączka albo inne kliniczne objawy ostrego lub przewlekłego zakażenia, jeśli w ciągu ostatnich 3-4 dni przed wstrzyknięciem występowały objawy alergiczne, jeśli istotnie pogorszyła się czynność płuc (szczytowy przepływ wydechowy lub FEV1 wynoszą 70% lub mniej wartości oczekiwanej), a także w razie reakcji uogólnionych, reakcji miejscowych i zaostrzenia atopowego zapalenia skóry. Na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn lek nie wpływa lub wpływa nieznacznie.
Interakcje z innymi lekami
Jednoczesne leczenie środkami przeciwalergicznymi — lekami przeciwhistaminowymi, kortykosteroidami i stabilizatorami błon komórek tucznych — może zwiększyć tolerancję wstrzyknięć alergenu. Nie jest to powód do samodzielnej zmiany schematu: zmiana dawek tych leków zmienia także tolerancję immunoterapii, dlatego o wszelkich nowych zaleceniach należy informować lekarza prowadzącego leczenie.
Innych antygenów w postaci do wstrzykiwań, na przykład szczepionki przeciw tężcowi, nie podaje się wcześniej niż po tygodniu od ostatniego wstrzyknięcia leku, poza sytuacjami zagrażającymi życiu; w takim przypadku immunoterapię swoistą wznawia się nie wcześniej niż po 3 tygodniach od ostatniej dawki, zmniejszywszy ją o jeden stopień. Lek zawiera glin w takiej ilości, że leczenia skojarzonego z innymi produktami leczniczymi zawierającymi ten pierwiastek, na przykład z lekami zobojętniającymi kwas, nie należy prowadzić.
Ciąża i karmienie piersią
Danych klinicznych o stosowaniu leku w czasie ciąży brak. W celu zachowania ostrożności zaleca się unikanie jego stosowania u kobiet w ciąży.
Jeśli ciąża wystąpiła już w trakcie leczenia, terapię można kontynuować po starannej ocenie stanu ogólnego pacjentki i jej reakcji na poprzednie wstrzyknięcia. Danych klinicznych o stosowaniu w okresie karmienia piersią, podobnie jak danych o wpływie leku na płodność, brak.
Działania niepożądane
Zwykle działania niepożądane wynikają z odpowiedzi immunologicznej na podawany alergen i bywają miejscowe oraz uogólnione. Objawy reakcji wczesnej pojawiają się w ciągu pierwszych 30 minut po wstrzyknięciu, objawy reakcji późnej — w ciągu 24 godzin. Bardzo często rejestrowano reakcje w miejscu wstrzyknięcia: obrzęk, zaczerwienienie, ból, świąd, zmianę zabarwienia skóry, stwardnienie i krwiaki; zawarty w leku glin może być przyczyną reakcji miejscowych, w tym dodatniego testu skórnego na glin.
- bardzo często: obrzęk w miejscu wstrzyknięcia, ból głowy;
- często: zapalenie spojówek, uderzenia gorąca, świszczący oddech, kaszel, duszność, nudności, wymioty, niestrawność, pokrzywka, świąd, wysypka, złe samopoczucie i zmęczenie;
- niezbyt często: reakcja anafilaktyczna, ból pleców;
- rzadko: wstrząs anafilaktyczny;
- częstość nieznana: zawroty głowy, parestezje, obrzęk powieki, kołatanie serca, tachykardia, sinica skóry;
- częstość nieznana: niedociśnienie tętnicze, bladość, dreszcze, uczucie ciała obcego;
- częstość nieznana: skurcz oskrzeli, astma, nieżyt nosa, alergiczny nieżyt nosa, kichanie, podrażnienie gardła, uczucie ucisku w gardle;
- częstość nieznana: obrzęk naczynioruchowy, rumień, ból brzucha, obrzęk i ból stawów.
Za uogólnione uznaje się wszystkie objawy ze strony narządów odległych od miejsca wstrzyknięcia; pod względem ciężkości wahają się one od alergicznego nieżytu nosa do wstrząsu anafilaktycznego. Leczenie ciężkich reakcji uogólnionych rozpoczyna się bezzwłocznie, a przy nasilonych reakcjach miejscowych lub uogólnionych schemat terapii poddaje się rewizji.
Przedawkowanie
Przy podaniu dawki większej niż zalecana wzrasta ryzyko reakcji uogólnionych.
W takiej sytuacji pacjenta obejmuje się obserwacją, a wszelkie występujące reakcje leczy się odpowiednimi środkami objawowymi. Właśnie dlatego lek podaje się wyłącznie w warunkach placówki medycznej, gdzie natychmiast dostępne są środki do opanowania anafilaksji.
Jak otrzymać receptę na Alutard SQ online
Alutard SQ wydawany jest na receptę, a immunoterapię swoistą zleca i prowadzi lekarz z doświadczeniem w takim leczeniu: ocenia on wyniki diagnostyki alergologicznej, choroby współistniejące oraz przyjmowane leki, w tym beta-adrenolityki i inhibitory ACE.
Konsultacja online pozwala omówić te kwestie zdalnie, a przy istnieniu wskazań lekarz wystawia receptę elektroniczną, którą można zrealizować w wybranej aptece.
