Acodin: skład i postać
Acodin jest dostępny w postaci tabletek. Jedna tabletka zawiera 15 mg bromowodorku dekstrometorfanu – przeciwkaszlowej substancji o działaniu ośrodkowym. Taka dawka umożliwia przyjmowanie leku zarówno po jednej tabletce w krótkich odstępach czasu, jak i po dwie tabletki rzadziej.
Każda tabletka zawiera również 10 mg laktozy. Jest to istotne dla pacjentów z rzadką, dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy i galaktozy: nie powinni oni stosować tego leku.
Jak działa Acodin
Dekstrometorfan wykazuje działanie przeciwkaszlowe i działa w ośrodkowym układzie nerwowym. Wpływa na ośrodek kaszlu zlokalizowany w rdzeniu przedłużonym i podwyższa próg odruchu kaszlowego. Mówiąc prościej, podrażnienie dróg oddechowych przestaje tak łatwo wywoływać napady kaszlu. Jednocześnie w dawkach terapeutycznych dekstrometorfan nie hamuje oddychania i nie zaburza pracy aparatu rzęskowego oskrzeli, który oczyszcza drogi oddechowe.
Po podaniu doustnym działanie przeciwkaszlowe rozpoczyna się po 15–30 minutach i utrzymuje się przez 5–6 godzin. Substancja jest metabolizowana przez wątrobowy enzym z układu cytochromu P450 – CYP2D6, którego aktywność jest uwarunkowana genetycznie. Dlatego u części osób efekt i działania niepożądane są silniej wyrażone niż przeciętnie.
Wskazania do stosowania
Lek stosuje się w celu krótkotrwałego hamowania kaszlu nieproduktywnego, czyli suchego, różnego pochodzenia. Kaszel suchy to kaszel bez odkrztuszania plwociny – nie przynosi ulgi, męczy i przeszkadza w zasypianiu.
W ulotce wymieniono trzy sytuacje: kaszel w przebiegu przeziębienia, kaszel opłucnowy, na przykład przy urazach klatki piersiowej, oraz kaszel wywołany wdychaniem substancji drażniących. We wszystkich przypadkach chodzi wyłącznie o czasowe złagodzenie objawu, a nie o leczenie choroby, która go wywołała.
Sposób stosowania i dawkowanie
Preparat jest przeznaczony dla dorosłych i dzieci powyżej 12 lat. Możliwe są dwa schematy dawkowania: 15 mg, czyli jedna tabletka, co 4 godziny lub 30 mg, czyli dwie tabletki, co 6–8 godzin. Nie wolno przekraczać dawki dobowej 120 mg dekstrometorfanu, co odpowiada ośmiu tabletkom.
| Schemat stosowania | Dawka jednorazowa | Odstęp |
|---|---|---|
| Pierwszy wariant | 15 mg (1 tabletka) | co 4 godziny |
| Drugi wariant | 30 mg (2 tabletki) | co 6–8 godzin |
| Maksymalnie na dobę | 120 mg (8 tabletek) | nie przekraczać |
Pokarm nie wpływa na wchłanianie dekstrometorfanu, dlatego tabletki można przyjmować w czasie posiłku lub niezależnie od niego. U pacjentów z istotnym zaburzeniem czynności nerek lub wątroby dawki zmniejsza się lub wydłuża się przerwy między kolejnymi dawkami – o tym decyduje lekarz.
Przeciwwskazania
Leku nie stosuje się w razie nadwrażliwości na dekstrometorfan lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Osobno zaznaczono jednoczesne stosowanie z lekami przeciwdepresyjnymi z grupy inhibitorów monoaminooksydazy: preparatu nie wolno przyjmować ani równocześnie z nimi, ani w ciągu 14 dni od ich odstawienia.
- nadwrażliwość na dekstrometorfan lub substancje pomocnicze;
- stosowanie inhibitorów MAO obecnie lub w ciągu ostatnich 14 dni;
- niewydolność oddechowa lub ryzyko jej wystąpienia;
- astma oskrzelowa.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Dekstrometorfan hamuje kaszel, ale nie usuwa jego przyczyny. Kaszel jest objawem choroby, dlatego jeśli nie ustępuje w ciągu 7 dni lub nawraca mimo stosowania leku, a także jeśli chorobie towarzyszy gorączka, ból głowy lub wysypka, należy ustalić przyczynę i wdrożyć odpowiednie leczenie. Preparatu nie stosuje się w chorobach dróg oddechowych przebiegających z nasilonym wytwarzaniem śluzu, na przykład w zapaleniu oskrzeli: w takiej sytuacji hamowanie kaszlu utrudnia odkrztuszanie plwociny.
- opisywano przypadki nadużywania dekstrometorfanu, dlatego szczególną ostrożność należy zachować u nastolatków i młodych dorosłych;
- dotyczy to także pacjentów, u których w przeszłości występowało nadużywanie leków lub substancji psychoaktywnych;
- w przypadku znacznego zaburzenia czynności nerek lub wątroby dawki należy zmniejszyć lub wydłużyć odstępy między kolejnymi dawkami;
- podczas leczenia należy unikać napojów alkoholowych: dekstrometorfan nasila depresyjne działanie alkoholu na ośrodkowy układ nerwowy;
- u około 10% osób aktywność enzymu CYP2D6 jest zmniejszona – u nich działanie leku może być silniejsze i dłużej trwać;
- taką samą ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków hamujących ten enzym;
- tabletki zawierają laktozę;
- w dawkach terapeutycznych lek nie obniża sprawności psychofizycznej i nie utrudnia prowadzenia pojazdów, natomiast w dawkach wyższych niż zalecane hamuje ośrodkowy układ nerwowy.
Interakcje z innymi lekami
Najważniejsze interakcje dotyczą inhibitorów monoaminooksydazy. Jednoczesne stosowanie, a także przyjmowanie w ciągu 14 dni po zakończeniu takiej terapii może wywołać objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego: zawroty głowy, pobudzenie, znaczne podwyższenie temperatury ciała, nudności, drżenie mięśni i wzrost ciśnienia tętniczego. Dekstrometorfan nasila również hamujący wpływ alkoholu na układ nerwowy.
Drugą ważną grupę stanowią substancje hamujące enzym CYP2D6, przez który dekstrometorfan jest metabolizowany. Jednoczesne stosowanie może kilkukrotnie zwiększyć stężenie dekstrometorfanu w organizmie i nasilić ryzyko działania toksycznego: pobudzenia, dezorientacji, drżenia, bezsenności, biegunki i depresji oddechowej, a także rozwoju zespołu serotoninowego.
- silne inhibitory enzymu: fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna i terbinafina;
- podczas jednoczesnego stosowania z chinidyną stężenie dekstrometorfanu w osoczu może wzrosnąć około 20‑krotnie;
- podobny wpływ na jego metabolizm wywierają amiodaron, flekainid i propafenon;
- a także sertralina, bupropion, metadon, cynakalcet, haloperidol, perfenazyna i tioridazyna;
- jeśli jednoczesne stosowanie jest konieczne, pacjent powinien pozostawać pod nadzorem, a dawkę dekstrometorfanu może być konieczne zmniejszyć.
Ciąża i karmienie piersią
Brak dobrze udokumentowanych badań bezpieczeństwa stosowania leku w ciąży. Dlatego podaje się go tylko wtedy, gdy w opinii lekarza korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu. Nie należy przyjmować leku samodzielnie w czasie ciąży.
Nie wiadomo, czy substancja czynna przenika do mleka kobiecego, dlatego kobiety karmiące piersią nie powinny stosować tego leku. Jeśli konieczne jest zastosowanie środka przeciwkaszlowego, o leczeniu oraz ewentualnej przerwie w karmieniu decyduje lekarz.
Działania niepożądane
Najczęściej występują łagodne uczucie senności, zawroty głowy i dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Zazwyczaj są one słabo nasilone i ustępują samoistnie, jednak w razie znacznej senności należy powstrzymać się od czynności wymagających koncentracji.
- częstość nieznana: skórne reakcje alergiczne – wysypka z towarzyszącym świądem, pokrzywka, utrwalone polekowe wykwity skórne;
- częstość nieznana: obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli i reakcja anafilaktyczna;
- częstość nieznana: zaburzenia psychotyczne, w tym omamy i splątanie;
- częstość nieznana: mimowolne ruchy (dystonia), zwłaszcza u dzieci;
- częstość nieznana: senność, zawroty głowy pochodzenia obwodowego lub ośrodkowego, uczucie pustki w głowie;
- częstość nieznana: uczucie zmęczenia, bełkotliwa mowa i oczopląs.
W razie wystąpienia obrzęku twarzy i krtani, trudności w oddychaniu, wysypki ze świądem lub objawów reakcji anafilaktycznej przyjmowanie leku należy natychmiast przerwać i zgłosić się po pomoc medyczną. Zaburzenia psychotyczne i mimowolne ruchy również wymagają konsultacji lekarskiej.
Przedawkowanie
W przypadku przedawkowania dekstrometorfanu mogą wystąpić pobudzenie, zaburzenia świadomości i stan dezorientacji. Do objawów neurologicznych zalicza się senność, zawroty głowy, uczucie pustki w głowie, zmęczenie, bełkotliwą mowę, nudności, wymioty, ataksję – czyli zaburzenia koordynacji ruchów – oraz oczopląs. Opisywano również zaburzenia psychotyczne z omamami i splątaniem. Bardzo duże dawki mogą wywołać depresję oddechową z jego spowolnieniem, co jest najgroźniejszym następstwem.
Leczenie przedawkowania jest objawowe. Można rozważyć płukanie żołądka. Opisywano skuteczne zastosowanie naloksonu jako swoistego antagonisty dekstrometorfanu w przypadku przedawkowania u dzieci. W razie podejrzenia przyjęcia zbyt dużej dawki, zwłaszcza jeśli pojawi się senność, splątanie lub spowolniony oddech, należy niezwłocznie zgłosić się po pomoc medyczną.
Jak uzyskać receptę na Acodin online
Do otrzymania recepty na Acodin konieczna jest konsultacja lekarska: preparat nie jest odpowiedni przy każdym kaszlu, ma przeciwwskazania i wyraźnie wchodzi w interakcje z szeregiem leków. Lekarz dopyta o charakter i czas trwania kaszlu, choroby współistniejące i przyjmowane leki.
Konsultacja online umożliwia omówienie tego na odległość, a w razie wskazań lekarz wystawia e‑receptę, którą można zrealizować w wybranej aptece.
