Adablok: skład i postać farmaceutyczna
Adablok jest dostępny w postaci tabletek powlekanych w dwóch dawkach. Jedna tabletka zawiera 5 mg bursztynianu solifenacyny, co odpowiada 3,8 mg solifenacyny, lub 10 mg bursztynianu solifenacyny, co odpowiada 7,5 mg solifenacyny. Różnica między tymi wartościami jest prosta do wyjaśnienia: substancja czynna wchodzi w skład tabletki w postaci soli – bursztynianu, a część masy przypada na resztę kwasu bursztynowego. W recepcie i w ulotce dawkę podaje się zwyczajowo w przeliczeniu na sól, dlatego „5 mg” i „10 mg” oznacza ilość bursztynianu solifenacyny, a nie wolnej zasady.
Obecność dwóch dawek odzwierciedla przyjęty schemat leczenia: terapię rozpoczyna się od mniejszej dawki i zwiększa ją tylko w razie niewystarczającego efektu. Tabletki zawierają laktozę, co jest ważne do uwzględnienia: pacjenci z rzadką dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy i galaktozy nie powinni przyjmować tego leku.
Jak działa Adablok
Substancja czynna leku – solifenacyna – jest konkurencyjnym, wybiórczym antagonistą receptorów cholinergicznych. Pęcherz moczowy jest unerwiony przez przywspółczulne włókna nerwowe cholinergiczne. Uwalniana z nich acetylocholina wywołuje skurcz mięśniówki gładkiej mięśnia wypieracza moczu, działając poprzez receptory muskarynowe, spośród których największe znaczenie ma podtyp M3. Dlatego właśnie blokada receptorów tego podtypu zmniejsza nadmierną aktywność skurczową pęcherza moczowego.
Wyniki badań farmakologicznych prowadzonych in vitro i in vivo pokazują, że solifenacyna jest konkurencyjnym inhibitorem receptorów muskarynowych podtypu M3. Ponadto ustalono, że działa ona wybiórczo: w odniesieniu do innych badanych receptorów i kanałów jonowych solifenacyna wykazuje małe powinowactwo lub nie wykazuje go wcale. Praktyczne znaczenie tej wybiórczości polega na tym, że wpływ na inne układy organizmu jest mniejszy niż w przypadku niewybiórczych leków cholinolitycznych, choć działania cholinolityczne nie zanikają całkowicie.
Wskazania do stosowania
Adablok jest przeznaczony do stosowania u osób dorosłych. Lek jest przepisywany do objawowego leczenia naglącego nietrzymania moczu i/lub częstomoczu, a także parć naglących – nagłych, trudnych do opanowania parć na mocz, które mogą występować u pacjentów z zespołem pęcherza nadreaktywnego.
Sformułowanie „leczenie objawowe” ma tu zasadnicze znaczenie. Lek wpływa na objawy pęcherza nadreaktywnego – częstość oddawania moczu, nasilenie parć, epizody nietrzymania moczu – ale nie usuwa przyczyny, z powodu której pęcherz stał się nadmiernie aktywny. U dzieci i młodzieży preparatu nie stosuje się, ponieważ bezpieczeństwo i skuteczność jego użycia w tej grupie wiekowej nie zostały dotychczas ustalone.
Sposób podawania i dawkowanie
Zalecana dawka dla dorosłych, w tym pacjentów w podeszłym wieku, wynosi 5 mg bursztynianu solifenacyny raz na dobę. W razie potrzeby lekarz może ją zwiększyć do 10 mg bursztynianu solifenacyny raz na dobę. Tabletkę można przyjmować podczas posiłku lub niezależnie od posiłków. Zbyt wczesna ocena wyniku leczenia nie ma sensu: maksymalne działanie leku rozwija się nie wcześniej niż po 4 tygodniach terapii.
Ograniczenie dawki dobowej w wybranych sytuacjach
W szeregu stanów wymaga się, aby dawka dobowa nie przekraczała 5 mg. Poniżej zestawiono zalecenia dotyczące doboru dawki w przypadku zaburzeń czynności nerek i wątroby oraz jednoczesnego stosowania leków wpływających na metabolizm solifenacyny.
| Sytuacja | Zalecenie dotyczące dawki |
|---|---|
| Prawidłowa czynność nerek i wątroby | 5 mg raz na dobę, w razie potrzeby 10 mg raz na dobę |
| Łagodne i umiarkowane zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny powyżej 30 ml/min) | zmiana dawki nie jest wymagana |
| Ciężkie zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min) | ostrożnie, nie więcej niż 5 mg raz na dobę |
| Łagodne zaburzenia czynności wątroby | zmiana dawki nie jest wymagana |
| Umiarkowane zaburzenia czynności wątroby (7–9 punktów w skali Childa-Pugha) | ostrożnie, nie więcej niż 5 mg raz na dobę |
| Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4 | nie więcej niż 5 mg na dobę |
Przeciwwskazania
Solifenacyna jest przeciwwskazana u pacjentów z zatrzymaniem moczu, ciężkimi zaburzeniami ze strony przewodu pokarmowego, miastenią lub jaskrą z wąskim kątem przesączania, a także u pacjentów z wysokim ryzykiem wystąpienia tych stanów. Logika przeciwwskazań wynika z mechanizmu działania: lek cholinolityczny spowalnia perystaltykę i utrudnia opróżnianie pęcherza moczowego.
- zatrzymanie moczu, a także duże ryzyko jego wystąpienia;
- ciężkie zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, w tym toksyczne poszerzenie okrężnicy;
- miastenia;
- jaskra z wąskim kątem przesączania;
- nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą;
- prowadzenie hemodializy;
- ciężkie zaburzenia czynności wątroby;
- ciężkie zaburzenia czynności nerek lub umiarkowane zaburzenia czynności wątroby przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów CYP3A4, na przykład ketokonazolu.
Środki ostrożności i szczególne ostrzeżenia
Przed rozpoczęciem leczenia należy wykluczyć inne przyczyny częstomoczu: może ono być objawem niewydolności serca lub chorób nerek i w takich przypadkach lek cholinolityczny nie rozwiąże problemu. Jeśli stwierdzono zakażenie dróg moczowych, należy najpierw zastosować odpowiednie leczenie przeciwbakteryjne. Bezpieczeństwo i skuteczność leku u pacjentów z nadreaktywnością wypieracza pochodzenia neurogennego nie zostały ustalone.
- klinicznie istotne zwężenie drogi odpływu z pęcherza moczowego z ryzykiem zatrzymania moczu;
- zaburzenia drożności przewodu pokarmowego;
- stany z ryzykiem spowolnienia perystaltyki jelit;
- ciężkie zaburzenia czynności nerek i umiarkowane zaburzenia czynności wątroby – dawka nie wyższa niż 5 mg;
- jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4, na przykład ketokonazolu;
- przepuklina rozworu przełykowego i refluks żołądkowo-przełykowy;
- stosowanie leków mogących wywołać lub nasilić zapalenie przełyku, na przykład bisfosfonianów;
- neuropatia autonomicznego układu nerwowego.
Obrzęk naczynioruchowy i reakcje anafilaktyczne
U części pacjentów otrzymujących bursztynian solifenacyny obserwowano przypadki obrzęku naczynioruchowego, a także reakcje anafilaktyczne. W razie wystąpienia któregokolwiek z tych powikłań leczenie bursztynianem solifenacyny należy przerwać i wdrożyć odpowiednie postępowanie i/lub podjąć właściwe środki. Chodzi o stany o szybkim rozwoju, dlatego przy obrzęku warg, języka lub krtani, duszności, rozległej wysypce z wyraźnym pogorszeniem samopoczucia konieczna jest natychmiastowa pomoc medyczna.
Wpływ na rytm serca i skład tabletki
U pacjentów z czynnikami ryzyka – wcześniej rozpoznanym zespołem wydłużonego odstępu QT i hipokaliemią – obserwowano wydłużenie odstępu QT i częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes. O takich czynnikach ryzyka należy poinformować lekarza z wyprzedzeniem, zwłaszcza jeśli pacjent już przyjmuje leki wpływające na rytm serca lub na stężenie potasu.
Interakcje z innymi lekami
Jednoczesne stosowanie innych leków o właściwościach cholinolitycznych może nasilać zarówno działanie terapeutyczne, jak i działania niepożądane. Po zakończeniu przyjmowania leku zaleca się zachowanie około tygodniowej przerwy przed rozpoczęciem leczenia innym środkiem cholinolitycznym. Działanie solifenacyny, przeciwnie, może ulegać osłabieniu podczas jednoczesnego stosowania agonistów receptorów cholinergicznych. Sama solifenacyna może zmniejszać efekt leków nasilających perystaltykę przewodu pokarmowego – metoklopramidu i cyzaprydu.
Solifenacyna jest metabolizowana z udziałem izoenzymu CYP3A4, co determinuje większość interakcji farmakokinetycznych. Jednoczesne stosowanie ketokonazolu w dawce 200 mg na dobę dwukrotnie zwiększało pole pod krzywą stężenia solifenacyny, a w dawce 400 mg na dobę – trzykrotnie. Dlatego podczas leczenia ketokonazolem lub innymi silnymi inhibitorami CYP3A4 w dawkach terapeutycznych dawka dobowa leku nie powinna przekraczać 5 mg, a u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby takie połączenie jest przeciwwskazane.
- umiarkowane inhibitory CYP3A4 i substraty o dużym powinowactwie do tego izoenzymu – werapamil, diltiazem;
- induktory CYP3A4 – ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina;
- silne inhibitory CYP3A4 – ketokonazol, rytonawir, nelfinawir, itrakonazol;
- złożone doustne środki antykoncepcyjne z etynyloestradiolem i lewonorgestrelem – nie stwierdzono interakcji;
- warfaryna – farmakokinetyka jej postaci oraz czas protrombinowy nie ulegały zmianie;
- digoksyna – farmakokinetyka nie ulegała zmianie.
Ciąża i karmienie piersią
Brak danych dotyczących stosowania solifenacyny u kobiet w ciąży. Badania na zwierzętach nie wykazały bezpośredniego szkodliwego wpływu na płodność, rozwój zarodka i płodu ani na przebieg porodu, jednak potencjalne ryzyko dla człowieka pozostaje nieznane. Dlatego lek należy stosować u kobiet w ciąży ostrożnie, po rozważeniu spodziewanej korzyści i możliwego ryzyka.
Brak również danych dotyczących przenikania solifenacyny do mleka kobiecego. W badaniach na myszach wykazano, że solifenacyna i/lub jej metabolity przenikają do mleka samic i wywołują zależne od dawki zaburzenia prawidłowego rozwoju noworodków. Z tego powodu w okresie karmienia piersią leku nie należy stosować.
Działania niepożądane
Działania niepożądane solifenacyny wynikają z jej działania farmakologicznego: są to efekty cholinolityczne, zazwyczaj o słym lub umiarkowanym nasileniu, których częstość zależy od dawki. Najczęstszym z nich było uczucie suchości w ustach. Objaw ten występował u 11% pacjentów przyjmujących 5 mg bursztynianu solifenacyny raz na dobę, u 22% pacjentów przyjmujących 10 mg raz na dobę oraz u 4% pacjentów otrzymujących placebo. Nasilenie suchości w ustach było zwykle niewielkie i rzadko prowadziło do przerwania leczenia: około 90% pacjentów ukończyło 12‑tygodniowy cykl terapii.
- bardzo często: suchość w ustach;
- często: zaparcia, nudności, niestrawność, ból brzucha, niewyraźne widzenie;
- niezbyt często: senność, zaburzenia smaku, suchość w nosie, suchość skóry, zmęczenie, obrzęki obwodowe, utrudnione oddawanie moczu, zakażenia dróg moczowych i zapalenie pęcherza moczowego;
- rzadko: zawroty głowy, ból głowy, wymioty, niedrożność okrężnicy, czop kałowy, zatrzymanie moczu, świąd, wysypka;
- bardzo rzadko: omamy, splątanie, rumień wielopostaciowy, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, zapalenie skóry złuszczające;
- częstość nieznana: reakcja anafilaktyczna, majaczenie, niedrożność jelit, zaburzenia czynności wątroby, jaskra, osłabienie mięśni;
- częstość nieznana: wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG, częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, migotanie przedsionków, uczucie kołatania serca, tachykardia.
Największej uwagi wymagają nie najczęstsze, lecz najgroźniejsze reakcje: niedrożność jelit, zatrzymanie moczu, obrzęk naczynioruchowy, reakcja anafilaktyczna i zaburzenia rytmu serca wymagają natychmiastowego odstawienia leku i pilnej konsultacji medycznej.
Przedawkowanie
Przedawkowanie bursztynianu solifenacyny może teoretycznie wywołać ciężkie działania cholinolityczne. Największa dawka przypadkowo przyjęta przez jednego pacjenta wyniosła 280 mg w ciągu 5 godzin; doprowadziła ona do zmian stanu psychicznego, które nie wymagały hospitalizacji. W przypadku przedawkowania stosuje się leczenie węglem aktywowanym. Płukanie żołądka jest skuteczne, jeśli zostanie wykonane w ciągu pierwszej godziny, ale nie należy wywoływać wymiotów.
- ciężkie ośrodkowe objawy cholinolityczne, na przykład omamy lub silne pobudzenie – fizostygmina lub karbachol;
- drgawki lub silne pobudzenie – benzodiazepiny;
- niewydolność oddechowa – wentylacja mechaniczna;
- tachykardia – leki blokujące receptory β‑adrenergiczne;
- zatrzymanie moczu – cewnikowanie pęcherza moczowego;
- rozszerzenie źrenic – pilokarpina w kroplach i/lub przebywanie w zaciemnionym pomieszczeniu.
Podobnie jak w przypadku przedawkowania innych leków antymuskarynowych, szczególną uwagę zwraca się na pacjentów z ryzykiem wydłużenia odstępu QT: w przypadku hipokaliemii, bradykardii, jednoczesnego stosowania leków mogących wydłużać ten odstęp, a także w przypadku istotnych współistniejących chorób serca – niedokrwienia mięśnia sercowego, zaburzeń rytmu, zastoinowej niewydolności serca.
Jak otrzymać receptę na Adablok online
Adablok jest wydawany z przepisu lekarza: lek ma przeciwwskazania, wymaga ograniczenia dawki przy zaburzeniach czynności nerek i wątroby oraz nie ze wszystkimi lekami może być łączony, dlatego o jego zastosowaniu decyduje lekarz. Podczas konsultacji online lekarz doprecyzowuje charakter i czas trwania dolegliwości, choroby współistniejące i aktualnie przyjmowane leki. W razie istnienia wskazań wystawia e‑receptę, którą można zrealizować w wybranej aptece.
