Adin: skład i postać farmaceutyczna
Adin jest dostępny w postaci liofilizatu doustnego. Jeden liofilizat doustny zawiera 240 µg desmopresyny w postaci desmopresyny octanu. Substancją czynną jest desmopresyna, strukturalny analog naturalnego hormonu wydzielanego przez tylny płat przysadki mózgowej.
Postać farmaceutyczna określa również sposób przyjmowania: krążek liofilizatu umieszcza się pod językiem, gdzie rozpuszcza się bez konieczności popijania wodą. Takie przyjmowanie podjęzykowe jest wygodne, gdy lek trzeba przyjąć przed snem lub gdy spożycie płynów musi być ograniczone.
Jak działa Adin
Desmopresyna jest strukturalnym analogiem naturalnego hormonu tylnego płata przysadki mózgowej — argininowej wazopresyny. Różnice budowy chemicznej cząsteczki desmopresyny w porównaniu z argininową wazopresyną polegają na deaminacji cysteiny i na zamianie jednej przestrzennej formy argininy na drugą, lustrzaną wobec niej.
Wynikiem tych zmian są dwie praktycznie istotne właściwości. Po pierwsze, znacznie wydłuża się działanie antydiuretyczne, to znaczy wpływ na wytwarzanie moczu utrzymuje się dłużej. Po drugie, w dawkach stosowanych w praktyce całkowicie brak jest działania obkurczającego naczynia, właściwego naturalnemu hormonowi. Właśnie na wydłużonym działaniu antydiuretycznym oparte są wszystkie wskazania leku.
Wskazania do stosowania
Lek stosuje się w leczeniu moczówki prostej centralnej, w leczeniu pierwotnego izolowanego moczenia nocnego u pacjentów w wieku powyżej 6 lat z prawidłową zdolnością zagęszczania moczu, a także w objawowym leczeniu nykturii u dorosłych związanej z wielomoczem nocnym.
Nykturia jest w tym kontekście zdefiniowana ściśle: chodzi o stan, w którym objętość moczu wytwarzanego w nocy przekracza pojemność pęcherza moczowego. Ograniczenie wiekowe w moczeniu nocnym i wymóg zachowanej zdolności zagęszczania moczu przez nerki również są istotne — od nich zależy, czy leczenie będzie w ogóle właściwe.
Sposób stosowania i dawkowanie
Krążek liofilizatu umieszcza się pod językiem, gdzie rozpuszcza się bez popijania wodą. Pokarm może zmniejszać nasilenie i czas trwania działania antydiuretycznego małych dawek desmopresyny. W leczeniu moczenia nocnego i nykturii obowiązkowo ogranicza się spożycie płynów. Jeśli w ciągu 4 tygodni po dobraniu odpowiedniej dawki nie uzyskano oczekiwanego działania klinicznego, leczenie przerywa się.
Dawki w poszczególnych wskazaniach
| Wskazanie | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Moczówka prosta centralna | rozpoczęcie u dzieci i dorosłych zwykle od 60 µg 3 razy na dobę; dawka podtrzymująca u większości pacjentów 60–120 µg 3 razy na dobę; łączna dawka dobowa zwykle 120–720 µg |
| Pierwotne izolowane moczenie nocne | dawka początkowa 120 µg raz na dobę przed snem; przy niewystarczającym efekcie — do 240 µg na dobę; leczenie do 3 miesięcy |
| Nykturia u dorosłych | dawka początkowa 60 µg przed snem; przy niewystarczającej skuteczności po tygodniu — 120 µg, następnie 240 µg z tygodniowymi odstępami między zwiększeniami |
Szczególne grupy pacjentów i kontrola leczenia
W moczeniu nocnym po 3 miesiącach leczenia przyjmowanie przerywa się na co najmniej tydzień i ocenia, czy należy je kontynuować. W nykturii przed rozpoczęciem leczenia przez co najmniej 2 doby prowadzi się kartę częstości i objętości oddawanego moczu: wielomocz nocny rozpoznaje się, gdy ilość moczu wytwarzanego w nocy przekracza czynnościową pojemność pęcherza moczowego lub jedną trzecią dobowej objętości moczu. Pacjentom w wieku powyżej 65 lat nie zaleca się rozpoczynania leczenia; jeśli lekarz mimo to podejmie taką decyzję, stężenie sodu w surowicy oznacza się przed rozpoczęciem leczenia, 3 dni po jego rozpoczęciu lub po zwiększeniu dawki, a także w innych terminach według uznania lekarza. U dzieci lek stosuje się w moczówce prostej centralnej i w pierwotnym izolowanym moczeniu nocnym, a zalecenia dotyczące dawkowania są takie same jak u dorosłych.
Przeciwwskazania
Lek jest przeciwwskazany w nadwrażliwości na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą, w polidypsji nawykowej lub psychogennej prowadzącej do wydalania moczu w ilości większej niż 40 ml na kilogram masy ciała na dobę, a także w niewydolności krążenia i innych chorobach wymagających stosowania leków moczopędnych.
Leku nie stosuje się również w umiarkowanej lub ciężkiej niewydolności nerek z klirensem kreatyniny mniejszym niż 50 ml/min, w zespole nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego oraz w hiponatremii, czyli przy zmniejszonym stężeniu sodu we krwi. Wspólną cechą tych stanów jest nadmierne zatrzymywanie wody lub już zaburzona równowaga wodno-elektrolitowa, którą lek może pogłębić.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Główny środek ostrożności dotyczy płynów. W leczeniu pierwotnego izolowanego moczenia nocnego i nykturii ich spożycie ogranicza się do minimum w okresie od 1 godziny przed przyjęciem leku i przez 8 godzin po nim. Leczenie bez takiego ograniczenia może prowadzić do nadmiernego zatrzymania wody w organizmie i do hiponatremii — z objawami lub bez nich: z bólem głowy, nudnościami i wymiotami, zwiększeniem masy ciała, a w ciężkich przypadkach z drgawkami. Pacjentom, a w razie potrzeby także osobom sprawującym nad nimi opiekę, należy wyjaśnić, że ograniczenie płynów jest obowiązkowe.
- wykluczenie ciężkich zaburzeń czynności pęcherza moczowego i przeszkody w odpływie moczu przed rozpoczęciem leczenia;
- zwiększone ryzyko hiponatremii u osób w podeszłym wieku i u osób ze stężeniem sodu przy dolnej granicy normy;
- szczególna ostrożność w niewydolności nerek i chorobach układu krążenia;
- przerwanie leczenia w ostrych chorobach z zaburzeniami wodno-elektrolitowymi: zakażeniu ogólnym, chorobach przebiegających z gorączką, zapaleniu żołądka i jelit;
- ostrożność przy ryzyku wzrostu ciśnienia wewnątrzczaszkowego;
- ostrożność u pacjentów z zaburzoną równowagą wodną i (lub) elektrolitową;
- ściślejsze ograniczenie płynów i częstsze oznaczanie sodu przy jednoczesnym przyjmowaniu leków wywołujących nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego oraz niesteroidowych leków przeciwzapalnych.
Odnotowano, że lek nie wpływa lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. W razie wystąpienia objawów nadmiernego zatrzymania wody lub zmniejszenia stężenia sodu we krwi — bólu głowy, nudności, wymiotów, zwiększenia masy ciała, a w ciężkich przypadkach drgawek — leczenie przerywa się do całkowitego wyzdrowienia, a po jego wznowieniu obowiązkowo ogranicza spożycie płynów do minimum.
Interakcje z innymi lekami
Głównym ryzykiem interakcji jest nasilenie działania antydiuretycznego i w konsekwencji nadmierne zatrzymanie wody oraz hiponatremia. Takie dodatkowe działanie mogą wywierać leki wywołujące nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego: trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, chlorpromazyna, karbamazepina, a także leki przeciwcukrzycowe z grupy pochodnych sulfonylomocznika, przede wszystkim chlorpropamid. Do nadmiernego zatrzymania wody lub hiponatremii mogą prowadzić również niesteroidowe leki przeciwzapalne.
Jednoczesne leczenie loperamidem może trzykrotnie zwiększyć stężenie desmopresyny w surowicy i tym samym zwiększyć ryzyko zatrzymania wody i hiponatremii; przypuszcza się, że tak samo mogą działać inne leki spowalniające pasaż treści jelitowej. Interakcja z lekami wpływającymi na przemiany metaboliczne w wątrobie jest mało prawdopodobna: w badaniach poza organizmem wykazano, że desmopresyna nie podlega istotnym przemianom w wątrobie. Standardowy posiłek o zawartości tłuszczów około 27% wyraźnie zmniejszał stopień i szybkość wchłaniania analogicznego produktu, przy czym nie odnotowano istotnego wpływu na wydalanie i osmolalność moczu; przyjmowanie pokarmu może zmniejszać siłę i czas trwania działania antydiuretycznego małych dawek leku przyjmowanych doustnie.
Ciąża i karmienie piersią
Dane dotyczące ograniczonej liczby kobiet w ciąży otrzymujących desmopresynę z powodu moczówki prostej centralnej, a także ograniczonej liczby kobiet w ciąży leczonych z powodu choroby von Willebranda wskazują, że desmopresyna nie wywiera niekorzystnego wpływu na przebieg ciąży ani na stan zdrowia płodów i noworodków. Inne odpowiednie badania epidemiologiczne nie są jak dotąd dostępne. W badaniach na zwierzętach nie stwierdzono bezpośredniego ani pośredniego szkodliwego wpływu desmopresyny na przebieg ciąży, rozwój zarodka i płodu, przebieg porodu oraz rozwój po urodzeniu. Mimo to podczas stosowania leku u kobiet w ciąży należy zachować ostrożność.
Badania poza organizmem na modelu perfuzji zrazika łożyska ludzkiego wykazały, że desmopresyna w stężeniu leczniczym odpowiadającym zalecanej dawce nie jest przenoszona przez łożysko. Wyniki oznaczeń zawartości desmopresyny w mleku kobiet karmiących piersią, które otrzymywały lek w dużych dawkach, wskazują, że ilość desmopresyny przekazywana dziecku jest znacznie mniejsza od tej, która wpływa na wytwarzanie moczu. Nie prowadzono badań wpływu na płodność.
Działania niepożądane
Najcięższym działaniem niepożądanym desmopresyny jest hiponatremia. Może ona powodować ból głowy, ból brzucha, nudności, wymioty, zwiększenie masy ciała, zawroty głowy, splątanie, złe samopoczucie, zaburzenia pamięci i równowagi, upadki, a w ciężkich przypadkach drgawki i śpiączkę. U większości dorosłych leczonych z powodu nykturii, u których wystąpiła hiponatremia, małe stężenie sodu stwierdzano już po 3 dniach leczenia lub w związku ze zwiększeniem dawki. U dorosłych ryzyko hiponatremii rośnie wraz ze zwiększaniem dawki i jest bardziej nasilone u kobiet, a u osób w podeszłym wieku i u osób ze stężeniem sodu przy dolnej granicy normy jest ono większe od początku.
- bardzo często u dorosłych: ból głowy, obserwowany u 12% pacjentów;
- często u dorosłych: hiponatremia, zawroty głowy, wzrost ciśnienia tętniczego;
- często u dorosłych: nudności, wymioty, ból brzucha, biegunka, zaparcia;
- często u dorosłych: obrzęk, uczucie zmęczenia, objawy ze strony pęcherza moczowego i cewki moczowej;
- niezbyt często u dorosłych: bezsenność, senność, osłabienie, zaburzenia widzenia i równowagi, kołatanie serca, duszność, ortostatyczny spadek ciśnienia;
- niezbyt często u dorosłych: pocenie się, świąd, wysypka, pokrzywka, kurcze mięśni, zwiększenie masy ciała, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, hipokaliemia;
- u dzieci: często ból głowy, niezbyt często chwiejność emocjonalna i agresywność, ból brzucha, nudności, wymioty, biegunka;
- częstość nieznana: reakcje anafilaktyczne, odwodnienie, drgawki, śpiączka.
Reakcje psychiczne u dzieci — chwiejność emocjonalna, agresywność, niepokój, zmienność nastroju, koszmary nocne — zwykle ustępowały po przerwaniu leczenia. Hiponatremia jest odwracalna, a u dzieci często wiąże się ze zmianami rozkładu dnia wpływającymi na przyjmowanie płynów i pocenie się. Reakcji anafilaktycznych nie odnotowano w badaniach klinicznych, ale zgłaszano je podczas dalszego nadzoru nad bezpieczeństwem leczenia, dlatego w razie wystąpienia nagłej wysypki, obrzęku lub utrudnionego oddychania konieczna jest pomoc w trybie pilnym.
Przedawkowanie
Przedawkowanie leku prowadzi do wydłużenia działania desmopresyny, przez co wzrasta ryzyko nadmiernego zatrzymania wody w organizmie i hiponatremii. Właśnie te dwa stany, a nie jakieś odrębne działanie toksyczne, określają obraz przedawkowania.
Leczenie hiponatremii dobiera się indywidualnie. Ogólne zalecenia sprowadzają się do następujących: przyjmowanie desmopresyny przerywa się, wprowadza ograniczenie spożycia płynów i w razie potrzeby stosuje leczenie objawowe.
Jak otrzymać receptę na Adin online
Do uzyskania recepty na Adin konieczna jest konsultacja lekarska: lek jest różnie dawkowany w poszczególnych wskazaniach, wymaga obowiązkowego ograniczenia płynów i kontroli stężenia sodu we krwi u części pacjentów. Lekarz ustali charakter dolegliwości, objętość oddawanego moczu, choroby współistniejące i przyjmowane leki.
Konsultacja online pozwala omówić te kwestie zdalnie, a przy istnieniu wskazań lekarz wystawia receptę elektroniczną, którą można zrealizować w wybranej aptece.
