Advate: skład i postać farmaceutyczna
Jedna fiolka preparatu zawiera 250, 500, 1000, 1500, 2000 lub 3000 jednostek międzynarodowych ludzkiego czynnika krzepnięcia VIII (rDNA) — oktokogu alfa. Taki zestaw dawek pozwala dobrać ilość leku do masy ciała pacjenta i do konkretnego zadania klinicznego: zatrzymania już rozpoczętego krwawienia albo regularnej profilaktyki.
Aktywność preparatu wyraża się w jednostkach międzynarodowych (j.m.) w odniesieniu do standardu WHO dla preparatów czynnika VIII. Jedna jednostka międzynarodowa aktywności czynnika VIII odpowiada ilości czynnika VIII w 1 ml prawidłowego osocza ludzkiego, a aktywność czynnika VIII w osoczu krwi wyraża się albo w procentach normy, albo w j.m./dl. Przed podaniem lek rozpuszcza się zgodnie z instrukcją przygotowania roztworu i podaje dożylnie.
Jak działa Advate
Preparat zawiera rekombinowany czynnik krzepnięcia VIII — oktokog alfa. Jest to glikoproteina złożona z 2332 aminokwasów o masie cząsteczkowej około 280 kDa, biologicznie równoważna czynnikowi VIII obecnemu w osoczu krwi ludzkiej. Po infuzji u pacjenta z hemofilią oktokog alfa wiąże się z własnym czynnikiem von Willebranda w krwiobiegu.
Następnie aktywowany czynnik VIII działa jako kofaktor aktywowanego czynnika IX, przyspieszając przekształcenie czynnika X w aktywowany czynnik X. Aktywowany czynnik X przekształca protrombinę w trombinę, a trombina — fibrynogen w fibrynę, po czym może powstać skrzep. Hemofilia A jest sprzężonym z płcią dziedzicznym zaburzeniem krzepnięcia krwi, w którym aktywność czynnika VIII jest obniżona, a objawia się obfitymi krwawieniami do stawów, mięśni lub narządów wewnętrznych — samoistnymi albo po urazach i zabiegach. Leczenie substytucyjne zwiększa stężenie czynnika VIII w osoczu, czasowo korygując jego niedobór i zmniejszając skłonność do krwawień.
Wskazania do stosowania
Advate stosuje się w leczeniu i profilaktyce krwawień u pacjentów z hemofilią A — wrodzonym niedoborem czynnika VIII.
Ważne ograniczenie: preparat nie zawiera czynnika von Willebranda w ilościach skutecznych farmakologicznie, dlatego w chorobie von Willebranda nie jest wskazany. Leczenie rozpoczyna się pod nadzorem lekarza mającego doświadczenie w terapii hemofilii, przy czym środki do resuscytacji muszą być natychmiast dostępne na wypadek reakcji anafilaktycznej.
Sposób stosowania i dawkowanie
Dawka i czas trwania leczenia substytucyjnego zależą od stopnia niedoboru czynnika VIII, umiejscowienia i nasilenia krwawienia, a także od stanu klinicznego pacjenta. Obliczenia opierają się na obserwacji empirycznej: 1 j.m. czynnika VIII na 1 kg masy ciała zwiększa aktywność czynnika VIII w osoczu o 2 j.m./dl. Stąd wzór na potrzebną dawkę: wymagana liczba jednostek (j.m.) = masa ciała (kg) × pożądany przyrost czynnika VIII (%) × 0,5. W wybranych przypadkach, na przykład przy niskim mianie inhibitora, mogą być potrzebne dawki większe niż wyliczone.
| Sytuacja | Docelowe stężenie czynnika VIII, % lub j.m./dl | Częstość i czas podawania |
|---|---|---|
| Wczesny wylew do stawu lub mięśnia, krwawienie z jamy ustnej | 20–40 | powtarzać co 12–24 h (8–24 h u pacjentów poniżej 6. roku życia) przez co najmniej 1 dobę, aż krwawienie i ból ustąpią lub rana się zagoi |
| Rozległy wylew do stawu lub mięśnia, krwiak | 30–60 | co 12–24 h (8–24 h u pacjentów poniżej 6. roku życia) przez 3–4 doby i dłużej, aż ustąpią ból i ostre zaburzenie czynności |
| Krwawienie zagrażające życiu | 60–100 | co 8–24 h (6–12 h u pacjentów poniżej 6. roku życia) do ustąpienia zagrożenia |
| Małe zabiegi, w tym usunięcie zęba | 30–60 | co 24 h (12–24 h u pacjentów poniżej 6. roku życia) przez co najmniej 1 dobę do zagojenia |
| Duże zabiegi chirurgiczne | 80–100 przed operacją i po niej | co 8–24 h (6–24 h u pacjentów poniżej 6. roku życia) do właściwego zagojenia rany, następnie leczenie kontynuuje się jeszcze przez co najmniej 7 dni, utrzymując stężenie 30–60% |
Profilaktyka krwawień
W długotrwałej profilaktyce krwawień u pacjentów z ciężką postacią hemofilii A zwykle stosuje się 20–40 j.m. czynnika VIII na 1 kg masy ciała w odstępach 2–3 dni. U dzieci poniżej 6. roku życia w profilaktyce zalecana jest dawka 20–50 j.m. na 1 kg masy ciała 3–4 razy w tygodniu. W leczeniu już powstałych krwawień dawki u dzieci i młodzieży w wieku od 0 do 18 lat są takie same jak u dorosłych.
Podawanie leku i kontrola leczenia
Lek podaje się dożylnie. Jeśli wstrzyknięcia wykonuje osoba niebędąca pracownikiem ochrony zdrowia, konieczne jest wcześniejsze przeszkolenie. Szybkość podawania dobiera się tak, aby pacjent czuł się komfortowo, i nie powinna ona przekraczać 10 ml/min. Przy każdym podaniu zaleca się zapisywanie nazwy leku i numeru serii. Dawkę i częstość podawania w każdym przypadku koryguje się według odpowiedzi klinicznej, a w tym celu zaleca się oznaczanie stężenia czynnika VIII w osoczu. Szczególnie ważna jest dokładna kontrola laboratoryjna przy poważnych zabiegach chirurgicznych: pacjenci różnią się odpowiedzią na czynnik VIII, mają różny poziom odzysku aktywności in vivo i różny okres półtrwania.
Przeciwwskazania
Lek jest przeciwwskazany w przypadku nadwrażliwości na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą, a także w przypadku nadwrażliwości na białka mysie lub chomicze.
To ostatnie ograniczenie wiąże się z technologią wytwarzania: preparat zawiera śladowe ilości białek mysich i chomiczych. O alergii na te białka w wywiadzie należy koniecznie poinformować lekarza przed rozpoczęciem leczenia.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania leku możliwe są reakcje nadwrażliwości typu alergicznego, w tym anafilaktyczne. Objawiały się one zawrotami głowy, parestezjami, wysypką, uderzeniami gorąca, obrzękiem twarzy, pokrzywką i świądem. Pacjenta należy wcześniej poinformować o objawach reakcji natychmiastowej — wysypce, świądzie, uogólnionej pokrzywce, obrzęku naczynioruchowym, obniżeniu ciśnienia tętniczego (zawroty głowy lub omdlenie), wstrząsie i zespole ostrej niewydolności oddechowej z uczuciem ucisku w klatce piersiowej i świszczącym oddechem. W razie wystąpienia takich objawów należy natychmiast przerwać podawanie leku i skontaktować się z lekarzem, a we wstrząsie anafilaktycznym stosuje się odpowiednie leczenie przeciwwstrząsowe.
- powstawanie przeciwciał neutralizujących (inhibitorów) przeciwko czynnikowi VIII — znane powikłanie leczenia hemofilii A;
- inhibitory to immunoglobuliny G skierowane przeciwko aktywności prokoagulacyjnej czynnika VIII, ich miano oznacza się w jednostkach Bethesda na mililitr osocza;
- klinicznie pojawienie się inhibitorów objawia się niedostateczną odpowiedzią na leczenie — w takim przypadku zaleca się zgłoszenie do specjalistycznego ośrodka leczenia hemofilii;
- ryzyko powstania inhibitorów zależy od czasu kontaktu z czynnikiem VIII i jest największe w ciągu pierwszych 20 dni podawania leku;
- w rzadkich przypadkach inhibitory powstają także po pierwszych 100 dniach podawania, w tym przy zmianie jednego rekombinowanego czynnika VIII na inny;
- wszyscy pacjenci otrzymujący czynnik VIII wymagają starannej kontroli powstawania inhibitorów — zarówno klinicznej, jak i laboratoryjnej;
- przy stosowaniu urządzenia do centralnego dostępu żylnego należy uwzględnić ryzyko związanych z nim powikłań: zakażenia miejscowego, bakteriemii i zakrzepicy w miejscu założenia cewnika;
- po rozpuszczeniu lek zawiera 0,45 mmol sodu (10 mg) w fiolce, co uwzględnia się u pacjentów na diecie z kontrolowaną zawartością sodu.
Osobno warto podkreślić rolę kontroli laboratoryjnej. Pacjenci różnie odpowiadają na podanie czynnika VIII, dlatego właśnie pomiar jego aktywności w osoczu, a nie tylko samopoczucie, pozwala ocenić, czy dawka jest wystarczająca i czy nie pojawiły się inhibitory.
Interakcje z innymi lekami
Nie prowadzono badań interakcji leku z innymi produktami leczniczymi.
Nie oznacza to, że o przyjmowanych lekach można nie informować. Lekarz powinien znać pełną listę stosowanego leczenia, w tym środków wpływających na krzepnięcie krwi, aby prawidłowo ocenić skuteczność leczenia substytucyjnego i przyczyny ewentualnych krwawień.
Ciąża i karmienie piersią
Nie prowadzono badań wpływu leku na czynność rozrodczą u zwierząt. Ze względu na to, że hemofilia A występuje u kobiet rzadko, brak jest doświadczenia ze stosowaniem leku w czasie ciąży.
Dlatego w okresie ciąży i karmienia piersią czynnik VIII należy stosować wyłącznie w razie wyraźnej konieczności. Decyzję podejmuje lekarz, który ocenia ryzyko krwawień u konkretnej pacjentki i zestawia je z brakiem danych o stosowaniu leku w tym okresie.
Działania niepożądane
W badaniach klinicznych u 27 z 234 leczonych pacjentów zarejestrowano łącznie 56 działań niepożądanych. Najczęściej odnotowywano powstawanie inhibitorów czynnika VIII — u 5 pacjentów, przy czym wszyscy oni należeli do grupy podwyższonego ryzyka i wcześniej nie byli leczeni; rejestrowano także ból głowy (5 pacjentów), gorączkę i zawroty głowy (po 3 pacjentów).
- często: ból głowy, zawroty głowy, gorączka, dodatni wynik badania na obecność przeciwciał przeciwko czynnikowi VIII;
- niezbyt często: dreszcze, migrena, zaburzenia pamięci, zaburzenia smaku;
- niezbyt często: krwiak, uderzenia gorąca, bladość, duszność, zapalenie oka;
- niezbyt często: biegunka, ból w nadbrzuszu, nudności, wymioty;
- niezbyt często: świąd, wysypka, nadmierna potliwość, pieluszkowe zapalenie skóry;
- niezbyt często: obrzęk kończyn, ból w klatce piersiowej, złe samopoczucie, grypa, zapalenie krtani, zapalenie naczyń chłonnych;
- niezbyt często: zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej, zmniejszenie stężenia czynnika VIII, obniżenie hematokrytu, powikłania pooperacyjne i krwawienia;
- częstość nieznana: reakcja anafilaktyczna i reakcje nadwrażliwości, zmęczenie, złe samopoczucie.
Reakcje alergiczne, w tym anafilaktyczne, objawiają się zawrotami głowy, parestezjami, wysypką, uderzeniami gorąca, obrzękiem twarzy, pokrzywką i świądem — jest to najgroźniejsza grupa zdarzeń niepożądanych, wymagająca natychmiastowego przerwania podawania. U pacjentów wcześniej nieleczonych, w trwającym badaniu, inhibitory czynnika VIII powstały u 5 z 25 chorych, u czterech z nich w wysokim mianie. U dzieci i młodzieży, poza powstawaniem inhibitorów u pacjentów wcześniej nieleczonych i powikłaniami związanymi z cewnikiem, nie obserwowano zależnych od wieku różnic w częstości działań niepożądanych.
Przedawkowanie
Nie zgłaszano objawów przedawkowania rekombinowanego czynnika krzepnięcia VIII.
Nie jest to jednak powód, by przekraczać przepisaną dawkę: obliczenie ilości leku jest powiązane z masą ciała i pożądanym przyrostem aktywności czynnika VIII, a kontrola leczenia opiera się na pomiarze tej aktywności w osoczu. Każdą zmianę schematu należy uzgadniać z lekarzem.
Jak otrzymać receptę na Advate online
Advate jest lekiem wydawanym na receptę, a jego stosowanie rozpoczyna się pod nadzorem lekarza mającego doświadczenie w terapii hemofilii. Specjalista ustala dawkę na podstawie masy ciała i sytuacji klinicznej, ocenia potrzebę kontroli laboratoryjnej aktywności czynnika VIII i obecności inhibitorów, a także sprawdza, czy pacjent został przeszkolony w samodzielnym podawaniu dożylnym.
Konsultacja online pozwala omówić te kwestie zdalnie, a przy istniejących wskazaniach lekarz wystawia receptę elektroniczną, którą można zrealizować w wybranej aptece.
