Afstyla: skład i postać farmaceutyczna
Substancją czynną leku Afstyla jest rekombinowany jednołańcuchowy ludzki czynnik krzepnięcia krwi VIII, znany także jako rVIII-SingleChain; jego międzynarodowa nazwa niezastrzeżona to lonoktokog alfa. Jedna fiolka zawiera nominalnie 250, 500, 1000, 1500, 2000, 2500 lub 3000 jednostek międzynarodowych (j.m.) czynnika VIII, co pozwala dobrać potrzebną liczbę jednostek z wystarczającą dokładnością.
Przed podaniem zawartość fiolki rozpuszcza się w 2,5 ml lub 5 ml wody do wstrzykiwań. W zależności od dawki fiolki i objętości rozpuszczalnika gotowy roztwór zawiera od 100 do 600 j.m. czynnika VIII w jednym mililitrze.
| Nominalna zawartość fiolki, j.m. | Stężenie po rozpuszczeniu, j.m./ml |
|---|---|
| 250 | 100 |
| 500 | 200 |
| 1000 | 400 |
| 1500 | 300 |
| 2000 | 400 |
| 2500 | 500 |
| 3000 | 600 |
Jak działa Afstyla
Lonoktokog alfa jest rekombinowanym białkiem ludzkim, które zastępuje brakujący czynnik krzepnięcia VIII — bez niego pełna hemostaza nie jest możliwa. Cząsteczka zbudowana jest jako jeden łańcuch polipeptydowy z usuniętą domeną B: taka budowa pozwala kowalencyjnie połączyć ze sobą łańcuch ciężki i lekki czynnika VIII.
Dzięki temu lek wykazał większe powinowactwo do czynnika von Willebranda w porównaniu z rekombinowanym czynnikiem VIII o pełnej długości łańcucha. Czynnik von Willebranda stabilizuje czynnik VIII i chroni go przed rozkładem. Po aktywacji lek ma sekwencję aminokwasową identyczną z endogennym aktywowanym czynnikiem VIIIa.
Wskazania do stosowania
Afstyla stosuje się w leczeniu i profilaktyce krwawień u pacjentów z hemofilią A — wrodzonym niedoborem czynnika krzepnięcia krwi VIII. Lek może być stosowany we wszystkich grupach wiekowych.
Chodzi o leczenie substytucyjne: lek uzupełnia brakujący czynnik krzepnięcia, ale nie usuwa przyczyny choroby. Stosuje się go zarówno doraźnie, czyli w celu zatrzymania już powstałego krwawienia oraz podczas zabiegów chirurgicznych, jak i w stałym schemacie profilaktycznym. O tym, który schemat jest potrzebny konkretnemu pacjentowi, decyduje lekarz.
Sposób stosowania i dawkowanie
Leczenie powinno odbywać się pod nadzorem lekarza mającego doświadczenie w leczeniu hemofilii. Ilość podawanego czynnika VIII wyraża się w jednostkach międzynarodowych według obowiązującego standardu WHO dla koncentratów czynnika VIII: jedna j.m. odpowiada ilości czynnika VIII w jednym mililitrze prawidłowego osocza ludzkiego. Dawka i czas trwania leczenia substytucyjnego zależą od stopnia ciężkości niedoboru czynnika VIII, umiejscowienia i nasilenia krwawienia, a także od stanu klinicznego pacjenta.
W leczeniu doraźnym potrzebną dawkę oblicza się według wzoru: dawka (j.m.) = masa ciała (kg) × pożądany wzrost poziomu czynnika VIII (j.m./dl lub % normy) × 0,5. Obliczenie opiera się na danych empirycznych: 1 j.m. czynnika VIII na kg masy ciała zwiększa aktywność czynnika VIII w osoczu o około 2 j.m./dl. Dawkę obliczoną na podstawie masy ciała może być konieczne skorygować u pacjentów z niedoborem lub nadmiarem masy ciała, a liczba i częstość podań zawsze zależą od skuteczności klinicznej w konkretnym przypadku.
Docelowe poziomy czynnika VIII przy krwawieniach i zabiegach
| Sytuacja | Wymagany poziom czynnika VIII, % normy (j.m./dl) | Częstość i czas trwania podań |
|---|---|---|
| Niewielki wylew do stawu, krwawienie z mięśnia lub jamy ustnej | 20-40 | co 12-24 h, przez co najmniej 1 dzień, do ustąpienia bólu lub wygojenia |
| Bardziej rozległy wylew do stawu, krwawienie do mięśnia lub krwiak | 30-60 | co 12-24 h przez 3-4 dni lub dłużej, do ustąpienia bólu i ostrego zaburzenia czynności |
| Krwawienia zagrażające życiu | 60-100 | co 8-24 h do ustąpienia zagrożenia |
| Małe zabiegi chirurgiczne, w tym usunięcie zęba | 30-60 | co 24 h, przez co najmniej 1 dzień, do wygojenia |
| Duże zabiegi chirurgiczne | 80-100 przed operacją i po niej | co 8-24 h do odpowiedniego wygojenia rany, następnie jeszcze przez co najmniej 7 dni w celu utrzymania poziomu 30-60% |
Profilaktyka, dzieci i sposób podawania
Zalecany początkowy schemat profilaktyki to 20-50 j.m./kg 2-3 razy w tygodniu; w dalszym przebiegu koryguje się go w zależności od odpowiedzi pacjenta. U dzieci w wieku od 0 do 12 lat zalecana dawka początkowa wynosi 30-50 j.m./kg 2-3 razy w tygodniu, przy czym w tej grupie wiekowej ze względu na większy klirens mogą być potrzebne częstsze podania lub większe dawki. Młodzieży powyżej 12 lat podaje się takie same dawki jak dorosłym. Brak danych klinicznych dotyczących stosowania leku u pacjentów powyżej 65. roku życia.
Lek podaje się dożylnie. Rozpuszczony roztwór podaje się powoli, w tempie wygodnym dla pacjenta, z maksymalną szybkością podawania 10 ml/min. Sposób rozpuszczania leku przed podaniem szczegółowo opisano w charakterystyce produktu leczniczego.
Przeciwwskazania
Lek jest przeciwwskazany w przypadku nadwrażliwości na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą.
Drugim przeciwwskazaniem są stwierdzone reakcje alergiczne na białka chomika: lek otrzymuje się metodą rekombinacji i może on zawierać śladowe ilości tych białek. Jeśli taka alergia jest znana, należy poinformować o tym lekarza przed rozpoczęciem leczenia.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Aby zapewnić identyfikowalność leków biologicznych, należy zapisywać nazwę i numer serii podanego produktu. Po zastosowaniu leku możliwe są reakcje nadwrażliwości typu alergicznego. Pacjent powinien znać wczesne objawy takiej reakcji: pokrzywka, uogólniona pokrzywka, uczucie ucisku w klatce piersiowej, świszczący oddech, obniżenie ciśnienia tętniczego i anafilaksja. W razie ich wystąpienia stosowanie leku natychmiast się przerywa i zgłasza się do lekarza; u pacjentów, u których reakcje nadwrażliwości już występowały, należy rozważyć odpowiednią premedykację, a w razie wystąpienia wstrząsu stosuje się standardowe leczenie przeciwwstrząsowe.
Inhibitory czynnika VIII
Znanym powikłaniem leczenia hemofilii A jest powstawanie neutralizujących przeciwciał przeciw czynnikowi VIII, nazywanych inhibitorami. Zwykle są to immunoglobuliny klasy G skierowane przeciwko aktywności prokoagulacyjnej czynnika VIII; ich ilość oznacza się w jednostkach Bethesda (BU) na ml osocza za pomocą zmodyfikowanego testu. Ryzyko wiąże się z ciężkością choroby i czasem ekspozycji na czynnik VIII: jest największe w ciągu pierwszych 50 dni ekspozycji, ale utrzymuje się przez całe życie, choć występuje niezbyt często. Znaczenie kliniczne zależy od miana — przy niskim mianie ryzyko niewystarczającej odpowiedzi klinicznej jest mniejsze niż przy wysokim.
Wszyscy pacjenci otrzymujący preparaty czynnika VIII wymagają starannej obserwacji w kierunku pojawienia się inhibitorów za pomocą obserwacji klinicznej i badań laboratoryjnych. Jeśli oczekiwane poziomy aktywności czynnika VIII w osoczu nie są osiągane lub krwawienia nie udaje się zatrzymać odpowiednią dawką, należy wykonać badanie na obecność inhibitorów. Przy wysokim mianie inhibitorów leczenie czynnikiem VIII może być nieskuteczne i wówczas rozważa się inne opcje terapii pod kierunkiem lekarzy z doświadczeniem w prowadzeniu hemofilii i inhibitorów.
Kontrola laboratoryjna i pozostałe środki ostrożności
- aktywność czynnika VIII w osoczu kontroluje się testem chromogennym lub jednostopniowym testem krzepnięcia; wynik testu chromogennego najdokładniej odzwierciedla potencjał hemostatyczny leku i jest preferowany;
- wynik testu jednostopniowego jest zaniżony w porównaniu z chromogennym o około 45%, dlatego mnoży się go przez współczynnik przeliczeniowy 2;
- na wynik istotnie wpływają rodzaj odczynnika aPTT i zastosowany standard porównawczy, co jest szczególnie ważne przy zmianie laboratorium lub odczynnika;
- podczas dużych zabiegów chirurgicznych konieczna jest dokładna kontrola leczenia substytucyjnego na podstawie parametrów krzepnięcia;
- u pacjentów z czynnikami ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego leczenie substytucyjne czynnikiem VIII może zwiększać ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych;
- przy zastosowaniu urządzenia do centralnego dostępu żylnego uwzględnia się ryzyko związanych z nim powikłań — zakażeń miejscowych, bakteriemii i zakrzepicy w miejscu założenia cewnika;
- lek zawiera 7 mg (0,3 mmol) sodu w 1 ml rozpuszczonego roztworu, co jest istotne dla pacjentów kontrolujących podaż sodu w diecie;
- wymienione ostrzeżenia dotyczą zarówno dorosłych, jak i dzieci; lek nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
Interakcje z innymi lekami
Nie zgłaszano interakcji ludzkiego czynnika krzepnięcia krwi VIII z innymi lekami.
Nie znosi to zwykłej zasady: o wszystkich przyjmowanych lekach należy z wyprzedzeniem informować lekarza prowadzącego leczenie hemofilii, ponieważ to on ocenia obraz kliniczny i dobiera schemat leczenia substytucyjnego.
Ciąża i karmienie piersią
Nie prowadzono badań na zwierzętach dotyczących wpływu czynnika VIII na czynność rozrodczą.
Ze względu na to, że hemofilia A występuje u kobiet rzadko, brak danych o stosowaniu czynnika VIII w okresie ciąży i karmienia piersią. Z tego powodu czynnik VIII stosuje się w tych okresach tylko wtedy, gdy istnieją wyraźne wskazania do jego zastosowania, a decyzję podejmuje lekarz.
Działania niepożądane
Podczas stosowania preparatów czynnika VIII rzadko obserwowano reakcje nadwrażliwości lub reakcje alergiczne, które w pojedynczych przypadkach mogą przerodzić się w ciężką anafilaksję, w tym wstrząs. Reakcje takie mogą objawiać się obrzękiem naczynioruchowym, pieczeniem i kłuciem w miejscu wlewu, dreszczami, nagłym zaczerwienieniem twarzy, uogólnioną pokrzywką, bólem głowy, obniżeniem ciśnienia tętniczego, apatią, nudnościami, niepokojem, tachykardią, uczuciem ucisku w klatce piersiowej, uczuciem mrowienia, wymiotami i świszczącym oddechem.
- bardzo często: powstawanie inhibitorów czynnika VIII u pacjentów wcześniej nieleczonych;
- niezbyt często: powstawanie inhibitorów czynnika VIII u pacjentów wcześniej leczonych;
- często: reakcje nadwrażliwości;
- często: zawroty głowy, parestezje;
- często: wysypka, podwyższenie temperatury ciała;
- niezbyt często: zaczerwienienie skóry, świąd;
- niezbyt często: ból w miejscu podania, dreszcze, uczucie gorąca.
Pojawienie się inhibitorów może objawiać się niewystarczającą odpowiedzią kliniczną na leczenie — w takiej sytuacji zaleca się zgłoszenie do specjalistycznego ośrodka leczenia hemofilii. U dzieci i młodzieży nie obserwowano swoistych dla wieku różnic w zakresie działań niepożądanych w porównaniu z dorosłymi.
Przedawkowanie
Nie odnotowano objawów związanych z przedawkowaniem leku.
W zakończonych badaniach klinicznych u pacjenta, który otrzymał ponad dwukrotnie większą dawkę leku niż przepisana, obserwowano zawroty głowy, uczucie gorąca i świąd. Objawy te nie były związane z podaniem leku i prawdopodobnie wynikały z jednoczesnego przyjmowania leków przeciwbólowych.
Jak otrzymać receptę na Afstyla online
Afstyla wydawana jest na receptę, a leczenie prowadzi się pod nadzorem lekarza z doświadczeniem w terapii hemofilii: dawkę oblicza się indywidualnie na podstawie masy ciała i docelowego poziomu czynnika VIII, a w trakcie leczenia kontroluje się parametry laboratoryjne. Podczas konsultacji online lekarz ustala rozpoznanie, wybrany schemat leczenia substytucyjnego, choroby współistniejące oraz przebyte reakcje nadwrażliwości.
W razie wskazań po konsultacji wystawiana jest recepta elektroniczna, którą można zrealizować w wybranej aptece.
